I GSK 1708/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną rolnika w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW), uznając, że organ nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie wniosku, a ciężar dowodu spoczywał na skarżącym.
Rolnik zaskarżył decyzję o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW), kwestionując pomniejszenie płatności z powodu różnic w deklarowanej i stwierdzonej powierzchni gruntów. Po oddaleniu skargi przez WSA, sprawa trafiła do NSA. Rolnik zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a., w tym przerzucenie ciężaru dowodu. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zgodnie ze specyfiką ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, a ciężar udowodnienia spełnienia warunków spoczywał na skarżącym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę rolnika na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Rolnik ubiegał się o płatności do gruntów rolnych na rok 2013, jednak w wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a rzeczywistą, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej pomocy. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych, decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję przyznającą płatność w pomniejszonej wysokości. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając prawidłowość ustaleń organów i wskazując, że ciężar dowodu spoczywał na skarżącym. W skardze kasacyjnej rolnik zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a., w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że to na nim spoczywał ciężar udowodnienia właściwych danych, a organ nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. były niezasadne, gdyż przepis ten dotyczy skarg na akty prawa miejscowego, a nie decyzje administracyjne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, NSA podkreślił, że specyfika tej ustawy odsyła od modelu przyjętego w k.p.a., gdzie obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów spoczywa na organie. W tym przypadku, na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że spełnia warunki uzyskania płatności, a organ nie był zobowiązany do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, lecz do jego wyczerpującego rozpatrzenia, co miało miejsce. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie wniosku, a ciężar udowodnienia spełnienia warunków uzyskania płatności spoczywa na skarżącym.
Uzasadnienie
Specyfika ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich odsyła od modelu przyjętego w k.p.a., gdzie obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów spoczywa na organie. W tym przypadku, na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że spełnia warunki uzyskania płatności, a organ nie był zobowiązany do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, lecz do jego wyczerpującego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
ustawa o wspieraniu art. 21 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. 20 § ust. 2 pkt 1
rozporządzenie MRiRW art. 3 § ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013
Pomocnicze
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich art. 16 § ust. 3, ust. 5 akapit pierwszy
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich art. 22
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 173
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie wniosku o pomoc finansową. Ciężar dowodu w zakresie spełnienia warunków uzyskania płatności spoczywał na skarżącym. Przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania do kontroli decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego. Niewyjaśnienie rozbieżności wynikających z różnych wyników kontroli. Nieuwzględnienie przyczyn wcześniejszych decyzji kasatoryjnych organu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Na autorze skargi kasacyjnej spoczywa obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone... Przywołany przez skarżącego kasacyjnie przepis nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie... Odstąpiono bowiem od modelu przyjętego w k.p.a., według którego obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie. Aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może więc sprowadzać się przede wszystkim do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń, lecz powinien wykazać się aktywnością w dostarczeniu materiału dowodowego.
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący
Bogdan Fischer
sprawozdawca
Piotr Pietrasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniach o przyznanie pomocy finansowej z funduszy UE, w szczególności w kontekście ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz specyfiki postępowań administracyjnych w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych postępowań administracyjnych, gdzie obowiązuje zasada prawdy obiektywnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – ciężaru dowodu – w kontekście funduszy unijnych, co jest istotne dla wielu beneficjentów i prawników. Pokazuje praktyczne konsekwencje różnic w interpretacji przepisów.
“Kto udowodni? Ciężar dowodu w sprawach o unijne dotacje – wyrok NSA.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1708/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer /sprawozdawca/ Michał Kowalski /przewodniczący/ Piotr Pietrasz Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Bd 1184/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2019-03-06 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 173 art. 20 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 1184/18 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od H. M. na rzecz Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy który wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1184/18 oddalił skargę H. M. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2013, w którym producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 101,72 ha, w tym areał 71,39 ha stanowiły grunty położone w strefie nizinnej I, a areał 30,33 ha - grunty położone w strefie nizinnej II. W gospodarstwie rolnym skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach programu rolnośrodowiskowego. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości na działkach rolnych. Zostało ustalone, że powierzchnia niektórych działek rolnych jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]decyzją nr [...] z dnia [...] .06.2014 r. przyznał skarżącemu płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. strefa nizinna I do 69,21 ha (pomniejszoną o 493,04 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną) i strefa nizinna II do 28,70 ha (pomniejszoną o 860,64 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną). W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu w dniu [...] września 2014 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji wskazano brak wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności na dwóch działkach ewidencyjnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] października 2015 r. decyzję nr [...] w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Na podstawie tej decyzji przyznano stronie płatności ONW do powierzchni stwierdzonej w ramach I i II strefy ONW. Płatności te zostały pomniejszone z tytułu ustalonego zawyżenia powierzchni, wynoszącego: dla gruntów położonych w I strefie: 3,0307% powierzchni kwalifikowanej i dla gruntów położonych w II strefie: 5,6794% powierzchni kwalifikowanej. Skarżący ponownie odwołał się od decyzji organu I instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu decyzją z [...] stycznia 2016 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił zaskarżonej decyzji niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, a także przyczyn, dla których powierzchnie części działek rolnych uległy pomniejszeniu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] maja 2017 r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2013 w łącznej wysokości 14.638,68 zł. Płatność ONW została przyznana w pomniejszonej wysokości, do powierzchni 28,74 ha w strefie nizinnej II i powierzchni 69,78 ha w strefie nizinnej I. Płatność w ramach strefy nizinnej II została dodatkowo pomniejszona o kwotę 839,52 zł, przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, wydał w dniu [...] sierpnia 2017 r. decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w [...] nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w związku z czym w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), w związku z § 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), dalej "rozporządzenie MRiRW" oraz art. 16 ust. 3, ust. 5 akapit pierwszy, art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a." wydał w dniu [...] maja 2018 r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2013 w łącznej wysokości 14.638,68 zł. Płatność ONW została przyznana w pomniejszonej wysokości, do powierzchni 28,74 ha w strefie nizinnej II i powierzchni 69,78 ha w strefie nizinnej I. Płatność w ramach strefy nizinnej II została dodatkowo pomniejszona o kwotę 839,52 zł, przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Od powyższej decyzji skarżący złożył ponownie odwołanie, w którym zaskarżył wskazaną decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji i orzeczenie zgodnie z żądaniem wyrażonym we wniosku. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, w wyniku rozpatrzenia odwołania, wydał w dniu [...] sierpnia 2018 r. decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji, ustalając powierzchnie działek rolnych uprawnione do objęcia pomocą finansową z tytułu ONW, przeprowadził kontrolę administracyjną wniosku z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyraźnie wskazał podstawy pomniejszenia powierzchni działek rolnych, powołując się na wyniki kontroli na miejscu i powierzchnie maksymalnego kwalifikowanego obszaru, jakie zostały ustalone dla poszczególnych działek w systemie identyfikacji działek rolnych. Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1184/18 ją oddalił. Sąd I instancji stwierdził, że organy prawidłowo wskazały na zasady przyznawania płatności ONW, określone przepisami rozporządzenia MRiRW. Sąd I instancji uznał, że organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydano decyzję zgodną z prawem. W szczególności, organy prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia w obu instancjach na ustaleniach dokonanych w czasie niewadliwie podjętych i wykonanych czynności kontrolnych na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Wyników tej kontroli nie podważą skutecznie żaden z zarzutów sformułowanych w skardze. Skarżący nie przedstawił dowodów, które podważyłyby ustalenia kontrolujących w zakresie rzeczywistego obszaru deklarowanych działek. Pomniejszenie przez organ powierzchni kwalifikującej do otrzymania płatności jest natomiast wynikiem łącznego uwzględnienia wyników kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. Sąd I instancji podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na skarżącym i w toku postępowania nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego, że w sprawie dokonano błędnych pomiarów. Mając powyższe na uwadze skarżący, na podstawie art. 173 w związku z art. 176 oraz art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej "p.p.s.a" zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2021 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017, poz. 1856 ze zm.), dalej "ustawa o wspieraniu" a także w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sytuacji kiedy art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, nie zwalnia organu administracji publicznej od stosowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i w konsekwencji poprzez błędne przyjęcie, że to na skarżącym spoczywał ciężar udowodnienia, jakie działki i ich powierzchnie objęte są płatnością, podczas gdy to organ powinien udowodnić, iż wniosek zawiera błędne wskazania, -naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, a także w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie przepisu ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na uznaniu, iż w postępowaniu przed organami administracji publicznej art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania i w konsekwencji przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego i błędnym przyjęciu, że skoro skarżący nie wykazał, iż jego wniosek zawierał właściwe dane, ponosi negatywne konsekwencje ciężaru dowodu w znaczeniu materialno-prawnym, -naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, a także w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne niezastosowanie przepisu p.p.s.a. polegające na przyjęciu, iż w postępowaniu przed organami administracji publicznej art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania i w konsekwencji nie wyjaśnienie rozbieżności wynikających z różnych wyników kontroli prowadzonych przez organ administracji publicznej, -naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, a także w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania w postępowaniu przed organami administracji publicznej i błędnym przyjęciu, że kontrola dokonywana w terenie nie była w stanie ustalić rzeczywistej powierzchni działek, która to powierzchnia objęta jest płatnością, -naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, a także w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie przepisu ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przyjęciu, iż w postępowania przed organami administracji publicznej art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż pomiędzy kontrolami, jakie organy przeprowadzały wobec skarżącego, nie istnieją rozbieżności, -naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, a także w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie przepisu ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przyjęciu, iż w postępowaniu przed organami administracji publicznej art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania i w konsekwencji nieuwzględnienie przyczyn wydawania przez organ II instancji wcześniejszych decyzji kasatoryjnych, w których wyraźnie organ II instancji wskazywał na te okoliczności, które zdaniem sądu I instancji nie mają w tej sprawie żadnego znaczenia, gdyż organ nie był zobowiązany dążyć do ustalania prawdy obiektywnej, -naruszenie art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do oddalenia skargi ze względu na uchybienia, których dopuściły się organy administracji publicznej polegające na naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie wyjaśnieniu, jaka rzeczywiście powierzchnia gruntów rolnych skarżącego winna być objęta wnioskiem o własność, kiedy to między organami a skarżącym istniała w tym zakresie rozbieżność. Wskazując na powyższe, zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającej ten wyrok decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] sierpnia 2018 roku, nr [...], względnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. W każdym wypadku wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację wniesionych zarzutów. Odpowiadając na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (patrz uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Przystępując z kolei do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy ją poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a.). Na autorze skargi kasacyjnej spoczywa obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (patrz np. wyroki NSA: z 16 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 861/10, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18). Przytoczenie powyższych uwag natury ogólnej było konieczne wobec dostrzeżonych wad skargi kasacyjnej w zakresie sformułowania zarzutów. W ramach pierwszych sześciu zarzutów autor skargi kasacyjnej wskazuje, że Sąd I instancji naruszył przepis art. 147 § 1 p.p.s.a., który dotyczy kontroli działalności administracji publicznej, ale nie w zakresie objętym przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z przepisem art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. odnosi się do kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje zatem, że przywołany przez skarżącego kasacyjnie przepis nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ dotyczy on skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, a nie skargi na decyzję administracyjną, która stanowi przedmiot zaskarżenia w rozpatrywanej przez Sąd I instancji sprawie. Tym samym Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 147 § 1 p.p.s.a. Dopiero w ostatnim zarzucie autor skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do oddalenia skargi ze względu na uchybienia, których dopuściły się organy administracji publicznej polegające na naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie wyjaśnieniu, jaka rzeczywiście powierzchnia gruntów rolnych skarżącego powinna być objęta wnioskiem o własność, kiedy to między organami a skarżącym istniała w tym zakresie rozbieżność. Odnosząc się do tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na przytoczonej podstawie ustawy o wspieraniu, organ nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie składanych przez skarżącego oświadczeń we wniosku o pomoc. Odstąpiono bowiem od modelu przyjętego w k.p.a., według którego obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie. Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 702/19, stwierdzono, że przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, jasno wskazuje na wprowadzenie przez ustawodawcę odstępstw, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Wynika to z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może więc sprowadzać się przede wszystkim do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń, lecz powinien wykazać się aktywnością w dostarczeniu materiału dowodowego. Tymczasem skarżący kasacyjnie ograniczył się w zasadzie do twierdzeń dotyczących podmokłości i zadrzewienia terenu jako przyczyn częściowego zaciemnienia fragmentów działek. Z kolei, w wyroku z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 1740/18, wskazano, że w świetle art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu organy nie są zobowiązane do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co stanowi odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. W tym świetle uprawnione jest twierdzenie, że na skarżącym kasacyjnie spoczywał ciężar wykazania, że rzeczywiście spełnia warunki uzyskania płatności, natomiast organ nie był zobowiązany do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce. Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI