I GSK 1685/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-12-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Leszczyński Michał Kowalski Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Gl 357/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-05-21 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 § 2 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Marek Leszczyński Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 357/25 w sprawie ze skargi G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 21 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 357/25 oddalił skargę G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Jastrzębie Zdrój na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Zobowiązany jako podstawę zarzutu wskazał nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 479 ze zm.), dalej "u.p.e.a." oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). W wyniku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania Prezydent Miasta Jastrzębie - Zdrój postanowieniem z [...] września 2023 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zarzutu w przedmiocie egzekucji administracyjnej z uwagi na fakt, że zarzut był już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta w związku z informacją o zajęciu egzekucyjnym przez Prezydenta nr [...], które zostało zakończone wydanym w [...] kwietnia 2023 r. postanowieniem o odrzuceniu zarzutu. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało na stan faktyczny sprawy i uznało, że pismo skarżącego z [...] maja 2023 r. zawiera zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w piśmie z [...] kwietnia 2023 r. Zarzuty te poparte są identyczną argumentacją i dotyczą tego samego tytułu wykonawczego. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 34 § 1 pkt 3 lit. a u.p.e.a. zobowiązująca wierzyciela do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, gdyż zarzut zobowiązanego był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Postępowanie to zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Prezydenta z [...] kwietnia 2023 r. nr [...]. Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 21 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 357/25 ja oddalił. Sąd I instancji wskazał, że istotą regulacji art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. jest z jednej strony, ograniczenie możliwości ponownego rozpatrywania sprawy już rozstrzygniętej, zaś z drugiej, ograniczenie możliwości kwestionowania w postępowaniu egzekucyjnym wysokości należności ustalonej w orzeczeniu, które mogło być kwestionowane w drodze przysługującego środka prawnego. Sąd I instancji uznał rozstrzygnięcie organu za prawidłowe, bowiem w sprawie niniejszej brak jest uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Skoro zatem zobowiązany w piśmie z [...] maja 2023 r. wniósł powtórnie w odniesieniu do tego samego tytułu wykonawczego zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, które uprzednio wniósł pismem z [...] kwietnia 2023 r. i uznano je za niezasadne w postanowieniu Prezydenta z [...] kwietnia 2023 r., to zastosowanie w niniejszej sprawie art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. było prawidłowe. Niedopuszczalności zarzutów wniesionych w piśmie z [...] maja 2023 r. nie można skutecznie negować, wskazując, jak podniesiono w skardze, że argumentacja zawarta w zarzutach wniesionych później nie jest tożsama z wywodem przedstawionym na poparcie zarzutów wcześniejszych. Następnie skarżący kasacyjnie, działając na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydany w dniu 21 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SA/GI 357/25 w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważność postępowania spowodowaną sprzecznym z przepisami prawa składem sądu orzekającego wskutek udziału w rozpoznaniu sprawy sędziego Anny Rotter; II. na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483, ze zm.), art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. UE. z 2016, C 202) oraz art. 46 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd niemający waloru niezależności, bezstronności i niezawisłości; III. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania przez Sąd wszystkich zarzutów skargi i nieustosunkowanie się do zarzutu naruszenia: - art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, ze zm.), dalej jako k.p.a., w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 132, ze zm.), dalej jako u.p.e.a., poprzez naruszenie zasady przekonywania wobec sprzeczności tytułu wykonawczego z dnia 3 kwietnia 2023 r. z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r., na które to postanowienie powołano się w postanowieniu z dnia [...] września 2023 r., - art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się organu do wszystkich zarzutów Skarżącego; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem doręczone skarżącemu postanowienie z dnia [...] września 2023 r. nie zawierało wszystkich wymaganych elementów, o których mowa w art. 124 § 1 k.p.a.; 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a poprzez oddalenie skargi, pomimo iż nie było podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, zarzut nie był bowiem przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu; 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi pomimo iż doszło do rażącego naruszenia zasady przekonywania wobec sprzeczności tytułu wykonawczego z dnia 3 kwietnia 2023 r. z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r., na które to postanowienie powołano się w postanowieniu z dnia [...] września 2023 r.; 5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż organ nie rozpoznał wszystkich zarzutów skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację wniesionych zarzutów i wniósł o: I) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uwzględnienie w całości skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2023 r. o sygn. [...] na podstawie art. 188 p.p.s.a. a gdyby tut. Sąd uznał, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona II) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; III) zwrot kosztów postępowania od organu na jego rzecz, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., w tym kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej oraz kosztów postępowań zażaleniowych (uwzględnione przez tut. Sąd zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2024 r. o sygn. akt I SA/GI 126/24 oraz na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2024 r. o sygn. akt I SA/G11206/24); IV) rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie; V) uchylenie zaskarżonego orzeczenia wraz z rozstrzygnięciem o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i uwzględnienie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2023 r. o sygn. [...] , na podstawie art. 1793 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Odnosząc się na wstępie do zarzutu sformułowanego w pkt. I, II wskazać należy, że w piśmiennictwie i judykaturze wskazuje się, że nieważność postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu orzekającego zachodzi w każdym wypadku, gdy skład ten był sprzeczny z przepisami prawa (por. uchwała SN z 18.12.1968 r., III CZP 119/68, OSP 1970/1, poz. 4, z glosą W. Berutowicza). Wymienia się tutaj m.in. kwestie takie jak nieprawidłowy skład sądu (np. jedno lub trzyosobowy) czy brak podpisów wszystkich członków składu orzekającego pod sentencją wyroku. Przy czym w pojęciu "skład sądu" mieści się również i to, czy w składzie orzekającym bierze udział uprawniony sędzia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w oparciu o bogate orzecznictwo sądowoadministracyjne, samo powołanie do pełnienia urzędu sędziego sądu administracyjnego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r. nie uprawnia do stwierdzenia, że sędzia nie jest niezależny i niezawisły (wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. II OSK 2372/21; to orzeczenie oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga to bowiem oceny całokształtu okoliczności odnoszących się do danej osoby, w tym związanych z procedurą powołania na stanowisko sędziego. Wątpliwość, co do bezstronności i niezawisłości sędziego/asesora musi mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny. Należy przy tym zauważyć, że skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnych zindywidualizowanych okoliczności mogących świadczyć o braku bezstronności czy też niezawisłości wskazanego sędziego WSA. Natomiast, jak podkreślano już wcześniej, podstawą zakwestionowania niezawisłości, czyli zdolności sprawowania wymiaru sprawiedliwości w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej jako demokratycznego państwa prawa nie może być li tylko okoliczność, że w procesie powołania na pełnione przez Sędziego stanowisko uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej. Sama ta okoliczność nie musi ani powodować zależności sędziego od władzy ustawodawczej czy władzy wykonawczej, ani budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a tym samym nie daje podstaw do przyjęcia, że taki sędzia nie jest sędzią niezawisłym i bezstronnym, czyli dającym rękojmię realizacji prawa do sądu w rozumieniu nie tylko art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale też art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (wyrok NSA z 12 lutego 2026 sygn. akt. II OSK 1208/24 ). Przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 9 lipca 2020 r. VQ versus Land Hessen, C-272/19 (ECLI:EU:C:2020:535), Trybunał w § 54 wskazał, że: "co się tyczy warunków mianowania sędziego orzekającego w sądzie odsyłającym, należy na wstępie przypomnieć, że sam fakt, iż władze ustawodawcze lub wykonawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków (zob. podobnie TSUE z 19 listopada 2019 r., A.K. i in. (..), C-585/18, C-624/18 i C-625/18, EU:C:2019:982, § 133 i przytoczone tam orzecznictwo). Z tego też względu brak podstaw by przyjąć, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w pkt. III 1-5, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nietrafny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. W orzecznictwie podkreśla się, że sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych ( por. np. wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r. (OPS 12/96, ONSA z 1997 r. nr 3, poz. 104), stwierdzono, że w postępowaniu sądowadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot. Powinnością sądu jest zatem rozważenie wszystkich zarzutów strony i dokonanie oceny ich zasadności na gruncie danej sprawy (por. wyrok NSA z 1.04.2008 r. sygn. akt II FSK 291/07, tamże). Jednocześnie należy podkreślić, że sąd nie musi odnosić się do wszystkich zagadnień podniesionych w skardze, jeśli nie mają one istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2453/14, tamże). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji skontrolował podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty i skoncentrował się na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolejno należy zaznaczyć że art. 151 p.p.s.a. ma charakter przepisu wynikowego. Określa on jedynie rodzaj rozstrzygnięcia, jakie sąd pierwszej instancji wydaje w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli nie stwierdzi podstaw do uwzględnienia skargi. Przepis ten nie wyznacza natomiast wzorca kontroli legalności zaskarżonego aktu. Jego naruszenie może zatem zostać skutecznie zarzucone jedynie w powiązaniu z przepisami, które ten wzorzec określają, a w przypadku zarzutu odnoszącego się do uchybień proceduralnych przede wszystkim z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stanowiącym podstawę uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej takiego powiązania nie przeprowadził. Mimo to Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do istoty każdego z nich. Niezasadny jest sformułowany w pkt. III. 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 124 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Sąd pierwszej instancji ustalił, na podstawie akt administracyjnych, że znajdujący się w nich oryginał postanowienia z dnia [...] września 2023 r. zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 124 § 1 k.p.a., w tym oznaczenie organu, oznaczenie strony oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej. Ustaleń tych autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował zarzutem naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego regulujących podstawę faktyczną orzekania, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny jest nimi związany. Niezależnie od tego zarzut jest wewnętrznie sprzeczny. Rażące naruszenie prawa jest przesłanką nieważności, a ta może dotyczyć wyłącznie aktu istniejącego. Brak istotnych składników postanowienia, takich jak oznaczenie organu, oznaczenie adresata czy podpis osoby upoważnionej, prowadziłby natomiast do kwalifikacji aktu jako nieistniejącego, a nie jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Skoro zaś postanowienie zawiera wszystkie te składniki, to brak jest podstaw do przyjęcia jakiegokolwiek naruszenia art. 124 § 1 k.p.a., a tym bardziej naruszenia o charakterze kwalifikowanym. Za niezasadny należy uznać również zarzut sformułowany przez skarżącego w pkt. III.3 petitum skargi kasacyjnej. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przez organy art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. i stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu z uwagi na fakt, że zarzut ten był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Stosownie do treści powołanej normy prawnej wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Powyższa problematyka była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK1658/23, wskazał, że art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. mówi o niedopuszczalności zarzutu jeżeli zarzut "jest albo był" przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Ustawodawca nie uzależnia więc niedopuszczalności zarzutu od zakończenia odrębnego postępowania, w którym taki zarzut został zgłoszony. Istotne jest, że taki zarzut został zgłoszony w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Celem tej regulacji prawnej jest zapobieżenie rozstrzygania tej samej kwestii w kilku odrębnych postępowaniach. Jak się wskazuje w literaturze, nie ma bowiem powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie - w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nie umniejsza zakresu ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia, odnoszącego się do zakresu jego obowiązków. Równocześnie jest chroniony interes ogólny, stanowiący uzasadnienie dopuszczenia możliwości prowadzenia egzekucji orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia (zob. tezę 8 komentarza do art. 34 u.p.e.a. (w:) P.M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023). Rozstrzygnięcie danej kwestii w ramach jednego postępowania, tj. głównego, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pozbawia zobowiązanego możliwości ponownego jego zgłoszenia w ramach postępowania wykonawczego, czy egzekucyjnego. Norma ta ma także na celu wykluczenie sytuacji, w której kwestia mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego, wskazanego w powyższym przepisie postępowaniu (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3478/15, tamże). Podsumowując ten zarzut, Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że o niedopuszczalności zarzutu przesądza tożsamość kwestii objętej zarzutem, a nie zbieżność argumentacji przytoczonej na jego poparcie. Zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, podniesione w piśmie z dnia [...] maja 2023 r., dotyczyły tego samego tytułu wykonawczego i tych samych podstaw, które były przedmiotem zarzutów z dnia [...] kwietnia 2023 r., rozpoznanych ostatecznym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Postanowienie to zostało następnie poddane kontroli w trybie nadzwyczajnym, a skarga na postanowienie o odmowie stwierdzenia jego nieważności została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 25 kwietnia 2024 r. Przedstawienie nowych argumentów na poparcie tej samej podstawy zarzutu nie tworzy nowej kwestii podlegającej merytorycznemu rozpoznaniu, a przyjęcie odmiennego stanowiska pozwalałoby na wielokrotne rozpatrywanie tej samej sprawy, czemu art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. ma właśnie zapobiegać. Niezasadny jest także zarzut zawarty w pkt. III.4 petitum skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 11 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Podnoszona przez Skarżącego kasacyjnie sprzeczność tytułu wykonawczego z dnia 3 kwietnia 2023 r. z uzasadnieniem postanowienia z dnia [...] kwietnia 2023 r. sprowadza się w istocie do kwestionowania istnienia obowiązku objętego tytułem, a więc kwestii, która została już rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu. W postępowaniu zakończonym postanowieniem o niedopuszczalności zarzutu organ nie był uprawniony do merytorycznego badania tej kwestii, nie można mu zatem skutecznie zarzucić, że nie przekonał strony co do zasadności rozstrzygnięcia w zakresie, który wykraczał poza przedmiot tego postępowania. Należy również zaznaczyć, że powołanie się na rażące naruszenie tej zasady nie zostało powiązane z przepisami regulującymi przesłanki nieważności. Niezasadny jest wreszcie zarzut III.5, dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Przepisy te wyrażają zasady ogólne postępowania administracyjnego, stąd wskazane byłoby ich powiązanie z przepisami szczególnymi je konkretyzującymi, w szczególności z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił. Co już było uwzględniane wyżej, postanowienie o niedopuszczalności zarzutu, wydawane na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., ma charakter formalny, a obowiązek organu ograniczał się do wyjaśnienia, z jakich przyczyn zarzut nie może zostać rozpoznany merytorycznie. Okoliczności podnoszone przez skarżącego kasacyjnie, dotyczące niedoręczenia pism w sprawie egzekwowanej należności oraz braku podstaw do nałożenia kary pieniężnej, odnoszą się do merytorycznych podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej i jako takie nie mogły być przedmiotem oceny organu w postępowaniu zakończonym stwierdzeniem niedopuszczalności zarzutu, skoro kwestie te zostały już rozstrzygnięte ostatecznym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Skarżący kasacyjnie nie wskazał przy tym, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć nieodniesienie się przez organ do podnoszonych przez niego okoliczności. Sąd pierwszej instancji ustosunkował się natomiast zarówno do przesłanek niedopuszczalności zarzutu, jak i do zarzutu braków formalnych postanowienia. Skoro zatem kwestie, których pominięcie zarzuca organowi skarżący kasacyjnie, zostały poddane ocenie w ramach kontroli sądowej i okazały się bezzasadne, to ewentualne uchybienie organu w tym zakresie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze brak usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Pełny tekst orzeczenia
I GSK 1685/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.