I GSK 1663/22

I GSK 1663/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Po 98/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-06-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 6, 7 i 8, art. 75 i 77 , art. 7., art. 138 § 2, art. 16 i art. 100., art. 61 § 1., art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 59 § 1 pkt 1 o.p.,art. 59 § 1 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 60, art. 67 art. 60 pkt 1 oraz art. 252 ust. 1 pkt 2, art. 252 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del.WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 98/22 w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 22 listopada 2021 r. nr SKO-4123/56/20 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia należności przypadającej do zwrotu z tytułu nienależnie pobranej dotacji 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty K. z dnia 23 września 2020 r. nr 5/2020; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 15 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 98/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. Z. (dalej powoływany także jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 22 listopada 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji pobranej nienależnie w latach 2014-2018.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach 11 stycznia – 28 lutego 2019 r. w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w K. została przeprowadzona przez pracowników Starostwa Powiatowego w Krotoszynie kontrola w zakresie prawidłowości wydatkowania dotacji w latach 2014-2018. Z ustaleń końcowych przeprowadzonej kontroli wynika, że 26 z 36 uczniów przyjętych do Liceum jako osoby niepełnoletnie od roku szkolnego 2013/14 do roku szkolnego 2018/19 zostało przyjętych niezgodnie z przepisami, bowiem uczniowie ci uczęszczali lub uczęszczają jednocześnie do dwóch szkół - niepublicznej dla dorosłych oraz publicznej dla młodzieży, gdzie zgodnie z ustawą realizowali lub realizują obowiązek nauki. Organ odwoławczy stwierdził, że Liceum pobrało nienależnie dotację z budżetu Powiatu Krotoszyńskiego w łącznej kwocie 59.509,45 zł. Z powyższej kontroli został sporządzony protokół, do którego skarżący, będący jednocześnie dyrektorem Liceum i organem prowadzącym złożył zastrzeżenia.
Decyzją z dnia 3 czerwca 2019 r., nr 3/2109 Starosta Krotoszyński, określił skarżącemu należność przypadająca do zwrotu z tytułu dotacji pobrane nienależnie w latach 2104-2018 przez Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w K. w wysokości 59 509,45 zł.
Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący i za pośrednictwem pełnomocnika wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (dalej powoływane w skrócie także jako Kolegium) odwołanie. W trakcie toczącego się postępowania odwoławczego, skarżący w dniu 9 sierpnia 2019 r. uiścił na rachunek bankowy Powiatu Krotoszyńskiego kwotę 61 009,45 zł tytułem zwrotu dotacji wraz z odsetkami.
Decyzją z 30 marca 2020 r. Kolegium uchyliło decyzję Starosty Krotoszyńskiego z dnia 3 czerwca 2019 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Kolegium nakazało organowi pierwszej instancji dokonanie szczegółowego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, dokładnej interpretacji przepisów i wyliczeń, co do wysokości pobranej dotacji.
Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z 23 września 2020 r. znak: EKS.1711.1.2019 Starosta Krotoszyński umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.), z uwagi na niedopuszczalność prowadzenia postępowania. Zdaniem organu, skutkiem procesowym zapłaty nienależnie pobranej dotacji zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) było wygaśnięcie zobowiązania, a to powodowało konieczność umorzenia postępowania w sprawie.
Od powyższej decyzji, pełnomocnik D. Z. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem pełnomocnika strony organ błędnie i wbrew woli strony zakończył postępowanie z uwagi na wpłatę przez D. Z. kwoty pobranej dotacji (wpłaconej – zdaniem pełnomocnika - wyłącznie w celu uniknięcia narastania i zatrzymania biegu dalszych odsetek).
Kolegium decyzją z dnia 22 listopada 2021 r. utrzymało w mocy ww. zaskarżoną decyzję. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, który powołując się na treść przepisu art. 67 ustawy o finansach publicznych stwierdził, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p. - a więc m. in. w zakresie form wygaśnięcia zobowiązania. Jak bowiem wynika z przepisu art. 59 §1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości w lub w części wskutek jego zapłaty. Konsekwencją dokonania zapłaty zobowiązania (a więc jego wygaśnięcia) jest brak podstaw prawnych oraz merytorycznych do dalszego rozpatrywania sprawy - a więc bezprzedmiotowość postępowania. Kolegium w dalszej części uzasadnienia przedstawiło jak rozumie kwestię bezprzedmiotowości postępowania, z odwołaniem się do poglądów doktryny i orzecznictwa. Organ wskazał, że skoro powyższa kwota dotacji przypadająca do zwrotu (z mocy samego prawa) została dobrowolnie zwrócona przez odwołującego przed zakończeniem niniejszego postępowania, to postępowanie prowadzone w sprawie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub pobranej nienależnie i zobowiązanie strony do jej zwrotu stało się bezprzedmiotowe. A zatem należało to postępowanie umorzyć. Odnosząc się zaś do argumentacji pełnomocnika strony organ stwierdził, iż jest ona bezzasadna. Organ uznał, że zapłata zobowiązania skutkuje jego wygaśnięciem, co z kolei sprawia, iż postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Organ wskazał też, że niezrozumiałą dla organu jest argumentacja, że strona zwróciła przedmiotową kwotę dotacji "wyłącznie z celu uniknięcia narastania i zatrzymanie biegu dalszych odsetek". Dokonanie zwrotu dotacji jest bezspornie, w ocenie Kolegium, jest to przejawem uznania istnienia takiego obowiązku i jednocześnie powoduje wygaśnięcie tego zobowiązania po stronie skarżącego.
Od powyższej decyzji skargę złożył pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie: art. 105 § 1 k.p.a, art. 6, 7 i 8 k.p.a., art. 75 i 77 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 138 § 2, art. 16 i art. 100 k.p.a., art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 i w zw. z art. 60 pkt 1 oraz art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 59 § 1 pkt 1 o.p.,art. 59 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 105 i w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 208 o.p. Zdaniem strony skarżącej organ niezasadnie umorzył postępowanie. Nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania wskutek dokonania spłaty albowiem strona dokonała tej czynności wyłącznie dla wstrzymania biegu odsetek od zaległości podatkowej.
Uzasadniając oddalenie skargi WSA podkreślił, że obowiązek zwrotu dotacji wynikający z przepisów art. 252 u.f.p. powstaje z mocy prawa (ex lege). Ten sposób normowania skutkuje uznaniem, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji posiada charakter deklaratoryjny. Podkreślił, że nie w każdym przypadku wydanie decyzji w trybie art. 252 ust. 1 u.f.p. jest konieczne. Wydanie decyzji deklaratoryjnej nie jest obligatoryjne, gdy zwrot dotacji następuje przez stronę dobrowolnie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z redakcji art. 252 ust. 5 u.f.p. należy wnioskować, że zwrot dotacji powinien nastąpić samoistnie (bez wezwania organu), z inicjatywy podmiotu zobowiązanego do jej zwrotu (wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r., I GSK 351/18, LEX nr 2499101).
Zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.)."
Wskazując na treść art. 67 u.f.p., WSA stwierdził, że odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują m.in. przepisy Działu III Ordynacji podatkowej dotyczące wygaśnięcia zobowiązań. Sąd pierwszej instancji wskazał, że jedną z form wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, wskazanych w Rozdziale 7 o.p., w art. 59 § 1 pkt 1 jest zapłata. Przepis ten stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego (podatkowego) mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracyjny (podatkowy) stwierdzi w sposób nie pozostawiający wątpliwości brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą leżeć zarówno po stronie podmiotu tego postępowania jak i jego przedmiotu. Odnośnie drugiej z wskazanych w tym miejscu przyczyn bezprzedmiotowości nie wymaga szerszego uzasadnienia stwierdzenie, że sprawa podatkowa oraz postępowanie podatkowe, w której ono się toczy, musi mieć swój przedmiot. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył czy w sprawie zabrakło przedmiotu postępowania z uwagi na fakt jego wyegzekwowania w drodze przymusu państwowego i zaakceptował stanowisko sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że stosownie do brzmienia art. 59 § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Nieistotny jest przy tym sposób dokonania zapłaty, tj. czy zapłata została dokonana dobrowolnie czy na skutek przymusowego jej wyegzekwowania. Jedną z zasadniczych przesłanek wygaśnięcia zobowiązania jest bowiem spełnienie świadczenia (wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., I FSK 304/10, LEX nr 1096276).
W niniejszej sprawie – po dokonaniu analizy akt administracyjnych – sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący uiścił na rzecz Powiatu Krotoszyńskiego kwotę w wysokości 59.509, 45 zł tytułem zwrotu dotacji oraz kwotę w wysokości 1500 zł tytułem odsetek na dzień 9 września 2019 r. Okoliczność powyższa - biorąc pod uwagę powyższe rozważania – w postaci zapłaty kwoty podlegającej zwrotowi skutkuje wygaśnięciem zobowiązania z tego tytułu, a z perspektywy procesowej - koniecznością umorzenia postępowania administracyjnego zgodnie z treścią art. 105 kpa w zw. z art. 67 u.f.p.
Od wyroku WSA w Poznaniu z 15 czerwca 2022 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył to orzeczenie w całości, jednocześnie zrzekając się przeprowadzenia rozprawy. Skarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.).
W zakresie naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucono naruszenie:
- art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania środków określonych w ustawie, to jest brak uchylenia zaskarżonej decyzji;
- art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niedokonanie kontroli zgodności decyzji z przepisami rangi ustawowej i wydanie wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, stanowiących materialnoprawną podstawę orzekania w drodze decyzji administracyjnych i wyrokowania przez sądy administracyjne;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co spowodowało błędne orzeczenie co do oddalenia skargi;
- art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 138 § 2 k.p.a. w ten sposób, że sąd nie rozpatrzył, nie odniósł się i nie uwzględnił zarzuty, iż organ zastosował jako podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji przepisy art. 208 o.p. podczas gdy zgodnie z art. 67 u.f.p. w sprawie zwrotu dotacji zastosowanie mają wyłącznie odpowiednio przepisy działu III o.p., a dział ten nie obejmuje art. 208;
- art. 151 wobec zaistnienia podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organu administracji w sytuacji, gdy nastąpiło naruszenie prawa dające podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.
W zakresie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, względnie brak zastosowania zarzucono naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 1 o.p. poprzez błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, przez ustalenie, że nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania wskutek zapłaty, podczas gdy strona nie dokonała spłaty w celu wygaśnięcia, a jedynie dla wstrzymania biegu odsetek od zaległości podatkowej oraz błędną subsumpcję nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego do tego przepisu;
- art. 59 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 105 k.p.a. i w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wygaśnięcie zobowiązania – nawet gdyby takowe nastąpiło wskutek zapłaty, uniemożliwia wydanie decyzji deklaratoryjnej, ustalającej kwotę dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości;
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wystąpiły bezwzględne przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego;
- art. 252 ust. 1 i 4 u.f.p. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 o.p. poprzez uznanie, że zasadne i konieczne jest umorzenie postępowania w sytuacji, gdy zobowiązany dokona dobrowolnego zwrotu dotacji z jakiejkolwiek przyczyny i przesłanek, podczas gdy wydawana decyzja o zwrocie dotacji jest decyzją deklaratoryjną i może być wydana niezależnie od wygaśnięcia zobowiązania poprzez zapłatę;
- art. 208 o.p. poprzez jego faktyczne zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy zgodnie z art. 67 u.f.p. w sprawach zwrotu dotacji zastosowanie mają wyłącznie odpowiednio przepisy działu III o.p., a dział ten nie obejmuje art. 208.
Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku względnie o jego zmianę i uchylenie decyzji Kolegium z 22 listopada 2021 r., oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji Starosty Krotoszyńskiego z 23 września 2020 r. a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Kolegium nie skorzystało z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11).
Część z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należało uznać za zasadne.
Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08).
Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej wskazał m.in. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli decyzji z przepisami rangi ustawowej. Zarzuty te okazały się niezasadne. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. może dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Nawet ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.
NSA nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy jak również art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie odniesienie się i nie uwzględnienie zarzutu, iż organ zastosował w podstawie prawnej decyzji art. 208 o.p., który nie miał w sprawie zastosowania.
Odnosząc się do powyższych zarzutów przypomnieć należy, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zdaniem NSA, żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. WSA przedstawił w nim w szczególności stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Okoliczność natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska sądu pierwszej instancji, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej nie można poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zarzucać sądowi pierwszej instancji błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, bowiem przepis ten, o czym była już mowa powyżej określa jedynie niezbędne elementy uzasadnienia wyroku. Skarżący kasacyjnie nie wskazał na czym polegał błąd sądu, nie wskazał też czym różni się ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie a przyjęty do orzekania przez sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z poglądem powszechnie akceptowanym w judykaturze i w doktrynie wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2015 r. sygn. II GSK 470/14; z 18 listopada 2016 r. sygn. II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r. sygn. II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r. sygn. II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r. sygn. akt II GSK 2983/16, te i pozostałe powołane orzeczenia udostępnione zostały w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wymaga się odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do rozważenia w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich zarzutów strony oraz stanowisk pozostałych stron, jeżeli mogą one mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem do zarzutów istotnych. Brak natomiast powołania lub zajęcia stanowiska, bądź zajęcie stanowiska w sposób marginalny przez sąd w stosunku do zarzutów, wprawdzie podniesionych w skardze, lub innym piśmie procesowym, ale nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia, nie może być traktowany jako uchybienie określone w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Najistotniejsze jest, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze - tak, jak ma to miejsce w omawianym uzasadnieniu.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniło swą funkcję, gdyż pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Nie ma przy tym racji autor skargi kasacyjnej, że organy obu instancji orzekły w sprawie na podstawie art. 208 o.p., który to przepis rzeczywiście na podstawie odesłania z art. 67 u.f.p. nie może mieć zastosowania w postępowaniu w przedmiocie ustalenia przypadającej do zwrotu nienależnie pobranej dotacji oświatowej. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji z 23 września 2020 r. wprost wskazał m.in. art. 105 § 1 k.p.a., również Kolegium w końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji z dnia 22 listopada 2021 r. powołało się na art. 105 § 1 k.p.a., dlatego też wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej podstawą prawną wydanych decyzji nie był art. 208 o.p. To, że organy obu instancji w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć odwoływały się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego zapadłego na kanwie art. 208 § 1 o.p., mającego zbliżoną treść do art. 105 § 1 k.p.a. nie świadczy, że podstawą prawną wydanych decyzji był właśnie art. 208 § 1 o.p. Co więcej, z takiej samej metody argumentacji skorzystał autor skargi kasacyjnej, przedstawiając w jej uzasadnieniu szereg orzeczeń odnoszących się do bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 208 § 1 o.p. a nie art. 105 § 1 k.p.a.
Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. wobec zaistnienia, zdaniem skarżącego podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy, reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji. Można go powołać w zarzucie jedynie w powiązaniu z innymi przepisami procedury lub prawa materialnego, które zostały naruszone. W orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzuty nie są trafne (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171). Autor skargi kasacyjnej nie powiązał zarzutu naruszenia zarówno art. 151 jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. z konkretnymi przepisami, czy to k.p.a. czy u.f.p., dlatego też powyższy zarzut należało uznać za nieskuteczny.
Tym samym, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznać należało za niezasadne, część zaś za nieskuteczne.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazać przede wszystkim należy, że zdecydowana większość wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów ma charakter procesowy, a nie materialny. Tym niemniej, mając na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), za zasadne należało uznać te z nich, dotyczące naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 i 4 u.f.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 o.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że dobrowolna zapłata dotacji, która zadaniem organu została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, na etapie postępowania w przedmiocie określenia jej wysokości, skutkuje koniecznością uznania, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe a w konsekwencji, że zachodziła konieczność jego umorzenia.
Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 6 u.f.p.). Zatem warunkiem wystąpienia z żądaniem zwrotu dotacji jest stwierdzenie przez organ, że dotacja została "wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem" lub "pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Ustalenia w tym zakresie stanowią element stanu faktycznego, a więc muszą być dokonane w postępowaniu wyjaśniającym, według reguł określonych w k.p.a.
Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych m.in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Tak więc kwota podlegającej zwrotowi dotacji stanowi niepodatkową należność budżetową w rozumieniu art. 60 pkt 1 u.f.p.
Ustawodawca w art. 67 ust. 1 u.f.p. wskazał, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W literaturze wskazuje się m.in., że "do spraw dotyczących środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p. W związku z uregulowaniem w ustawie o finansach publicznych problematyki ulg w zapłacie należności (art. 64 u.f.p.), instytucji potrącenia (art. 65 u.f.p.), odwołania do zasad odpowiedzialności solidarnej w Kodeksie cywilnym (art. 65 u.f.p.), przedawnienia wybranych należności (art. 66a u.f.p.) w pozostałym zakresie odpowiednie (tzn. z uwzględnieniem specyfiki niepodatkowych należności budżetowych) zastosowanie znajdą regulacje prawa materialnego przewidziane w dziale III o.p. Jako mające największe znaczenie w praktyce wskazać należy na sposoby powstania zobowiązań (art. 21 o.p.), termin zapłaty (art. 47 o.p.), odsetki za zwłokę (art. 53 o.p.), przedawnienie zobowiązania (art. 70 o.p.), instytucję nadpłaty i jej stwierdzenie (art. 72 i 75 o.p.), następstwo prawne (art. 93–106 o.p.) oraz odpowiedzialność osób trzecich (art. 107–119 o.p.)" – por. P. Majka [w:] Z. Ofiarski (red.), Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, LEX/el.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wskazane przepisy art. 60 pkt 1, art. 67 i art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p., odczytane systemowo zawierają podstawę prawną organów do wydania decyzji określającej zobowiązanie do zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Rozpoznanie zatem wskazanych na wstępie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skargi kasacyjnej wymagało rozważenia kwestii odpowiedniego stosowania przepisów Działu III o.p. m.in. w zakresie powstawania i wygaśnięcia zobowiązań podatkowych (tu dotacyjnych).
Stosownie do ogólnie przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad "odpowiedniego" stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (zob. postanowienie SN z 19 kwietnia 2012 r., IV CZ 153/11, dostępne na: www.sn.pl/orzecznictwo oraz powołane w nim orzeczenia).
Nie budzi wątpliwości NSA, że obowiązek zwrotu dotacji wynikający z przepisów art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. powstaje z mocy prawa (ex lege), a zatem decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. Kwestię powstania zobowiązania podatkowego z mocy prawa reguluje art. 21 § 1 pkt 1 o.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowe wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 21 § 3 o.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio, gdy podatnik lub inny podmiot jest obowiązany do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części (art. 21 § 4 o.p.).
Z powyższych regulacji wynika, że zobowiązanie podatkowe powstające z mocy prawa może wynikać albo ze złożonej przez podatnika deklaracji albo z decyzji określającej wysokość takiego zobowiązania. Organ podatkowy jest zatem zobowiązany do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, w sytuacji gdy podatnik mimo ciążącego obowiązku i braku konieczności złożenia deklaracji, nie wywiązał się z nałożonego obowiązku i nie zapłacił podatku w całości lub w części. W takiej sytuacji to z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wynikać będzie wysokość takiego zobowiązania.
Powyższe, uniwersalne zasady dotyczące sposobu określenia wysokości zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (ex lege) mają, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wprost zastosowanie do sposobu określania wysokości dotacji pobranej nienależnie lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skoro obowiązek zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa i dotacja powinna zostać zwrócona w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem bądź też pobrania nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a osoba zobowiązana do zwrotu takiej dotacji nie była obowiązana do złożenia jakiejkolwiek deklaracji lub innego dokumentu wskazującego na samoobliczenie dotacji przypadającej do zwrotu, wysokość dotacji podlegającej do zwrotu musi wynikać z decyzji właściwego organu. Dopiero taka decyzja w sposób precyzyjny określa wysokość dotacji pobranej nienależnie lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, szczególnie w sytuacji, w której strona kwestionuje ustalenia kontroli i nie zgadza się ze stanowiskiem organów.
Ustalenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, powinno nastąpić w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie k.p.a. (wyrok NSA z 30 lipca 2019 r., I GSK 1256/18) . Postępowanie może być natomiast poprzedzone kontrolą, z której sporządza się protokół. Dane zawarte w protokole, o ile są kwestionowane przez kontrolowanego tj. biorącego dotację, nie mogą stanowić stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., gdyż w istocie nie wiążą one ani organu ani kontrolowanego. To kontrolowany decyduje czy uznaje za prawidłowe wyniki przeprowadzonej kontroli czy też je kwestionuje, co skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania i wydania stosownej decyzji. Skoro istotą sprawy, w przypadku zwrotu dotacji jest ustalenie sposobu jej wykorzystania lub kwestia pobrania, to tym samym decyzja taka stwierdza te okoliczności, zaś stwierdzenie to ma charakter definitywny (wiążący), kończący sprawę w przedmiocie zwrotu dotacji. Tym samym decyzja określająca kwotę zwrotu dotacji stwierdza jednocześnie okoliczność wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem albo ich pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Oznacza to, że protokół z kontroli, w sytuacji gdy jest kwestionowany, nie może zastępować decyzji właściwego organu, określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu.
Analiza akt sprawy wskazuje, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Liceum prowadzonym przez skarżącego, organy stwierdziły, że skarżący pobrał nienależnie dotację w łącznej kwocie 59.509,45 zł. Z wynikami powyższej kontroli nie zgodził się skarżący, wniósł zastrzeżenia do protokołu i nie uiścił dobrowolnie wskazanej kwoty. W związku z powyższym, organ z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej nienależnie. Na etapie tegoż postępowania (toczącego się wówczas przed organem odwoławczym) w dniu 9 września 2019 r. skarżący uiścił na rachunek Powiatu Krotoszyńskiego kwotę 61.009,45 zł tytułem zwrotu dotacji wraz z odsetkami. Powyższa okoliczność, w ocenie organów obu instancji oraz WSA w Poznaniu skutkowała wygaśnięciem zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji i z perspektywy procesowej stanowiła konieczną przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego.
Powyższe stanowisko w ocenie NSA jest nieprawidłowe. Jak wskazano powyższej, kwota dotacji przypadającej do zwrotu, w sytuacji kwestionowania wyników przeprowadzonej kontroli (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) musi wynikać z decyzji właściwego organu, wymienionego w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. Oznacza to, że zapłata przez skarżącego kwoty 59.509,45 zł. wynikającej z kwestionowanego przez skarżącego protokołu kontroli, nie może być poczytywana jako wygaśnięcie zobowiązania do zwrotu dotacji pobranej nienależnie, bowiem kwota takiej dotacji nie została w sposób prawidłowy określona w żadnej decyzji uprawnionego organu. Owszem, z treści art. 59 § 1 pkt 1 o.p. mającego odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu dotyczącym zwrotu dotacji (art. 67 ust. 1 u.f.p.), wynika, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty, jednakże aby przepis ten mógł mieć zastosowanie, wysokość takiego zobowiązania musi być precyzyjnie określona – bądź to na podstawie przepisu ustawy bądź też decyzji właściwego organu. W realiach niniejszej sprawy żadna z powyższych okoliczności nie zachodzi, kwota dotacji przypadającej do zwrotu nie wynika z żadnego przepisu (złożonej przez zobowiązanego deklaracji) ani nie została określona w żadnej decyzji właściwego organu, dlatego też zapłata przez skarżącego kwoty 59.509,45 zł nie mogła skutkować wygaśnięciem zobowiązania – dotacji pobranej nienależnie a w konsekwencji przypadającej do zwrotu. Uiszczoną przez skarżącego kwotę należy traktować jako wpłatę na poczet ewentualnej dotacji przypadającej do zwrotu, której wysokość w sposób precyzyjny powinna zostać określona w decyzji właściwego organu.
Jak wskazuje art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić, jeżeli w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie wtedy jest/staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 258/22).
Niewątpliwie z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, bowiem wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne miało na celu ustalenie, czy przyznana skarżącemu dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem ewentualnie pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a jeżeli tak to w jakiej wysokości powinna zostać zwrócona. Uregulowanie przez skarżącego kwoty 59.509,45 zł (wynikającej z kwestionowanego przez skarżącego protokołu kontroli) w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, nie spowodowało, że odpadł przedmiot prowadzonego postępowania, zaś organ utracił możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ w dalszym ciągu nie tylko może ale wręcz ma obowiązek przeprowadzić postępowanie, w którym określi, na podstawie obowiązujących przepisów oraz ustalonego stanu faktycznego, czy skarżący pobrał w latach 2014-2018 dotację oświatową nienależnie lub w nadmiernej wysokości, bowiem obecnie nie istnieje żadne ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, zobowiązujące skarżącego do dokonania zwrotu takiej dotacji. Tym samym, wbrew stanowisku organów obu instancji jak również WSA w Poznaniu, nie zachodziła konieczność umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu.
Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan faktyczny i prawny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Zgodzić się należało ze skarżącym, że w sprawie zarówno sąd pierwszej instancji jak i uprzednio orzekające organy błędnie uznały, że zachodzi bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania, a w konsekwencji konieczność jego umorzenia. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią dokonaną przez NSA ocenę prawną, przyjmując że uiszczenie przez skarżącego w dniu 9 września 2019 r. kwoty 61.009,45 zł na rachunek Powiatu Krotoszyńskiego nie skutkowało bezprzedmiotowością prowadzonego postępowania w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej przypadającej do zwrotu.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, wobec czego, na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Kolegium z 22 listopada 2021 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Krotoszyńskiego z dnia 23 września 2020 r. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 200 p.p.s.a., na które złożyły się poniesione przez skarżącego wydatki na wpis od skargi i skargi kasacyjnej (300 zł), opłatę sądową za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za reprezentowanie skarżącego przed sądami obu instancji (720 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).