I GSK 179/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zwrotu części należności celnych, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Spółka uiściła cło bez preferencji, a następnie, po otrzymaniu dokumentów potwierdzających preferencyjne pochodzenie towarów z UE, złożyła wnioski o uznanie pierwotnego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Organ celny uznał te wnioski, stwierdzając nadpłatę cła. Spółka złożyła wniosek o zwrot, który został częściowo odrzucony z powodu przekroczenia rocznego terminu wskazanego w rozporządzeniu Rady Ministrów. WSA uznał, że prawo do zwrotu cła w związku z retrospektywnym zastosowaniem obniżonej stawki celnej powinno być rozpatrywane w świetle art. 246 § 2 Kodeksu celnego, co wyłączało zastosowanie rocznego terminu z rozporządzenia, a zamiast tego stosuje się trzyletni termin z art. 246 § 4 Kodeksu celnego. NSA, oddalając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, potwierdził, że nadpłata cła wynikająca z retrospektywnego zastosowania preferencyjnego pochodzenia towaru jest należnością, która w chwili uiszczenia nie była prawnie należna (art. 246 § 2 KC), a zatem podlega zwrotowi w terminie określonym w art. 246 § 4 KC. Sąd podkreślił, że przepis art. 246 § 2 KC jest zgodny z prawem wspólnotowym (art. 236 WKC) i nie jest sprzeczny z delegacją ustawową dla rozporządzenia, które jedynie doprecyzowuje inne przypadki zwrotu cła.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu należności celnych w przypadku retrospektywnego zastosowania preferencyjnego pochodzenia towarów, relacji między przepisami Kodeksu celnego a rozporządzeniami wykonawczymi, oraz zasady zgodności rozporządzeń z ustawą.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedakcesyjnej i przepisów Kodeksu celnego z 1997 r. oraz rozporządzeń z nim związanych. Może wymagać analizy w kontekście aktualnie obowiązujących przepisów UE i krajowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roczny termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych, wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów, ma zastosowanie w przypadku retrospektywnego zastosowania obniżonej stawki celnej z powodu udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roczny termin z rozporządzenia nie ma zastosowania w tej sytuacji. Należność celna uiszczona bez uwzględnienia obniżonej stawki celnej, która mogła być zastosowana retrospektywnie, jest uznawana za nienależną w chwili uiszczenia, a zwrot następuje na podstawie art. 246 § 2 Kodeksu celnego, z zastosowaniem terminu trzyletniego z art. 246 § 4 Kodeksu celnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja retrospektywnego zastosowania preferencyjnego pochodzenia towaru wypełnia hipotezę normy prawnej zawartej w art. 246 § 2 Kodeksu celnego, co oznacza, że cło uiszczone bez uwzględnienia tej preferencji nie było prawnie należne. Przepis ten jest wzorowany na prawie wspólnotowym i wyłącza zastosowanie rocznego terminu z rozporządzenia, które nie może przekraczać delegacji ustawowej.
Czy przepis § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zwrotu należności celnych, określający roczny termin na złożenie wniosku, jest zgodny z przepisami Kodeksu celnego, w szczególności z art. 246 § 2 i art. 252 § 1?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten w części dotyczącej zwrotu cła w związku z retrospektywnym zastosowaniem obniżonych stawek celnych narusza przepisy ustawy (Kodeksu celnego), ponieważ przekracza granice delegacji ustawowej z art. 252 § 1 KC. Sytuacja ta jest objęta zakresem art. 246 § 2 KC.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że delegacja ustawowa z art. 252 § 1 KC nie obejmowała sytuacji zwrotu cła na skutek retrospektywnego zastosowania obniżonych stawek celnych, która jest już uregulowana w art. 246 § 2 KC. Wydanie aktu administracyjnego na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą stanowi naruszenie prawa.
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 3 § par 1 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Definicja należności celnych.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 13 § par 1, par 3 pkt 4 i 5
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Określanie stawek celnych, w tym obniżonych stawek celnych.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 20 § par 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Sposoby dokumentowania pochodzenia towarów.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 229 § par 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Okoliczności rejestracji należności celnych.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 246 § par 2 i par 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Zwrot należności celnych, gdy nie były prawnie należne, oraz termin na złożenie wniosku.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 art. 252 § par 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do określenia innych wypadków zwrotu lub umorzenia należności celnych.
Pomocnicze
Dz.U. 2003 nr 170 poz 1653 § § 2 pkt 10, § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych
Sąd uznał, że § 6 tego rozporządzenia, w części dotyczącej rocznego terminu na złożenie wniosku o zwrot cła, nie miał zastosowania w sprawie ze względu na sprzeczność z ustawą (Kodeksem celnym).
Dz.U. 2004 nr 68 poz 623 art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Dz.U. 1994 nr 11 poz 38 art. załącznik - Protokół 4 § art 16 ust 1 lit a) i b), art 21 ust 1
Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony
Przepisy dotyczące definicji pojęcia 'produkty pochodzące' i metod współpracy administracyjnej.
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. art 236 ust 1
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
Podstawa prawna dla prawa wspólnotowego, analogiczna do art. 246 § 2 KC.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Retrospektywne zastosowanie obniżonej stawki celnej z powodu udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru z UE stanowi podstawę do zwrotu cła na podstawie art. 246 § 2 Kodeksu celnego. • Termin trzyletni z art. 246 § 4 Kodeksu celnego ma zastosowanie do wniosków o zwrot cła w takich przypadkach, a nie roczny termin z rozporządzenia. • Przepis rozporządzenia dotyczący rocznego terminu jest niezgodny z ustawą (Kodeksem celnym) i przekracza delegację ustawową.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zwrot cła został złożony po upływie rocznego terminu wskazanego w rozporządzeniu. • Decyzja o stwierdzeniu nadpłaty cła nie jest równoznaczna z powiadomieniem o zarejestrowaniu długu celnego. • Przepisy wspólnotowe nie wyodrębniały wprost sytuacji retrospektywnego zastosowania obniżonych stawek celnych jako podstawy do zwrotu cła.
Godne uwagi sformułowania
należność, która w chwili uiszczenia nie była prawnie należna • retrospektywne zastosowanie obniżonej stawki celnej • przekroczenie granic ustawowej delegacji stanowi naruszenie art. 92 Konstytucji RP • rozporządzenie ma służyć jedynie wykonaniu ustawy
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Jerzy Sulimierski
członek
Piotr Piszczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu należności celnych w przypadku retrospektywnego zastosowania preferencyjnego pochodzenia towarów, relacji między przepisami Kodeksu celnego a rozporządzeniami wykonawczymi, oraz zasady zgodności rozporządzeń z ustawą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedakcesyjnej i przepisów Kodeksu celnego z 1997 r. oraz rozporządzeń z nim związanych. Może wymagać analizy w kontekście aktualnie obowiązujących przepisów UE i krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu należności celnych i interpretacji przepisów, która miała istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy mogą kwestionować przepisy wykonawcze w obliczu sprzeczności z ustawą i Konstytucją.
“Czy roczny termin na zwrot cła może być ignorowany? NSA wyjaśnia, kiedy przepisy wykonawcze przegrywają z ustawą.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.