I GSK 1679/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje administracyjne dotyczące zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, uznając potrzebę analizy indywidualnej sytuacji pracowników i interpretacji pojęcia 'adres zamieszkania'.
Sprawa dotyczyła zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, ponieważ pracodawca wypłacił wynagrodzenie na konto domu pomocy społecznej, zamiast bezpośrednio na rachunek pracownika. Sądy administracyjne obu instancji uznały, że narusza to art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na potrzebę analizy indywidualnej sytuacji pracowników i interpretacji pojęcia 'adres zamieszkania' w kontekście przepisów, co może uzasadniać wypłatę na konto podmiotu trzeciego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nakazującą zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Problem dotyczył wypłaty wynagrodzenia na konto domu pomocy społecznej, zamiast bezpośrednio na rachunek pracownika, co zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej miało skutkować utratą prawa do dofinansowania. Sąd I instancji uznał, że warunki przepisu nie zostały spełnione i nie mają znaczenia oświadczenia pracowników ani ich stopień niepełnosprawności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że WSA nieprawidłowo zaakceptował stanowisko organów, pomijając istotne okoliczności. Sąd podkreślił, że domy pomocy społecznej zapewniają całodobową opiekę, a sytuacja osobista mieszkańców może wymagać niestandardowych form przekazywania wynagrodzenia, co powinno być analizowane w kontekście celu przepisu. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej interpretacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka wypłata niekoniecznie stanowi naruszenie, jeśli indywidualna sytuacja pracownika i charakter domu pomocy społecznej uzasadniają taką formę przekazania wynagrodzenia, a pojęcie 'adres zamieszkania' może być interpretowane szerzej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sądy niższych instancji i organy administracji błędnie zinterpretowały przepis, nie analizując indywidualnej sytuacji pracowników niepełnosprawnych przebywających w domu pomocy społecznej. Podkreślono, że domy te zapewniają całodobową opiekę, a sytuacja mieszkańców może wymagać niestandardowych form przekazywania wynagrodzenia, co jest zgodne z celem ustawy o rehabilitacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.r.z.s. art. 26a § ust. 1a1 pkt 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Przepis ten określa warunki, pod jakimi nie przysługuje dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Sąd wskazał na potrzebę szerokiej interpretacji pojęcia 'adres zamieszkania' i uwzględnienia indywidualnej sytuacji pracownika, zwłaszcza gdy przebywa on w domu pomocy społecznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa o pomocy społecznej art. 54 § ust. 1
k.c. art. 25
Ustawa - Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji i WSA, w tym zignorowanie utrwalonej praktyki PFRON akceptującej wypłatę wynagrodzenia na konto osoby trzeciej w uzasadnionych sytuacjach. Brak należytych ustaleń faktycznych co do trudności w codziennej egzystencji pracowników niepełnosprawnych, uzasadniających wskazanie konta domu pomocy społecznej. Błędna wykładnia art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej, która doprowadziła do uznania, że wypłata wynagrodzenia na wskazane przez pracownika konto podmiotu trzeciego (DPS) powoduje utratę prawa do dofinansowania. Naruszenie zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez bezwzględne stosowanie przepisu bez uwzględnienia indywidualnej sytuacji życiowej pracownika.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący braku należytego uzasadnienia wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji nie dostrzegł, że domy pomocy społecznej są - ustawowo określonymi - jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, o szczególnych zadaniach. W świetle tego przepisu koniecznym jest dokonanie interpretacji pojęcia 'adres zamieszkania' i każdorazowe odniesienie jego normatywnego znaczenia do okoliczności sprawy. Nie bez znaczenia jest także sytuacja osobista osób przebywających w domu pomocy społecznej, która może stanowić przeszkodę w realizowaniu każdej z przewidzianych w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej form przekazywania wynagrodzenia.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Salachna
sędzia
Anna Apollo
sędzia del. NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej w kontekście wypłaty wynagrodzeń pracownikom niepełnosprawnym przebywającym w domach pomocy społecznej oraz znaczenie indywidualnej sytuacji życiowej pracownika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracowników niepełnosprawnych przebywających w DPS i wypłaty ich wynagrodzeń na konto tej placówki. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście i elastyczna interpretacja przepisów w kontekście trudnej sytuacji życiowej osób niepełnosprawnych, co jest istotne z punktu widzenia praw człowieka i zasad współżycia społecznego.
“Czy wypłata pensji na konto DPS to złamanie prawa? NSA wyjaśnia, jak chronić osoby niepełnosprawne.”
Dane finansowe
WPS: 44 225,75 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1679/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Apollo Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Salachna Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Sygn. powiązane V SA/Wa 1848/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-30 Skarżony organ Minister Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. NSA Anna Apollo Protokolant Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1848/18 w sprawie ze skargi S. w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2017 r., znak [...], 3. zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz S. w W. kwotę 8391 (osiem tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1848/18 oddalił skargę S." z siedzibą w [...] (dalej "skarżąca") na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Prezes Zarządu PFRON na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalił, że skarżąca ubiegając się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych: J. J. za okresy od października 2013 r. do listopada 2015 r. oraz I. N. za okresy od października 2013 r. do marca 2014 r. nie dokonywało wypłaty wynagrodzenia na rachunek bankowy należący do ww. pracowników. W związku z powyższym, wezwano skarżącą do zwrotu pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 44 225,75 zł w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Skarżąca nie zwróciła środków we wskazanym w wezwaniach terminie wobec czego wszczęto z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków PFRON wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od października 2013 r. do listopada 2015 r. W dniu 10 lutego 2017 r. Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję nakazującą skarżącej zwrot wskazanego nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wskazane w tej decyzji okresy sprawozdawcze w łącznej kwocie 44 225,75 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.), dalej "ustawa o rehabilitacji zawodowej", miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. Po rozpoznaniu odwołania, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON. W uzasadnieniu wyjaśniono, że art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej, nie przewiduje możliwości wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w przypadku przekazania wynagrodzenia na konto podmiotu trzeciego, jak również żadnych wyjątków uzasadniających wypłatę wynagrodzeń w sposób inny niż precyzyjnie określony przepisami prawa. Nie zgadzając się z powyższym skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Sąd I instancji wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1848/18 oddalił skargę skarżącej na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2018 r., nr [...]. Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał na brzmienie art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i wyjaśnił, że z jego treści określone zostały warunki wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i wynika z nich, że takie dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli pracodawca nie przekazał wynagrodzenia dla pracownika niepełnosprawnego w określony w przepisie sposób. Sąd I instancji doszedł do przekonania, że skarżąca dwóm pracownikom niepełnosprawnym nie dokonywała wypłat wynagrodzenia w sposób przewidziany w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Należne pracownikom wynagrodzenie: J. J. za okresy od października 2013 r. do listopada 2015 r. oraz I. N. za okresy od października 2013 r. do marca 2014 r., pracodawca przekazał na inne konto, tj. konto D. [...] ul. [...]. Skoro w rozpoznawanej sprawie, w odniesieniu do wskazanych wyżej pracowników niepełnosprawnych, nie spełniono określonych w powołanym przepisie warunków wypłaty wynagrodzenia, nie mają znaczenia podnoszone w skardze argumenty, iż pracownicy złożyli oświadczenia o przekazywanie im wynagrodzenia na konto D., a także odwołujące się do stopnia niepełnosprawności pracowników. Skarżąca działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a." złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1848/18. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 8 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji obu instancji wskazanych wyżej przepisów i wynikających z nich zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji i ich rozstrzygnięć oraz stosowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, polegającego na zignorowaniu i odstąpieniu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy od interpretacji PFRON, który w publikacji internetowej z dnia 21 listopada 2012r. sam uznał konieczność akceptowania w uzasadnionych życiowo sytuacjach pracowników niepełnosprawnych wypłaty ich wynagrodzenia na wskazany przez nich rachunek osoby trzeciej; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji obu instancji wskazanego wyżej przepisu poprzez brak poczynienia należytych ustaleń w zakresie istnienia po stronie pracowników niepełnosprawnych trudności w codziennej egzystencji, uzasadniających wskazanie przez pracowników konta domu pomocy społecznej do wypłaty ich wynagrodzenia; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji obu instancji wskazanego wyżej przepisu poprzez nieuzasadnioną ocenę, że po stronie pracowników niepełnosprawnych nie występują trudności w codziennej egzystencji z uwagi na okoliczność, że pracownicy ci samodzielnie podpisali umowy o pracę, choć z samego faktu zamieszkiwania w domu pomocy społecznej oraz treści orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wynikają wnioski przeciwne; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji obu instancji wskazanego wyżej przepisu poprzez brak należytego, jasnego i przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które zamiast na faktach i dowodach co do okoliczności istotnych dla sprawy opiera się na nieuzasadnionych domniemaniach i założeniach; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia, które nie odnosi się do licznych i różnorodnych zarzutów i argumentów podniesionych przez Skarżącą, a skupiając się jedynie na bezspornym fakcie wypłaty wynagrodzenia pracowników na konto D,, nie wyjaśnia wcale istoty sporu. II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie: 1) art. 26a 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przekazanie wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych na wskazane przez nich wyraźnie konto bankowe należące do domu pomocy społecznej, w którym zamieszkują, powoduje utratę prawa do otrzymania przez pracodawcę dofinansowania do wynagrodzeń tych pracowników niepełnosprawnych, a w konsekwencji rodzi obowiązek zwrotu uprzednio otrzymanego dofinansowania; 2) art. 26a 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej, w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że warunkiem wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego jest zawsze i bezwzględnie, niezależnie od indywidualnej sytuacji życiowej konkretnego pracownika, przekazanie wynagrodzenia na jego rachunek bankowy, a nie na rachunek podmiotu trzeciego, wskazany przez pracownika, choć wykładnia taka stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności, gdyż wypłata wynagrodzenia na konto wskazane przez pracownika w wystarczającym stopniu zapobiega próbom oszustw i nadużyć możliwych przy gotówkowej formie wypłaty wynagrodzenia, który to cel przyświecał wprowadzeniu przedmiotowego warunku. W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2019 r. (sygn. V SA/Wa 1848/18) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o zasądzenie od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (patrz: uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał niniejszą sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Przed rozpoznaniem złożonej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej należy zauważyć, że objęta nią problematyka prawna była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 13 maja 2022r., sygn. I GSK 2385/18. Z uwagi na tożsamość przytoczonych zarzutów procesowych podniesionych w ww sprawie z zarzutami sformułowanymi w rozpoznawanej skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w pełni podziela ocenę tych zarzutów zaprezentowaną w wyroku z 13 maja 2022 r. i przyjmuje ją za własną. Charakter zarzutów skargi kasacyjnej uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie została przez Sąd I instancji sprowadzona do zagadnienia niespełnienia przez s." warunków wypłaty wynagrodzenia, które ustawodawca określił w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Zgodnie z tym przepisem, dofinansowanie (miesięczne) do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego ze środków PFRON nie przysługuje, jeżeli wynagrodzenie tego pracownika nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na jego adres zamieszkania, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. WSA uznał, że skoro warunków tych nie spełniono, nie mają znaczenia podnoszone w skardze argumenty, a mianowicie, że "pracownicy złożyli oświadczenia o przekazywanie im wynagrodzenia na konto D. oraz, że miało to związek ze stopniem ich niepełnosprawności. Mając na uwadze przesłanki określone w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, Sąd I instancji stwierdził, że "przytoczony przepis ustawy o rehabilitacji zawodowej nie przewiduje możliwości wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w takim przypadku, gdyż określa precyzyjnie sposób wypłaty wynagrodzenia", a wobec tego organ był "zobowiązany do wydania decyzji nakazującej zwrot dofinansowania". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji w całości powtórzył argumentację organów, uzupełniając ją o wyrywkowe tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2595/15, uznając, że znajdują one zastosowanie w niniejszej sprawie. Powyższy pogląd WSA nie jest jednak trafny, albowiem zarówno organy administracji pominęły ocenę istotnych okoliczności w sprawie, czego nie mógł WSA bezkrytycznie zaakceptować, jak i wskazany wyrok NSA zapadł w odmiennych okolicznościach sprawy. W szczególności w orzeczeniu tym NSA nie zajmował się problematyką stosowania prawa materialnego w aspekcie istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy, albowiem w stanie faktycznym sprawy II GSK 2595/15, wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych wypłacane były w formie gotówkowej. Podkreślić należy, że Sąd I instancji, zaakceptował pogląd organów administracji publicznej w zakresie nieistotności w rozpoznawanej sprawie okoliczności dotyczących wpłacania na rachunek bankowy D. w [...] należności z tytułu wynagrodzenia za pracę konkretnych osób niepełnosprawnych, które wskazały taki sposób przekazywania ich wynagrodzenia. Wbrew twierdzeniu WSA, jest jednak oczywiste, że okoliczności te mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na co trafnie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Sąd I instancji nie dostrzegł, że domy pomocy społecznej są - ustawowo określonymi - jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, o szczególnych zadaniach. Do nich należy zapewnianie ich mieszkańcom całodobowej opieki oraz zaspokajanie ich niezbędnych potrzeb bytowych, opiekuńczych i wspomagających (art. 54 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; tekst. jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2268). Już tylko z tego względu pobyt w D. w [...] osób wskazanych w kwestionowanej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, winien być wzięty pod uwagę przez organy, jako okoliczność wymagająca wyjaśnienia z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. W przepisie tym dopuszczono możliwość przekazywania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. W świetle tego przepisu koniecznym jest dokonanie interpretacji pojęcia "adres zamieszkania pracownika" i każdorazowe odniesienie jego normatywnego znaczenia do okoliczności sprawy. Obowiązek ten wynika z niedookreślonego charakteru tego pojęcia, które - na gruncie przepisów cyt. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - służy opisaniu związku danej osoby z określonym miejscem. W zależności więc od okoliczności sprawy organ stosujący prawo może ustalić istnienie takiego związku w oparciu o dodatkowe kryteria, uznając na przykład, że decydującym jest miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1740; dalej k.c.), bądź miejsce zwykłego lub tymczasowego pobytu. Nie bez znaczenia jest także sytuacja osobista osób przebywających w domu pomocy społecznej, która może stanowić przeszkodę w realizowaniu każdej z przewidzianych w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej form przekazywania wynagrodzenia (np. z powodu nieposiadania rachunku bankowego i braku zgody na jego założenie), co - wobec utrudnionych warunków zatrudniania takich osób - w konsekwencji prowadziłoby do wykluczenia ich z rynku pracy, a więc powstania zjawiska całkowicie sprzecznego z aksjologią cyt. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że trudną sytuację osobistą osób, których wynagrodzenia były - w ocenie organów - przekazywane z naruszeniem art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej (J.J. i I. N.), uprawdopodabnia argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą kasacyjnie, odwołująca się do informacji z DSP Leśny z 8 marca 2017 r., dotycząca konieczności stałego monitorowania, edukowania, wspierania a w razie konieczności korygowania zachowań wymienionych osób (s. 18 skargi kasacyjnej). Podkreślić trzeba, że skoro osoby przebywające w domach pomocy społecznej wymagają całodobowej opieki, nie mogąc samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, którym nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, to niewątpliwie ich sytuacja osobista może wymagać podjęcia działań zabezpieczających także w zakresie przekazywania świadczeń z tytułu umowy o pracę, co może być realizowane w różnych formach - adekwatnie ich potrzeb i możliwości domu pomocy społecznej oraz pracodawcy. Nieusprawiedliwiony natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który autor skargi kasacyjnej upatruje w braku należytego uzasadnienia wyroku, który "nie odnosi się do licznych i różnorodnych zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącą". Przypomnieć trzeba, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może być - co do zasady - przedmiotem skutecznego zarzutu w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, a nadto, gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i na jakich podstawach (patrz: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy konstrukcyjne określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., umożliwiając stronom i NSA kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawą oddalenia skargi był art. 151 p.p.s.a., wskazując przy tym z jakiego powodu nie podzielił zarzutów skargi, w tym dlaczego prawidłowe było - w ocenie WSA - stanowisko organu co do nieistotności podnoszonych w skardze argumentów (złożenia oświadczenia dot. przekazywania wynagrodzenia na konto D. oraz stopnia niepełnosprawności pracowników). Jest więc oczywiste, że w tym zakresie ocena rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji była możliwa, co prowadzi do wniosku o niezasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w punktach I. 1-4 oraz II. 1-2 petitum skargi kasacyjnej są uzasadnione a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że wobec wyjaśnienia istoty sprawy możliwe jest rozpoznanie skargi. Z tego względu, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., NSA rozpoznał skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2016 r., znak [...]. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną, a ponadto poczyni stosowne ustalenia faktyczne w zakresie niezbędnym do stwierdzenia, czy wystąpiła negatywna przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, wskutek czego stronie skarżącej nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI