I GSK 1738/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-21
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja celowafinanse publiczneprawo administracyjnesamorząd terytorialnyochrona środowiskaprogram ograniczenia niskiej emisjistan prawnystan faktycznyzasada związania sąduterminowość

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Krakowa, potwierdzając, że wniosek o dotację powinien być rozpatrywany według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego złożenia.

Prezydent Miasta Krakowa wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który stwierdził bezskuteczność decyzji odmawiającej przyznania dotacji celowej M. G. Prezydent zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że zmiana stanu prawnego i faktycznego sprawy zwalnia go z obowiązku stosowania się do wcześniejszych wytycznych sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że wniosek o dotację należy rozpatrywać według stanu z dnia jego złożenia, a zmiany stanu prawnego i faktycznego po tej dacie nie mają znaczenia dla oceny zasadności wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził bezskuteczność decyzji odmawiającej przyznania dotacji celowej M. G. Prezydent zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 153 P.p.s.a., argumentując, że zmiana stanu prawnego (nowelizacja uchwały Rady Miasta Krakowa) oraz stanu faktycznego (zmiana tytułu prawnego do nieruchomości) zwalnia go z obowiązku stosowania się do wcześniejszych wytycznych sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że wniosek o przyznanie dotacji powinien być rozpatrywany według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego złożenia. Sąd podkreślił, że zmiana stanu prawnego lub faktycznego po dacie złożenia wniosku nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania dotacji, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. Sąd uznał, że Prezydent Miasta Krakowa nie wykazał, aby zaszły okoliczności zwalniające go z obowiązku stosowania się do wytycznych zawartych w poprzednich orzeczeniach sądowych. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną, zasądzając od Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz M. G. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wniosek o przyznanie dotacji celowej powinien być rozpatrywany według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu jego złożenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do stosowania znowelizowanych regulacji do stanów faktycznych i okoliczności istniejących przed wejściem w życie zmian, a także że zmiana stanu faktycznego po dacie złożenia wniosku nie może mieć znaczenia dla oceny jego zasadności, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. Organ związany jest wytycznymi sądu z poprzednich orzeczeń, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

u.f.p. art. 221 § 2

Ustawa o finansach publicznych

Dotacje celowe mogą być udzielane na zadania określone w uchwale budżetowej, pod warunkiem zawarcia umowy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie prawne i faktyczne.

u.p.o.ś. art. 400a

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa zasady udzielania dotacji celowych na zadania związane z ochroną środowiska.

u.p.o.ś. art. 403 § 4

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa warunki zawierania umów o udzielenie dotacji.

u.p.o.ś. art. 403 § 5

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa skutki niezawarcia umowy o udzielenie dotacji.

u.p.o.ś. art. 403 § 6

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa możliwość udzielenia dotacji pomimo braku możliwości zawarcia ważnej umowy cywilnoprawnej.

k.c. art. 387 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zasad zawierania umów.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o dotację należy rozpatrywać według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego złożenia. Zmiana stanu prawnego lub faktycznego po dacie złożenia wniosku nie zwalnia organu z obowiązku stosowania się do wytycznych sądu, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. Organ jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednich orzeczeniach.

Odrzucone argumenty

Zmiana stanu prawnego i faktycznego sprawy zwalnia organ z obowiązku stosowania się do wytycznych sądu z poprzednich orzeczeń. Organ nie dysponuje już środkami dowodowymi, które mogłyby wpłynąć na ustalony stan faktyczny. Stan faktyczny sprzed złożenia wniosku jest irrelewantny dla przyznania dotacji.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] chyba że przepisy prawa uległy zmianie brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że w tym zakresie należy się kierować brzmieniem przepisów uchwały po nowelizacji żaden przepis o charakterze intertemporalnym, nie nakazuje bowiem stosowania znowelizowanych regulacji do stanów faktycznych i okoliczności istniejących przed wejściem w życie stosownych zmian nie można w tym wypadku kierować się również jakimikolwiek domniemaniami, gdyż obowiązujące przepisy należy wykładać ściśle nie można więc oceniać zasadności wniosku, z punktu widzenia okoliczności, które zaistniały po tej dacie

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związania organów administracji wytycznymi sądu (art. 153 P.p.s.a.) w kontekście zmian stanu prawnego i faktycznego po złożeniu wniosku o dotację."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których organ jest związany wytycznymi sądu, a następnie dochodzi do zmian stanu prawnego lub faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą związania organów administracji wytycznymi sądu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje też, jak istotne jest ustalenie stanu faktycznego i prawnego na moment złożenia wniosku.

Kiedy zmiana prawa nie zwalnia urzędnika z obowiązku!

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1738/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Salachna
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygn. powiązane
I SA/Kr 163/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-07-15
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del.WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 163/20 w sprawie ze skargi M. G. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji celowej ze środków z budżetu miasta 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz M. G. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 lipca 2020 r., sygn. I SA/Kr 163/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej WSA w Krakowie), po rozpoznaniu sprawy ze skargi sprawy ze skargi M. G. (dalej zwanej skarżącą lub wnioskodawczynią), na decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dotacji celowej, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 15 lipca 2020 r. wniósł Prezydent Miasta Krakowa, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) art. 221 ust. 2 oraz art 221 ust 3 pkt 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niezastosowania i przyjęcie, iż sam fakt złożenia wniosku o udzielenie dotacji celowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, przed zawarciem umowy w sprawie udzielenia dotacji skutkuje ukształtowaniem praw i obowiązków pomiędzy osobą wnioskującą a organem udzielającym dotacji,
2) art. 400a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z § 1 ust. 1 w związku z § 2 pkt 3) oraz § 3 ust. 1 uchwały Nr CXX1/1918/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta Krakowa (z późn. zm.), dalej zwaną uchwałą PONE, w związku z art. 221 ust 2 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie, iż dotacja może być przyznana na zadanie, niebędące zdaniem publicznym świetle ww. przepisów,
3) art 403 ust 4 i ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 252 ust 4 i art. 252 ust. 1 pkt 2) ustawy o finansach publicznych - poprzez ich niezastosowanie skutkujące przyjęciem, iż delegacja ustawowa zawarta w art 403 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska - pozwala na regulowanie w akcie prawa miejscowego zagadnień już uregulowanych wyczerpująco w art 252 ust 4 w związku z art 252 ust 1 pkt 2) ustawy o finansach publicznych, co następnie skutkowało wadliwym przyjęciem przez Sąd, iż podstawą dla odmowy zawarcia umowy w sprawie udzielenia dotacji na zadanie, co do którego brak podstaw prawnych dla uznania go za zadanie publiczne - mogły być wyłącznie przepisy aktu prawa miejscowego, gdy tymczasem taka okoliczność uregulowana jest wyczerpująco w powołanych przepisach ustawy o finansach publicznych,
4) art. 403 ust 6 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art 221 ust 2 ustawy o finansach publicznych i w związku z art. 58 oraz art. 387 § 1 k.c. i § 13 ust 2 uchwały PONE - poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, iż udzielenie dotacji może nastąpić pomimo braku możliwości zawarcia z wnioskodawcą ważnej umowy cywilnoprawnej, o jakiej mowa w art 221 ust 2 ustawy o finansach publicznych;
5) § 2 pkt 4) w związku z § 13 ust 2 uchwały PONE oraz w związku z art. 221 ust. 2 ustawy finansach publicznych poprzez wadliwą interpretację powołanych zapisów tej uchwały oraz niezastosowaniu przepisów ustawy o finansach publicznych skutkujące przyjęciem, iż wnioskodawczyni po złożeniu wniosku, lecz przed zawarciem umowy w sprawie udzielenia dotacji, nie miała obowiązku poinformowania organu o utracie powoływanego przeze siebie we wniosku tytułu prawnego do nieruchomości oraz uznaniem przez Sąd tej okoliczności za irrelewantną w niniejszej sprawie;
6) § 7 ust. 5 pkt 1) uchwały PONE poprzez uznanie za bezskuteczną czynności odmowy zawarcia umowy w sprawie udzielenia dotacji z M. G. w sytuacji, gdy nie dysponuje już ona powoływanym przez siebie we wniosku tytułem prawnym do nieruchomości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:
7) art. 153 P.p.s.a. poprzez bezzasadne zarzucenie organowi naruszenia tego przepisu, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, iż konsekwencją związania organu oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27.10.2017.r do sygn. akt I SA/Kr 787/17 był obowiązek pominięcia przez organ przy ponownym rozpoznaniu wniosku zarówno ujawnionego w trakcie ponownego rozpoznania sprawy stanu faktycznego, jak i zmienionego stanu prawnego;
8) art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 146 § 1 P.p.s.a. polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji wadliwej kontroli działania administracji publicznej dokonanej z pominięciem wyrażonej w art. 6 K.p.a. zasady legalizmu, pozostającej w związku z zawartą w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności, co skutkowało wadliwym przyjęciem przez Sąd, iż organ administracji publicznej nie był zobowiązany do działania na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego w dniu ponownego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji uznaniem zgodnej z prawem czynność organu w postaci odmowy udzielenia dotacji za bezskuteczną;
9) art. 153 p.p.s.a w związku z art. 6 i w związku z wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą ogólną praworządności mającą walor zasady konstytucyjnej poprzez błędne przyjęcie, iż zobligowane do ponownego rozpatrzenia sprawy, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. organy administracji publicznej mogą dokonywać oceny stanu faktycznego w danej sprawie w oderwaniu od zasady legalizmu i praworządności, tj. na gruncie innego stanu prawnego aniżeli obowiązujący aktualnie (tj. na dzień rozstrzygania przez dany organ);
10) art. 153 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a w związku z art. 7 Konstytucji i art. 6 K.p.a. poprzez nakazanie organowi, w ramach związania organu oceną prawną i wytycznymi z uzasadnienia skarżonego wyroku, rozpoznania wniosku skarżącej po raz trzeci w oparciu o przepisy prawa miejscowego materialnego z daty jego złożenia i równocześnie pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania dla organu w zakresie przepisów prawa, w tym proceduralnego, na dzień wydania kolejnego rozstrzygnięcia, co powoduje, że wykładnia przepisów prawnych zawarta w ocenie prawnej Sądu jest niekompletna i nie pozwala organowi na realizację orzeczenia Sądu i jego wytycznych w zakresie zasady tempus regit (actum) factum wobec zasady legalizmu i praworządności, w sytuacji utraty mocy obowiązującej uchwały PONE,
11) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a oraz w związku z art. 80 K.p.a. poprzez aprioryczne przyznanie istotnym okolicznościom i faktom prawnym przymiotu irrelewantnych dla rozpoznawanej sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy na skutek uzupełnienia przez organ materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi poprzednio wydanego w sprawie wyroku potwierdzono istotne zmiany stanu faktycznego i prawnego, a w konsekwencji sformułowanie wskazań co do dalszego postępowania wyłącznie w zakresie ustalenia stanu faktycznego i prawnego na dzień złożenia wniosku,
12) art. 146 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. i art 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie wyrzeczenia w zakresie złożonego wniosku skarżącej o uznaniu jej uprawnienia albo o jego oddaleniu, w sytuacji błędnego, zdaniem Sądu, zrealizowania przez organ wytycznych zawartych w uzasadnieniu uprzednio wydanego w sprawie prawomocnego orzeczenia, a jednocześnie niewskazanie organowi jednoznacznych wytycznych odnośnie właściwych do podjęcia czynności i właściwych w sprawie przepisów prawa, w sytuacji istotnej zmiany stanu prawnego, w szczególności utraty mocy obowiązującej uchwały PONE.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uznanie uprawnienia skarżącej wraz ze wskazaniem sposobu zwrotu przez Gminę Miejską Krakowa poniesionych przez skarżącą kosztów inwestycyjnych na realizację zadania z zakresu ochrony środowiska – na podstawie art 188 P.p.s.a. w zw. z art 146 § 2 P.p.s.a. i art 141 §4 P.p.s.a., ewentualnie, na wypadek uznania przez Sąd, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie – na podstawie art. 185 P.p.s.a.
Oprócz tego skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenia od wnioskodawczyni na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że zrealizował zalecenia WSA w Krakowie, zawarte w wyroku z 27 października 2017 r., a poza tym nie dysponuje już środkami dowodowymi, które mogłyby wpłynąć na ustalony stan faktyczny.
Organ zaznaczył, że ustala stan faktyczny według daty przeprowadzenia kontroli, która potwierdza bądź nie potwierdza stan faktyczny opisany we wniosku. Jego zdaniem stan faktyczny sprzed złożenia wniosku jest irrelewantny dla przyznania dotacji, a ponadto nie jest możliwy do ustalenia.
Stan faktyczny, który jest doniosły prawnie, to wyłącznie stan z daty przeprowadzenia kontroli, który winien potwierdzać stan faktyczny opisany we wniosku.
W ocenie organu, przeprowadzone dotychczas postępowanie dowodowe przesądza o niezgodności stanu faktycznego opisanego we wniosku z dnia 17 września 2015 r. ze stanem faktycznym z dnia przeprowadzenia kontroli w dniu 17 listopada 2015 r.
Zdaniem organu, zastosowanie się w ramach związania art. 153 P.p.s.a., zostało już przez niego zrealizowane, bowiem nawet gdyby uznać za nieprawidłowe działania organu w zakresie naruszenia zasady tempus regit (actum) factum, brak dostępnych już organowi środków dowodowych, które mogłyby przesądzić o zgodności stanu faktycznego opisanego we wniosku skarżącej ze stanem faktycznym ustalonym na dzień kontroli z 17 listopada 2015 r., nie pozwala na podjęcie innego rozstrzygnięcia przez organ i to tylko wyłącznie w oparciu o podstawę § 7 ust. 5 ust. 2 uchwały PONE (według brzmienia na dzień złożenia wniosku).
Wnioskodawczyni w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. art. 193 zdanie drugie P.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób został określony przez ustawodawcę zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza więc wymagania, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, korzystając z możliwości przewidzianej w art. 193 zd. 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się w rozważaniach uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dost. w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżący kasacyjnie organ podniósł łącznie dwanaście zarzutów, dotyczących zarówno naruszenia prawa materialnego (bez jednoznacznego określenia, w każdym przypadku, ich postaci), jak i przepisów postępowania. Mając na uwadze postać tych zarzutów, a zwłaszcza treść ich twierdzeń skonstatować należy, że wszystkie one mają w istocie komplementarny charakter, gdyż wskazane w nich uchybienia wymienionym przepisom prawa zostały przedstawione w istocie jako następstwa zmiany stanu prawnego, a także faktycznego, na gruncie którego organ wydawał swoje rozstrzygnięcie, w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy. W związku z tym zostaną one ocenione łącznie, z uwzględnieniem ich specyfiki i zindywidualizowanych cech, w niezbędnym w tym wypadku zakresie.
Niezależnie jednak od powyższego na wstępie niniejszych rozważań zauważyć należy, że w sprawie mamy w rzeczywistości do czynienia nie z czynnością z zakresu administracji publicznej, ale innym aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Tak bowiem należy zakwalifikować rozstrzygnięcie, kwalifikujące lub nie konkretny wniosek o dofinansowanie do podpisania umowy w tym przedmiocie z występującym z nim podmiotem.
Przechodząc bezpośrednio do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów zauważyć na wstępie należy, że organ, a także Sąd I instancji działali w warunkach związania poprzednio wydanymi w sprawie orzeczeniami WSA w Krakowie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. O tym związaniu traktuje art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że organ w sposób oczywisty naruszył art. 153 P.p.s.a. nie wykonując zaleceń wynikających z poprzednio wydanych w sprawie orzeczeń. Przy tym wyraził pogląd, że niezasadne jest jego stanowisko, że w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy, a to w związku ze zmianą warunków przyznania dofinansowania, o którym mowa na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy. Zmiana stanu prawnego, według Prezydenta Miasta Krakowa, miała być związana z nowelizacją uchwały Rady Miasta Krakowa nr CXXI/1918/14 z 5 listopada 2015 r. (Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2014 r. poz. 6843) w sprawie przyjęcia Programu Ograniczenia Emisji dla Miasta Krakowa (Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2014 r. poz. 6843 – dalej zwanej uchwałą), dokonaną uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 grudnia 2016 r. nr LIX/1309/16 zmieniająca uchwałę nr CXXI/1918/14 z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta Krakowa (Dz. U. W.M z dnia 25 stycznia 2017 r., poz. 735 ze zm.), a także zmianą okoliczności faktycznych, tj. sytuacji w lokalu skarżącej, w odniesieniu do sposobu jego ogrzewania, jak również, przejścia tytułu prawego do tego lokalu na inny podmiot, w momencie ponownego rozpatrywania sprawy, w stosunku do sytuacji mającej miejsce w momencie składania wniosku o przyznanie dofinansowania.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie organ w samej treści sformułowanych przez siebie zarzutów, jakie zawarto w petitum skargi, w istocie nie podważa stwierdzenia Sądu I instancji, że nie zrealizował on w pełni wytycznych zawartych w poprzednich wyrokach, a dąży jedynie do wykazania, że wytyczne te już go nie obowiązywały, właśnie z uwagi na zmianę stanu faktycznego i prawnego, o czym mowa w art. 153 P.p.s.a. in fine. Jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nadmienił jedynie, że skierowane do niego wytyczne zrealizował. Dodał także, że nie dysponuje już środkami dowodowymi, które mogłyby wpłynąć na ustalony stan faktyczny.
Odnosząc się do stanowiska Sądu, w kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdzić należy, że zarzuty te nie znajdują uzasadnionych podstaw, a prawna i faktyczna ocena sprawy, wyrażona przez WSA w Krakowie jest prawidłowa.
I tak w pierwszej kolejności należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom organu, w okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia ze zmianą stanu prawnego i faktycznego sprawy. W tym zakresie zgodzić się należy z Sądem I instancji, że ustosunkowując się do złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie jej dofinansowania Prezydent Miasta Krakowa powinien mieć na względzie okoliczności faktyczne i stan prawny, określający warunki przyznania wsparcia, z dnia jego złożenia. Brak jest bowiem podstaw prawnych do przyjęcia, co sugeruje organ, że w tym zakresie należy się kierować brzmieniem przepisów uchwały po nowelizacji, jak również mieć na względzie tę postać okoliczności faktycznych, która została stwierdzona przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Żaden przepis o charakterze intertemporalnym, nie nakazuje bowiem stosowania znowelizowanych regulacji do stanów faktycznych i okoliczności istniejących przed wejściem w życie stosownych zmian. Nie można w tym wypadku kierować się również jakimikolwiek domniemaniami, gdyż obowiązujące przepisy należy wykładać ściśle.
Jeżeli zaś chodzi o postać okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia załatwienia wniosku, to w tym względzie podkreślić należy, że WSA w Krakowie, w prawomocnym wyroku z 27 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 787/17 stwierdził, że odmowę przyznania dotacji na podstawie tego przepisu może uzasadniać wyłącznie kompleksowe (całościowe) wykonanie zadania stwierdzone przez organ na dzień złożenia wniosku. W tej więc sytuacji nie można więc oceniać zasadności wniosku, z punktu widzenia okoliczności, które zaistniały po tej dacie.
W omawianym aspekcie dodać także należy, że postać stanu faktycznego niezbędnego do ustalenia, z punktu widzenia potrzeb rozstrzygnięcia sprawy, każdorazowo determinowana jest brzmieniem regulacji materialnoprawnych, znajdujących w tym wypadku zastosowanie. Skoro jednak, jak to wyżej zaznaczono, brak jest podstaw do oceniania wniosku skarżącej z punktu widzenia znowelizowanych przepisów uchwały, to również istotne z punktu widzenia nowego brzmienia jej przepisów okoliczności faktyczne, nie mogą mieć na gruncie niniejszej sprawy znaczenia.
Prezydent Miasta Krakowa, wobec niewykonania wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z 27 października 2017 r., w pierwszej kolejności dążył do wykazania braku związania nimi, w drugiej zaś starał się przekierować spór ze skarżącą na inne tory, związane z uwarunkowaniami prawnymi, wynikającymi z powszechnie obowiązujących regulacji, dotyczących udzielania dotacji, a także ochrony środowiska. W przypadku jednak związania wytycznymi prawomocnych wyroków i niewykazania okoliczności warunkujących zwolnienia z tego związani, jego stanowisko okazało się jednak pozbawione podstaw, co wyżej wyjaśniono.
Co zaś się tyczy kwestii prawnych aspektów udzielania dotacji, to zauważyć należy, iż Prezydent Miasta Krakowa skoncentrował się na argumentacji związanej z brakiem podstaw prawnych jej udzielenia. W tym przedmiocie nie sposób jednak pominąć tego, że podważanie zgodności uchwały z przepisami ustawowymi nie znajduje żadnego uzasadnienia. Uchwała ta nie została bowiem zakwestionowana, w prawem przewidziany sposób, z uwagi na tego rodzaju niezgodność, co zaś się tyczy utraty mocy jej obowiązywania, to powtórzyć jedynie należy, że wniosek z jakim wystąpiła skarżąca winien być rozpatrzony w oparciu o regulacje obowiązujące w momencie jego złożenia. Jego wieloletnie procedowanie nie może prowadzić automatycznie do dyskwalifikacji wniosku, w oderwaniu od merytorycznych jego aspektów.
Tak więc, brak jest podstaw do przyjęcia, co sugeruje organ w procesowych zarzutach swojej skargi kasacyjnej, że WSA w Krakowie dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a., jak również uchybił zasadzie legalizmu, zwłaszcza w odniesieniu do zarzutów, w których organ wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego.
Nie można się zgodzić także z tymi twierdzeniami zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w których Prezydent Miasta Krakowa wskazuje na to, iż Sąd I instancji dokonał wykładni przepisów, która nie pozwala na realizację jego wytycznych. Brzmienie i postać tych ostatnich jest bowiem jednoznaczna. WSA w Krakowie uzasadnił także prawidłowo swoje stanowisko, w sposób spełniający wymogi z art. 141 § 4 P.p.s.a.
Na marginesie niniejszych rozważań dodać jedynie należy, że niezasadnie organ podnosi, iż wyczerpał już wszystkie swoje możliwości dowodowe w zakresie ustalenia stanu faktycznego, istniejącego na moment złożenia wniosku. W tym bowiem zakresie zwrócić chociażby należy uwagę na umowę zawartą na dostawę paliwa gazowego, którym miało być zasilane urządzenie grzewcze, zainstalowane w miejsce ogrzewania na paliwo stałe. Ta umowa została bowiem dołączona do wniosku, a jak wynika z jej treści wskazano w niej moment rozpoczęcia jej realizacji, którego określenie, bez wątpienia jest możliwe, a przy tym może być istotne i pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, w zakresie niezbędnym do jej załatwienia.
Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz skarżącej kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Obejmuje ona zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI