I GSK 1716/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-05-31
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyzwrot akcyzydostawa wewnątrzwspólnotowatermin zwrotuczynności sprawdzająceprawo UEdyrektywa akcyzowaoprocentowanienadpłata

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zwrotu części podatku akcyzowego wraz z oprocentowaniem, uznając, że przedłużenie terminu zwrotu do 90 dni było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowych dostaw wyrobów akcyzowych. Skarżąca domagała się zwrotu pozostałej kwoty akcyzy wraz z oprocentowaniem, argumentując, że termin 30 dni na zwrot został przekroczony. Organy podatkowe i sądy administracyjne uznały, że przedłużenie terminu do 90 dni było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających w celu weryfikacji zapłaty akcyzy w kraju. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania dłuższego terminu zwrotu.

Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 263.364,00 zł z tytułu dostaw wewnątrzwspólnotowych wyrobów akcyzowych. Po początkowych decyzjach odmawiających zwrotu, Dyrektor Izby Celnej uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę zbadania zgodności krajowych przepisów z dyrektywą UE oraz spełnienia warunków zwrotu. Ostatecznie Naczelnik Urzędu Celnego dokonał zwrotu kwoty 263.364,00 zł, jednak skarżąca domagała się zwrotu pozostałej części wraz z oprocentowaniem, twierdząc, że termin 30 dni na zwrot został przekroczony. Organy podatkowe uznały, że ze względu na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających (weryfikacja zapłaty akcyzy w kraju, ustalenie właściwości organu), termin zwrotu wynosił 90 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2016 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu do 90 dni było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie właściwości organu podatkowego oraz weryfikację zapłaty akcyzy w kraju. Sąd podkreślił, że samo wyszczególnienie kwoty akcyzy na fakturze nie jest dowodem jej zapłaty w kraju, a celem zwrotu jest sytuacja, gdy akcyza została faktycznie zapłacona przez podmiot zobowiązany. NSA uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia wykonawczego, a zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Termin na zwrot akcyzy wynosi 90 dni, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia.

Uzasadnienie

Przeprowadzenie dodatkowych czynności sprawdzających, mających na celu weryfikację zapłaty akcyzy w kraju lub ustalenie właściwości organu, uzasadnia wydłużenie terminu zwrotu do 90 dni zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.a. art. 82 § ust. 1, ust. 3, ust. 6 i ust. 6a

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa zasady zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych sprzedanych wewnątrzwspólnotowo, w tym terminy i warunki.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych art. 2 § ust. 1 i ust. 2

Precyzuje terminy zwrotu akcyzy: 30 dni w standardowych sytuacjach i 90 dni, jeśli wymagane są dodatkowe czynności sprawdzające.

Dyrektywa Rady 2008/118/WE w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego art. 33 § ust. 6

Reguluje kwestie zwrotu lub umorzenia akcyzy w państwie członkowskim, w którym miało miejsce dopuszczenie do konsumpcji, jeśli podatek został pobrany w innym państwie.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 122, art. 187 § § 1 i § 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasad postępowania dowodowego i obowiązku organów podatkowych do ustalania prawdy materialnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających uzasadnia wydłużenie terminu zwrotu akcyzy do 90 dni. Faktura wyszczególniająca akcyzę w cenie nie jest dowodem jej zapłaty w kraju. Zwrot akcyzy wymaga wykazania jej faktycznej zapłaty przez podmiot zobowiązany w kraju.

Odrzucone argumenty

Termin na zwrot akcyzy powinien wynosić 30 dni, a jego przekroczenie skutkuje obowiązkiem naliczenia odsetek. Zastosowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia było błędne, powinien mieć zastosowanie § 2 ust. 1. Art. 33 ust. 6 Dyrektywy Horyzontalnej oznacza, że zapłata akcyzy w kraju dostawcy jest irrelewantna dla prawa do zwrotu.

Godne uwagi sformułowania

zwrot akcyzy od wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą zasadnicze znaczenie ma to, czy została ona zapłacona w kraju przez podmiot do tego zobowiązany stosunki prywatnoprawne łączące podmioty obrotu gospodarczego nie mogą modyfikować stosunków podatkowoprawnych

Skład orzekający

Ludmiła Jajkiewicz

przewodniczący

Henryk Wach

sędzia

Lidia Ciechomska- Florek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wydłużenia terminu zwrotu akcyzy do 90 dni w przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających oraz wymóg udowodnienia faktycznej zapłaty akcyzy w kraju."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych sprzedanych wewnątrzwspólnotowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku akcyzowego i jego zwrotu, z odwołaniem do prawa unijnego. Wyjaśnia, kiedy organy mogą przedłużyć termin zwrotu i jakie dowody są wymagane.

Kiedy zwrot akcyzy może potrwać 90 dni? Kluczowe znaczenie mają czynności sprawdzające!

Dane finansowe

WPS: 263 364 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1716/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach
Lidia Ciechomska- Florek /sprawozdawca/
Ludmiła Jajkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
V SA/Wa 187/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-06-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
art. 82 ust. 1, ust. 3, ust. 6 i ust. 6a
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 157 poz 1053
§ 2 ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych
Dz.U. 2012 poz 749
art. 122, art. 187 § 1 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U.UE.L 2009 nr 9 poz 12 art. 33 ust. 6
Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę  92/12/EWG
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Lidia Ciechomska- Florek (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 187/14 w sprawie ze skargi U. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu pozostałej kwoty podatku akcyzowego wraz z oprocentowaniem 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od U. w K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 187/14, oddalił skargę U. [...] GmbH z siedzibą w K. (skarżąca) w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu pozostałej kwoty akcyzy wraz z oprocentowaniem.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że orzekał on w następującym stanie faktycznym sprawy.
Skarżąca wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2011 r. (data wpływu do organu –23 sierpnia 2011 r.) zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w P. o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 263.364,00 zł z tytułu dostaw wewnątrzwspólnotowych wyrobów akcyzowych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Naczelnik UC odmówił zwrotu podatku akcyzowego w żądanej wysokości.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Dyrektor IC działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylił w całości decyzję organu podatkowego II instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wraz z decyzją Naczelnika UC z dnia [...] grudnia 2011 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wskazał, że należy zbadać, czy w krajowym systemie prawnym istnieją przepisy realizujące cele dyrektywy wyrażone w konkretnych przepisach dyrektywy Rady 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. Urz. UE L 9 z 14 stycznia 2009 r., ze zm., zwanej dalej: "Dyrektywą Horyzontalną"), jak i jej motywach zawartych w preambule, a następnie zbadać, czy skarżąca spełniła warunki do dokonania zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonanych na podstawie przedstawionych dokumentów. Skontrolować też należy, czy skarżąca spełnia pozostałe przesłanki dotyczące zwrotu podatku akcyzowego szczegółowo określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych (Dz. U. Nr 157. poz. 1053, zwanym dalej: "rozporządzeniem w sprawie zwrotu akcyzy").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r., w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1931/12 umorzył postępowanie sądowe ze skargi skarżącej.
Następnie, Naczelnik UC decyzją z dnia [...] maja 2013 r. dokonał zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 263.364,00 zł z tytułu dokonanych przez skarżącą dostaw wewnątrzwspólnotowych wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą. Od decyzji tej skarżąca nie złożyła odwołania.
Skarżąca, wnioskiem z dnia 16 maja 2013 r. (data wpływu do organu – 31 maja 2013 r.), zwróciła się do Naczelnika UC o dokonanie czynności materialno-technicznej zwrotu pełnej kwoty nadpłaty w podatku akcyzowym wraz z należnym oprocentowaniem od dnia jej powstania, ewentualnie, w przypadku kwestionowania przez organ zasadności zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem lub jej wysokości o określenie w formie decyzji wysokości nadpłaty w podatku akcyzowym w związku z przekroczeniem 30-dniowego terminu na zwrot akcyzy, według wniosku skarżącej z dnia 16 sierpnia 2011r., w tym o wysokości oprocentowania nadpłaty. Zdaniem skarżącej, w dniu 13 maja 2013 r. na rachunek bankowy skarżącej podany we wniosku o zwrot akcyzy wpłynęła kwota 2.901.671,00 zł, tytułem zwrotu akcyzy zapłaconej przy dostawach wewnątrzwspólnotowych paliwa biodiesel z zapłaconą akcyzą, w tym kwota 263.364,00 zł zwrócona na podstawie decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2013 r. nieobejmująca należnego, zdaniem skarżącej, oprocentowania z tytułu nieterminowo dokonanego zwrotu akcyzy. Termin na dokonanie w/w zwrotu upłynął w 30 dniu po otrzymaniu wniosku o zwrot akcyzy tj. w dniu 22 września 2011 r. Zdaniem skarżącej, ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j. Dz. U. z 2011r., Nr 108, poz. 626 ze zm.; zwana dalej: "u.p.a."), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r., w tym jej art. 82 ust. 6a znajdują zastosowanie do nieterminowego zwrotu akcyzy, dokonanego w przedmiotowej sprawie w dniu 17 maja 2013 r. Z chwilą przekroczenia przez organ podatkowy 30-dniowego terminu na dokonanie zwrotu, kwota tego zwrotu stała się nadpłatą z wszelkimi tego konsekwencjami. Konsekwencje te dotyczą nie tylko samej konieczności zwrotu odsetek, ale także – w pierwszej kolejności – rozliczenia dokonanego już w dniu 17 maja 2013 r. zwrotu według reguł określonych w art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej: "Ordynacją podatkową "). Roszczenie o wypłatę odsetek od nieterminowego zwrotu akcyzy powstaje bowiem z mocy prawa, tym samym istniało ono także w dniu dokonywania zwrotu kwoty 2.901.671,00 zł tj. w dniu 13 maja 2013 r..
Naczelnik UC, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. o numerze [...],:
- uznał kwotę 41.421,00 zł jako niezwrócony w terminie zwrot podatku akcyzowego traktowany jako nadpłatę powstałą w dniu 30 grudnia 2011 r.;
- uznał oprocentowanie od kwoty 41.421,00 zł, jako niezwróconego w terminie zwrotu podatku akcyzowego traktowanego jako nadpłatę powstałą w dniu 30 grudnia 2011 r. liczone od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia jej zwrotu;
- odmówił uznania kwoty 48.236,00 zł, jako niezwróconego w terminie zwrotu podatku akcyzowego traktowanego jako nadpłatę powstałą w dniu 23 września 2011 r. i oprocentowania w/w kwoty, liczonego od dnia 23 września 2011 r. do dnia jej zwrotu.
Zdaniem Naczelnika UC, z uwagi na czynności sprawdzające w sprawie wniosku skarżącej o zwrot akcyzy, termin na dokonanie zwrotu akcyzy wynosił 90 dni i upłynął z dniem 29 grudnia 2011 r., tj. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie zwrotu akcyzy. Powołał się na art. 82 ust. 1 i art. 82 ust. 7 pkt 1 u.p.a.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., o numerze [...] Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając treść przepisu art. 81 ust. 1 - 3 u.p.a. Dyrektor IC wyjaśnił, iż stosownie do art. 82 ust.6, właściwy naczelnik urzędu celnego dokonuje weryfikacji wniosku o zwrot w oparciu o dokumenty, o których mowa w ust. 1, 3-4a u.p.a. Dyrektor IC wyjaśnił następnie, iż zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy, właściwy naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję o wysokości uznanej kwoty zwrotu akcyzy z tytułu: dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, eksportu wyrobów akcyzowych oraz gdy w wyniku stwierdzenia powstania nieprawidłowości akcyza zostanie pobrana na terytorium kraju, a przed upływem 3 lat od daty nabycia wyrobów akcyzowych przez odbiorcę zostanie ustalone, że nieprawidłowość powstała na terytorium państwa członkowskiego i akcyza zostanie tam pobrana, oraz dokonuje zwrotu tej kwoty, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o zwrot akcyzy, i przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 82 ust. 3-4a u.p.a. Zdaniem Dyrektora, w każdej sytuacji, w której przed dokonaniem przez organ podatkowy zwrotu wnioskowanej kwoty zachodzi konieczność dodatkowego sprawdzenia, o którym mowa w przepisie § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy, termin tego zwrotu wynosi 90 dni. Organ wyjaśnił, iż skarżąca składając wniosek o zwrot podatku akcyzowego w dniu 16 sierpnia 2011 r. spowodowała wszczęcie postępowania podatkowego mającego na celu zbadanie czy zwrot ten jej przysługuje. W ocenie organu, ustawodawca nie nałożył w art. 82 u.p.a. obowiązku występowania o zwrot podatku akcyzowego a jedynie przewidział uprawnienie do występowania o jego zwrot. Organ zauważył, iż skarżąca wskazała na nabycie wyrobów akcyzowych od O. [...]Sp. z o.o., który to podmiot nabył je wcześniej od P. [...]S.A. z siedzibą w P., jednakże w ocenie Dyrektora IC, nie można było nawet stwierdzić, za jaki okres i z jakiego tytułu P. [...] mS.A. z siedzibą w P. złożył deklaracje podatkowe i czy obejmowały one należną (zapłaconą) akcyzę od wyrobów będących przedmiotem dostawy. Zdaniem Dyrektora, z uwagi na fakt, iż jako dowód zapłaty akcyzy w kraju skarżąca przedstawiła faktury z wyszczególnioną kwotą akcyzy, wystawione przez O. [...] Sp. z o.o., niezbędnym było ustalenie czy to skarżąca jest podmiotem, który zadeklarował i zapłacił akcyzę wykazaną na fakturach załączonych do wniosku, a w przeciwnym przypadku – ustalenie źródła pochodzenia wyrobów akcyzowych będących przedmiotem transakcji na podstawie przedstawionych faktur VAT. Dane te były elementem niezbędnym do przeprowadzenia dalszych czynności sprawdzających u kontrahenta, który powinien od tych wyrobów akcyzowych zapłacić akcyzę w kraju. Ustalając w toku postępowania podatkowego, czy i przez kogo został zapłacony podatek akcyzowy, którego zwrotu żąda skarżąca, organ stwierdził, iż na podstawie dokumentów transakcji (również załączonych do wniosku z dnia 16 sierpnia 2011 r.) wnioskować można, że cena wyrobów akcyzowych sprzedanych przez P. [...] S.A. z siedzibą w P. dla O. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zawiera podatek akcyzowy, jednakże – w ocenie Dyrektora IC – nie jest to równoznaczne z tym, że w dniu wystawienia faktury podatek akcyzowy został zapłacony w kraju przez podmiot zobowiązany, tj. przez P. [...] S.A. z siedzibą w P. lub przez jakikolwiek inny podmiot. Zdaniem organu, faktury wystawione przez O. [...] Sp. z o.o., nie mogą potwierdzać zapłaty akcyzy w kraju. Wynika to z wyjaśnień złożonych przez P. [...] S.A. w piśmie z dnia 30 kwietnia 2013 r., z których wyprowadził wniosek, iż akcyza została zapłacona w kraju po upływie ponad 20 dni od daty wystawienia przez P. [...] S.A. faktur sprzedaży w dniach: 4, 5, 6, i 7 lipca 2011 r., zatem około miesiąc później niż data wystawienia przez O. [...] Sp. z o.o. faktur załączonych do wniosku z dnia 16 sierpnia 2011 r. Organ odwoławczy zauważył, iż zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 263.364,00 zł dokonano dopiero w dniu 16 maja 2013 r. na podstawie decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2013 r., tj. po dniu 1 stycznia 2013 r., co zasadnie doprowadziło organ I instancji do zastosowania regulacji prawnej wynikającej z art. 82 ust. 6a u.p.a. Także zasadnie, w ocenie Dyrektora IC, organ I instancji zastosował przepis § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy wyjaśniając, iż zwrot podatku akcyzowego winien nastąpić do dnia 30 grudnia 2011 r. Po tym zaś terminie niezwrócony podatek akcyzowy traktowany jest jako nadpłata powstała w dniu 30 grudnia 2011 r. (art. 82 ust. 6a u.p.a.). Dyrektor IC wskazał, iż wśród dokumentów załączonych do wniosku skarżącej z dnia 16 sierpnia 2011 r. stanowiących podstawę do weryfikacji wniosku o zwrot akcyzy, brak było kopii umów, na które powołuje się skarżąca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IC z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części w jakiej organ I instancji odmówił uznania kwoty 48.236,00 zł, tj. w części w jakiej decyzja została zaskarżona odwołaniem. Skarżąca wniosła również o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że spór dotyczy ustalenia daty, do której w sprawie winien nastąpić zwrot podatku akcyzowego tj. czy w sprawie powinien mieć zastosowanie § 2 ust. 1 czy § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy, tj.: czy termin dokonania zwrotu akcyzy z wniosku skarżącej z dnia 16 sierpnia 2011 r., wynosił 90 dni i upłynął z dniem 30 grudnia 2012 r., czy tak jak wywodzi Skarżąca – 30 dni i upłynął z dniem 23 września 2011 r. Zdaniem Sądu, nie ulega przy tym wątpliwości, że stronie dokonującej dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych przysługuje zwrot akcyzy, przy czym zwrotowi podlega kwota akcyzy zapłacona przez podatnika od wyrobów akcyzowych będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej. Przeprowadzenie dodatkowego sprawdzenia zasadności zwrotu akcyzy pozwala organowi podatkowemu, przy pozytywnym wyniku tego sprawdzenia, na zwrot akcyzy w terminie 90 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Sąd uznał, że wraz z wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2011 r. o zwrot akcyzy, skarżąca przedstawiła – jako dowód zapłaty akcyzy w kraju – faktury VAT z dnia 4, 5, 6 i 7 lipca 2011 r. wystawione przez O. [...] ,Sp. z o.o. z siedzibą w W. k/K. Jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy nie kwestionował faktu, iż akcyza zawarta w cenie wyrobów sprzedawanych według faktur wystawionych przez O. [...] ,Sp. z o.o. przenoszona była na nabywcę tych wyrobów, jednakże z uwagi na fakt, iż na w/w fakturach zawarta została kwota akcyzy, zasadnie w ocenie Sądu, organ odwoławczy przyjął, iż niezbędnym było przeprowadzenie w trybie art. 274c Ordynacji podatkowej czynności sprawdzających w celu ustalenia, czy w/w spółka jest podmiotem, który zadeklarował i zapłacił akcyzę wykazaną na fakturach załączonych do wniosku. Nadto, z protokołu czynności sprawdzających z dnia 27 października 2011 r. przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w R. w O. [...] sp. z o.o. oraz dokumentów do niego załączonych wynikało, że wyroby będące przedmiotem sprzedaży dla skarżącej (według załączonych do wniosku z dnia 16 sierpnia 2011 r. faktur) O. [...]zakupiła od P. [...] ,S.A. z siedzibą w P. Dlatego, zdaniem Sądu, ustalenie danych dotyczących konkretnych transakcji zakupu tych wyrobów przez O. [...] Sp. z o.o. było niezbędne do ustalenia tożsamości towarów i podmiotu zobowiązanego do zapłaty za nie podatku akcyzowego w kraju. Nadto, ze złożonych przez skarżącą i posiadanych przez organ dokumentów nie wynikało, że w dniu wystawienia faktury podatek akcyzowy został zapłacony w kraju przez podmiot zobowiązany tj. P. [...] S.A. z siedzibą w P. lub przez jakikolwiek inny podmiot. Także z zestawienia przedstawionego przez P. [...]m S.A. zawartego w skierowanym do Naczelnika UC piśmie z dnia 7 maja 2013 r. nie wynika, iż akcyza została zapłacona w kraju po upływie ponad 20 dni od daty wystawienia faktur i to zarówno przez P. [...] S.A. jak i przez O. [...] Sp. z.o.o. Dlatego, w ocenie Sądu, trafne było zastosowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy. Celem przewidzianego w tym przepisie "dodatkowego sprawdzenia" jest wyłącznie zweryfikowanie zasadności zwrotu akcyzy tj. sprawdzenie autentyczności przedłożonych przez stronę dokumentów lub wiarygodności (prawdziwości) zawartych w nich danych. Sąd zauważył, że bez czynności sprawdzających nie można ustalić jakie transakcje i związane z nimi kwoty podatku akcyzowego zostały uwzględnione w deklaracjach podatkowych i płatnościach deklarowanego przez P. [...] S.A. podatku. Dlatego za nietrafiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191, art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 82 ust. 3, ust. 6, ust. 6a i ust. 7 u.p.a., ponieważ przedłużenie – do 90 dni – terminu na zwrot akcyzy było celowe i znajdowało uzasadnienie w podjętych przez te organy czynnościach sprawdzających. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 i 6 Dyrektywy Horyzontalnej, bowiem z istoty tej Dyrektywy wynika pozostawienie państwom członkowskim swobody w realizacji celu Dyrektywy. Sąd podzielił ustalenia dokonane przez organy podatkowe, iż zwrot podatku akcyzowego winien nastąpić w terminie 90 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku.
Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej, na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:
(I) art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych (Dz. U. Nr 157, poz. 1053), powoływanym dalej jako rozporządzenie w sprawie zwrotu akcyzy, poprzez oddalenie skargi na skutek zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnego zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy przez organy podatkowe obu instancji, podczas gdy w sprawie podatkowej skarżącej zastosowanie powinien był znaleźć § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy, co mogło mieć istotny wpływ na - wynik sprawy;
(lI) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm:), powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa poprzez oddalenie skargi na skutek zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie czynności postępowania dowodowego organów podatkowych obu instancji, które - z punktu widzenia zwrotu akcyzy - miały charakter pozorny, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Nadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie prawa materialnego:
(III) art. 82 ust. 6a u.p.a., oraz § 2 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku przedłużenia terminu zwrotu akcyzy zwrot ten traktuje się jako nadpłatę od dnia upływu przedłużonego terminu zwrotu akcyzy;
(IV) naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy przez błędne jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie podatkowej skarżącej, w świetle 33 ust. 6 dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. Urz. UE L 9 z 14 stycznia 2009 r., s. 12), powoływanej dalej jako nowa Dyrektywa Horyzontalna, zastosowany powinien był zostać § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy.
Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o uchylenie skarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. w części, w jakiej została zaskarżona odwołaniem oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego świadczonego przez doradcę podatkowego oraz niezbędnymi i udokumentowanymi wydatkami pełnomocnika.
Dyrektor Izby Celnej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie zastosowania przez organy podatkowe obu instancji ust. 2 (zamiast ust. 1) § 2 rozporządzenia, a także dokonania z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej czynności dowodowych, które z punktu widzenia zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą miały charakter pozorny.
Rozpoznając ten zarzut należało więc rozważyć, czy organ podatkowy I instancji weryfikując wniosek strony zasadnie przeprowadził tzw. "dodatkowe czynności sprawdzające", co zgodnie z ust. 2 § 2 rozporządzenia pozwalałoby na wydłużenie terminu zwrotu akcyzy do 90 dni, czy też, jak twierdzi strona powinien był dokonać zwrotu akcyzy w terminie 30 dni, na podstawie ust. 1 § 2 rozporządzenia. Innymi słowy, czy w okolicznościach sprawy konieczne było podjęcie czynności w celu ustalenia właściwości organu podatkowego do zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą, a także, czy została uiszczona w Polsce akcyza od tych wyrobów.
Na gruncie prawa krajowego właściwość organów podatkowych oraz tryb i termin zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą reguluje u.p.a. i wydane na jej podstawie rozporządzenie wykonawcze.
Zgodnie z art. 82 u.p.a., w brzmieniu właściwym dla sprawy, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot akcyzy:
1) podatnikowi, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych wyrobów akcyzowych, albo
2) podmiotowi, który nabył te wyroby akcyzowe od podatnika i dokonał ich dostawy wewnątrzwspólnotowej
- na pisemny wniosek złożony do właściwego naczelnika urzędu celnego wraz z dokumentami potwierdzającymi zapłatę akcyzy na terytorium kraju (ust. 1).
Podatnik lub podmiot, o których mowa w ust. 1, występujący z wnioskiem o zwrot akcyzy są obowiązani po dokonaniu dostawy wewnątrzwspólnotowej przedłożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego:
1) dokumenty towarzyszące przemieszczaniu wyrobów akcyzowych;
2) potwierdzenie otrzymania wyrobów akcyzowych przez odbiorcę z państwa członkowskiego Unii Europejskiej na uproszczonym dokumencie towarzyszącym lub na kopii dokumentu handlowego, o którym mowa w art. 77 ust. 2, lub na dokumencie, o którym mowa w art. 47 ust. 5;
3) dokument potwierdzający zapłatę akcyzy lub złożenie deklaracji w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub złożenie zabezpieczenia albo dokument potwierdzający, że akcyza w tym państwie nie jest wymagana (ust. 3).
Właściwy naczelnik urzędu celnego dokonuje weryfikacji wniosku o zwrot akcyzy w oparciu o dokumenty, o których mowa w ust. 1 i 3-4a (ust. 6).
W przypadku niedokonania przez właściwego naczelnika urzędu celnego zwrotu akcyzy, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2e, w terminach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 7, zwrot ten traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (ust. 6a) - przepis ten ma zastosowanie do zwrotów akcyzy dokonywanych po 1 stycznia 2013 r. (v. art. 26 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce; Dz.U.2012.1342).
Natomiast w myśl § 2 rozporządzenia właściwy naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję o wysokości uznanej kwoty zwrotu akcyzy z tytułu: dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych (...) oraz dokonuje zwrotu tej kwoty, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o zwrot akcyzy, i przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 82 ust. 3-4a ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym ...(ust. 1).
Jeżeli zasadność zwrotu akcyzy wymaga dodatkowego sprawdzenia, zwrot następuje w terminie 90 dni (ust. 2).
Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 14 u.p.a., organami podatkowymi właściwymi w zakresie zwrotu akcyzy, o którym mowa w art. 42 ust. 4 i 8 oraz w art. 82 ust. 1, 2 i 2e są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, u których dokonano rozliczenia i zapłaty akcyzy (ust. 9). Natomiast, jeżeli nie można ustalić właściwości w sposób określony w ust. 3-5 i 7-9, właściwym organem podatkowym jest Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie i Dyrektor Izby Celnej w W. (ust. 10 u.p.a.).
Z powołanego unormowania wynika, że zwrotu akcyzy dokonuje naczelnik urzędu celnego, u którego dokonano rozliczenia i zapłaty akcyzy, na podstawie decyzji wydanej na pisemny wniosek zainteresowanej strony. Do wniosku strona powinna dołączyć określone dokumenty, w tym dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju. Zwrot powinien być dokonany w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, a jeśli organ prowadzi dodatkowe czynności sprawdzające – w terminie 90 dni. W razie niedochowania jednego z wymienionych terminów zwrot akcyzy jest traktowany jak nadpłata i podlega oprocentowaniu według przepisów Ordynacji podatkowej.
Powołane przepisy nie regulują sytuacji, w których jest wymagane przeprowadzenie dodatkowych czynności sprawdzających, pozostawiając ocenę w tym zakresie organom podatkowym. Nie oznacza to jednak niczym nieograniczonej swobody organów w podejmowaniu tych czynności. Ich celem jest bowiem potwierdzenie zasadności zwrotu akcyzy. Stąd też, działania te powinny być podejmowane w zakresie niezbędnym, a więc wówczas, gdy przedłożone przez stronę dokumenty nie są kompletne bądź wymagają wyjaśnienia, tak jak miało to miejsce w tej sprawie.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej rozpoznanie wniosku wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W tym przypadku nie chodziło bowiem o ustalenie, jak podnosi autor skargi kasacyjnej, czy sprzedawca wyrobów akcyzowych jest podatnikiem, co istotnie organ podatkowy, do którego wpłynął wniosek o zwrot akcyzy mógł ustalić we własnym zakresie, bez konieczności podejmowania czynności procesowych, ale o ustalenie który z organów podatkowych jest właściwy do zwrotu akcyzy oraz czy został odprowadzony należny podatek akcyzowy. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej były wyroby akcyzowe nabyte od krajowego podmiotu gospodarczego (po tym jak zostały dopuszczone do konsumpcji na terytorium kraju), dla którego był właściwy inny organ podatkowy niż ten, do którego został złożony wniosek. Załączone do wniosku dokumenty nie zawierały również dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy w kraju, co jest jednym z ustawowych warunków (art. 82 ust. 1 u.p.a.).
Podjęte przez organ podatkowy I instancji czynności wyjaśniające we wskazanym zakresie były zgodne z regułami obowiązującymi w postępowaniu podatkowym i nie naruszały przepisów Ordynacji podatkowej. Były one celowe i przeprowadzone w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku, sankcjonując w ten sposób wydłużenie zwrotu akcyzy do 90 dni.
Wskazać bowiem należy, że zamieszczenie w fakturach, czy też w innych dokumentach informacji, z których wynika sposób ustalania ceny oraz to, że jednym z jej elementów jest kwota akcyzy, nie stanowi dowodu na to, że doszło do zapłaty akcyzy na rzecz Skarbu Państwa, a tym samym nie pozbawia organu podatkowego prawa do przeprowadzenia w tym zakresie czynności sprawdzających. Stosunki prywatnoprawne łączące podmioty obrotu gospodarczego nie mogą modyfikować stosunków podatkowoprawnych. W istocie tego rodzaju informacja, jak słusznie zauważył organ podatkowy, wskazuje jedynie, że w cenie nabycia została uwzględniona kwota akcyzy, co nie jest równoznaczne z zapłatą tego podatku na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, jaki ukształtował się na tle art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. (v. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt I FPS 8/07; baza orzeczeń NSA), jedynie podatnik może dokonać skutecznej zapłaty podatku. Podatek jest bowiem świadczeniem publicznoprawnym, którego w drodze czynności cywilnoprawnych nie można przenieść na inną osobę niż podatnik, nawet za jej zgodą.
Z powyższych względów należy podzielić pogląd, w myśl którego dla zwrotu akcyzy ma znaczenie to, czy została ona zapłacona w kraju przez podmiot do tego zobowiązany, co notabene wyznacza właściwość organu podatkowego do zwrotu akcyzy, a nie to, czy faktura wystawiona przez kolejny podmiot krajowy (nie podatnika) zawiera w cenie sprzedaży kwotę podatku akcyzowego. Taka faktura potwierdza jedynie fakt nabycia wyrobów akcyzowych, a nie to, czy od tych wyrobów została odprowadzona akcyza. Gdyby przyjąć stanowisko strony, to organ podatkowy byłby zobowiązany do zwrotu akcyzy w każdym przypadku, bez względu na to, czy została ona odprowadzona do budżetu Państwa, co zaprzecza istocie samego zwrotu podatku. Za błędne zatem należy uznać stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że "z punktu widzenia konstrukcji zwrotu akcyzy – przyjętej przez prawodawcę unijnego - okoliczność zadośćuczynienia przez podatnika podatku akcyzowego obowiązkowi zapłaty tego podatku na terytorium kraju (w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.a.) pozostaje irrelewantna z punktu widzenia prawa innego podmiotu – w tym wypadku skarżącej – do zwrotu akcyzy. Z tego też powodu nie można było rozpoznać wniosku o zwrot akcyzy wyłącznie na podstawie wskazanych przez stronę dokumentów (w postaci deklaracji złożonej w kraju przeznaczenia i dowodu potwierdzającego zwolnienie od akcyzy). Dokumenty te nie potwierdzają bowiem istotnej z punktu widzenia zwrotu akcyzy okoliczności, a mianowicie zapłaty podatku w kraju, a jedynie dowodzą tego, że doszło do dostawy wewnątrzwspólnotowej i że wyroby akcyzowe nie zostały usunięte spod kontroli władz podatkowych państwa przeznaczenia.
Powyższemu rozumowaniu nie sprzeciwia się ani art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej, ani unijna zasada efektywności prawa.
Organ był więc nie tyle uprawniony, co raczej zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność odprowadzenia akcyzy od wyrobów akcyzowych będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej, zachowując przy tym prawo wyboru środków, za pomocą których to nastąpi. Obowiązkiem organów państw członkowskich jest przede wszystkim prowadzenie efektywnej kontroli realizacji przez podmioty krajowe obowiązków podatkowych.
Trzeba też wskazać, odnosząc się do argumentacji podniesionej przez wnoszącą skargę kasacyjną, że celowość podjętych działań nie może być oceniana z perspektywy innych zakończonych postępowań z wniosku strony, czy też opierać się na fakcie, że stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, który ma świadomość obowiązującego prawa. Jedynym determinantem tych działań jest bowiem dążenie organu podatkowego do prawdy materialnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), co obliguje ten organ do pełnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w granicach sprawy (art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej) oraz poddania go swobodnej ocenie (art. 191 Ordynacji podatkowej).
Dokonana przez Sąd I instancji kontrola potwierdza, że organy podatkowe z obowiązku tego się wywiązały.
Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, do czego obliguje art. 176 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że wobec oddalenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania podstawą dalszych rozważań mógł być wyłącznie stan faktyczny, jaki został przyjęty za podstawę wyrokowania przez Sąd I instancji. Ocena, czy doszło do naruszenia prawa materialnego (przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie – art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jest możliwa jedynie na podstawie stanu faktycznego, przyjętego za podstawę orzekania, który został wyjaśniony w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia. Stąd też zarzut naruszenia prawa materialnego nie stanowi właściwej płaszczyzny do kwestionowania ustaleń faktycznych. Te mogą być kwestionowane jedynie w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wnosząca skargę kasacyjną podniosła zarzut naruszenia art. 82 ust. 6a u.p.a. oraz § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku przedłużenia terminu zwrotu akcyzy do 90 dni, zwrot ten traktuje się jako nadpłatę od dnia upływu przedłużonego terminu tego zwrotu, a nie po upływie 30 dni, traktowanych jako termin podstawowy, a nadto, błędne zastosowanie ust. 2 (zamiast ust. 1) § 2 rozporządzenia, w świetle art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 82 ust. 6a u.p.a. oraz § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia przez błędną ich wykładnię należy wskazać, że w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polega na wadliwym określeniu treści norm prawnych wynikających z przepisów prawa materialnego.
W sprawie taka sytuacja nie zachodzi.
Z art. 82 ust. 6a u.p.a. w sposób jednoznaczny wynika, że w przypadku, gdy akcyza została zwrócona po terminach (a nie w terminie) określonych w rozporządzeniu, przez co należy rozumieć – albo po upływie 30 dni (§ 2 ust. 1), albo - 90 dni (§ 2 ust. 2), to jest ona traktowana jako nadpłata podatku podlegająca oprocentowaniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Zatem wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej brak jest podstaw do przyjęcia, że podstawowym terminem do zwrotu akcyzy jest termin 30 – dniowy, określony w ust. 1 § 2 rozporządzenia i tylko zachowanie tego terminu nie rodzi obowiązku naliczenia oprocentowania od dokonywanego zwrotu akcyzy. Gdyby wolą ustawodawcy było objęcie oprocentowaniem zwrotów akcyzy dokonywanych po terminie określonym w ust. 1 § 2 rozporządzenia, to powinien on takie zastrzeżenie zawrzeć w art. 82 ust. 6a u.p.a., czego nie uczynił. Wręcz przeciwnie, treść tego przepisu, a zwłaszcza zwrot "...w terminach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 7..." wskazuje, że ustawodawca uważa te terminy za równorzędne.
Zastosowanie jednego z wymienionych w § 2 rozporządzenia terminów zależy wyłącznie od sposobu procedowania nad wnioskiem.
Oznacza to, że prawo do oprocentowania nadpłaty powstaje, gdy organ nie dokona zwrotu akcyzy w jednym z terminów określonych w § 2 rozporządzenia.
Innymi słowy, jeśli organ nie wyda decyzji i nie zwróci akcyzy w terminie 30 lub 90 dni, to po tym czasie powinien dokonać zwrotu akcyzy wraz z oprocentowaniem. A contrario, jeśli zostanie dochowany jeden z tych terminów - oprocentowanie nie przysługuje.
W okolicznościach sprawy, jak wcześniej zostało wywiedzione, organ prawidłowo przyjął 90 - dniowy termin do rozpoznania wniosku, liczony od dnia uznania wniosku strony za kompletny, co z jednej strony, wyznaczało termin, do którego powinien nastąpić zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, a z drugiej strony, moment, od którego zwrot ten należy traktować jako nadpłatę. Organ przy naliczaniu oprocentowania uwzględnił fakt przekroczenia tego terminu, co czyni zarzut naruszenia art. 82 ust. 6a u.p.a. i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia niezasadnym.
Na marginesie powyższych rozważań wypada jedynie zauważyć, że odrębną kwestią wymagającą rozważenia jest to, od jakiego momentu powinno być liczone oprocentowanie w sytuacji przekroczenia jednego z terminów zwrotu akcyzy (czy od dnia złożenia wniosku, czy od dnia uzupełnienia tego wniosku, czy też od dnia upływu jednego z terminów określonych w § 2 rozporządzania), co wobec braku regulacji na ten temat w u.p.a. i ogólnikowego odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej w sprawie nadpłaty może budzić wątpliwości interpretacyjne.
W tym zakresie nie został jednak sformułowany konkretny zarzut skargi kasacyjnej z odwołaniem się do odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w tym zakresie i prowadzenia na tę okoliczność rozważań.
Stosownie do art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Sąd ten rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach środka zaskarżenia, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Z przepisu tego wynika zatem, że zakres kontroli zaskarżonego wyroku wyznacza sam autor skargi kasacyjnej poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych, co oznacza, że Sąd odwoławczy nie jest uprawniony we własnym zakresie ani do konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ani też do ich uściślania, bądź w inny sposób korygowania.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie ust. 2 (zamiast ust. 1) § 2 rozporządzenia, w świetle art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej, należy wskazać, że w orzecznictwie, podobnie jak w piśmiennictwie, przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może mieć postać błędnej subsumcji, wyrażającej się w niezgodności między ustalonym stanem faktycznym a hipotezą zastosowanej normy prawnej, lub też na błędnym przyjęciu czy zaprzeczeniu związku zachodzącego między faktem ustalonym w procesie, a normą prawną. Stąd podstawą oceny zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa, podobnie jak w przypadku błędnej jego wykładni, może być wyłącznie stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu.
Z ustaleń tych wynika, że organ I instancji zasadnie przeprowadził dodatkowe czynności sprawdzające, co zgodnie z ust. 2 § 2 rozporządzenia uzasadniało wydłużenia zwrotu akcyzy do 90 dni, czyniąc tym samym zarzut naruszenia § 2 ust. 1 (przez brak jego zastosowania) oraz ust. 2 (przez jego zastosowanie) niezasadnym.
Odnosząc się natomiast do podniesionej w ramach tego zarzutu argumentacji wypada zauważyć, że Polska jako państwo członkowskie UE była zobowiązana do wdrożenia do prawa krajowego postanowień dyrektywy horyzontalnej i przyjętych w niej rozwiązań prawnych w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym przemieszczania wyrobów akcyzowych w ramach Unii Europejskiej (czego wyrazem są powołane wcześniej przepisy u.p.a. i rozporządzenia), opartych na zasadzie efektywnego opodatkowania wyrobów akcyzowych akcyzą w państwie konsumpcji.
W myśl art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej podatek akcyzowy zostaje na wniosek zwrócony lub umorzony w państwie członkowskim, w którym miało miejsce dopuszczenie do konsumpcji, jeśli właściwe organy w tym drugim państwie członkowskim uznały, że podatek akcyzowy stał się wymagalny i został pobrany w tym państwie członkowskim.
Przepis ten ma znaczenie jurysdykcyjne, ponieważ przesądza o opodatkowaniu w państwie członkowskim przechowywanie wyrobów akcyzowych do celów handlowych wyrobów, które zostały dopuszczone do konsumpcji w innym państwie członkowskim. Jednocześnie statuuje on instytucję zwrotu akcyzy, pozostawiając jednak, jak słusznie zauważył Sąd I instancji państwom członkowskim kwestie związane z uregulowaniem zasad zwrotu akcyzy, co jest zgodne z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem TSUE.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej przepis ten nie stanowi, że z punktu widzenia zwrotu akcyzy zapłata akcyzy w kraju dostawcy jest nieistotna. Według SJP pojęcie "zwrócić" znaczy tle, co przekazać z powrotem, oddać. Innymi słowy, "zwrot" polega na oddaniu czegoś, co wcześniej się otrzymało. Zatem z założenia instytucja zwrotu akcyzy dotyczy tylko sytuacji, gdy wcześniej doszło do zapłaty akcyzy w państwie członkowskim, z którego dokonywana jest dostawa wewnątrzwspólnotowa wyrobów akcyzowych do innego państwa członkowskiego. Wymaga to wykazania przez stronę nie tylko faktu przemieszczenia wyrobów akcyzowych do innego państwa członkowskiego i zgłoszenia ich w tym państwie do opodatkowania, ale też tego, że od tych wyrobów została zapłacona w Polsce akcyza.
Ten sposób rozumowania znajduje potwierdzenie również w treści art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej, w którym przewidziano oprócz zwrotu podatku również umorzenie zobowiązania. Zastosowanie jednej z nich zależy od tego, czy przed przemieszczeniem wyrobów akcyzowych w celach handlowych do innego państwa członkowskiego niż państwo dopuszczenia do konsumpcji, doszło do zapłaty podatku, czy też nie.
W tej sytuacji dopełnienie obowiązków podatkowych (złożenie deklaracji podatkowej oraz zapłata akcyzy, czy też brak obowiązku jej zapłaty) w państwie dostawy, aczkolwiek istotne z punktu widzenia zwrotu akcyzy, nie stanowi wystarczającego warunku do jej zwrotu.
Poszukiwanie w treści art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej wsparcia dla podnoszonych w ramach skargi kasacyjnej twierdzeń, co do zasadności zastosowania ust. 1 § 2 rozporządzenia, nie znajduje zatem uzasadnienia. Podstawowym celem wprowadzenia art. 33 ust. 6 dyrektywy horyzontalnej było stworzenie mechanizmu zapobiegającego nadmiernemu opodatkowaniu wyrobów akcyzowych, które po dopuszczeniu do konsumpcji są przemieszczane do innego państwa członkowskiego niż państwo dopuszczenia do konsumpcji.
Podsumowując, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, a tym samym skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI