Orzeczenie · 2022-11-17

I GSK 1676/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-17
NSAinneWysokansa
środki unijnepomoc finansowagrupa producentówwznowienie postępowanianowe okoliczności faktycznedowodyrozporządzenie UEprawo administracyjnepostępowanie administracyjneARiMR

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje administracyjne dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej. Spółka A Sp. z o.o. ubiegała się o pomoc na utworzenie grupy producentów i koszty inwestycji. Organy administracji kilkukrotnie zmieniały swoje decyzje, ostatecznie uchylając decyzję o przyznaniu pomocy i odmawiając jej, powołując się na podejrzenie popełnienia oszustwa przez spółkę oraz na nowe okoliczności dotyczące kosztów transportu i remontów. WSA uchylił te decyzje, uznając, że organy nie wykazały istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które uzasadniałyby wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zarzucane przez Prezesa ARiMR nowe okoliczności, takie jak wartość rynkowa inwestycji czy koszty transportu, były już znane organom w postępowaniu zwyczajnym i stanowiły jedynie odmienną ich ocenę, a nie nowe fakty. NSA wyjaśnił również, że art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011, na który powoływał się organ, dotyczy zawieszenia płatności, które jeszcze nie zostały wykonane, a nie płatności już przyznanych i wypłaconych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) w kontekście oceny dowodów i okoliczności znanych organowi. Wykładnia art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 w zakresie możliwości zawieszenia płatności ze środków UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pomocą finansową ze środków UE dla grup producentów rolnych i może wymagać uwzględnienia specyfiki danego programu pomocowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podejrzenie popełnienia przestępstwa przez beneficjenta pomocy finansowej ze środków UE uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania tej pomocy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo podejrzenie popełnienia przestępstwa nie jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia płatności, jeśli dotyczy płatności już wykonanych. Przepis art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 odnosi się do płatności, które jeszcze nie zostały wykonane.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 dotyczy płatności niewykonanych. Zawieszenie płatności nie może być stosowane do płatności już przyznanych i wypłaconych, gdyż nie można zawiesić istnienia podstawy prawnej do wypłaty, a odzyskanie środków powinno następować na podstawie innych przepisów.

Czy inne oceny dowodów lub okoliczności znanych organowi w postępowaniu zwyczajnym mogą stanowić "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmienna ocena okoliczności i dowodów, które były znane organowi w postępowaniu zwyczajnym, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Błędna ocena dowodu nie jest tym samym, co brak wiedzy o okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wymaga wykazania, że nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Odmienna ocena tych samych faktów lub dowodów nie spełnia tej przesłanki. Organ musi wykazać, że okoliczności są rzeczywiście nowe i istotne.

Czy naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 141 § 4 ppsa, miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i zawierało wyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia, w tym interpretację przepisów unijnych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne określone w art. 141 § 4 ppsa, pozwalając na odtworzenie toku myślenia sądu i kontrolę instancyjną. Zarzuty dotyczące braku interpretacji przepisów unijnych lub niewłaściwego zastosowania przepisów kpa zostały uznane za nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania: wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 art. 115 § ust. 2

Państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją podejrzenia popełnienia oszustwa. Sąd interpretuje ten przepis jako odnoszący się do płatności, które jeszcze nie zostały wykonane.

Pomocnicze

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W przypadku ponownego rozpoznania sprawy przez organ, powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

ppsa art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ, w przypadku stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję ostateczną i orzeka co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 art. 123

Reguluje warunki odzyskiwania nienależnie wypłaconej pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione przez organ okoliczności (koszty transportu, kosztorys remontu) nie stanowią nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a jedynie odmienną ocenę już znanych faktów. • Art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 dotyczy płatności, które jeszcze nie zostały wykonane, a nie płatności już przyznanych i wypłaconych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 141 § 4 ppsa (wadliwość uzasadnienia wyroku WSA). • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa (błędne przyjęcie braku podstaw do wznowienia postępowania). • Zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 (niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego zawieszenia płatności).

Godne uwagi sformułowania

błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności • odmienna ocena tego samego stanu faktycznego • zawieszenie płatności należy rozumieć jako wstrzymanie wypłaty, wstrzymanie uprawnień do płatności na określony czas czy też wykluczenie możliwości jej przyznania • odzyskanie pomocy w związku z oszustwem zostało wyraźnie uregulowane w art. 115 ust. 1 lit. b i w art. 123 rozporządzenia 543/2011

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Joanna Salachna

członek

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) w kontekście oceny dowodów i okoliczności znanych organowi. Wykładnia art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 w zakresie możliwości zawieszenia płatności ze środków UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pomocą finansową ze środków UE dla grup producentów rolnych i może wymagać uwzględnienia specyfiki danego programu pomocowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności kryteriów wznowienia postępowania oraz interpretacji przepisów unijnych dotyczących pomocy finansowej. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i funduszami UE.

Czy nowe dowody to tylko inna ocena starych faktów? NSA wyjaśnia granice wznowienia postępowania administracyjnego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst