I GSK 1667/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-25
NSAAdministracyjneWysokansa
COVID-19Tarcza AntykryzysowaFGŚPochrona miejsc pracydofinansowanie wynagrodzeńprawo oświatoweprawo przedsiębiorcówstatus przedsiębiorcyspadek obrotów

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, uznając, że podmiot prowadzący przedszkole może ubiegać się o dofinansowanie z FGŚP na ochronę miejsc pracy, nawet jeśli jego podstawowa działalność nie jest uznawana za gospodarczą.

Spółka prowadząca przedszkole ubiegała się o dofinansowanie z FGŚP na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19. Organy administracji odmówiły, uznając, że działalność oświatowa nie jest działalnością gospodarczą. WSA w Warszawie podtrzymał tę decyzję. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, stwierdzając, że podmiot prowadzący przedszkole, który jednocześnie prowadzi inną działalność gospodarczą, może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów Tarczy Antykryzysowej i ubiegać się o świadczenia. Sąd podkreślił potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki B. N. of W. Sp. z o.o. o przyznanie świadczeń na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych spowodowanym pandemią COVID-19. Spółka prowadzi niepubliczne przedszkole, co zgodnie z art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego nie jest działalnością gospodarczą. Organy administracji oraz WSA w Warszawie uznały, że spółka nie może być uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, a tym samym nie spełnia warunków do otrzymania dofinansowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, opierając się na własnym orzecznictwie. Sąd wskazał, że przepis art. 170 Prawa oświatowego powinien być traktowany jako przepis szczególny wobec ustawy Prawo przedsiębiorców, ale nie może prowadzić do całkowitego wyłączenia podmiotów prowadzących działalność oświatową z możliwości uzyskania pomocy w sytuacji kryzysowej. Podkreślono, że podmiot prowadzący placówkę oświatową jest pracodawcą, podlega regulacjom prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, a środki pomocowe pochodzą z FGŚP. Sąd uznał, że czysto formalne odczytanie przepisów prowadziłoby do sytuacji, w której podmioty znajdujące się w tej samej sytuacji faktycznej (spadek obrotów, problemy z utrzymaniem miejsc pracy) byłyby nierówno traktowane. NSA podkreślił potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów, która nie pomijałaby takich podmiotów w zakresie pomocy, tylko z powodu specyfiki ich podstawowej działalności. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem wskazanej wykładni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot prowadzący niepubliczne przedszkole, który jednocześnie prowadzi inną działalność gospodarczą, może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów Tarczy Antykryzysowej i ubiegać się o świadczenia na ochronę miejsc pracy, jeśli spełnia pozostałe warunki.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 170 Prawa oświatowego jest przepisem szczególnym, ale nie może prowadzić do całkowitego wyłączenia podmiotów prowadzących działalność oświatową z możliwości uzyskania pomocy w sytuacji kryzysowej. Podkreślono, że podmiot taki jest pracodawcą i podlega regulacjom prawa pracy, a środki pomocowe pochodzą z FGŚP. Czysto formalne odczytanie przepisów prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów w tej samej sytuacji faktycznej. Sąd opowiedział się za prokonstytucyjną wykładnią przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

ustawa COVID-19 art. 15gg § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków FGŚP, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników.

ustawa COVID-19 art. 15g § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Wskazuje podmioty uprawnione do świadczeń, w tym przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców.

u.p.przed. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Definicja przedsiębiorcy jako osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, wykonującej działalność gospodarczą.

u.p.przed. art. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Definicja działalności gospodarczej jako zorganizowanej działalności zarobkowej, wykonywanej we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Pomocnicze

u.p.ośw. art. 170 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą.

u.p.ośw. art. 170 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Działalność oświatowa nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, lub innej formy wychowania przedszkolnego może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach ustawy Prawo przedsiębiorców.

ustawa COVID-19 art. 15gg § 26

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Odmowa przyznania dofinansowania następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podmiot prowadzący przedszkole, który jednocześnie prowadzi inną działalność gospodarczą, może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów Tarczy Antykryzysowej i ubiegać się o świadczenia na ochronę miejsc pracy. Wykładnia przepisów powinna być prokonstytucyjna i uwzględniać sytuację faktyczną podmiotu jako pracodawcy. Wyłączenie działalności oświatowej z definicji działalności gospodarczej nie może prowadzić do nierównego traktowania podmiotów w sytuacji kryzysowej.

Odrzucone argumenty

Działalność oświatowa nie jest działalnością gospodarczą, a zatem podmiot prowadzący przedszkole nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i nie może ubiegać się o świadczenia z FGŚP. Spółka nie wykazała, że prowadzi działalność gospodarczą inną niż oświatowa, która mogłaby być podstawą do przyznania świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

celowi temu nie służy odmowa przyznania wsparcia podmiotowi prowadzącemu w sposób ciągły w celach zarobkowych we własnym imieniu i na własne ryzyko – refundacji na podstawie art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 uzasadniając tą odmowę jedynie treścią art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Takie czysto formalne odczytanie przepisu art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 doprowadziłoby do sytuacji, w której osoba faktycznie prowadząca działalność zarobkową zamkniętą rządowymi regulacjami z powodu COVID-19, została z założenia pozbawiona dostępu do ulgi udzielanej innym podmiotom, które znalazły się w takiej samej sytuacji faktycznej. prokonstytucyjna wykładnia sprzeciwia się temu, by pomijać te podmioty w zakresie pomocowym tylko z tej przyczyny, że pracują i są zatrudnione w ramach działalności, która z uwagi na swoją specyfikę i obwarowania prawne wyłączona została z zakresu pojęcia działalności gospodarczej w ujęciu Prawa przedsiębiorców (art. 32 Konstytucji).

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

członek

Henryk Wach

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Tarczy Antykryzysowej w kontekście podmiotów prowadzących działalność oświatową, zasady równego traktowania i prokonstytucyjnej wykładni przepisów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podmiotu prowadzącego przedszkole, który jednocześnie prowadzi inną działalność gospodarczą. Może wymagać analizy stanu faktycznego w każdej indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy państwa w czasie pandemii i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu zapewnienia sprawiedliwości, nawet w przypadku podmiotów o specyficznej działalności.

Czy przedszkole może dostać pomoc z FGŚP? NSA wyjaśnia zasady Tarczy Antykryzysowej.

Zdanie odrębne

Henryk Wach

Sędzia Wach nie podzielił zdania większości, uznając, że spółka prowadząca przedszkole nie wykazała, iż prowadzi inną działalność gospodarczą niż oświatową, która mogłaby być podstawą do ubiegania się o świadczenia z FGŚP. Podkreślił, że spółka nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania dofinansowania i że skarga kasacyjna powinna zostać oddalona.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1667/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący autor uzasadnienia/
Małgorzata Grzelak
Henryk Wach /sprawozdawca zdanie odrebne/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1993/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 910
art. 170 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15gg ust. 1 w zw. z art. 15g ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2019 poz 1292
art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (autor uzasadnienia) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. N. of W. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1993/21 w sprawie ze skargi B. N. of W. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz B. N. of W. Sp. z o.o. w W. 1.120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd I instancji) wyrokiem z 26 listopada 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1993/21 oddalił skargę B. N. o. W. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO w Warszawie) z [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP).
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Skarżąca spółka w oparciu o art. 15gg ust. 1 w zw. z art. 15g ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. DZ. U. z 2020 r., 1842) wystąpiła 7 lipca 2020 r. do Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (dalej: Dyrektor WUP) o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków FGŚP, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Decyzją z [...] października 2020 r. nr [...], Dyrektor WUP odmówił skarżącej spółce przyznania wnioskowanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy.
SKO w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki, zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Dyrektora WUP z [...] października 2020 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że z danych ujawnionych w dziale 3 Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej skarżącej spółki jest wychowanie przedszkolne, zaś do pozostałej działalności należą: szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne z wyłączeniem szkół policealnych, pozaszkolne formy edukacji, działalność wspomagająca edukację, opieka dzienna nad dziećmi, działalność twórcza związana z kulturą i rozrywką, pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Powodem odmowy było zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.) - stwierdzenie, iż prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Tym samym w zakresie prowadzonej działalności oświatowej skarżąca nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292, ze zm.).
W skardze do WSA na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że wykładnia wskazanych przepisów przyjęta przez organy jest prawidłowa. Sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 15gg ust. 1 w zw. z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 spór w niniejszej sprawie między innymi stanowi to, czy skarżący posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Sąd I instancji podkreślił, że względu na to, że skarżąca jest organem prowadzącym niepubliczne przedszkole, trzeba w sprawie zastosować art. 170 ust. 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe, który to przepis jednoznacznie stanowi, że prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182 tej ustawy, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Tym samym w ocenie Sądu to na skarżącej ciążył obowiązek wykazania, że prowadzi działalność nieobejmującą prowadzenie przedszkola, podejmowaną na zasadach określonych w cyt. ustawie prawo przedsiębiorców. Zdaniem Sądu I instancji spółka nie przedstawiła żadnych wyjaśnień w powyższej kwestii, ani nie załączyła jakikolwiek dowodów, z których wywodzi dla siebie skutki prawne. Skarżąca nie wykazała zatem, że wykonuje działalność gospodarczą w szerszym zakresie tj. m.in. prowadzi zajęcia z obsługi księgowej.
W ocenie Sądu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak i dotyczących postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a."). W ocenie Sądu w sprawie nie zaszło też naruszenie przez organ odwoławczy dyspozycji art. 15 k.p.a., organ odniósł się do przedstawionych dowodów przez stronę i je ocenił.
B. N. o. W. Sp. z o.o. w W. (dalej: "skarżąca kasacyjnie") wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. W każdym przypadku wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
I. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
a) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15gg ust. 1 COVID-19, w zw. z art. 15g ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców i art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez błędną ich wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ww. przepisów, a w konsekwencji nie może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowniczych pomimo, że szczegółowa analiza sytuacji prawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą prowadzi do wniosku, że bez wątpienia posiada ona status przedsiębiorcy w rozumieniu ww. przepisów, przede wszystkim z uwagi na okoliczność, że jest podmiotem wpisanym od lat do rejestru przedsiębiorców KRS, a oprócz placówki przedszkolnej, prowadzi inną regularną działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług na rzecz podmiotów komercyjnych, a tym samym nie zachodzą żadne negatywne przesłanki do tego by odmówić przyznania mu wnioskowanej pomocy,
b) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 15g ust. 1 tej ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy tj. dla przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń ma ustalenie czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej podczas gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z art. 15gg ust. 1 oraz art. 15g ust. 1 Tarczy Antykryzysowej,
c) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. art. 75 §1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, gdy powinna zostać ona uwzględniona na skutek dowolnej, a nie swobodnej i wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, że faktury VAT wystawione przez skarżącą z tytułu usług świadczonych na rzecz podmiotów komercyjnych czyli innych firm nie stanowią dowodu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, co z kolei doprowadziło Sąd I Instancji do uznania, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą w sytuacji, w której szczegółowa analiza sytuacji prawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą prowadzi do wniosku, że bez wątpienia posiada ona status przedsiębiorcy w rozumieniu ww. przepisów, przede wszystkim z uwagi na okoliczność, że jest podmiotem wpisanym od lat do rejestru przedsiębiorców KRS, a oprócz placówki przedszkolnej, prowadzi inną regularną działalność gospodarczą, a tym samym nie zachodzą żadne negatywne przesłanki do tego by odmówić przyznania mu wnioskowanej pomocy.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie pismem z 22 września 2025 r., podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej oraz uzupełnił argumentację o orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta między innymi na zarzutach błędnej wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 15gg ust. 1 w zw. z 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców i art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe skutkującą przyjęciem, że skarżąca kasacyjnie nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ww. przepisów, a w konsekwencji nie może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowniczych
Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt 1714/21 (dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) dokonał wykładni art. 15gg ust. 1 i art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19. W orzeczeniu tym podkreślił, że przepis art. 170 ustawy Prawo oświatowe powinien być przepisem szczególnym względem ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dostrzegając, że działalność oświatowa wypełnia przesłanki uznania jej za działalność gospodarczą ustawodawca zdecydował o wyłączeniu działalności oświatowej z zakresu pojęcia działalności gospodarczej co uzasadnione jest ujmując rzecz najogólniej koniecznością odrębnego, bardziej rygorystycznego nadzoru nad działalnością oświatową. (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 877/18). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego celowi temu nie służy odmowa przyznania wsparcia podmiotowi prowadzącemu w sposób ciągły w celach zarobkowych we własnym imieniu i na własne ryzyko – refundacji na podstawie art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 uzasadniając tą odmowę jedynie treścią art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Takie czysto formalne odczytanie przepisu art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 doprowadziłoby do sytuacji, w której osoba faktycznie prowadząca działalność zarobkową zamkniętą rządowymi regulacjami z powodu COVID-19, została z założenia pozbawiona dostępu do ulgi udzielanej innym podmiotom, które znalazły się w takiej samej sytuacji faktycznej.
W konsekwencji uniemożliwiłoby ubieganie się o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony wszystkich miejsc pracy bez wyjątku, o wypłatę świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (wszystkich bez wyjątku) objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19. Wskazać należy, że także podmiot prowadzący placówkę oświatową jest pracodawcą i podlega regulacjom prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w tym obowiązkowi opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, także w zakresie prowadzonej przez siebie działalności oświatowej (prowadzenia przedszkola) odprowadza składkę, jak też zatrudnieni w ramach tej działalności pracownicy objęci są taką składką, a środki pomocowe (dofinansowanie wynagrodzeń) pochodzą właśnie ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, prokonstytucyjna wykładnia sprzeciwia się temu, by pomijać te podmioty w zakresie pomocowym tylko z tej przyczyny, że pracują i są zatrudnione w ramach działalności, która z uwagi na swoją specyfikę i obwarowania prawne wyłączona została z zakresu pojęcia działalności gospodarczej w ujęciu Prawa przedsiębiorców (art. 32 Konstytucji).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni pogląd wyrażony w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt 1714/21 zapadły w analogicznej sprawie. Stąd więc przeciwne stanowisko WSA w Warszawie, akceptujące poglądy tego rodzaju wyrażone przez rozstrzygające sprawę organy jest błędne.
Obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie dokonanie formalnej i merytorycznej oceny wniosku, z uwzględnieniem zaprezentowanej powyżej wykładni odpowiednich przepisów ustawy o COVID-19, w sposób uwzględniający zasady demokratycznego państwa prawa.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej (100zł), opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za pierwszą (480 zł) i drugą (240 zł) instancję, orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).
Zdanie odrębne
Zdanie odrębne
sędziego NSA Henryka Wacha od wyroku NSA z dnia 25 września 2025 r. o sygn. akt I GSK 1667/22
Nie podzielam treści wyroku i uzasadnienia z dnia 25 września 2025 r. o sygn. akt I GSK 1667/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej B. N. W. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1993/21.
Uważam, że złożona skarga kasacyjna na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – powinna zostać oddalona. Ponadto należało zasądzić od skarżącej spółki na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Za podstawę zaskarżonego wyroku z 26 listopada 2021 r., V SA/Wa 1993/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Wnioskiem z 7 lipca 2020 roku B. N. W. Sp. z o.o. w W. wystąpiła do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Decyzją z [...] października 2020 roku Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie odmówił przyznania dofinansowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] grudnia 2020 r. utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że wnioskodawca w celu uzyskania dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych musi spełnić trzy podstawowe przesłanki: posiadać status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców; odnotować spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19; zatrudniać pracowników. B. N. W. sp. z o.o. w W. spełnia przesłankę drugą i trzecią, lecz jako organ prowadzący niepubliczne przedszkole w rozumieniu art. 170 ust. 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie spółka nie wykazała, że prowadzi działalność oświatową nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki, zespołu lub innej formy wychowania przedszkolnego, która może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Spółka jest wpisana w Krajowym Rejestrze Sądowym po numerem [...], według danych ujawnionych w dziale 3 KRS, przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej spółki jest wychowanie przedszkolne, zaś do pozostałej działalności należą: szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne z wyłączeniem szkół policealnych, pozaszkolne formy edukacji, działalność wspomagająca edukację, opieka dzienna nad dziećmi, działalność twórcza związana z kulturą i rozrywką, pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Skarga kasacyjna B. N. W. Sp. z o.o. w W. opiera się na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.")
Zgodnie z art. 170 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Działalność oświatowa nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, lub innej formy wychowania przedszkolnego może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Według art. 182 tej ustawy, osoba fizyczna lub osoba prawna niebędąca jednostką samorządu terytorialnego, prowadząca szkoły publiczne, szkoły niepubliczne lub placówki, może dla celów organizacyjnych połączyć je w zespół i określić zasady działania zespołu. Połączenie nie narusza odrębności szkół lub placówek w zakresie określonym w ustawie, w szczególności w zakresie uzyskiwania zezwolenia, cofania zezwolenia, wpisywania do ewidencji i wykreślania z niej, uzyskiwania i utraty uprawnień publicznej szkoły artystycznej oraz uzyskiwania dotacji.
Według art. 15gg ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4 (...). W art. 15g ust. 1 tej ustawy wskazano różne podmioty, w tym przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3). Według art. 17 ust. 1 i 2 Prawo przedsiębiorców, działalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zasady wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego określają odrębne przepisy.
Ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym w art. 1 ust. 2 pkt 1) stanowi: Rejestr składa się z rejestru przedsiębiorców. Według art. 3 ustawy, rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru. Zgodnie z art. 8 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym: Rejestr jest jawny. Każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w Rejestrze za pośrednictwem Centralnej Informacji. Każdy ma prawo otrzymać, również drogą elektroniczną, poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru. Zgodnie z art. 37 i art. 38 tej ustawy, dane dotyczące poszczególnych przedsiębiorców wpisanych do rejestru przedsiębiorców umieszcza się pod numerem przeznaczonym dla danego podmiotu w sześciu działach tego rejestru. W dziale 1 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się dane wskazane w pkt od 1) do 15). Według art. 40 pkt 1) wskazanej ustawy, w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy (...).
Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej REGON obejmuje: osoby prawne; jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej; osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Wpisowi do rejestru podmiotów nie podlega osoba fizyczna w zakresie prowadzonej działalności oświatowej obejmującej prowadzenie przedszkola, szkoły, placówki lub innej jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Według art. 42 ust. 5 tej ustawy, podmioty, o których mowa w ust. 1, mają obowiązek wypełniania i składania wniosku o wpis do rejestru podmiotów oraz informowania o zachodzących zmianach w zakresie danych określonych w ust. 3 pkt 1-6. Z kolei, zgodnie z punktem 7 (Definicje działalności) załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 r., nr 251, poz. 1885), przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Według wskazanego załącznika: "Zmiany przeważającej działalności jednostki 25. Jednostka może zmieniać swoją działalność główną jednorazowo lub stopniowo w ciągu pewnego okresu czasu. Może to być spowodowane czynnikiem sezonowości lub wynikiem decyzji o zmianie profilu produkcji. Ponieważ wszystkie te przypadki powodują zmiany w zaklasyfikowaniu jednostki, zbyt częste zmiany działalności głównej mogą doprowadzić do braku spójności pomiędzy statystyką krótkookresową (miesięczną i kwartalną) i długookresową, w najwyższym stopniu utrudniając ich interpretację. 26. Aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca."
Według § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. z 2015, poz. 2009), krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej "rejestrem REGON", jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Rejestr REGON jest aktualizowany w zakresie wpisu informacji, zmiany informacji objętych wpisem oraz skreślenia informacji, na podstawie: danych oraz informacji przekazywanych na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. poz. 647, 1544, 1629 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 60 i 730), zwanej dalej "ustawą o CEIDGPIP"; danych objętych treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz danych uzupełniających, o których mowa w art. 42 ust. 3a ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, zwanej dalej "ustawą", przekazywanych odpowiednio z Krajowego Rejestru Sądowego oraz z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników - w przypadku podmiotów podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego (...); danych przekazywanych z bazy danych systemu informacji oświatowej, zwanego dalej "SIO" - w przypadku przedszkoli, szkół, placówek i innych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, z późn. zm.), i ich zespołów. Według § 9 ust. 1 i 2, § 3 wskazanego rozporządzenia, wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Rejestr REGON jest aktualizowany w zakresie wpisu informacji, zmiany informacji objętych wpisem oraz skreślenia informacji w przypadku jednostki lokalnej podmiotu, na podstawie informacji z wniosku RG-OP (...). Wzór wniosku RG-OP jest załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, pole 20 dotyczy wykonywanej przeważającej działalności kodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Z tych przepisów wynika, że przedsiębiorca ma ustawowy obowiązek informowania o każdej zmianie danych zawartych w rejestrze REGON dotyczącej wykonywania działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności.
Zgodnie z ustawą z 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej, zwaną dalej "CEIDG", prowadzi w systemie teleinformatycznym minister właściwy do spraw gospodarki. Zadaniem CEIDG jest, miedzy innymi ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi; udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie; udostępnianie informacji o zakresie i terminie zmian we wpisach do CEIDG oraz w informacjach i danych udostępnianych w CEIDG, a także o wprowadzającym te zmiany podmiocie; umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego. Przekazywanie danych i informacji do CEIDG oraz przekazywanie danych i informacji z CEIDG odbywa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG lub za pośrednictwem innego, zintegrowanego z nim systemu teleinformatycznego.Wpis do CEIDG jest dokonywany na wniosek, chyba że przepis szczególny przewiduje wpis z urzędu. Wpisem do CEIDG jest również wykreślenie przedsiębiorcy albo zmiana wpisu. Integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG jest żądanie wpisu albo zmiany wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON).
Należy również przypomnieć, że według art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (ustawa VAT), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zgodnie z art. 96 ust. 1 tej ustawy, wskazane podmioty są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne (...). Natomiast, według art. 99 ust. 1 ustawy VAT, podatnicy są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu.
Dokumenty urzędowe są to dokumenty sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w ich zakresie działania, a także dokumenty sporządzone przez inne podmioty w zakresie zleconych im przez ustawę zadań z dziedziny administracji publicznej. Dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Dokumentem jest każda utrwalona informacja. Krajowy Rejestr Sądowy składa się z: rejestru przedsiębiorców; rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (...). Rejestr prowadzą w systemie teleinformatycznym sądy rejonowe (sądy gospodarcze) – sądy rejestrowe. Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny. Każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w Rejestrze za pośrednictwem Centralnej Informacji. Każdy ma prawo otrzymać, również drogą elektroniczną, poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru. Krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany "rejestrem REGON", jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Rejestr REGON jest jawny i dostępny dla osób trzecich z wyłączeniem identyfikatora systemu ewidencji ludności PESEL i adresu zamieszkania osoby fizycznej.
Stan faktyczny tej sprawy nie jest sporny, ponieważ wynika z danych zawartych w KRS Numer [...]: REGON: [...]; NIP: [...]; wysokość kapitału zakładowego 5.000 złotych; Przedmiot przeważającej działalności
przedsiębiorcy: 85.10.Z Placówki wychowania przedszkolnego.
Przeważająca działalność B. N. W. Sp. z o.o. w W. klasyfikowana jest według PKD: Dział 85 Edukacja; 85.1 Placówki wychowania przedszkolnego; 85.10.Z Placówki wychowania przedszkolnego. Podklasa ta obejmuje: - wychowanie przedszkolne, czyli początkowy etap nauczania, zazwyczaj dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat, którego celem jest wspieranie rozwoju dziecka i przygotowanie go do rozpoczęcia nauki w szkole. Wychowanie przedszkolne jest prowadzone w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych formach wychowania przedszkolnego. Podklasa ta nie obejmuje: - dziennej opieki nad dziećmi, sklasyfikowanej w 88.91.Z. Dział 88 Pomoc społeczna bez zakwaterowania. Dział ten obejmuje świadczenie różnorodnych usług pomocy społecznej bezpośrednio klientom; 88.9 Pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania; 88.91.Z Opieka dzienna nad dziećmi. Podklasa ta obejmuje: - dzienną opiekę nad dziećmi, świadczoną w domach prywatnych lub ośrodkach opieki dziennej, - opiekę pozaszkolną, - opiekę dzienną nad dziećmi niepełnosprawnymi. Podklasa ta nie obejmuje: - wychowania przedszkolnego, sklasyfikowanego w 85.10.Z.
Zgodnie z art. 15gg ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych może zwrócić się do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy przedsiębiorca spełniający warunki przyznania pomocy. Wniosek o przyznanie dofinansowania zawiera, między innymi: informacje o wnioskowanej kwocie na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i liczbie pracowników, której to świadczenie dotyczy; dane wnioskodawcy; numer rachunku bankowego podmiotu wnioskującego o dofinansowanie; oświadczenie o spełnianiu warunków określonych w ust. 1 i kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3; oświadczenie o przeznaczeniu wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem ust. 5; oświadczenie, że wysokość wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników spełnia warunki określone w ust. 4; oświadczenie, że na dzień sporządzenia wniosku wnioskodawca sporządził wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i jednocześnie zobowiązuje się dostarczyć wykaz na żądanie uprawnionych organów.
Oświadczenia wnioskodawca składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy po stwierdzeniu kompletności wniosku i spełnienia przez podmiot kryteriów, niezwłocznie występuje w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń i środków. Dysponent Funduszu przekazuje dyrektorowi wojewódzkiego urzędu pracy, na podstawie limitu/zapotrzebowania, środki Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W przypadku stwierdzenia przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy złożenia przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, wszystkich oświadczeń, o których mowa w ust. 9, oraz potwierdzenia we właściwych rejestrach prowadzenia działalności przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy przekazuje na rachunek bankowy podmiotu wskazanego we wniosku wnioskowaną kwotę na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników. Wypłata dofinansowania następuje w transzach odpowiadających ilości miesięcy wskazanych we wniosku. Uregulowano zatem szczególny sposób wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczeń – tylko na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie elektronicznej oraz bezdecyzyjny sposób załatwienia sprawy - dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy przekazuje na rachunek bankowy podmiotu wskazanego we wniosku wnioskowaną kwotę na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, wyłącznie w przypadku stwierdzenia złożenia przez przedsiębiorcę wszystkich oświadczeń oraz potwierdzenia we właściwych rejestrach prowadzenia działalności.
Wskazane przepisy są jasne i czytelne: postępowanie w przedmiocie przyznania świadczeń wszczynane jest wyłącznie na wniosek przedsiębiorcy złożony do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy; wniosek składa się w formie elektronicznej; wniosek zawiera oświadczenia złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń; ustalenie prawa przeznania świadczeń następuje na podstawie wniosku i złożonych oświadczeń; na dyrektorze wojewódzkiego urzędu pracy nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy; dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę, wnioskodawca ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie świadczeń spoczywa na przedsiębiorcy. To przedsiębiorca wykazuje, że spełnia wszystkie warunki przyznania świadczeń, a dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy przed przekazaniem na rachunek bankowy przedsiębiorcy wnioskowanej kwoty dofinansowania wynagrodzeń pracowników ma obowiązek potwierdzenia we właściwych rejestrach prowadzenia działalności przez podmiot wnioskujący.
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie przyjął, że podmiot prowadzący przedszkole może uzyskać wsparcie na pracowników ale tylko tych, którzy nie są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej i którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Kiedy podmiot prowadzi działalność gospodarczą, to finansowanie może otrzymać ale tylko na pracowników zatrudnionych na rzecz tej innej działalności, która nie jest prowadzeniem przedszkola i dlatego pismem z 15 września 2020 r. zwrócił się do wnioskodawcy o wyjaśnienia. B. N. W. Sp. z o.o. w W. w oświadczeniu z 21 września 2020 r. nie wskazała pracowników zatrudnionych na rzecz innych działalności, które mogą być uznane za prowadzenie działalności gospodarczej według ustawy Prawo przedsiębiorców. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie wykonał zatem obowiązek wskazania niespełnionych przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy przez przekazanie na rachunek bankowy przedsiębiorcy wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników.
Zgodnie z art. 79a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Według art. 10 § 2 i 3 k.p.a., organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1, która brzmi: Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Według art. 79a § 2 k.p.a., w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. B. N. W. Sp. z o.o. w W. nie skorzystała z tego uprawnienia.
Odmowa przyznania dofinansowania następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń nie jest postępowaniem w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Pojęcie to zostało zaczerpnięte z Kodeksu postępowania administracyjnego, który jednak go nie definiuje. Należy przyjąć, że omawiane pojęcie odnosi się do konkretnego stanu faktycznego, konkretnego zjawiska czy konkretnej sytuacji życiowej, która jest uregulowana przepisami prawa administracyjnego i która przewiduje rozstrzygnięcie tej sytuacji w formie decyzji administracyjnej. Zaistnienie takiej sytuacji daje więc podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w celu jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji" (tak: Czesław Martysz, LEX, komentarz do art. 38 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatu). Kiedy organ administracji publicznej wykonuje określone ustawą zadania publiczne decyzje administracyjne wydaje, gdy istnieje ku temu wyraźnie wskazana ustawowa podstawa prawna w przepisach administracyjnego prawa materialnego. Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie zawiera podstawy prawnej do wydania decyzji przyznającej dofinansowanie, natomiast zawiera podstawę prawną do wydania decyzji odmawiającej przyznanie dofinansowania (art. 15gg ust. 26).
Stroną w postępowaniu o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy jest przedsiębiorca, a nie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Postępowanie to nie może być wszczęte przez złożenie żądania ustnie do protokołu oraz z urzędu, lecz przez złożenie wniosku w formie elektronicznej spełniającego wymogi ustawowe, we wniosku przedsiębiorca składa oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy nie wzywa przesiębiorcę do usunięcia braków w wyznaczonym terminie po rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przepisy omawianej ustawy ustalają również odmienne zasady postępowania w zakresie dotyczącym terminu załatwienia sprawy, inne niż te z art. 35 k.p.a., gdzie dla obliczenia początku terminu ustawodawca posłużył się pojęciem "od dnia wszczęcia postępowania," o jakim mowa w art. 61 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 i 2 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy po stwierdzeniu kompletności wniosku i spełnienia przez przedsiębiorcę warunków, niezwłocznie występuje w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń i środków. Jeśli na tym etapie postępowania dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy stwierdzi niekompletność wniosku i niespełnienie przez przedsiębiorcę warunków - nie występuje niezwłocznie do dysponenta Funduszu o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń i środków. W tym wypadku nie ma nawet odpowiedniego zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. (Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania), ponieważ brak jest wyraźnego ustawowego odesłania do stosowania k.p.a. na tym etapie postępowania o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Zgodnie z art. 1 pkt 1) k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (...). Taką formę rozstrzygnięcia (załatwienia sprawy) przewiduje art. 15gg ust. 26 ustawy COVID-19: Odmowa przyznania dofinansowania następuje w drodze decyzji administracyjnej, chodzi zatem o Rozdział 7 Decyzje ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wydanie wskazanej decyzji jest poprzedzone stwierdzeniem przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, że przedsiebiorca nie złożył wszystkich wymaganych oświadczeń, lub też nie potwierdzenia we właściwych rejestrach prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę (art. 15gg ust. 13 ustawy Covid-19). Z kolei, według art. 15gg ust. 27 tej ustawy, od decyzji dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy (...), przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. W tym wypadku chodzi o Rozdział 10 Odwołania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ponadto przepis ten wskazuje właściwy organ odwoławczy. Samorządowe kolegium odwoławcze najpierw bada dopuszczalność odwołania (Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne), a w razie gdy jest dopuszczalne wydaje jedną z decyzji z art. 138 § 1 k.p.a. Konieczność wydania decyzji odmownej przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy nie powoduje, że dotychczasowe postępowanie z mocą wsteczną staje się ogólnym postępowaniem administracyjnym w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, a to z tego powodu że brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji przyznającej dofinansowanie. Skoro takim postępowaniem nie jest postępowanie w sprawie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy inicjowane wnioskiem przedsiębiorcy, które kończy się bezdecyzyjnie przekazaniem na rachunek bankowy przedsiębiorcy wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, to nie może być inaczej w przypadku wydania decyzji odmownej. W obu przypadkach, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy dysponuje takim samym materiałem dowodowym: wnioskiem o przyznanie dofinansowania zawierającym wymagane informacje, dane i oświadczenia przedsiębiorcy. Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy jest obowiązany rozpatrzyć cały ten materiał dowodowy, a nie w spoób wyczerpujący zebrać. Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, w tym wypadku, czy przedsiębioraca wykazał swoje prawo uzyskania kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników. W tym postępowaniu nie ma zastosowania art. 75 § 1 k.p.a.: Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Przepisy art. 15gg ust. 26 i ust. 27 ustawy COVID-19 gwarantują przedsiębiorcy prawo do sądu, a nie prawo do przeprowadzenia ogólnego postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. To prawo jest realizowane przez obowiązek zastosowania przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy art. 79a k.p.a. przed wydaniem decyzji odmawiającej przyznanie dofinansowania.
Kolejnym etapem postępowania jest przekazanie środków: Dysponent Funduszu przekazuje dyrektorowi wojewódzkiego urzędu pracy, na podstawie limitu/zapotrzebowania, środki Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W końcowym już etapie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy stwierdza, czy przedsiębiorca złożył wszystkie wymagane oświadczenia oraz potwierdza we właściwych rejestrach prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę, dopiero po stwierdzeniu i potwierdzeniu wskazanych okoliczności - przekazuje na rachunek bankowy przedsiębiorcy wnioskowaną kwotę na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników. Na tym etapie postępowania dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy najpierw bada, czy przedsiębiorca złożył wszystkie oświadczenia wskazane w art. 15 gg ust. 9 ustawy COVID-19: oświadczenie o spełnianiu warunków określonych w ust. 1 i kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3; oświadczenie o przeznaczeniu wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem ust. 5; oświadczenie, że wysokość wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników spełnia warunki określone w ust. 4; oświadczenie, że na dzień sporządzenia wniosku wnioskodawca sporządził wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i jednocześnie zobowiązuje się dostarczyć wykaz na żądanie uprawnionych organów.
Następnie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy potwierdza we właściwych rejestrach prowadzenie działalności. Negatywna weryfikacja danych zawartych w oświadczeniach wnioskodawcy wstrzymuje przekazanie na rachunek bankowy przedsiębiorcy wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników.
Decyzja odmawiająca przyznania dofinansowania winna spełniać wszystkie wymogi z art. 107 § 1 k.p.a., a także zawierać uzasadnienie spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a., dotyczy to również decyzji ostatecznej samorządowego kolegium odwoławczego. Według art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wymagane jest, aby uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania organu odwoławczego i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie organu odwoławczego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, że zaskarżona decyzja została wydana po gruntownej analizie zebranego materiału dowodowego i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Obowiązkiem organu odwoławczego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Należy wskazać, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części. Ze względów czasowych, uzasadnienie decyzji nie może mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, ponieważ organ administracji publicznej najpierw rozstrzyga sprawę, a dopiero potem to rozstrzygnięcie uzasadnia. Kiedy uzasadnienie decyzji ostatecznej sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie jej kontroli przez sąd administracyjny zachodzi sytuacja, że sąd administracyjny nie może wykonać ustawowej funkcji sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej po względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.). W rozumieniu art. 3 § 1 p.p.s.a., zachodzi zatem konieczność zastosowania środka przewidzianego w ustawie tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.: Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, ponieważ stwierdził naruszenie przepisów postępowania (przepisów dotyczących wymogów uzasadnienia decyzji). W omawianej sytuacji, przepis art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. ma jedynie odpowiednie zastosowanie, ponieważ wadliwie sporządzone uzasadnienie decyzji z przyczyn już wskazanych, nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy administracyjnej.
Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy ma obowiązek wydania decyzji administracyjnej jedynie w przypadku odmowy przyznania dofinansowania, od której przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, kiedy nie istniała możliwość załatwienia sprawy bezdecyzyjnie – przekazanie na rachunek bankowy przedsiębioprcy wnioskowanej kwoty na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników. Według art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19, przedsiębiorca może zwrócić się z wnioskiem do właściwego dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy o przyznanie świadczeń na ochronę miejsc pracy w terminie wskazanym w art. 15gh tej ustawy. Termin "zwrócić się z wnioskiem" nie nawiązuje do pojęcia "wszczęcie postępowania", ponieważ wniosek przedsiębiorcy nie wszczyna ogólnego postępowania administracyjnego, tylko postępowanie administracyjne, do którego stosuje się przepisy art. 15gg oraz art. 15gh ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych regulujące nieznaną innym ustawom instytucję przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Przepisy te, stanowią autonomiczną i kompleksową regulację, która nie jest prawem o większym stopniu szczegółowości od przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, co powoduje że nie ma tutaj zastosowania zasada prawna lex specialis derogat legi generali. Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, przepisy postępowania określają sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Przepisy postępowania to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Przepisy postępowania mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego. Wskazane przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zawierają przepisy postępowania oraz normy prawa materialnego. Postępowanie to z woli ustawodawcy nie jest ogólnym postępowaniem administracyjnym w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Założeniem ustawodawcy jest, aby to postępowanie zakończyło się rozstrzygnięciem bezdecyzyjnym: dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy przekazuje na rachunek bankowy przedsiębiorcy wnioskowaną kwotę na rzecz ochrony miejsc pracy. Przede wszystkim, w art. 15gg ustawy COVID-19 brak jest bezpośredniego odesłania do stosowania lub odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. Administracyjne postępowanie jurysdykcyjne musi być przeprowadzone dopiero wówczas, gdy organ stwierdza brak podstaw do uwzględnienia żądania. Wówczas aktualizują się wszelkie gwarancje procesowe przysługujące jednostce w tym postępowaniu, w tym obowiązek organu do zawiadomienia strony o brakach postępowania wyjaśniającego – w trybie przepisu art. 79a § 1 k.p.a. Wspomniana dwufazowość postępowania zakłada przeobrażenie właściwych opisanym w nauce procedurom III generacji uproszczonych czynności niejurysdykcyjnych w konstrukcję procedury administracyjnej jurysdykcyjnej, gdy przedmiotem postępowania nie jest już wydatkowanie środków publicznych ale stwierdzenie braku uprawnienia (zob. J. Barnes Towards a Third Generation of Administrative Procedure [w:] S. Rose-Ackerman, P. L. Linseth (red.), Comparative Administrative Law, Cheltenham-Northampton 2010, s. 342 i n.).
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.
W mojej ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że B. N. W. Sp. z o.o. w W. realnie i w rzeczywistości nie prowadziła innej działalności, niż ta wskazana w KRS: Przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy: 85.10.Z Placówki wychowania przedszkolnego. Według art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Według art. 170 ust. 2 tej ustawy, działalność oświatowa nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, lub innej formy wychowania przedszkolnego może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W przepisach tych jasno uregulowano stosunek działalności oświatowej do przepisów o działalności gospodarczej.
B. N. W. Sp. z o.o. w W. nie wykazała, że oprócz wskazanej przeważającej działalności, jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców prowadziła działalność gospodarczą tj. zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły, w związku z prowadzeniem której wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19. Według art. 15g ust. 9 ustawy COVID-19, przez spadek obrotów gospodarczych rozumie się spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym: nie mniej niż o 15% (...); nie mniej niż o 25% (...). Podstawowym warunkiem ubiegania się o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy jest wystąpienie spadku obrotów gospodarczych u przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, tj. u przedsiębiorcy, który prowadzi inną działalność niż działalność oświatowa lub też prowadzi działalność oświatową nieobejmującą prowadzenie szkoły, placówki, zespołu lub innej formy wychowania przedszkolnego.
Zgodnie z art. 15gg ust. 13 ustawy COVID-19, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy potwierdza we właściwych rejestrach prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę, który prowadzenie działalności gospodarczej zadeklarował we wniosku zawierającym oświadczenie, że jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz, że spełnia kryteria z art. 15g ust. 3 ustawy COVID-19 (nie zalega w regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych). Krajowy Rejestr Sądowy oraz Krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej REGON są prowadzone w systemie teleinformatycznym, są jawne i dostępne dla osób trzecich. Są to dokumenty sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej w ich zakresie działania. Rejestrom przysługuje walor zaufania publicznego, cechy rozstrzygnięcia publicznoprawnego, któremu przysługuje domniemanie prawdziwości. Przepisy nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy nie potwierdził we właściwych rejestrach prowadzenia działalności gospodarczej przez B. N. W. Sp. z o.o. w W. wymaganej do otrzymania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Stawianie Sądowi I instancji zarzutu dotyczącego obu form naruszenia prawa materialnego jest zasadne w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie polega na błędzie w subsumcji, błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, nie przystaje do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie.
Podstawą prawną decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z [...] października 2020 r., utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwołwcze w Warszawie decyzją z [...] grudnia 2020 r. jest art. 15gg ust. 26 ustawy COVID-19: Odmowa przyznania dofinansowania następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zastosowanie tego przepisu jest konsekwencją ustalenia, że brak jest przesłanek przyznania dofinansowania. Kasator nie zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. art. 15gg ust. 26 ustawy COVID-19.
W pkt I. a), b) kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 "poprzez błędną wykładnię" kwestionując przy tym niepodważone wcześniej w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji. Zarówno art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19, jak i pozostałe przepisy wskazane przez kasatora jako naruszone w ramach omawianej podstawy kasacyjnej, miały zastosowanie na etapie ustalania stanu faktycznego sprawy, przez co nie mogły zostać naruszone jako przepisy prawa materialnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a
W mojej ocenie złożona skarga kasacyjna powinna zostać oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów złożyłem zdanie odrębne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI