Orzeczenie · 2021-01-27

I GSK 1731/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-01-27
NSAAdministracyjneWysokansa
doręczenietytuł wykonawczypostępowanie egzekucyjneareszt śledczypozbawienie wolnościdomownikskarga kasacyjnak.p.a.u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji uznał, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego skarżącej, która przebywała w areszcie śledczym, przez jej matkę jako domownika, nie było skuteczne w trybie art. 43 k.p.a. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym pisma do osób pozbawionych wolności powinny być doręczane za pośrednictwem administracji zakładu karnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając doręczenie za skuteczne. Sąd kasacyjny stwierdził, że organ egzekucyjny nie wiedział o pozbawieniu wolności skarżącej w chwili nadania przesyłki, a matka jako domownik odebrała pismo i podjęła się oddania go adresatce, co czyni doręczenie skutecznym w trybie art. 43 k.p.a. W zdaniu odrębnym sędzia Grzegorz Wałejko nie zgodził się z większością, argumentując, że doręczenie zastępcze jest nieskuteczne wobec osoby pozbawionej wolności, a pisma takie powinny być kierowane bezpośrednio do zakładu karnego. Ostatecznie NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń pism osobom pozbawionym wolności w postępowaniu egzekucyjnym i administracyjnym, w szczególności w kontekście skuteczności doręczenia zastępczego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pozbawienia wolności w areszcie śledczym i doręczenia przez domownika. Zdanie odrębne wskazuje na potencjalną kontrowersyjność interpretacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego osobie pozbawionej wolności (tymczasowo aresztowanej) przez dorosłego domownika pod adresem zamieszkania jest skuteczne w świetle art. 43 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie takie nie jest skuteczne, ponieważ przebywanie w areszcie śledczym nie jest sytuacją przejściową wynikającą ze zwykłych okoliczności życia codziennego, a pisma do osób pozbawionych wolności powinny być doręczane za pośrednictwem administracji zakładu karnego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji oraz zdanie odrębne sędziego NSA podkreśliły, że doręczenie zastępcze jest możliwe tylko w przypadku nieobecności adresata wynikającej ze zwykłych okoliczności życia codziennego. Pozbawienie wolności jest sytuacją odmienną, a jedynym skutecznym sposobem doręczenia jest doręczenie do zakładu karnego. Większość NSA uznała doręczenie za skuteczne, powołując się na brak wiedzy organu o areszcie i podjęcie pisma przez domownika.

Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, uznając je za złożone po terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania była nieprawidłowa, ponieważ termin do złożenia zarzutów nie rozpoczął biegu z powodu nieskutecznego doręczenia tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Skoro doręczenie tytułu wykonawczego uznano za nieskuteczne, termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczął biegu, co skutkowało naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. przez organy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga oddalona.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. jest możliwe tylko w razie nieobecności adresata w mieszkaniu, wynikającej ze zwykłych okoliczności życia codziennego. Przebywanie w areszcie śledczym nie jest taką okolicznością. Doręczenie osobie pozbawionej wolności powinno nastąpić za pośrednictwem administracji zakładu karnego.

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o prawie wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej NSA uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje skargę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA oddala skargę.

p.p.s.a. art. 203 § § 2 pkt 2)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeka się na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części.

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 9 § ust. 1d

Aktualizacja adresu miejsca zamieszkania podatnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie tytułu wykonawczego osobie pozbawionej wolności przez domownika pod adresem zamieszkania jest nieskuteczne, ponieważ przebywanie w areszcie śledczym nie jest sytuacją przejściową wynikającą ze zwykłych okoliczności życia codziennego. • Pisma do osób pozbawionych wolności powinny być doręczane za pośrednictwem administracji zakładu karnego. • Nieskuteczne doręczenie tytułu wykonawczego oznacza, że termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczął biegu.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny nie wiedział o pozbawieniu wolności skarżącej w chwili nadania przesyłki. • Matka skarżącej jako domownik odebrała pismo i podjęła się oddania go adresatce. • Nieobecność adresata była spowodowana legalnymi działaniami organów władzy publicznej, o których nadawca pisma nie wiedział w chwili nadania przesyłki.

Godne uwagi sformułowania

Przebywanie w areszcie śledczym taką okolicznością nie jest. • Jedynym dopuszczalnym sposobem doręczenia pisma osobie pozbawionej wolności jest uczynienie tego na adres zakładu (...) za pośrednictwem jego administracji. • Doręczenie pisma w inny sposób jest nieskuteczne, niezależnie od wiedzy organu procesowego o fakcie pozbawienia adresata wolności. • Przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Wałejko

zdanie odrębne

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń pism osobom pozbawionym wolności w postępowaniu egzekucyjnym i administracyjnym, w szczególności w kontekście skuteczności doręczenia zastępczego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pozbawienia wolności w areszcie śledczym i doręczenia przez domownika. Zdanie odrębne wskazuje na potencjalną kontrowersyjność interpretacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – skuteczności doręczeń w sytuacji pozbawienia wolności, co ma istotne implikacje praktyczne dla obywateli i organów. Istnienie zdania odrębnego dodaje jej kontrowersyjności.

Czy doręczenie pisma do aresztowanego przez matkę jest ważne? NSA rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 10 500 000 PLN

Zdanie odrębne

Grzegorz Wałejko

Sędzia Wałejko nie zgodził się z większością, argumentując, że doręczenie zastępcze jest nieskuteczne wobec osoby pozbawionej wolności, a pisma takie powinny być kierowane bezpośrednio do zakładu karnego. Podkreślił gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach i niemożność obciążania strony konsekwencjami wadliwego doręczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst