I GSK 1759/22

I GSK 1759/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący/
Michał Kowalski
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Bd 19/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-06-22
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 15 ust. 6 pkt 1, art. 23 ust. 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Moniak Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 19/22 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 16 listopada 2021 r. nr BDSPB02-139/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W.K. na rzecz Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 19/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę W.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z 16 listopada 2021 r., nr BDSPB02-139/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 11 maja 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu wpłynął wniosek W.K. o przyznanie płatności na rok 2018. Beneficjentka ubiegała się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni [...] ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności dla młodych rolników oraz płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych do [...] ha. Skarżąca przedłożyła umowę kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowniczej 2018/2019 zawartą 21 sierpnia 2017 r. pomiędzy S. i producentem cukru N. S.A. oraz umowę kontraktacyjną na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowej 2018/2019 zawartą 23 lutego 2018 r. pomiędzy skarżącą i grupą producentów rolnych S.
Decyzją z 21 lutego 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu przyznał stronie płatność JPO zgodnie z deklaracją strony, płatność za zazielenienie do powierzchni stwierdzonej dla JPO, tj. [...] ha, płatność redystrybucyjną do powierzchni maksymalnej, tj. [...] ha, płatność dla młodych rolników do powierzchni [...] ha - powierzchnia maksymalna oraz płatność związaną do powierzchni upraw buraków cukrowych do areału [...] ha. Powyższa decyzja została doręczona stronie 21 lutego 2019 r. Realizacja płatności nastąpiła 15 listopada 2018 r. (płatność zaliczkowa) oraz 18 marca 2019 r. (płatność końcowa).
Zawiadomieniem z 17 czerwca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. W dniu 23 czerwca 2021 r. dokonano zmiany danych w ewidencji producenta, w tym zmiany stanu cywilnego oraz zmiany nazwiska beneficjentki z K. na K.
Decyzją z 20 września 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w wysokości [...] zł. Organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni nie spełniała warunków do uzyskania płatności cukrowej za rok 2018, ponieważ nie zawarła umowy kontraktacyjnej z uznaną grupą producentów rolnych, uznaną organizacją producentów lub uznanym zrzeszeniem organizacji producentów, której była członkiem. S., z którą skarżąca zawarła umowę kontraktacji dołączoną do wniosku, została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych 17 marca 2017 r. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy. Jednocześnie organ I instancji nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności lub przesłanki uzasadniające odstąpienie od dochodzenia zwrotu.
Decyzją z 16 listopada 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że w celu uzyskania płatności związanej do uprawy buraków cukrowych, wnioskodawca musi spełnić jeden z dwóch warunków: albo zawrzeć umowę dostawy, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312; dalej: "ustawa o płatnościach") albo umowę z grupą producentów, o której mowa w 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy.
Organ uznał, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach. Skarżąca zawarła umowę kontraktacyjną ze S. Tymczasem, na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy z 17 marca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania, S. została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych - nie jest więc od tego momentu (i nie była w roku 2018) "grupą producentów" w rozumieniu wskazanego przepisu. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym o przyznanie płatności cukrowej, został złożony przez stronę 11 maja 2018 r., natomiast decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania wydana została 17 marca 2017 r. i stała się prawomocna przed złożeniem przez stronę wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.
Organ uznał, że warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach również nie został spełniony, ponieważ podmiot, z którym skarżąca zawarła umowę kontraktacyjną nie prowadzi działalności związanej z produkcją cukru, a więc nie może zostać uznany za przedsiębiorstwo cukrownicze, o którym mowa w rozporządzeniu 1308/2013. S. sama jest stroną umowy z podmiotem zajmującym się produkcją cukru – spółką N. S.A. z siedzibą w O.
W ocenie organu odwoławczego, 21 lutego 2019 r., czyli w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności, skarżąca nie spełniała warunków otrzymania płatności cukrowej, określonych w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, nie była bowiem stroną żadnej z umów określonych w tym przepisie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U.UE.L.227 z dnia 31.07.2014 r., str. 69, ze zm.) organ wskazał, że wypłata stronie płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła na skutek pomyłki ARiMR, gdyż w dniu wydania decyzji przyznającej płatność cukrową informacja o niespełnieniu przez S. warunków uznania i wykreśleniu jej z rejestru widniała w Rejestrze grup producentów. Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego deklaracja płatności cukrowej w roku 2018 była błędna z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, że postępowanie wszczynane jest na wniosek strony, zatem to strona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we wniosku płatności. Tym samym, w ocenie organu, nie zaistniała druga z przesłanek, wskazana w art. 7 ust. 3, tzn. błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Dołączona do wniosku na rok 2018 umowa kontraktacyjna na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2018 pomiędzy skarżącą a S. została zawarta 23 lutego 2018 r., czyli po wykreśleniu S. z Rejestru Grup Producentów Rolnych. Biorąc pod uwagę, że umowa kontraktacji musi być dołączana do wniosku w każdym kolejnym roku ubiegania się o płatności, obowiązkiem wnioskodawcy ubiegającego się o płatność cukrową jest każdorazowe zweryfikowanie podmiotu, z którym zawiera umowę, pod względem spełniania przez ten podmiot kryteriów określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dyrektor ARiMR uznał, że nie wykazano, iż producent rolny nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości, nie poinformowano również organu, że wniosek jest nieprawidłowy lub że się zdezaktualizował od czasu jego złożenia, dlatego nie zachodzą okoliczności do uznania argumentów skarżącej i odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności cukrowej.
Organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1 z dnia 23.12.1995 r., ze zm.), który stanowi, że okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, jednakże w myśl art. 3 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia. Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę. W przedmiotowej sprawie płatność podlegająca zwrotowi została wypłacona 15 listopada 2018 r. oraz 18 marca 2019 r., a decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona stronie 29 września 2021 r., co oznacza, że wskazany termin nie został przekroczony.
W skardze skierowanej do WSA w Bydgoszczy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości.
WSA w Bydgoszczy wyrokiem z 22 czerwca 2022 r. oddalił skargę W.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu z 16 listopada 2021 r. Odwołując się do treści art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach sąd wskazał, że w celu uzyskania płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych, wnioskodawca musi spełnić jeden z dwóch warunków: zawrzeć umowę dostawy, o której mowa w pkt 1 lit. a, albo umowę z grupą producentów, organizacją producentów lub zrzeszeniem organizacji producentów, będąc członkiem jednej z nich, o której mowa w pkt 1 lit. b. Skarżąca nie spełniła wymienionych w powyższym przepisie przesłanek, warunkujących przyznanie płatności, w szczególności, skarżąca nie zawarła wymaganej art. 15 ust. 6 pkt 1 lit .a lub lit. b umowy.
Odnosząc się do przesłanki wynikającej z art. 15 ust. 6 pkt 1 lit a ustawy o płatnościach sąd podkreślił, że zasady przyznawania płatności powiązane są ściśle z mechanizmami funkcjonowania rynku cukru w Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę powyższy przepis, z odwołaniem się jednocześnie do rozporządzenia nr 1308/2013 i uwzględnieniem regulacji zawartych w pkt 5 sekcji A części II załącznika II do tego rozporządzenia, przez umowę dostawy należy rozumieć umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Prawodawca wspólnotowy jako "przedsiębiorców" w relacji do rynku cukru, rozumie podmioty cukrownicze, czyli zajmujące się produkcją cukru. S. przedsiębiorcą cukrowniczym niewątpliwie nie jest (jest stroną umowy z podmiotem zajmującym się produkcją cukru – spółką N. S.A. ), zaś nie jest w tej mierze wystarczające zawarcie umowy dostawy z podmiotem pośredniczącym. W rezultacie, warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a nie został spełniony, gdyż podmiot, z którym skarżąca zawarła umowę kontraktacyjną nie prowadzi działalności związanej z produkcją cukru, nie może więc zostać uznany za przedsiębiorstwo cukrownicze, o którym mowa w rozporządzeniu 1308/2013.
Ponadto, zdaniem sądu w analizowanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawarcia przez skarżącą umowy, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach. Wprawdzie skarżąca zawarła 23 lutego 2018 r. ze S. umowę kontraktacyjną na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2018/2019 nie mniej, w aktach sprawy znajduje się decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy z 17 marca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez S. warunków uznania i wykreśleniu jej z Rejestru grup producentów rolnych. Decyzja ta została doręczona 27 marca 2017 r. Sąd podzielił stanowisko organu, że [...] nie jest od tego momentu (i nie była w roku 2018) "grupą producentów" w rozumieniu wskazanego przepisu ustawy o płatnościach bezpośrednich.
Przeprowadzając dowód na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd zauważył, że z załączonej do skargi decyzji z 17 lipca 2018 r. oraz z 29 kwietnia 2019 r. jednoznacznie wynika, że dane dotyczące S. zostały zaktualizowane (w zakresie nowych członków) w rejestrze producentów rolnych. Rejestr ten prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2017 r., poz. 1853). Nie jest to zatem rejestr podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach. Wskazane decyzje w żaden sposób nie odnoszą się do rejestru grup producentów rolnych. Funkcjonowania w rejestrze grup producentów rolnych w 2018 r. nie potwierdza też wypis z ewidencji producentów z 17 lipca 2018 r., a także przedłożone faktury oraz dokumenty finansowe skarżącej.
Odnosząc się natomiast możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69), sąd wskazał, że płatność została przekazana na rachunek skarżącej na skutek pomyłki organu. Organ potwierdził, że na etapie przyznania płatności nie wziął pod uwagę faktu, że S. została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, a zatem pomimo niespełnienia tego warunku, płatność została przyznana i wypłacona. Sąd podzielił jednak stanowisko organu, że powyższy błąd jest tego rodzaju, że mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Rejestr grup producentów rolnych jest bowiem jawny i ogólnie dostępny. W związku z tym skarżąca mogła się z nim zapoznać.
Sąd zauważył, że wykreślenie S. z rejestru grup producentów rolnych nastąpiło decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy z 17 marca 2017 r. Wówczas rejestr grup producentów rolnych prowadziła Agencji Rynku Rolnego, stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 1888). Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 624) "z dniem 31 sierpnia 2017 r. znosi się Agencję Rynku Rolnego i Agencję Nieruchomości Rolnych." Zatem Agencja Rynku Rolnego została z tym dniem zlikwidowana. Na podstawie art. 46 ust. 3 tej ustawy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dniem 31 sierpnia 2017 r. z mocy prawa wstąpiła w prawa i obowiązki Agencji Rynku Rolnego związane z wykonywaniem zadań, które z dniem wejścia w życie tej ustawy stały się zadaniami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...). Ponadto na podstawie art. 52 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. "Akta spraw, o których mowa w art. 47, rejestry, spisy, wykazy, ewidencje i bazy danych, prowadzone przez organy ANR, organy ARR i Agencję Rynku Rolnego, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przejmują właściwe organy KOWR, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, organy ARiMR albo Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa." Z powyższego wynika, że ARiMR przejęła rejestr wcześniej prowadzony przez Agencję Rynku Rolnego. Natomiast ARiMR nie tworzyła od podstaw rejestru grup producentów rolnych. W związku z tym, wcześniejsze wykreślenie danego podmiotu z grup producentów rolnych było ujęte w rejestrze prowadzonym przez Agencję Rynku Rolnego, który to rejestr został przejęty przez ARiMR.
Zestawienie dat wydania decyzji o wykreśleniu [...] z rejestru, przejęcia prowadzenia rejestru przez ARiMR oraz daty złożenia wniosku o przyznanie płatności do buraków cukrowych, prowadzi do wniosku, że na dzień składania wniosku skarżąca miała możliwość zapoznać się z rejestrem.
Zdaniem sądu istotne jest, że umowa kontraktacyjna na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2018/2019 została zawarta 23 lutego 2018 r., a więc po upływie niemal roku od wykreślenia S. z Rejestru grup producentów rolnych. Decyzja z 17 marca 2017 r. o stwierdzeniu niespełnienia przez grupę warunków uznania i wykreśleniu S. z Rejestru grup producentów rolnych została doręczona [...] w 27 marca 2017 r. Informację o wykreśleniu z rejestru uznanych grup producentów rolnych, przy zachowaniu minimum niezbędnej w takiej sytuacji staranności, skarżąca mogła więc uzyskać także w S., której jest członkiem, z którą to [...] zawarła również umowę kontraktacyjną. Taką informację mogła zatem uzyskać zarówno przed złożeniem wniosku, jak i w czasie kiedy wniosek był już procedowany. Tym bardziej, że w treści wniosku zawarte jest oświadczenie beneficjenta, m.in. że znane są mu zasady przyznawania płatności, o które się ubiega oraz, że zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Składając wniosek o przyznanie płatności skarżąca potwierdziła, że zna zasady ich przyznawania.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że w przypadku zaistniałych braków wniosku organ winien stosować procedurę określoną w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach i informować stronę o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami. Stwierdzenie takich okoliczności nie jest bowiem możliwe w ramach kontroli wstępnej. Wymaga bowiem od organu analizy prawnej dołączonej umowy, czy też weryfikacji danych w prowadzonych rejestrach. Okoliczność, że dołączona do wniosku umowa została zawarta z podmiotem niespełniającym wymogów z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, może zostać ujawniona przez organ dopiero na dalszym etapie sprawdzania wniosku, w ramach jego oceny merytorycznej. Wad, jakimi była obarczona dołączona do wniosku umowa, nie dało się zatem zidentyfikować na podstawie samego wniosku lub innych dokumentów zgłoszonym w wyznaczonym terminie, samo zaś przyjęcie wniosku nie może równać się z oceną jego poprawności pod względem merytorycznym. W związku z tym organ nie naruszył ani art. 64 § 2 k.p.a., ani art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik W.K., w której zaskarżając wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności przyznanych na rok 2018;
2) art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014 poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem wobec uznania, że w realiach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od żądania zwrotu płatności od skarżącej;
3) art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez pominięcie okoliczności, że w procesie składania wniosku o płatność organ miał obowiązek zastosowania się do tego przepisu i posiadał w niniejszej sprawie normatywny obowiązek poinformowania strony o brakach wniosku (polegających na dołączeniu niewłaściwej umowy) niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, umożliwiając stronie uzupełnienie braków, a czego organ zaniechał, co obecnie nie może skutkować niekorzystnymi konsekwencjami dla strony.
II. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach poprzez:
a) dokonanie kontroli legalności skarżonego rozstrzygnięcia, przy braku dostrzeżenia zaniechania organów ARiMR obydwu instancji w zakresie oceny przesłanki do niestosowania względem skarżącej obowiązku zwrotu płatności w ramach ww. regulacji prawa wspólnotowego, co skutkowało błędnym oddaleniem skargi w miejsce jej uwzględnienia i uchylenia decyzji organów obydwu instancji;
b) przyznanie racji organom orzekającym w niniejszej sprawie, że to skarżąca jako wnioskodawczyni zobowiązana była do złożenia poprawnego wniosku, będącego postawą wszczęcia postępowania o przyznanie płatności, wobec czego nawet jeśli w sprawie doszło do wydania błędnego rozstrzygnięcia przez organ, to błąd ten nie powinien obciążać wyłącznie organu, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami prawa to organ wydając decyzję zobowiązany jest m. in. stać na straży praworządności oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
c) błędne uznanie, że skarżąca mogła w łatwy sposób ustalić, że [...], z którą zawarła umowę została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, podczas gdy na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności [...] ta nadal widniała w rejestrze grup producentów rolnych, a przede wszystkim w sytuacji gdy [...] przyjmowała nowych członków w poczet (tak: załącznik do wniosku o wpis do ewidencji producentów dla organizacji producentów), podejmowała uchwały, a także dokonywała sprzedaży buraków cukrowych;
d) przyznanie racji organom orzekającym w niniejszej sprawie, że to skarżąca jako wnioskodawczyni zobowiązana była do złożenia poprawnego wniosku i mogła odkryć błąd, podczas gdy:
- okoliczności wykreślenia [...] z rejestru organ nie wykrył ani w 2018 r., ani w 2019 r., gdy [...] składała (pozytywnie rozpatrywane: np. decyzją z 29 kwietnia 2019 r.) wnioski o wpis do ewidencji producentów wraz z załącznikami, co zaś potwierdza, że skoro organ nie mógł wykryć błędu, to nie sposób oczekiwać od skarżącej wyższej staranności, skoro nie została ona nigdy poinformowana o wykreśleniu [...] z rejestru,
- sam organ nie dostrzegł faktu wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych, w sytuacji gdy rozpatrywał kolejne wnioski o zmianę ewidencji producentów i wydawał decyzje, a tym samym aktualizował dane zawarte w ewidencji producentów, potwierdzając istnienie "aktualnego" wpisu (statusu) grupy producentów rolnych,
- czynności prawne i faktyczne (decyzja z 29 kwietnia 2019 r. i z 17 lipca 2019 r. w przedmiocie aktualizowania danych w ewidencji, przyjmowanie wniosków o wpis do ewidencji producentów rolnych) podejmowane przez organ wskazywały, że skarżąca pozostająca w dobrej wierze i zaufaniu do działań organów, nie miała możliwości ustalić i wykryć błędu w zwykłych okolicznościach, skoro nie odkrył go organ,
- o doręczeniu decyzji z 17 marca 2017 r. skarżąca nie mogła się dowiedzieć, w dacie doręczenia, bowiem korespondencja przesłana została na adres prezesa [...], a w rejestrze nie ujawniono tego wpisu przez kilkanaście kolejnych miesięcy, zaś [...] prowadziła nieprzerwanie swe działanie, jako grupa producentów rolnych,
- skarżąca nie mogła posiąść wiedzy od [...], która przecież po tej dacie składała ww. wnioski o dokonanie wpisu do ewidencji producentów oraz zawierała umowy na sprzedaż buraków cukrowych, do czego wobec wykreślenia z rejestru nie była uprawniona. Wszelkie okoliczności faktyczne wskazywały, iż nie doszło do wykreślenia [...], gdyż podmiot ten funkcjonował na rynku, jak grupa producentów rolnych (faktury [...], faktura [...],[...]),
2) art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonych decyzji skutkujące oddaleniem skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się w sposób wystarczający do kryteriów pozwalających na uznanie, że skarżąca w zwykłych okolicznościach mogła dostrzec błąd organu skutkujący przyznaniem jej płatności. Nadto sąd zaniechał oceny załączonych do skargi dowodów w postaci decyzji z 29 kwietnia 2019 r., wniosków o wpis do ewidencji producentów wraz z załącznikami,
3) art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez pominięcie okoliczności, że w procesie składania wniosku o płatność organ miał obowiązek zastosowania się do tego przepisu i posiadał w niniejszej sprawie normatywny obowiązek poinformowania strony o brakach wniosku (polegających na dołączeniu niewłaściwej umowy) niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, umożliwiając stronie uzupełnienie braków, a czego organ zaniechał, co obecnie nie może skutkować niekorzystnymi konsekwencjami dla strony.
W oparciu o postawione powyżej zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i przeprowadzenie rozprawy, także pod nieobecność skarżącej lub jej pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z uwagi na wyraźne rozdzielenie w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), czy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Niezbędne jest jednocześnie precyzyjne wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Wskazać należy, że naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Ocena zasadności tego zarzutu może być skutecznie dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Uzasadniając ten zarzut należy wykazać, że Sąd błędnie określił podstawę orzekania, stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Jednocześnie należy wskazać, jaki przepis powinien być zastosowany, dlaczego powinien być zastosowany bądź, w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy. Co ważne, zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z kolei, zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 marca 2018 r., II FSK 2480/17).
Odnosząc się, zważywszy na wymogi skargi kasacyjnej, do postawionych w niniejszej sprawie zarzutów należy wskazać, że skarżąca kasacyjne oparła zbiorczo swoje zarzuty wyłącznie na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania), jednak podzielone zostały one na: I - naruszenie przepisów prawa materialnego i II - naruszenie przepisów postępowania. Przy czym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego częściowo pokrywają się ze sobą, zatem jako zasadne Sąd uznał, aby rozpoznać je łącznie.
Podkreślić przede wszystkim należy, że w podniesionych zarzutach kasacyjnych skarżąca nie zarzuciła błędnego ustalenia stanu faktycznego, jak i nie podniosła zarzutu naruszenia art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Przyjąć zatem należy, że skarżąca nie kwestionuje faktu, że umowa zawarta ze S. nie spełniała warunków do przyznania jej płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych, a zatem, że przyznana jej płatność była nienależna. Koncentrując się na zarzucie naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 poprzez jego błędną wykładnię i jednoczesne niezasadne zastosowanie art. 7 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, zdaniem skarżącej sąd pierwszej instancji wadliwie zaakceptował stanowisko organów, że błąd organu w przyznaniu i wypłacie skarżącej płatności mógł zostać wykryty przez skarżącą w zwykłych okolicznościach pomimo, że nie przeprowadził żadnej analizy w tym zakresie i uznał, że powinna wiedzieć o wykreśleniu z dniem 17 marca 2017 r. S. z Rejestru grup producentów rolnych lub też, że miała możliwości w zwykłych okolicznościach wykryć pomyłkę organu w tym zakresie.
Powyższe zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W orzecznictwie wskazuje się, że celem, określonego w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Ocenę taką dodatkowo uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni językowej. Przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Przyjąć, zatem należało, że możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik – przy dołożeniu należytej staranności - mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna (por. wyroki NSA z 22 listopada 2018 r., I GSK 2071/18, z 18 grudnia 2020 r., I GSK 1191/20). Podkreśla się także, że możliwość wyłączenia zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia dwóch przesłanek – płatność musi być dokonana na skutek błędu organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika (por. wyroki NSA z 15 czerwca 2011 r., II GSK 594/10, z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 315/13, z 22 września 2023 r., I GSK 1315/22).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę sądu pierwszej instancji, zgodnie którą skarżąca miała możliwość uzyskania od S., której była członkiem, informacji o tym, czy S. ta figuruje w rejestrze uznanych grup producentów rolnych, lub zweryfikowania zapisów w rejestrze. Nie ma podstaw do uwzględnienia twierdzenia, że skarżąca nie mogła wykryć błędu, skoro rejestr ten jest powszechnie dostępny i znajduje się na stronach internetowych ARiMR. Dodatkowo wskazać należy, na co zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, że umowa kontraktacyjna na dostawy buraków cukrowych została zwarta przez skarżącą 23 lutego 2018 r., czyli blisko rok od wykreślenia S. z rejestru grup producentów rolnych, które nastąpiło na mocy decyzji z 17 marca 2017 r., doręczonej prezesowi S. 27 marca 2017 r. Obowiązkiem skarżącej było zatem zweryfikowanie, czy podmiot z którym zawierała umowę, na dzień 11 maja 2018 r. (tj. dzień złożenia wniosku o płatność) spełniał kryteria określone w ustawie o płatnościach. Wskazać należy, że rolnik podpisując wniosek o przyznanie płatności ponosi odpowiedzialność za prawidłowość jego wypełnienia oraz za prawdziwość danych w nim zawartych. Musi mieć zatem świadomość, co do ciążących na nim obowiązków związanych z partycypowaniem w programie pomocowym. Wystąpienie o przyznanie płatności nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem rolnika, a przyznawane środki mają charakter publiczny i służą wsparciu określonej działalności rolniczej. Beneficjent określonych środków powinien wobec tego dołożyć należytej staranności, by ubiegając się o płatności spełnić wszystkie warunki wymagane prawem.
W świetle art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, WSA słusznie zatem stwierdził, że w analizowanej sprawie bezspornie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawarcia przez skarżącą umowy z: - z grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub - organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której producent jest członkiem, lub - zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem. Skoro bowiem na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy z 17 marca 2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania S. została wykreślona z Rejestru grup producentów rolnych, nie jest więc od tego momentu (i nie była w roku 2018) "grupą producentów" w rozumieniu wskazanego przepisu. Ponadto formułując zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca nadal nie rozróżnia dwóch różnych rejestrów prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: 1. rejestru producentów rolnych prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2021 r., poz. 699 ze zm.); 2. rejestru grup producentów rolnych prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1026 ze zm.). W omawianym przypadku S. została wpisana do rejestru producentów rolnych (dalej zwanej EP) 17 lutego 2011 r., pod numerem EP 065127251 i nadal pozostaje tam zarejestrowana. Obowiązek rejestracji w przedmiotowej ewidencji dotyczy każdego producenta rolnego, niezależnie, czy jest to osoba fizyczna, osoba prawna, czy też ułomna osoba prawna, jeżeli taki producent rolny chce wnioskować do ARiMR jakąkolwiek pomoc finansową. Natomiast rejestracja podmiotów w Rejestrze grup producentów rolnych dotyczy tylko i wyłącznie grup producentów rolnych, o czym stanowi wprost art. 2 ust. 1 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Przepisy przedmiotowego aktu prawnego doprecyzowują, kiedy dany podmiot może działać, jako grupa producentów rolnych i może zostać jako taka wpisana do rejestru grup producentów rolnych. W niniejszym przypadku S. została uznana jako grupa 10 stycznia 2011 r. Natomiast wydanie decyzji o cofnięciu grupie uznania i skreśleniu jej z Rejestru grup nastąpiło 17 marca 2017 r. Organ podnosił już tę kwestię na etapie postępowania przed WSA. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu swego wyroku również uwypuklił ww. różnice.
Nie jest przy tym prawdą, jak podnosi skarżąca kasacyjnie w punkcie II.2 skargi, iż sąd zaniechał oceny załączonych do skargi dowodów w postaci decyzji z 29 kwietnia 2019 r. oraz wniosków o wpis do ewidencji producentów wraz z załącznikami. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. WSA w Bydgoszczy, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził dowód z dokumentów załączonych do skargi, w tym: 1) faktur wystawionych przez skarżącą na rzecz S. oraz przez S. na rzecz N. S.A., 2) decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu z 17 lipca 2018 r. wraz z wnioskiem S. i załącznikami, 3) decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu z 29 kwietnia 2019 r. wraz z wnioskiem S. i załącznikami, 4) wypisu z ewidencji producentów z 17 lipca 2018 r. oraz 5) dokumentów finansowych skarżącej. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył jednak, że z decyzji z 17 lipca 2018 r. oraz z 29 kwietnia 2019 r. jednoznacznie wynika, iż dotyczą one aktualizacji danych S. (w zakresie nowych członków) w rejestrze producentów rolnych. WSA podkreślił, iż rejestr ten prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Nie jest to zatem rejestr podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach. Wskazane decyzje z 17 lipca 2018 r. oraz z 29 kwietnia 2019 r., zdaniem sądu pierwszej instancji, w żaden sposób nie odnoszą się do rejestru grup producentów rolnych. Funkcjonowania w rejestrze grup producentów rolnych w 2018 r. nie potwierdza również wypis z ewidencji producentów z 17 lipca 2018 r., a także przedłożone faktury oraz dokumenty finansowe skarżącej.
Z uwagi na powyższe, jako zasadne należy ocenić stanowisko sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie zawarła na 2018 rok umów z podmiotem, o którym mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach, w związku z tym nie został spełniony warunek konieczny dla uzyskania w roku 2018 prawa do płatności. Jako bezpodstawne należało wobec tego uznać zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w pkt I. 1) i 2) oraz II. 1) i 2).
W odniesieniu do zarzutu zwartego w pkt I. 3) oraz II. 3) skargi kasacyjnej polegającego na naruszeniu przez WSA art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez pominięcie okoliczności, że w procesie składania wniosku o płatność organ miał obowiązek zastosowania się do tego przepisu i posiadał w niniejszej sprawie normatywny obowiązek poinformowania strony o brakach wniosku (polegających na dołączeniu niewłaściwej umowy) niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, umożliwiając stronie uzupełnienie braków, wskazać należy że również nie zasługuje on na uwzględnienie.
W myśl art. 23 ust. 1 ww. ustawy o płatnościach, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Jednakże, na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem ta nie dotyczyła odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego lecz ustalenia nienależnie pobranych płatności i obowiązku jej zwrotu. Niniejsze postępowanie toczyło się w oparciu o art. 29 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm.) w zw. z art. 7 rozporządzenia Komisji z 17 lipca 2014 r. (UE) nr 809/2014. Dlatego też, w ramach tego postępowania nie można skutecznie zarzucać organom naruszenia art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, bowiem przepis ten nie miał zastosowania. Wskazywane w skardze kasacyjnej okoliczności związane z kompletnością wniosku złożonego przez skarżącą przy ubieganiu się o przyznanie płatności, czy też braku właściwej reakcji organu na tenże wniosek, powinny być powiązane z ewentualnym zarzutem naruszenia art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji z 17 lipca 2014 r. (UE) nr 809/2014, którego to zarzutu zabrakło w złożonej skardze kasacyjnej. Ponadto należy wskazać, że kontrola wniosku o przyznanie płatności w oparciu o art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach dokonywana jest pod względem formalnym, a nie merytorycznym, a skarżąca nie kwestionowała, że dołączyła do wniosku o przyznanie płatności na 2018 r. umowę zawartą 23 lutego 2018 r. ze S.. Tym samym, wbrew stanowisku skarżącej, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, bowiem w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych płatności, przepis ten nie miał zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 3 700 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).