I GSK 1754/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne E. P. i A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszenia za zwrot dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. Istota sporu dotyczyła interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 116, 116a, 118) oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności w zakresie momentu powstania odpowiedzialności, przesłanek egzoneracyjnych oraz prawidłowości postępowania dowodowego. Skarżący zarzucali m.in. błędną wykładnię pojęcia 'organ zarządzający', niezastosowanie przepisów dotyczących wszczęcia likwidacji jako przesłanki egzoneracyjnej, błędne ustalenie terminu przedawnienia oraz wadliwość uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargi kasacyjne za bezzasadne. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członków zarządu ma charakter formalny i jest związana z pełnieniem funkcji w okresie, gdy powstało zobowiązanie lub upływał termin jego płatności. Strony nie wykazały żadnej z przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w przepisach. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując na wystarczający materiał dowodowy i prawidłową ocenę dokonaną przez organ oraz sąd pierwszej instancji. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, zasądzając od skarżących solidarnie na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie formalnego charakteru odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki/stowarzyszenia, interpretacja przesłanek egzoneracyjnych oraz momentu powstania odpowiedzialności w kontekście zwrotu dofinansowania unijnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia i zwrotu dofinansowania UE, ale zasady odpowiedzialności członków zarządu są szeroko stosowane.
Zagadnienia prawne (4)
Czy członkowie zarządu stowarzyszenia ponoszą solidarną odpowiedzialność za zwrot dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej, nawet jeśli nie mieli faktycznego wpływu na działania stowarzyszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność członków zarządu ma charakter formalny i jest związana z pełnieniem funkcji w okresie, gdy powstało zobowiązanie lub upływał termin jego płatności, a skarżący nie wykazali przesłanek egzoneracyjnych.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odpowiedzialność członków zarządu jest formalna, a nie oparta na faktycznym wykonywaniu obowiązków. Skarżący nie wykazali przesłanek zwalniających ich od odpowiedzialności, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość czy brak winy w niewszczęciu likwidacji.
Czy otwarcie likwidacji stowarzyszenia stanowi przesłankę egzoneracyjną zwalniającą członków zarządu od odpowiedzialności za zwrot dofinansowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli likwidacja została wszczęta po terminie lub w okolicznościach wskazujących na brak staranności, a skarżący nie wykazali braku winy w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że otwarcie likwidacji stowarzyszenia w okolicznościach sprawy (po terminie rozliczenia dofinansowania) nie stanowiło automatycznej przesłanki egzoneracyjnej, a skarżący nie udowodnili braku swojej winy w tym zakresie.
Jak należy interpretować moment powstania zobowiązania do zwrotu dofinansowania z UE na potrzeby określenia odpowiedzialności członków zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Moment powstania zobowiązania należy ustalać na podstawie zapisów umowy i daty wystąpienia konkretnej nieprawidłowości, a nie daty doręczenia decyzji o zwrocie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zobowiązanie do zwrotu dofinansowania powstaje w wyniku naruszenia umowy, a nie jako typowa zaległość podatkowa. Kluczowe są daty wystąpienia nieprawidłowości określone w decyzji.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie zawierało odniesienie do najistotniejszych zarzutów i przedstawiało pogląd sądu, poddając się kontroli kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie WSA było wystarczające, zawierało wszystkie niezbędne elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną, nawet jeśli stanowisko sądu było odmienne od stanowiska strony.
Przepisy (26)
Główne
O.p. art. 116 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialność ma charakter formalny.
O.p. art. 116a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności członków organu zarządzającego osoby prawnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy nie są zobowiązane do nieskończonego poszukiwania środków dowodowych, jeśli strona nie przedstawia wiarygodnych dowodów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych spoczywa częściowo na organie.
k.p.a. art. 78 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość.
u.f.p. art. 184 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Naruszenie procedur związanych z dofinansowaniem.
u.f.p. art. 207 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Obowiązek zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.
u.f.p. art. 207 § ust. 8 i 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Procedura wydawania decyzji o zwrocie dofinansowania.
Pr. st. art. 11 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Pr. st. art. 11 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Pr. st. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność członków zarządu ma charakter formalny i jest związana z pełnieniem funkcji w określonym czasie. • Skarżący nie wykazali przesłanek egzoneracyjnych zwalniających ich od odpowiedzialności. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i poddawało się kontroli kasacyjnej. • Moment powstania zobowiązania do zwrotu dofinansowania należy ustalać na podstawie daty wystąpienia nieprawidłowości, a nie daty doręczenia decyzji.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 116a O.p. i pojęcia 'organ zarządzający'. • Niezastosowanie art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 11 ust. 3 P. st. poprzez błędną wykładnię pojęcia 'organ zarządzający'. • Niezastosowanie art. 11 ust. 1 i 2 w zw. z art. 30 ust. 2 Pr. st. • Błędna wykładnia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) w zw. z art. 116a O.p. w zakresie przesłanki egzoneracyjnej dotyczącej likwidacji. • Błędna wykładnia art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. w zakresie przedawnienia. • Błędna wykładnia art. 113 ust. 1 u.f.p. w zakresie pojęcia 'udzielenia dotacji'. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie rozkładu ciężaru dowodu. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji pomimo wadliwości postępowania dowodowego. • Naruszenie art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszeń K.p.a. przez organ. • Błędna wykładnia art. 113 ust. 1 i 2 u.f.p. w zakresie pojęcia 'udzielenia dotacji'. • Naruszenie art. 116 § 1 i 2 w zw. z art. 116a § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że odpowiedzialność ponosi każda osoba formalnie powołana w skład organu. • Naruszenie art. 116 § 1 - § 4 w zw. z art. 116a § 1 O.p., art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 in fine oraz ust. […]
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. • Odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od kryterium formalnego, jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu, a nie od faktycznie wykonywanych czynności. • Moment powstania zaległości, który zgodnie z art. 116 § 1 O.p. ma znaczenie dla przypisania subsydiarnej odpowiedzialności konkretnemu członkowi zarządu, należy ustalać w oparciu o zapisy umowy i określić moment wystąpienia konkretnej nieprawidłowości.
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie formalnego charakteru odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki/stowarzyszenia, interpretacja przesłanek egzoneracyjnych oraz momentu powstania odpowiedzialności w kontekście zwrotu dofinansowania unijnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia i zwrotu dofinansowania UE, ale zasady odpowiedzialności członków zarządu są szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członków zarządu, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście dofinansowania unijnego jest istotna dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy formalne członkostwo w zarządzie wystarczy, by odpowiadać za długi? NSA rozstrzyga w sprawie zwrotu unijnych dotacji.”
Dane finansowe
WPS: 488 612,88 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.