I GSK 173/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćKRSsędziowiepostępowanie administracyjnesądy administracyjnestatus sędziegonominacje sędziowskie

NSA oddalił wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania w sprawie, w której kwestionowano status sędziów powołanych na podstawie przepisów z 2018 r.

Sędzia NSA Michał Kowalski złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie I GSK 173/24, powołując się na zarzut skargi kasacyjnej dotyczący statusu sędziów powołanych na podstawie przepisów o KRS z 2018 r. Sąd uznał, że sam fakt rozpatrywania sprawy, w której podnoszone są takie zarzuty, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, który również został powołany na podstawie tych samych przepisów. Wniosek został oddalony.

Sędzia NSA Michał Kowalski złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I GSK 173/24, opierając go na art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Podstawą wniosku były zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, kwestionujące status sędziów powołanych na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach legislacyjnych z 2018 r. Sędzia Kowalski uznał, że skoro strona kwestionuje status sędziów powołanych w tym trybie, to również jego własna pozycja jako sędziego powołanego na podstawie tych samych przepisów może budzić wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek, podkreślił odrębność instytucji wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (dotyczącego braku bezstronności wynikającego z powiązań z podmiotami lub przedmiotem postępowania) oraz art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.) (dotyczącego kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności jego powołania). Sąd stwierdził, że sam fakt rozpatrywania skargi kasacyjnej, w której podnoszone są zarzuty dotyczące statusu sędziów powołanych na podstawie przepisów z 2018 r., nie stanowi samoistnej przyczyny uzasadniającej wątpliwości co do bezstronności sędziego, który również został powołany na swoje stanowisko w tym samym trybie. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie Sędziego NSA Michała Kowalskiego został uznany za bezzasadny i oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama okoliczność rozpatrywania sprawy, w której podnoszone są zarzuty dotyczące statusu sędziów powołanych na podstawie przepisów o KRS z 2018 r., nie stanowi samoistnej przyczyny uzasadniającej wątpliwości co do bezstronności sędziego, który również został powołany na swoje stanowisko w tym samym trybie.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił przesłanki wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (brak bezstronności z powiązań) od art. 5a p.u.s.a. (kwestionowanie niezawisłości i bezstronności na skutek okoliczności powołania). Stwierdzono, że rozpatrywanie sprawy z zarzutami dotyczącymi statusu sędziów powołanych w nowym trybie nie implikuje automatycznie wątpliwości co do bezstronności sędziego powołanego w tym samym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanką wyłączenia sędziego na jego żądanie jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 5a

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dotyczy kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazano jako naruszony przepis w skardze kasacyjnej, dotyczący składu sądu niższej instancji.

p.p.s.a. art. 22 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa, na mocy której ukształtowano KRS, której rekomendacje były podstawą nominacji sędziowskich kwestionowanych w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpatrywanie sprawy, w której kwestionowany jest status sędziów powołanych na podstawie przepisów o KRS z 2018 r., nie stanowi samoistnej przyczyny uzasadniającej wątpliwości co do bezstronności sędziego, który również został powołany na swoje stanowisko w tym samym trybie.

Godne uwagi sformułowania

zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana, jako zasada jednotorowości obrony swych praw osoby które uzyskały nominacje sędziowskie na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej po zmianach legislacyjnych z 2018 r., nie spełniają przymiotu Sędziego

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

członek

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście zarzutów dotyczących statusu sędziów powołanych na podstawie przepisów o KRS z 2018 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sam sędzia wnosi o wyłączenie z powodu zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej dotyczących jego własnego statusu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii statusu sędziów i ich bezstronności w kontekście zmian w procedurze powoływania, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i części opinii publicznej.

Sędzia sam prosi o wyłączenie z powodu zarzutów o status sędziów powołanych po 2018 r. NSA odmawia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 173/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Wach
Izabella Janson
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1696/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-08
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej żądania Sędziego NSA Michała Kowalskiego o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I GSK 173/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej D.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1696/22 w sprawie ze skargi D.D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 maja 2022 r., nr 95/2022 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na operacje typu premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie Sędziego NSA Michała Kowalskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I GSK 173/24.
Uzasadnienie
Przewodnicząca Wydziału I Izby Gospodarczej NSA zarządzeniem z 31 grudnia 2024 r. skierowała do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym 19 lutego 2025 r., sprawę o sygn. akt I GSK 173/24.
Jako skład orzekający w sprawie zostali wyznaczeni: s. NSA Piotr Pietrasz, jako przewodniczący, s. NSA Anna Apollo oraz s. NSA Michał Kowalski, jako sprawozdawca.
Wnioskiem z 13 lutego 2025 r. Sędzia NSA Michał Kowalski zwrócił się, na podstawie art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), o wyłączenie go w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że jeden z zarzutów podniesionych
w skardze kasacyjnej przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie dotyczył naruszenia
art. 183 § 2 pkt 4 oraz art. 19 p.p.s.a. poprzez fakt, że w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przed WSA w Warszawie brała udział Asesor WSA w Warszawie Agnieszka Dauter-Kozłowska, powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej na
mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Wyznaczony do rozpoznania ww. skargi kasacyjnej Sędzia NSA Michał Kowalski złożył wniosek o wyłączenie jego osoby od orzekania, oparł się w sprawie na art. 19 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że autor skargi kasacyjnej wskazuje, że osoby które uzyskały nominacje sędziowskie na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej
po zmianach legislacyjnych z 2018 r., nie spełniają przymiotu Sędziego. Z uwagi na to uznał, że również znajduje się w takiej sytuacji i z tego powodu jego wniosek jest uzasadniony.
W tym miejscu podkreślić należy odrębność proceduralną dwóch instytucji określonych w art. 19 p.p.s.a. oraz 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 dalej: p.u.s.a.). W każdym postępowaniu sądowym obowiązuje zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana, jako zasada jednotorowości obrony swych praw. Oznacza ona, że określonemu podmiotowi znajdującemu się w danej sytuacji procesowej przysługuje tylko jeden środek prawny.
W aktualnym stanie prawnym ustawodawca przewidział dwie bardzo podobne instytucje prawne, które w sposób prewencyjny umożliwiają kontrolę bezstronności sędziego. Instytucje te różnią się zarówno zakresem przedmiotowym, jak i procedurą stosowania. W konsekwencji takich regulacji unormowania te powinny być stosowane w odmiennych okolicznościach. Ustawodawca, dostosowując się do powyższej zasady, przyznał podmiotom uprawnionym prawo składania wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. w przypadku braku bezstronności sędziego wynikającej z powiązania z podmiotami lub przedmiotem postępowania. Natomiast w sytuacji kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu przyznano
uprawnienie do składania wniosku w trybie art. 5a p.u.s.a.
W tej sprawie wniosek Sędziego NSA został oparty na art. 19 p.p.s.a. Przesłanką wyłączenia sędziego na jego żądanie jest istnienie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczność, że Sędzia NSA rozpatrujący skargę kasacyjną, w której strona kwestionuje status osób powołanych na stanowiska sędziowskie przez Prezydenta RP na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., o
zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustawa (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) - nie stanowi samoistnej przyczyny powodującej wątpliwości, co do bezstronności tego Sędziego, który również został powołany na swoje stanowisko na wniosek KRS ukształtowanej rzeczonymi przepisami.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Michała Kowalskiego jest bezzasadny i podlega oddaleniu na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI