I GSK 1692/21

I GSK 1692/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Henryk Wach
Izabella Janson /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Gd 389/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-08-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
art. 10 ust. 1 i 3 , art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 23 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 22-37
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "E (...)Sp. j. w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 389/21 w sprawie ze skargi "E (...)Sp. j. w F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r. nr 2201-IOC.4306.39.2020.MS w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "E (...)Sp. j. w F.na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 5400 (pięć tysięcy czterysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 19 sierpnia 2021r., sygn. akt III SA/Gd 389/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę E. (...) Spółki jawnej z siedzibą w F. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej też: "DIAS") z 11 marca 2021r., nr 2201-IOC.4306.39.2020.MS w przedmiocie unieważnienia decyzji w sprawie cła antydumpingowego i zwrotu cła.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni znak 328000-CQC-GD.4306.27. 2020.KL z 6 sierpnia 2020r., zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. roku Ordynacja podatkowa (dalej "Ordynacja") oraz art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 roku Prawo celne (dalej "Prawo celne") poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi wniesionej w niniejszej sprawie, pomimo że w decyzji zaniechano wyczerpującego rozpatrzenia materiału faktycznego sprawy poprzez odmowę nadania wiarygodności i mocy dowodowej świadectwu pochodzenia oraz deklaracji zgodności przedstawionych przez Spółkę w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 12 kwietnia 2019r., podczas gdy dokumenty te określają tajwańskie pochodzenie towarów importowanych przez Spółkę, zaś w aktach sprawy brak było dowodów, na podstawie których możliwe było podważenie ich wiarygodności, co naruszało wymóg zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego sprawy zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej;
2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 23 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013r. ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej: "UKC") w zw. z art. 192 Ordynacji oraz art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi wniesionej w niniejszej sprawie, pomimo że decyzja oparta została na dowodzie, który nie został zgromadzony w toku postępowania zakończonego decyzją znak 322080-4353.10.2019.5.CB z 12 kwietnia 2019r., tj. raporcie (...) (dalej: "Raport"), podczas gdy w postępowaniu dotyczącym unieważnienia decyzji celnej opartym na art. 23 ust. 3 UKC organ celny powinien opierać się wyłącznie na dowodach, które zgromadzono w toku postępowania zakończonego decyzją, co do której badane są przesłanki jej unieważnienia i co do których strona mogła się wypowiedzieć w toku pierwotnego postępowania na podstawie art 192 Ordynacji.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 19 sierpnia 2016r. w sprawie świadectwa potwierdzającego niepreferencyjne pochodzenie towaru (dalej "Rozporządzenie") w zw. z art. 10 ust. 1 i 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wzór świadectwa potwierdzającego niepreferencyjne pochodzenie towaru przewidziany w załączniku nr 2 do Rozporządzenia znajduje zastosowanie do świadectw pochodzenia towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej z krajów trzecich, podczas gdy zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 i 3 Prawa celnego ww. wzór świadectwa pochodzenia może znaleźć zastosowanie wyłącznie do towarów wywożonych z terytorium Polski, tj. w sytuacji, która nie zaistniała w niniejszej sprawie;
2. art. 23 ust. 3 UKC poprzez jego niezastosowanie i odmowę unieważnienia decyzji znak 322080-4353.10.2019.5.CB z 12 kwietnia 2019r., podczas gdy stan faktyczny ustalony w toku postępowania dowodowego zakończonego wydaniem tej decyzji nie pozwalał na nałożenie cła antydumpingowego na podstawie art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady (UE) nr 502/2013 z 29 maja 2013r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 990/2011 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (dalej: "Rozporządzenie antydumpingowe").
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tej sprawie, sposób sformułowania zarzutów i ich uzasadnienie w treści rozpoznawanego środka zaskarżenia, pozwala stwierdzić, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ściśle powiązane z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego, co powoduje, że zarzuty te należy rozpoznać łącznie.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 11 marca 2021r. w przedmiocie unieważnienia decyzji w sprawie cła antydumpingowego i zwrotu cła, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd I instancji oddalając skargę nie naruszył wskazanych w jej zarzutach przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. z 2018r., poz. 167), w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizująca z 22 czerwca 2016r. do: postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa; odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Wcześniej do postępowania w sprawach celnych stosowano odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego (art. 73 ust.1 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Zamiast tego wprowadzono odwołanie tylko do niektórych wybranych przepisów działu IV Ordynacji podatkowej. W następstwie tych zmian, do postępowań w sprawach celnych nie stosuje się wielu pojęć i instytucji prawnych postępowania podatkowego (administracyjnego). W konsekwencji, po nowelizacji przepisów krajowego prawa celnego, nowelizacji będącej następstwem wejścia w życie Unijnego Kodeksu Celnego, przepisy art. 240 -256 O.p. nie mają zastosowania w sprawach celnych.
Unijny Kodeks Celny w art. 5 zawiera szereg definicji, w tym m. in definicję osoby, decyzji. Tym samym w zakresie procedury organy celne w miejsce pojęć "krajowych" winne są stosować nomenklaturę i definicje określone w Unijnym Kodeksie Celnym (uzasadnienie projektodawców do czerwcowej nowelizacji). Analizując zakres widoczna jest odrębność zasad postępowania w sprawach celnych od postępowania podatkowego. Jej przykładem jest zupełnie nowe rozwiązanie w UKC jakim jest wprowadzenie tzw. "trybów nadzwyczajnych" pozwalających na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów celnych w trybie innym niż odwoławczy. Prawodawca unijny kompleksowo określił przepisy proceduralne, tj. zasady wydawania, unieważniania, cofnięcia lub zmian decyzji celnych w Unijnym Kodeksie Celnym, a mianowicie w: art. 22-37 UKC, a także przepisach rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2015/2447 z 24 listopada 2015r. oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z 28 lipca 2015r. W przypadku decyzji wydawanych bez wniosku zainteresowanej osoby, stosuje się zasadniczą część przepisów określających tryb wydawania decyzji na wniosek. Zgodnie bowiem z art. 29 UKC - z wyjątkiem przypadków, gdy organ celny działa jako organ sądowy, art. 22 ust. 4, 5, 6 i 7, art. 23 ust. 3 oraz art. 26, 27 i 28 stosuje się również do decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby. Prawodawca unijny nie sprecyzował, poza odesłaniem do przepisów regulujących procedurę na wniosek, żadnych bardziej szczegółowych zasad i wymogów mających zastosowanie do procedowania decyzji wydawanych bez wniosku. Także przy określeniu przesłanek zastosowania trybów nadzwyczajnych posłużył się pojęciami ogólnymi, bardzo pojemnymi (niezgodność z przepisami prawa celnego) lub też posłużył się bardziej konkretnymi o węższym zakresie pojęciami (niekompletne lub nieprawidłowe dane).
Zatem w przypadku trybów nadzwyczajnych uregulowanych w UKC (art. 23 ust. 3, art. 27 i art. 28) mamy do czynienia z regulacją kodeksową, konstrukcją prawną, dzięki której można unieważnić, cofnąć lub zmienić decyzję organów celnych, jeśli nie jest zgodna z przepisami prawa celnego. Użycie w art. 27 UKC w wersji w języku polskim wyrazu "unieważnienie" zamiast zawartego w art. 8 poprzednio obowiązującego Wspólnotowego Kodeksu Celnego, którego odpowiednikiem jest art. 27 UKC wyrazu "uchylenie" zbliża to pojęcie do instytucji uregulowanych we wspomnianej już Ordynacji podatkowej czy Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 240 1 O.p., art. 156 § 1 k.p.a. Za taką interpretacją przemawia także wersja niemiecka UKC. Instytucja określona w art. 27 UKC to w dalszym ciągu "Rücknahme" - cofnięcie. W polskiej wersji językowej, w myśl postanowień art. 27 ust. 1 UKC, jeżeli decyzja została podjęta na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji, posiadacz decyzji wiedział lub powinien był wiedzieć, że informacje są nieprawidłowe lub niekompletne, decyzja byłaby inna, gdyby informacje były prawidłowe i kompletne organy celne unieważniają decyzję. Przytoczone wyżej przesłanki unieważniania decyzji celnych tj. oparcie decyzji na nieprawidłowych lub niekompletnych informacjach wskazują na naruszenie reguł procesowych, jako podstawie unieważnienia decyzji celnej. W porządku krajowym są to podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 240 § 1 O.p.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku instytucji unieważniania decyzji celnych występuje tylko przypadkowa zbieżność w nazwie pomiędzy unijnym a krajowym nadzwyczajnym środkiem prawnym. Nie są to tożsame środki prawne. Należy wyraźnie zaznaczyć, że unijne przepisy regulujące zasady unieważniania, cofnięcia, zmiany lub zawieszania decyzji są jedynymi dopuszczalnym nadzwyczajnymi środkami prawnymi stosowanymi wobec ostatecznych decyzji w sprawach celnych.
Do decyzji wydawanych z urzędu odnosi się art. 29 UKC. Ustawodawca unijny w przepisie tym nie sprecyzował szczegółowych zasad i wymogów mających zastosowanie do tych decyzji, poza odesłaniem do przepisów regulujących unieważnianie, cofnięcie lub zmianę decyzji w innych trybach. W szczególności ustawodawca nie zastrzegł, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do decyzji korzystnych. Po drugie art. 29 UKC odsyła do art. 23 ust. 3 UKC, który stosuje się również do decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby brzmi: nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki, w których decyzje są wadliwe lub nieważne, organy celne, które wydały daną decyzję, mogą w każdej chwili ją unieważnić, zmienić lub cofnąć, jeżeli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego.
W związku z tym art. 29 ma zastosowanie także do decyzji niekorzystnych wydanych bez uprzedniego wniosku. Koreluje to z regulacją art. 23 ust. 3 UKC. Zatem przepisy art. 22 ust. 4, 5, 6 i 7, art. 23 ust. 3 oraz art. 26, art. 27 i art. 28 będą miały zastosowanie również do decyzji niekorzystnych.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 UKC nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki, w których decyzje są wadliwe lub nieważne, organy celne, które wydały daną decyzję, mogą w każdej chwili ją unieważnić, zmienić lub cofnąć, jeżeli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego.
Naczelny Sąd Administracyjny przystępując do oceny podniesionych w pkt I. ppkt 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zauważa na wstępie, że z uwagi na treść art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi zarzut ten wymaga dla swej skuteczności nie tylko wskazania, który przepis postępowania został naruszony oraz w jaki sposób doszło jego naruszenia, ale także wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek wpływ ten nie musi być realny, to jednak z uwagi na użyte w treści tego przepisu pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", wnoszący skargę kasacyjną powinien wykazać i uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, tj. że gdyby wykazane uchybienia nie wystąpiły, to zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2014r., sygn. akt I FSK 1752/13, dostępny CBOSA). W zarzutach tych oraz w przywołanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji nie wykazano bowiem, że zarzucane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu tych argumentowano naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego oraz oparcie decyzji na dowodzie, który nie został zgromadzony w toku postępowania zakończonego decyzją z 12 kwietnia 2019r., tj. raporcie O (...)
Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do powyższej argumentacji zauważa, że wbrew podniesionym zarzutom Sąd I instancji, oddalając skargę prawidłowo stwierdził, że producentem rowerków dziecięcych był podmiot chiński a na Tajwanie poddano je jedynie czynnościom przeładunkowym, co nie zmieniło ich chińskiego pochodzenia. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie informacji znajdującej się na umieszczonych na rowerach etykietach z kodem cyfrowym zawierającym oprócz nazwy, adresu i logo dystrybutora E (...) również nazwę producenta rowerków, tj. H (...). Importer zaś nie potrafił wyjaśnić dlaczego na etykietach naklejonych na rowerkach nie wskazano producenta z Tajwanu lecz producenta z Chin. Tym samym zasadnie za niewiarygodne uznano, że producent rowerków pochodził z Tajwanu i celowo lub przez pomyłkę umieścił na rowerkach etykiety z nazwą i adresem innego producenta pochodzącego z Chin. Sytuacja, w której producent umieszczałby na swoich wyrobach informacje, że ich producentami jest inna firma byłaby sprzeczna z przepisami prawa i negatywnie wpływała na wizerunek i ocenę wiarygodności tego podmiotu.
Wskazać należy, że zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z 11 września 2013r., dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013r. (Dz. Urz. UE L. z 2013r. nr 248 s. 1). Wskazane wyżej rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport O. stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Raporty i zalecenia sporządzane w następstwie dochodzenia zewnętrznego i wszelkie związane z nimi stosowne dokumenty są przekazywane właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich, zgodnie z przepisami dotyczącymi dochodzeń zewnętrznych oraz, w razie konieczności, właściwym służbom Komisji - art. 11 ust. 3 rozporządzenia. Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (vide: wyrok NSA z 16 października 2014r., sygn. akt I GSK 376/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako CBOSA; dalej powoływane orzeczenia tamże).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przywołanych regulacji wynika, że wskazany raport O. stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Odnosząc to do stanu sprawy wypada wskazać, że z raportu O., który został włączony do akt sprawy, wynika, że: towary w kontenerach o nr (...) o zadeklarowanym chińskim pochodzeniu według deklaracji importowej nr (...) z 7 stycznia 2019r. zostały sprowadzone z Chin do Tajwanu do firmy W. (...) Inc., a następnie po przepakowaniu do kolejnych kontenerów o nr (...) na podstawie deklaracji eksportowej nr (...) z 16 stycznia 2019r. wyeksportowane do polskiego odbiorcy firmy E. Sp.j. Powyższe potwierdziła księgowa oraz dyrektor firmy W. (...) Inc., stwierdzając, że część ładunków rowerów z Chin była przesyłana do UE. Zaznaczyć przy tym należy, że raport O. potwierdza ustalenia funkcjonariuszy celnych dokonane podczas rewizji celnej sprowadzonych rowerów ujętych w zgłoszeniu celnym.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. z 2018r., poz. 167),w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizująca z 22 czerwca 2016r. do: postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa; odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa.
W postępowaniu celnym znajduje zatem zastosowanie przewidziana w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast przedłożony przez skarżącą dokument - deklaracja zgodności nie stanowił wiarygodnego dowodu na okoliczność tajwańskiego pochodzenia towarów, potwierdza on jedynie, że towar spełnia dyrektywę unijną nr 2009/48/EC odnośnie bezpieczeństwa towaru. Natomiast dokument "certyficat of origin" nie posiada pieczęci oraz podpisu osoby legalizującej dokument w imieniu upoważnionej władzy tajwańskiej. Nie spełnia on zatem wymogów świadectwa pochodzenia przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Finansów z 19 sierpnia 2016r. w sprawie świadectwa potwierdzającego niepreferencyjne pochodzenie towaru. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia świadectwo pochodzenia towaru powinno zawierać miejsce i datę wystawienia, nazwę oraz podpis i pieczęć właściwego organu. Natomiast przewidziane w 7 rozporządzenia świadectwo pochodzenia wydane w trybie uproszczonym powinno być ostemplowane przez organ celny. Złożony do akt sprawy przez skarżącą dokument nie spełnia tych wymogów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie wskazał WSA, iż podniesiony przez stronę zarzut oparcia zaskarżonej decyzji na dowodzie sporządzonym po wydaniu decyzji 12 kwietnia 2019r. - raporcie O. nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonaną ocenę pochodzenia towarów umożliwiał materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją określającą kwotę cła antydumpingowego. Raport O. (...), dodatkowo jedynie potwierdził ustalenia funkcjonariuszy celnych dokonane podczas rewizji celnej rowerów sprowadzonych z Tajwanu a mianowicie fakt, że rowerki te miały chińskie pochodzenie i zgodnie z przepisami prawa podlegały dodatkowemu cłu antydumpingowemu. Dokument ten wskazuje zatem, że organ wydając decyzję dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i prawidłowych ustaleń.
Skoro nie zostały skutecznie podważone dokonane przez organy administracji i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne, to również w zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona.
Podkreślić należy, że jak wcześniej wskazano tryb przewidziany w art. 23 ust. 3 UKC jest trybem nadzwyczajnym, który pozwala organom celnym unieważnić swoje decyzje korzystne i niekorzystne wydane na wniosek i z urzędu, obarczone wadami, przy spełnieniu przewidzianej w nim przesłanki. Przed wydaniem pierwotnej decyzji określającej kwotę cła antydumpingowego z 15 kwietnia 2019r. organ celny w wyniku przeprowadzonej rewizji celnej ujawnił, że określony przez zgłaszającego kraj pochodzenia przedmiotowych rowerków (Tajwan) jest niezgodny ze stanem faktycznym. Już wówczas stwierdzono, że strona niezasadnie zadeklarowała tajwańskie pochodzenie rowerów. Zatem już w 2019r. organ celny ustalił fakty, zgromadził i prawidłowo ocenił materiał dowodowy umożliwiający naliczenie cła antydumpingowego. Tym samym organ I instancji zasadnie w 2020r. odmówił unieważnienia tej decyzji, jak również odmówił zwrotu cła zgodnie z przepisem art.23 ust 3 UKC.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu Sądu I instancji, że zgłaszając towar do procedury dopuszczenia do obrotu skarżąca niezasadnie zadeklarowała jego tajwańskie pochodzenie, pomimo braku dowodów potwierdzających to pochodzenie oraz informacji zawartej na etykietach umieszczonych na rowerach wskazujących chińską firmę jako producenta. Jako importer dokonujący zgłoszenia celnego przyjął on na siebie odpowiedzialność za zapłatę należności celnych. Dbając o swój interes gospodarczy winien on zabezpieczyć się przed ryzykiem uiszczenia dodatkowych opłat celnych, podejmując właściwe środki w ramach zawieranych z kontrahentami umów handlowych. Natomiast rozporządzeniem Rady (UE) nr 502/2013 zmieniającym rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 990/2011 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (Dz.Urz. UE L. Nr 153, poz. 17), zostało nałożone ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. W sytuacji potwierdzenia chińskiego pochodzenia sprowadzonych rowerów organ celny, na podstawie wyżej cytowanego rozporządzenia, był zobligowany do poboru cła antydumpingowego.
Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego i oczekiwanego skutku przez skarżącą.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935). Koszty te wynoszą 5400 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. oraz udziału w rozprawie.