I GSK 1727/21

I GSK 1727/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Joanna Wegner
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 287/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-09-02
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, 8, 77 par. 1, 80, 84 par. 1, 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 65 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2137
art. 27 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 287/20 w sprawie ze skargi "A." w L. W. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 6 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 287/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. Sp. z o.o. w L. W. (dalej powoływana także jako skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej powoływany także jako Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) z dnia 6 maja 2020 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) na 2019 rok.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej powoływana jako p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przez Sąd przepisów postępowania tj.:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r. poz. 182 z późn. zm.; dalej jako: "uPROW") w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej jako: k.p.a.) przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę Spółki, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organy administracyjne nie odniosły się do zarzutów Skarżącej, nie zweryfikowały w sposób prawidłowy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniły dowodów przedłożonych przez Spółkę, w konsekwencji dokonały błędnej oceny stanu faktycznego sprawy i niezasadnie przyjęły, że Spółka dokonała zabiegu oprysku w sposób nieprawidłowy, niezgodnie z etykietą. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie dostrzegł, że stwierdzone uchybienie organów administracyjnych w postaci braku szczegółowego uzasadnienia i wnikliwej oceny zasięgu, dotkliwości i trwałości niezgodności mogło mieć wpływ na ostateczną wysokość zastosowanego zmniejszenia, poprzez pominięcie, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. z 2015 r. poz. 743: dalej jako: "Rozporządzenie MRiRW") ostateczną wielkość kary administracyjnej z tytułu stwierdzonych niezgodności ustala się zgodnie z art. 39 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014 i art. 73 ust. 2-5, art. 74 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł, że naruszenie przez nie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę Spółki powinien ją uwzględnić.
2. W granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm. dalej jako: "k.c.") poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracyjne dokonały prawidłowej interpretacji etykiety środka ochrony roślin – [...] i uznały, że w pewnych sytuacjach (okresach) - w czasie kwitnienia, w miejscach gdzie pszczoły mają pożytek, gdy w uprawie występują kwitnące chwasty, na roślinach pokrytych spadzią - opisywanego środka nie można stosować w ogóle (niezależnie od pory dnia), natomiast poza tymi sytuacjami można dokonywać oprysków wyłącznie w godzinach wieczornych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższej etykiety powinna prowadzić do wniosku, że w sytuacji gdy nie ma dziennego oblotu pszczół, to nie ma wskazań, aby zabieg wykonywać wieczorem;
b. art. 91 ust. 1, 97 ust. 1 oraz 99 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20; dalej jako: "Rozporządzenie nr 1306/2013") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co przejawiało się w błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały powyższe przepisy i wymierzyły na ich podstawie karę administracyjną, podczas gdy Skarżąca przestrzegała wymogów wzajemnej zgodności i prawidłowo wykonała zabieg oprysku, zgodnie z etykietą wobec czego zmniejszenie płatności nie powinno mieć wobec niej zastosowania.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżąca spółka wniosła o rozpoznanie sprawy i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ze względu na to, że sankcjonowane przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu błędy organów administracji dotyczyły obu w/w decyzji administracyjnych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora ARiMR z dnia 6 maja 2020 r. w przedmiocie przyznania skarżącej spółce płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) na 2019 r. w pomniejszonej wysokości, stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd podzielił ustalenia organów, że w gospodarstwie skarżącej spółki stwierdzono nieprzestrzeganie wymogów z SMR nr 10, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, zobowiązujących rolnika do przestrzegania wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin – zastosowano środki ochrony roślin niezgodnie z wytycznymi zawartymi w etykiecie i na tej podstawie dokonał zmniejszenia płatności przysługujących skarżącej spółce na 2019 r.
W ocenie sądu pierwszej, organy prawidłowo uznały, że w sprawie doszło do naruszenia polegającego na zastosowaniu środka ochrony roślin [...] w sposób niezgodny z etykietą. Niewątpliwie z etykiety tej wynika, że środek działa bardzo toksycznie na pszczoły. Zabieg oprysku można wykonywać wieczorem po zakończeniu dziennego lotu pszczół. Producent podał, by w celu ochrony pszczół i innych owadów zapylających nie stosować środka na uprawy w czasie kwitnienia, w miejscach gdzie pszczoły mają pożytek, gdy w uprawie występują kwitnące chwasty, na roślinach pokrytych spadzią. W obostrzeniu dla ludzi i zwierząt wskazano, że nie wolno wchodzić po zastosowaniu środka do czasu całkowitego wyschnięcia cieczy użytkowanej na powierzchni roślin, a okres prewencji dla pszczół (okres zapobiegający zatruciu) wynosi 3 dni. Z etykiety tej wynika zatem, że w pewnych sytuacjach (okresach) – w czasie kwitnienia, w miejscach gdzie pszczoły mają pożytek, gdy w uprawie występują kwitnące chwasty, na roślinach pokrytych spadzią – opisywanego środka ochrony roślin nie można stosować w ogóle (niezależnie od pory dnia), natomiast poza tymi sytuacjami można dokonywać oprysków w godzinach wieczornych, po zakończeniu dziennego lotu pszczół. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia strony skarżącej, że w dniu 31 marca 2019 r. środek ochrony roślin mógł być zastosowany w godz. 11.00 – 14.00, ponieważ rzepak w tym czasie nie kwitł i nie było kwitnących chwastów. Jak już wyżej powiedziano, gdyby to był okres kwitnienia, to oprysku nie można byłoby wykonywać w ogóle (zwłaszcza, że okres prewencji wynosi 3 dni). Skoro 31 marca 2019 r. rzepak jeszcze nie kwitł, to tym samym można było wykonać opryski, ale w godzinach wieczornych.
Jednocześnie sąd pierwszej instancji odwołując się treści rozporządzenia MRiRW z dnia 13 maja 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.) w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom, Tabeli VII załącznika nr 2 do tegoż rozporządzenia oraz załącznika nr 5 do rozporządzenia stwierdził, że w z tytułu wykrytej nieprawidłowości przypisano 5 punktów dla jej zasięgu, 3 punkty dla dotkliwości oraz 1 punkt dla trwałości tego naruszenia – razem 9 punktów, a zatem zmniejszenie płatności wynosiło 3%. Sąd pierwszej instancji zgodził się ze skarżącą spółką, że organ nie wyjaśnił szczegółowo i nie dokonał wnikliwej oceny zasięgu, dotkliwości i trwałości przez co nie uzasadnił w sposób wyczerpujący dlaczego przypisał określoną ilość punktów. Niemniej jednak uchybienie to – w ocenie sądu pierwszej instancji, nie miało wpływu na ostateczną wysokość zastosowanego zmniejszenia. Nawet przy najniższej możliwej punktacji, która wyniosłaby 7 punktów, zmniejszenie stanowiłoby 3%.
Sąd pierwszej instancji przyjął, że na podstawie przeprowadzonej kontroli organy prawidłowo uznały, że strona skarżąca zastosowała środek ochrony roślin w sposób sprzeczny z etykietą i słusznie zastosowały zmniejszenie płatności. Uchybienie to zostało stwierdzone w protokole kontroli ARiMR, a także w protokole kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Strona skarżąca nie kwestionowała faktu użycia spornego środka ochrony roślin w godz. 11.00- 14.00, nie wniosła zastrzeżeń do protokołu kontroli. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Dyrektor ARiMR zasadnie skonstatował, iż strona skarżąca nie podważyła wyników kontroli w sposób skuteczny. W ocenie sądu pierwszej instancji organ odniósł się do przedstawionej przez stronę skarżącą opinii i wyjaśnił dlaczego uznał, że kluczowym dowodem w sprawie był protokół pokontrolny z kontroli w ramach wzajemnej zgodności. Zasadnie wskazał, że sporządzona opinia nie była wynikiem wizji w terenie, a ustalenia w niej zawarte opierały się na oświadczeniu rolnika. Organ odwoławczy porównał także etykietę zastosowanego przez stronę skarżącą środka ochrony roślin z etykietą innego środka ochrony roślin, na którą powoływała się strona skarżąca ([...]). Wyczerpująco na str. 10 decyzji wyjaśnił różnice w brzmieniu tych etykiet.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać konkretne, naruszone przez sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego powinien wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarżąca spółka kwestionując stanowisko sądu pierwszej instancji w wywiedzionej skardze kasacyjnej wskazała na obie podstawy kasacyjne unormowane w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to z zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, Nr 6, poz. 120).
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w pkt I a skargi kasacyjnej zarzucono sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 uPROW w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powyższe zarzuty w części należało uznać za nieskuteczne, w części zaś za niezasadne.
Skarżąca kasacyjnie spółka formułując istotną część zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie zwróciła uwagi na unormowania przepisów art. 27 ust. 1 pkt 1-3 uPROW , wprowadzających w sprawach dotyczących uzyskiwania płatności ONW odmienne zasady postępowania w stosunku do przepisów k.p.a. Konsekwencją tego rozwiązania jest pierwszeństwo regulacji szczególnej, w zakresie w niej uregulowanej. Uwaga ta dotyczy przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., których zastosowanie jest w świetle art. 27 ust. 1 pkt 2 uPROW wyłączone. Stanowiąc w art. 27 ust. 1 pkt 2 uPROW , że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, a także wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17, dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty skierowane przeciwko zastosowaniu tych regulacji są zatem nietrafne.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy zaznaczyć, że przepis ten składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych, a skarga kasacyjna nie precyzuje, którego z nich zarzut dotyczy i z tego względu uznać go należało za nieskuteczny.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji publicznej. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że organy prawidłowo zweryfikowały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i dokonały jego całościowej oceny, w tym pisma prof. M.M. z 25 lutego 2020 r. W tym zakresie podkreślić należy, że powyższy dokument nie jest opinią biegłego w rozumieniu procesowym, a jedynie pismem Instytutu Ochrony Roślin Państwowego Instytutu Badawczego skierowanego do skarżącej spółki. Jednocześnie powyższe pismo, wbrew stanowisku skarżącej spółki nie odnosiło się do istoty problemu w niniejszej sprawie – wykonania oprysku rzepaku w dniu 31 marca 2019 r. zgodnie z treścią etykiety środka ochrony roślin [...] – lecz odnosiło się do braku negatywnych skutków i zagrożenia dla pszczół poprzez wykonanie spornego oprysku. Tymczasem w niniejszej sprawie organy ARiMR nie zarzuciły skarżącej spółce wykonania oprysku w dniu 31 marca 2019 r. w sposób stwarzający zagrożenia dla pszczół, a jedynie wykonanie tego oprysku niezgodnie z treścią etykiety. Również z treści protokołu z kontroli z dnia 22 maja 2019 r. przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa wynika, że skarżąca spółka została ukarana mandatem karnym w wysokości 300 zł na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz.U. z 2018 r., poz. 1310 ze zm.), czyli za stosowanie środka ochrony roślin niezgodnie z zawartymi w etykiecie wymaganiami. Skarżąca spółka nie została ukarana mandatem karnym za stosowanie środka ochrony roślin w sposób stwarzający zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska (art. 76 ust. 1 pkt 20 ustawy o środkach ochrony roślin). W świetle powyższego zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że organy dokonały prawidłowej oceny przedstawionego przez spółkę dokumentu, zasadnie przyjmując, że kluczowym dowodem w sprawie był protokół pokontrolny. Odnośnie kwestii nieprzeprowadzenia przez organy dowodu z opinii biegłego w tym zakresie wskazać należy, że skarżąca spółka nie sformułowała w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 84 § 1 k.p.a., tym samym powyższy zarzut wymyka się spod kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Podobnie należało ocenić drugi z zarzutów procesowych – sformułowany w pkt I b skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej treść zaskarżonej decyzji odnosi się do całokształtu rozstrzyganej sprawy w sposób właściwy i kompleksowy, prawidłowo wyjaśniając podstawę faktyczną i prawną, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Kwestia odmienności oczekiwań strony w zakresie podjętego rozstrzygnięcia nie uzasadnia również zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a.
W tym miejscu podkreślić należy, że sąd pierwszej instancji w zakresie niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie oceny zasięgu, dotkliwości i trwałości stwierdzonej nieprawidłowości i przypisania jej określonej liczby punktów (łącznie 9) przyznał rację skarżącej spółce, że organ nie wyjaśnił szczegółowo i nie dokonał analizy powyższej kwestii, jednocześnie przyjmując, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na ostateczną wysokość zmniejszenia na poziomie 3%. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe stanowisko. Podkreślić raz jeszcze należy, że zarzut kasacyjny naruszenia przepisów prawa procesowego, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. aby mógł być skuteczny musi wykazywać, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego skarżąca spółka nie wykazała. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na str. 13 i 14 w sposób drobiazgowy przedstawił zasadny wyliczania i sumowania poszczególnych punktów za stwierdzone niezgodności w zakresie kryterium zasięgu, dotkliwości i trwałości trafnie przyjmując, że nawet przy najniższej możliwej punktacji suma punktów za stwierdzoną nieprawidłowość wynosiłaby 7, co i tak przekładało się na pomniejszenie płatności na poziomie 3%. Tym samym powyższe uchybienie organów nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.
Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Skarżąca spółka podnosząc zarzut naruszenia art. 65 § 1 k.c., upatrywała jego naruszenia w błędnym przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że organy dokonały prawidłowej interpretacji etykiety środka ochrony roślin – [...]. Powyższy zrzut jest niezasadny.
Zgodnie z art. 65 § 1 k. c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Treść etykiety środka ochrony roślin [...] nie jest oświadczeniem woli producenta takiego środka lecz dokumentem, stanowiącym załącznik do odpowiedniej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącej zezwolenia na stosowanie danego środka, a zatem nie można tej regulacji odnosić do zasad wykładni oświadczeń woli stron stosunków cywilnoprawnych. Tym niemniej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że dokonana przez organy interpretacja zapisów etykiety środka ochrony roślin [...] była prawidłowa. Etykieta zawiera dwie odrębne przesłanki możliwości stosowania środka – okresów kiedy nigdy go nie można stosować oraz na jakich warunkach można dokonywać oprysków w pozostałych okresach. Z treści etykiety bezsprzecznie wynika, że w pewnych sytuacjach (okresach) – w czasie kwitnienia, w miejscach gdzie pszczoły mają pożytek, gdy w uprawie występują kwitnące chwasty, na roślinach pokrytych spadzią – opisywanego środka ochrony roślin nie można stosować w ogóle, bez względu na porę dnia czy nocy. Poza wskazanymi okresami opryski są dopuszczalne jedynie przed wieczorem, po skończeniu dziennego lotu pszczół. Skarżąca spółka błędnie czyni założenie, że dzienne loty pszczół występują jedynie wówczas, gdy występuje kwitnienie rzepaku czy chwastów, gdy pszczoły mają pożytek bądź gdy rośliny są pokryte spadzią. Loty pszczół potencjalnie mogą wystąpić zawsze o ile warunki pogodowe umożliwiają wykonywanie przez te owady lotów. Skoro sporny środek ochrony roślin bardzo toksycznie działa na pszczoły ograniczenia w jego stosowaniu powinny dotyczyć każdych okresów roku, w których istnieje potencjalna możliwość wykonywania lotów przez pszczoły celem zminimalizowania negatywnego oddziaływania na te owady.
Konsekwencją powyższych rozważań jest uznanie za niezasadnego także zarzutu z pkt II b skargi kasacyjnej – niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 91 ust.1, art. 97 ust. 1 i art. 99 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013. Zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na podstawie przeprowadzonej kontroli, istniały podstawy do przyjęcia, że skarżąca spółka zastosowała środek ochrony roślin w sposób sprzeczny z etykietą i na tej podstawie dokonały zmniejszenia, w prawidłowej wysokości, przysługujących skarżącej spółce płatności. Tym samym organy prawidłowo, co zaaprobował sąd pierwszej instancji, zastosowały wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.