I GSK 1693/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-30
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
składki na ubezpieczenia społecznezwolnienie z opłacania składekpomoc publicznaCOVID-19trudna sytuacja finansowarozporządzenie 651/2014Komunikat Komisji UEprawo unijneZUS

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, która domagała się zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, uznając, że znajdowała się ona w trudnej sytuacji finansowej.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka argumentowała, że odesłanie do Komunikatu Komisji UE nie może być podstawą do odmowy, gdyż komunikat nie jest źródłem prawa. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że konstrukcja pomocy publicznej jest złożona i obejmuje przepisy krajowe, unijne oraz komunikaty, a spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, co było podstawą do odmowy zwolnienia.

Spółka S. [...] Sp. z o.o. Sp. k. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja ZUS odmawiała spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy COVID-19 poprzez nieprawidłową wykładnię i uznanie, że odesłanie do Komunikatu Komisji Europejskiej jest wystarczające do stosowania rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Zdaniem spółki, komunikat ten nie jest źródłem prawa unijnego i nie może stanowić podstawy do ustanowienia dodatkowych warunków zwolnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że konstrukcja pomocy publicznej dla przedsiębiorców w związku z pandemią ma charakter złożony i obejmuje przepisy krajowe, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzenia oraz komunikaty Komisji Europejskiej. NSA uznał, że odesłanie do Komunikatu Komisji UE jest prawidłowe, a spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, co było wystarczającą przesłanką do odmowy udzielenia zwolnienia z opłacania składek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odesłanie do Komunikatu Komisji Europejskiej jest prawidłowe i może być podstawą do odmowy zwolnienia, ponieważ konstrukcja pomocy publicznej jest złożona i obejmuje przepisy krajowe, unijne oraz komunikaty.

Uzasadnienie

NSA uznał, że odesłanie do Komunikatu Komisji UE jest prawidłowe, ponieważ pomoc publiczna ma charakter złożony i obejmuje różne akty prawne. Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, co było wystarczającą przesłanką do odmowy zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Pomocnicze

ustawa COVID art. 15 zzzh

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa COVID art. 31zo

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

TFUE art. 288

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

rozporządzenie 651/2014 art. 2 pkt 18

Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

Definiuje pojęcie 'przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji'.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 15zzzh i art. 31zo ustawy COVID poprzez uznanie, że Komunikat Komisji UE jest wystarczający do stosowania rozporządzenia 651/2014, podczas gdy komunikat nie jest źródłem prawa unijnego.

Godne uwagi sformułowania

konstrukcja pomocy publicznej dla przedsiębiorców z powodu pandemii nie opiera się na wyizolowanej normie krajowej, ale ma charakter złożony odesłanie to ma charakter piętrowy

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Dudra

sędzia

Henryk Wach

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w kontekście COVID-19, w szczególności relacji między ustawą krajową, komunikatami Komisji Europejskiej a rozporządzeniami UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej i ubiegającej się o zwolnienie ze składek ZUS w okresie pandemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących pomocy publicznej w okresie pandemii, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy komunikat Komisji UE może być podstawą odmowy zwolnienia ze składek ZUS? NSA wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1693/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Henryk Wach
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1488/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18;
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47 art. 288;
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 zzzh,
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. [...] Sp. z o.o. Sp. k. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1488/21 w sprawie ze skargi S. [...] Sp. z o.o. Sp. k. w P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2020 r., nr 290000/71/922667/2020-RDZ-ODW w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1488/21 na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę Studio A. Sp. z. o.o. Sp. k. w P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2020 r., w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Od powyższego wyroku strona skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 31zo ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą COVID" w związku z art. 15 zzzh tej samej ustawy w związku z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90. poz. 864/2, ze zm.), dalej: - "TFUE", poprzez ich nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż użyte w treści art. 15zzzh i art. 31zo ustawy COVID odesłanie do treści Komunikatu Komisji Europejskiej z dnia 20 marca 2020 r. - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, - dalej: - "Komunikat Komisji UE" skutkuje uznaniem, iż komunikat ten jest wystarczający do stosowania rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187, str. 1) - dalej "rozporządzenie 651/2014" w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, iż odesłanie to odsyła do treści komunikatu Komisji Europejskiej który nie jest źródłem prawa unijnego w związku z czym akt ten nie może być podstawą do ustanowienia dodatkowych warunków uzasadniających możliwość skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego w treści art. 31zo ustawy COVID.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Natomiast związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia przepisów prawa materialnego nie jest prawidłowa, a w konsekwencji zarzut popełnienia błędu w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji okazał się nietrafny.
Należy podkreślić, że konstrukcja pomocy publicznej dla przedsiębiorców z powodu pandemii nie opiera się na wyizolowanej normie krajowej, ale ma charakter złożony, bo obejmuje przepisy należące nie tylko do ustawy krajowej, ale także te, które znajdują się w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzeniu oraz Komunikacie Komisji Europejskiej. Tak więc zakres uprawnienia skarżącego ustalać należy także w oparciu o szereg innych unormowań, w tym art. 15zzzh ust. 1 ustawy COVID i innych przepisów, do których ten ostatni przepis odsyła – bezpośrednio i pośrednio. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 15zzzh ust. 1 ustawy o COVID wskazuje, że wsparcie, o którym mowa w art. 31zo ma być zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji UE, w zakresie rozumienia pojęcia "przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji" oraz że odesłanie to ma charakter piętrowy, bo wymieniony w tym przepisie Komunikat Komisji UE odwołuje się do zdefiniowanego w innym akcie prawnym pojęcia przedsiębiorstwa będącego w trudnej sytuacji. Mowa tu o art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, a rozporządzenie to, stosownie do art. 288 TFUE, ma zasięg ogólny, wiążąc w całości i będąc bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.
Stanowisko autora skargi kasacyjnej nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że organ pismem z 17 września 2020 r. wezwał płatnika o wypełnienie stosownego formularza w zakresie informacji dotyczących pomocy publicznej związanej celem pozyskania dodatkowych informacji niezbędnych do ustalenia sytuacji ekonomicznej podmiotu. Płatnik w części B pkt 1.b formularza ponownie zaznaczył odpowiedź TAK na pytanie "Czy, w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki ?", wskazując tym samym, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek tj. 9 kwietnia 2020 r., znajdował się również w trudnej sytuacji.
W skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, co sprowadza się do zawarcia wniosku o niepodważeniu stanu faktycznego tej sprawy, zgodnie z którym wysokość niepokrytych strat u strony skarżącej przewyższała 50% wysokości kapitału zakładowego. Spełniona została zatem przesłanka znajdowania się przez stronę skarżącą w trudnej sytuacji, a w konsekwencji czego ziściła się podstawa odmowy udzielenia pomocy. Była to wystraczająca przesłanka do odmowy udzielenia zwolnienia z opłacania należności. W tej sytuacji pogląd wyrażony w wyroku Sądu pierwszej instancji o oddaleniu skargi czyni to jak najbardziej prawidłowym, a zarzut skargi kasacyjnej – nieuzasadniony.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI