Orzeczenie · 2017-07-18

I GSK 1690/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2017-07-18

NSApodatkoweWysokansa

prawo celnedług celnyzgłoszenie celnepostępowanie w sprawie stwierdzenia nieważnościterminKodeks celnyprawo UEprawo administracyjnedecyzja ostatecznaskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Decyzja ta odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji dotyczącej określenia kwoty długu celnego. Podstawą odmowy był upływ 3-letniego terminu od dnia powstania długu celnego, zgodnie z art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego (Kc). Dług celny powstał 15 listopada 2002 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożono 12 kwietnia 2014 r. Sąd I instancji uznał, że przepis art. 265² pkt 1 Kc ma bezpośrednie zastosowanie, a 3-letni termin jest nieprzywracalny. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu celnego mają pierwszeństwo przed przepisami Ordynacji podatkowej w sprawach celnych. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując datę powstania długu celnego oraz stosowanie przepisów Kodeksu celnego zamiast Prawa celnego z 2004 r. Zarzuciła również naruszenie przepisów Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym Kodeks celny. Sąd potwierdził, że dzień powstania długu celnego to dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (15 listopada 2002 r.), a nie dzień uprawomocnienia się decyzji. Podkreślono, że art. 265² pkt 1 Kc jest przepisem szczególnym, który wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 3 lat od powstania długu celnego. Sąd uznał, że interpretacja ta nie narusza przepisów Konstytucji ani Konwencji, ponieważ stabilność stosunków prawnych i prawomocność orzeczeń są wartościami konstytucyjnymi, a skarżącej zapewniono możliwość dochodzenia swoich praw na drodze administracyjnej i sądowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących prawa celnego po akcesji Polski do UE, określenie momentu powstania długu celnego, stosowanie 3-letniego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji celnej oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw celnych z okresem powstania długu celnego przed 1 maja 2004 r. i wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji składanych po upływie 3 lat od tego momentu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy 3-letni termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej, liczony od dnia powstania długu celnego, ma zastosowanie, gdy dług celny powstał przed datą akcesji Polski do UE, a wniosek złożono po tej dacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, 3-letni termin określony w art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego ma zastosowanie, a jego bieg rozpoczyna się od dnia powstania długu celnego, którym jest dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r., do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym Kodeks celny. Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2 Kc). Termin 3-letni jest terminem nieprzywracalnym i stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Czy stosowanie 3-letniego terminu z art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego, liczonego od dnia powstania długu celnego, narusza przepisy Konstytucji RP (prawo do sądu, prawo do obrony, zasada państwa prawnego) oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie tego terminu nie narusza przepisów Konstytucji ani Konwencji, ponieważ stabilność stosunków prawnych i prawomocność orzeczeń są wartościami konstytucyjnymi, a skarżącej zapewniono możliwość dochodzenia swoich praw na drodze administracyjnej i sądowej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną. Ograniczenia terminów są uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego i stabilności stosunków prawnych. Skarżącej zapewniono możliwość wniesienia odwołania i skargi do sądu administracyjnego, a także skargi kasacyjnej, co oznacza, że miała możliwość czynnego uczestniczenia w sporze.

Czy w sprawie dotyczącej długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r. należy stosować przepisy Prawa celnego z 2004 r. czy przepisy Kodeksu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy Kodeksu celnego z 1997 r.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Kodeks celny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

Kc art. 265 § pkt 1

Kodeks celny

Dz.U. 2001 nr 75 poz 802

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Pomocnicze

Kc art. 65 § § 3, 4

Kodeks celny

Kc art. 209 § § 2

Kodeks celny

Kc art. 262

Kodeks celny

Dz. U. Nr 68, poz. 623 art. 25

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

Dz. U. Nr 68, poz. 623 art. 26

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

O.p. art. 249 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2