I GSK 1682/22

I GSK 1682/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Kowalski
Piotr Kraczowski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 241/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-06-01
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 113 §1, art. 123 § 1, art. 124 § 1 i § 2, art. 126 i art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 241/22 w sprawie ze skargi D. H. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej w decyzji w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi na rzecz D. H. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 1 czerwca 2022 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 241/22 po rozpoznaniu skargi D. H. (dalej "strona" albo "skarżący"):
1. uchylił postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2022 roku nr 243/2021 oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pabianicach z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...];
2. zasądził od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego D. H. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, w której ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 540.000 zł. uzyskanych na mocy decyzji z [...] kwietnia 2011 r., z [...] grudnia 2011 r. oraz z [...] grudnia 2012 r. o przyznaniu tych płatności, wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach.
Postanowieniem z [...] listopada 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach sprostował oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe popełnione w wydanej przez siebie decyzji z [...] września 2021 r. wskazując, że: na stronie drugiej tej decyzji powinno się wpisać: "ustalam D. H. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programów rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości 540 000,00 zł", na stronie jedenastej tej decyzji powinno się wpisać: "pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego D. H. stało się bezprzedmiotowe", na stronie dwudziestej drugiej tej decyzji powinno się wpisać: "Zatem odpowiednie zastosowanie przywołanych powyżej regulacji do należności z tytułu nienależnie pobranych płatności oznacza, iż w przypadku niewpłacenia przez stronę kwoty 540000,00 zł w terminie 60 dni" oraz na stronie dwudziestej ósmej tej decyzji powinno się wpisać: "D. H. nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających zastosowanie repelentów" oraz "Zauważyć należy, iż po raz pierwszy D. H. wskazał na szkody wyrządzonej przez dziką zwierzynę piśmie z dnia 14-10-2013 r.".
W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem z 5 stycznia 2022 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pabianicach z [...] listopada 2021 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy, przytaczając treść art. 113 k.p.a. wyjaśnił, iż sprostowaniem mogą być objęte elementy rozstrzygnięcia w zakresie sprostowania imienia i nazwiska strony, gdy z całości decyzji, jak w niniejszej sprawie (w tym danych nagłówkowych decyzji, numeru sprawy (tożsamego jak w innych dokumentach kierowanych do strony w sprawie w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania, decyzji przyznających płatność na podstawie których dokonano wypłaty nienależnie pobranych płatności, treści uzasadnienia decyzji), możliwe jest określenie kogo decyzja dotyczy i uznania wskazania błędnego imienia i nazwiska w rozstrzygnięciu jako oczywistej omyłki. Z akt sprawy można w sposób bezsporny ustalić, iż organ prowadził postępowanie wobec D. H., tak więc użycie wadliwego oznaczenia tej strony w treści decyzji jest uchybieniem o charakterze nieistotnym, które podlegało sprostowaniu. W ocenie organu odwoławczego postanowienie o sprostowaniu wydane 23 listopada 2021 r. było dopuszczalne, gdyż nie prowadziło do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, a przedmiotem sprostowania nie były mylne ustalenia faktyczne organu administracji, ani mylne zastosowanie przepisu prawa.
Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 1 czerwca 2022 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 241/22 ją uwzględnił. Sąd I instancji uznał, że kontrolowane postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie mogło ostać się w obrocie prawnym z uwagi na wadliwość formy dokonanego sprostowania. Rektyfikacja zawierającej oczywiste omyłki decyzji służy nadaniu jej prawidłowej treści i ma na celu usunięcie popełnionych przy jej wydaniu nieprawidłowości nie może więc prowadzić do nasilenia niejednoznaczności treści prostowanej decyzji czy też pogłębiać jej nieprawidłowości utrudniając ustalenie objętego nią rozstrzygnięcia i jego motywów. Postanowienie o sprostowaniu błędów i omyłek w decyzji ma ten skutek, że po jego wydaniu decyzja musi być wykonywana stosownie do treści zgodnej ze sprostowaniem. Prawidłowo sformułowana sentencja postanowienia rektyfikacyjnego winna zatem precyzyjnie określać podlegające z niej wyeliminowaniu słowa oraz miejsce ich zlokalizowania na poszczególnych stronach decyzji oraz tak samo precyzyjnie wskazywać słowa bądź liczby podlegające w ich miejsce wpisaniu, tak by dokonana rektyfikacja decyzji rzeczywiście prawidłowo oddawała jej treść, którą zamierzał pierwotnie nadać jej wydający ją organ. Tym czasem w kontrolowanym postępowaniu organ I instancji, dokonując sprostowania decyzji z 30 września 2021 roku, nie wykreślił z niej nieprawidłowych informacji w to miejsce wpisując prawidłowe dane, nie użył także sformułowania nakazującego wpisanie w miejsce nieprawidłowo wskazanego określenia strony postępowania i kwoty przypadających do zwrotu płatności ich prawidłowego brzmienia. Takie sformułowanie postanowienia o sprostowaniu decyzji powoduje, że treść tej decyzji po jej rektyfikacji pozostaje jeszcze bardziej niejednoznaczna i wadliwa. Nie sposób bowiem określić gdzie na poszczególnych stronach tej decyzji należy wpisać wskazane w postanowieniu o jej sprostowaniu fragmenty. Z postanowienia tego nie wynika także że winny one zastąpić znajdujące się obecnie w decyzji określenia nieprawidłowe.
Następnie organ, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022, poz. 329), dalej "p.p.s.a." zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022r. w sprawie III SA/Łd 241/22 w całości i zarzucił mu:
a) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 113 §1, art. 123 § 1, art. 124 § 1 i § 2, art. 126 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjny (t.j. Dz.U. 2021 poz. 735), dalej "k.p.a." w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uchylenie zaskarżonego postanowienia nr [...] z dnia [...] stycznia 2022r. Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającego go Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia [...] listopada 202Ir. o sprostowaniu decyzji Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia 30 września 2021 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego skarżącemu w łącznej wysokości 540 000,00 zł, mimo że sprostowane omyłki miały charakter omyłek oczywistych uwzględniając treść decyzji Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia [...] września 202 Ir. oraz przedmiot sprawy, w której została wydana, a z postanowienia wynika, co zostało sprostowane, w jaki sposób, i dlaczego, czego Sąd prawidłowo nie kwestionuje, podnosząc jedynie, że uchylenie następuje z uwagi na "wadliwość formy dokonanego sprostowania", rozumianej jednak przez Sąd nie jako formę aktu prawnego, czyli postanowienie, a jako metodologię przyjętą dla sprostowania treści decyzji i użyte dla tego sprostowania sformułowania w postanowieniu, mimo że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie narzuca formy (poza wskazaniem, że sprostowanie następuje w formie postanowienia) czy też raczej formatu takiego sprostowania, zaś z treści postanowienia z dnia Nr [...] wynika z sposób nie budzący wątpliwości, co zostało sprostowane, w jaki sposób, i dlaczego, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że w przeciwieństwie do orzeczeń sądów, w tym sądów administracyjnych, obligatoryjnymi i równoprawnymi elementami składowymi każdego postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, w tym także postanowienia o sprostowaniu wydanego na podstawie art. 113 k.p.a., jest zarówno oznaczenie organu administracji publicznej, data jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania, jak i uzasadnienie, czego Sąd uchylając zaskarżone postanowienia błędnie z naruszeniem powołanych przepisów nie uwzględnia, ograniczając rozważania dotyczące stwierdzonych przez Sąd "wadliwości" do sentencji postanowienia (rozstrzygnięcia), uchybienia te miały o tyle istotny wpływ na wynik sprawy, iż gdyby Sąd nie naruszył tych przepisów, skargę oddaliłby;
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów i wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi;
oraz wniósł o:
2) zasądzenie od D. H. na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
3) oraz oświadczył, że wnosi o rozpoznane sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 1 czerwca 2022 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 241/22 uchylił postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2022 roku nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pabianicach z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]. W sprawie jest niesporne, iż decyzją z [...] września 2021 r. r 52/2021 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego przez skarżącego. Niesporne jest również, że postanowieniem z 23 listopada 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach sprostował oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe popełnione w wydanej przez siebie decyzji z [...] września 2021 r. i postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 113 §1, art. 123 § 1, art. 124 § 1 i § 2, art. 126 i art. 144 k.p.a., w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze zarzuty skargi kasacyjnej skarżącego organu uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie w okolicznościach tej sprawy. Wbrew zarzutom wniesionego środka odwoławczego Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i słusznie zastosował konstrukcję prawną z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Chybione są stawiane zarzuty kasacji naruszenia przez Sąd I instancji przepisów p.p.s.a.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy, reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji. Można go powołać w zarzucie jedynie w powiązaniu z innymi przepisami procedury lub prawa materialnego, które zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, tamże). Wobec braku stwierdzenia naruszenia któregokolwiek ze wskazanych w zarzucie skargi kasacyjnej przepisów k.p.a., zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. należało w okolicznościach sprawy uznać za nieusprawiedliwiony. Powyższe oznacza również, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne w sprawie i zaaprobowanego przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepis określa elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, by taka sytuacja miała miejsce.
Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu, niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego część analityczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Do naruszenia cyt. przepisu doszłoby, gdyby sąd wojewódzki uznawszy skuteczność skargi i niezgodność z prawem także postanowienia organu pierwszej instancji, pominął zastosowanie przewidzianych przepisami p.p.s.a. środków również wobec rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, mimo że byłoby to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Do takiej sytuacji w tej sprawie nie doszło. Sąd I instancji uznając wadliwość działania organów obu instancji uchylił oba rozstrzygnięcia wydane w tej sprawie, nie naruszył zatem art. 135 p.p.s.a.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por.: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., I GSK 1151/11, wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., I OSK 1234/12, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10, tamże), a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II OSK 1580/11, tamże). Żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji orzekając w sprawie nie przekroczył jej granic. Sąd ten rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy wyznaczonych treścią art. 113 k.p.a., a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.
Z kolei art. 133 § 1 p.p.s.a. nakłada na Sąd jedynie obowiązek wydania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu oraz wprowadza zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawiera natomiast żadnych unormowań wskazujących na sposób analizy akt sprawy. Naruszeniem obowiązku określonego w tym przepisie byłoby takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez Sąd I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy nie oznacza, że Sąd ma obowiązek czynienia w zastępstwie organu ustaleń faktycznych czy uzupełniania uzasadnienia decyzji w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, które organ w swoich rozważaniach pominął. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie doszło zatem do naruszenia tego przepisu.
Przede wszystkim jednak zauważyć należy, iż Sąd I instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia, a to, iż wydał wyrok, który został zakwestionowany skargą kasacyjną, nie oznacza naruszenia ww. norm. Natomiast analiza motywów zaskarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie, iż trafnie Sąd I instancji nie zaaprobował stanowiska organów administracji o zasadności dokonania w trybie sprostowania błędów i omyłek uzasadnienia decyzji. Zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. jest całkowicie nieusprawiedliwiony.
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca nie sprecyzował jakie błędy mogą podlegać sprostowaniu w trybie tego przepisu natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem wyrażonym w judykaturze oraz w doktrynie błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Z kolei omyłki to inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Kluczowe znaczenie ma to, aby wszystkie te wady miały charakter techniczny i nieistotny, a w rezultacie, by ich sprostowanie nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia lub znaczącej modyfikacji stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej (patrz: wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2530/16, tamże). Orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad orzeczenia o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu (patrz: wyrok NSA z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 3192/19, tamże). Sanowanie decyzji w drodze sprostowania może więc dotyczyć w istocie jedynie jej strony formalnej, a nie błędów co do meritum rozstrzygnięcia, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a zatem co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (vide: Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - uwagi do art. 113 publ. Lex oraz wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1883/20, tamże). Dopuszczalne jest przy tym prostowanie tego rodzaju omyłek oraz błędów zawartych zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu decyzji, bowiem dopiero łącznie te elementy stanowią decyzję administracyjną (patrz: wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 1091/96, tamże).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności tej sprawy to przede wszystkim należy podkreślić, że postanowienia obu organów prostujące uzasadnienie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w żaden sposób nie licuje z treścią przepisu art. 113 k.p.a. Zasadnie podniósł Sąd I instancji na wadliwość formy dokonanego sprostowania. Rektyfikacja zawierającej oczywiste omyłki decyzji służy nadaniu jej prawidłowej treści i ma na celu usunięcie popełnionych przy jej wydaniu nieprawidłowości. Oznacza to, że organ prostując dany akt, jest zobowiązany w sposób jasny, nie budzący wątpliwości i precyzyjny wskazać, dokładnie jaki fragment tekstu został w sposób błędny umieszczony w treści rozstrzygnięcia, czy też jego uzasadnienia, a następnie w taki sam sposób wskazać treść prawidłową. Słusznie Sąd I instancji podkreślił, że zastosowany przez organ w postanowieniu sposób rektyfikacji w żaden sposób nie odpowiada tym wymogom. Wskazuje on bowiem w sposób bardzo ogólnikowy numer strony uzasadnienia decyzji i tekst który powinien w jego ocenie być na niej umieszczony. Nie wskazuje natomiast, ani dokładnego miejsca, w którym ma być on zamieszczony, ani tym bardziej jaki tekst on zastępuje. Przyjęta przez organ konstrukcja nie stanowi sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej występującej w prostowanej decyzji. Stanowi wręcz zaprzeczenie wymogów stawianych przez art. 113 k.p.a., wprowadzając nasilenie niejednoznaczności treści prostowanej decyzji i pogłębienie jej nieprawidłowości utrudniając ustalenie objętego nią rozstrzygnięcia i jego motywów. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad orzeczenia o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu. Sanowanie decyzji w drodze sprostowania może więc dotyczyć w istocie jedynie jej strony formalnej, a nie błędów co do meritum rozstrzygnięcia, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a zatem co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Postanowienie o sprostowaniu błędów i omyłek w decyzji ma ten skutek, że po jego wydaniu decyzja musi być wykonywana stosownie do treści zgodnej ze sprostowaniem. Dokonane sprostowanie staje się bowiem integralną częścią treści decyzji.
Tym samym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przedmiotowe postanowienia poddane kontroli sądów administracyjnych, z uwagi na użytą, nie znaną przepisom powszechnie obowiązującym formę rektyfikacji decyzji polegającą w istocie na uzupełnieniu jej uzasadnienia o fragmenty w niej nie występujące nie stanowi sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Organ nie wskazał, które zapisy uzasadnienia są niewłaściwe, czy też błędne. Przyjęta forma stanowi w istocie uzupełnienie dotychczasowego uzasadnienia decyzji o nowe fragmenty tekstu, który nie zastąpił niewłaściwie użytych słów, czy określeń. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonych postanowieniach nie znajduje swojej podstawy w trybie art. 113 k.p.a. wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, usprawiedliwienia takiego działania nie mogą stanowić powołane przez autora skargi kasacyjnej, akta administracyjne sprawy, czy też inne fragmenty samej prostowanej decyzji. Tym samym, organ nie zastosował w sposób właściwy trybu art. 113 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się całkowicie niezasadne, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a, w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).