I GSK 1662/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw prawnych do egzekucji należności publicznoprawnych z majątku dłużnika znajdującego się za granicą.
Sprawa dotyczyła umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika posiadającego majątek jedynie za granicą. WSA uchylił postanowienie o umorzeniu, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco możliwości egzekucji zagranicznej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że brak jest podstaw prawnych do egzekucji należności publicznoprawnych z majątku dłużnika poza granicami Polski, zgodnie z Dyrektywą 2010/24/UE.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła egzekucji należności publicznoprawnych od J. T., który posiadał majątek jedynie w Szwecji. WSA uznał, że organy egzekucyjne nie zbadały wystarczająco możliwości prowadzenia egzekucji zagranicznej i naruszyły art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. NSA, uchylając wyrok WSA, przyznał rację organowi kasacyjnemu. Sąd uznał, że Dyrektywa 2010/24/UE oraz polskie przepisy nie przewidują możliwości egzekucji należności publicznoprawnych z majątku dłużnika znajdującego się poza granicami Polski, jeśli należność nie mieści się w katalogu określonym w art. 2 dyrektywy. W związku z tym, stwierdzenie bezskuteczności egzekucji krajowej i umorzenie postępowania było zasadne. NSA uznał również, że postanowienia organów były prawidłowo uzasadnione i nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji należności publicznoprawnych z majątku dłużnika znajdującego się poza granicami Polski, jeśli należność nie mieści się w katalogu określonym w art. 2 Dyrektywy 2010/24/UE.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2010/24/UE oraz polskie przepisy o wzajemnej pomocy nie obejmują egzekucji należności pochodzących z funduszy europejskich, w tym Europejskiego Funduszu Regionalnego, poza zakresem określonym w art. 2 dyrektywy. Egzekucja należności publicznoprawnych co do zasady podlega jurysdykcji państwa członkowskiego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.o.w.p. art. 2 § pkt 7
Ustawa o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 126
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 207
Ustawa o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji należności publicznoprawnych z majątku dłużnika znajdującego się poza granicami Polski. Należności z funduszy europejskich nie podlegają egzekucji zagranicznej w trybie Dyrektywy 2010/24/UE. Organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. z uwagi na bezskuteczność egzekucji.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organy nie zbadały wystarczająco możliwości egzekucji zagranicznej. WSA błędnie uznał, że postanowienie o umorzeniu było wadliwie uzasadnione i naruszało przepisy proceduralne.
Godne uwagi sformułowania
Spór prawny jaki zaistniał na gruncie tej sprawy dotyczy kwestii istnienia / bądź nie istnienia podstawy prawnej dla prowadzenia egzekucji z zagranicznego majątku dłużnika (egzekucji zagranicznej) należności publicznoprawnych... Na gruncie obecnych rozwiązań egzekucja należności publicznoprawnych co do zasady poddana jest w całości jurysdykcji państwa członkowskiego, a jedynie wyjątkowo kompetencje krajowych organów egzekucyjnych są przekazywane innym państwom. Wyjątek taki nie może podlegać rozszerzeniu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
sędzia
Joanna Salachna
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku możliwości egzekucji należności publicznoprawnych z majątku dłużnika znajdującego się poza granicami Polski, w szczególności należności związanych z funduszami unijnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zakresu należności publicznoprawnych i nie obejmuje wszystkich rodzajów wierzytelności, które mogą podlegać wzajemnej pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii możliwości egzekucji należności publicznoprawnych za granicą, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli i dłużników.
“Czy polskie państwo może ściągnąć dług od dłużnika mieszkającego w Szwecji? NSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 1 844 655 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1662/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska Joanna Salachna /przewodniczący/ Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Sygn. powiązane V SA/Wa 1928/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-01 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1928/18 w sprawie ze skargi Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1928/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w punkcie 1 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Mokotów z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...]; w punkcie 2 orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Przedmiotem skargi Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie (dalej: MJWPU, strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] września 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – Mokotów (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji" lub "organ egzekucyjny") z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do majątku J. T. na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] listopada 2013 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego obejmującego niepodatkowe należności budżetowe za lata 2011-2012 w łączne kwocie 1 844 655,00 zł. W celu realizacji należności dochodzonej przedmiotowym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny dokonał w dniu zajęcia: rachunku bankowego w banku A S.A., rachunku bankowego w B w C. oraz H S.A. w W. B C. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla wymienionego w piśmie dłużnika. Bank H S.A. w Warszawie w odpowiedzi poinformował, że na rachunku brak jest środków, z których możliwa byłaby realizacja tytułu egzekucyjnego. Z kolei bank A w ramach realizacji zajęcia przekazał organowi egzekucyjnemu w dniu [...] grudnia 2013 r. kwotę 28 519,09 zł natomiast wskutek pobrania należności u zobowiązanego w 2014 i 2016 roku organ uzyskał środki pieniężne w wysokości 97 876,10 zł co łącznie stanowi kwotę 126 395,19 zł, która została zaliczona na poczet kosztów egzekucyjnych. Z protokołu o stanie majątkowym sporządzonym w dniu [...] maja 2014 r. wynika, że J. T. pracuje w S., a mieszkanie przy ul. [...] w W. jest własnością matki Zobowiązanego, Zobowiązany nie posiada majątku nieruchomego, wierzytelności, akcji, obligacji ani praw majątkowych, a także nie został odnotowany jako właściciel środków transportowych. W dniu [...] października 2016 r. został sporządzony protokół przesłuchania Strony w sprawie zaległości objętych tytułami wykonawczymi. Na tę okoliczność zobowiązany oświadczył, że utrzymuje się z emerytury oraz dochodów z gabinetu stomatologicznego znajdującego się w S. Adresem zamieszkania jest S. i tutaj znajduje się cały jego majątek, a mieszkanie w Polsce stanowi własność matki. Zobowiązany oświadczył, że na terenie RP nie posiada żadnego majątku i posiada wyłącznie obywatelstwo szwedzkie. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Wierzyciel (Skarżący) przekazał kopię wykazu majątku sporządzonego przez J. T. zgodnie z art. 913 Kodeksu postępowania cywilnego w dniu [...] lipca 2017 r. przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Mokotowa XVI Wydział Cywilny. Z wykazu majątku wynika, że zobowiązany uzyskuje dochody z tytułu emerytury oraz wykonywania działalności gospodarczej na terenie Szwecji. W związku z powyższym organ egzekucyjny stwierdził, że prowadzone na terenie Polski postępowanie egzekucyjne nie przyniesie efektu w postaci uregulowania ciążących zobowiązań pieniężnych. W rezultacie, postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego, zgodnie z art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". W uzasadnieniu wskazano, że zarówno pod adresem W. ul. [...], jak i w innych miejscach na terenie kraju, zobowiązany nie posiada żadnych składników majątkowych podlegających egzekucji. W zażaleniu na to postanowienie MJWPU wskazała, że decyzją z [...] września 2013 r. zobowiązała J. T. do zwrotu kwoty 1 844 655,00 zł wraz z odsetkami w związku z nieprawidłową realizacją projektu [...], a prowadzone postępowanie doprowadziło do pokrycia kosztów egzekucyjnych w wysokości ok. 120 000,00 zł jednakże na poczet należności głównej i odsetek nie wyegzekwowano żadnych środków. Wierzyciel mając na uwadze fakt, że Zobowiązany sporządził wykaz majątku, z którego wynika, że posiada dochody z tytułu emerytury oraz działalności gospodarczej na terenie S. podnosi, iż organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu nie wykazał braku możliwości zastosowania ustawy z 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. W związku z powyższym Wierzyciel zawnioskował o podjęcie weryfikacji, co do możliwości prowadzenia egzekucji wobec majątku J. T. na terenie S. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Według organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie istotna jest weryfikacja, co do możliwości prowadzenia egzekucji wobec majątku Zobowiązanego na terenie tego kraju pod kątem art. 2 pkt 7 ustawy z 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 425 dalej jako u.o.w.p.), a także umów międzynarodowych, którymi są Traktat Akcesyjny, Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z 26 lipca 1995 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 208 poz.1603) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. W ocenie Dyrektora IAS z przepisów tych nie wynika uprawnienie do odzyskiwania kwot objętych wzmiankowanym tytułem wykonawczym w ramach egzekucji zagranicznej. Należności nie mogą być egzekwowane za granicą na podstawie art. 2 pkt 7 u.o.w.p. Według organu, uprawnienie dochodzenia tych należności nie wynika również z Konwencji zawartej między Rządem RP a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz.U. z 2006 r. poz. 193. ze zm.) - art. 26 "Pomoc w poborze podatków". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę MJUW wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium i ma na celu zakończenie tego postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego wiąże się z wystąpieniem trwałych przeszkód uniemożliwiających dalsze jego prowadzenie i oznacza, że nie jest realizowany jego cel. Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Według WSA, umorzenie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zbadania istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Konieczne jest zatem wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że osoba zobowiązana nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, analiza treści zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że nie ustalono okoliczności ziszczenia się fakultatywnej przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wobec braku zbadania okoliczności prowadzących do oceny zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Odwołując się natomiast do art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., WSA przypomniał, że organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a w konsekwencji ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd podzielił zarzuty skargi, że naruszenie tych przepisów prawa procesowego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o uchylenie zakwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uwzględnienie skargi kasacyjnej i oddalenie skargi. Nadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono naruszenie przepisów: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r,, poz. 1314 ze zm. - dalej jako u.p.e.a.) w zw. z art. 1 pkt 1 i art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 425 - dalej jako u.o.w.p.), przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez Sąd polegające na przyjęciu, iż organ podatkowy nie zbadał okoliczności prowadzących do zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził brak majątku, z którego można przeprowadzić skuteczną egzekucję wobec zobowiązanego, przy jednoczesnym braku kwestionowania przez wierzyciela ustaleń organu co 'do stanu majątkowego zobowiązanego, oraz pominięciu że z ww. przepisów: w odniesieniu do kwot objętych tytułem wykonawczym nie wynika uprawnienie do ich odzyskiwania w ramach egzekucji zagranicznej, co w konsekwencji uprawniało organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego; 2. art. 3 § 1, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 2 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.) poprzez niepełną analizę akt sprawy i błędną ocenę stanu faktycznego dokonaną przez Sąd w zakresie nieprzeprowadzenia przez organy rozeznania co do prowadzenia egzekucji zagranicznej z majątku położonego za granicą i przedwczesnego zakwalifikowania sprawy jako spełniającej przesłanki bezskutecznej egzekucji, podczas kiedy z akt sprawy wynika, że organy przeprowadziły w tym zakresie postępowanie wyjaśniające wystarczające do zakwalifikowania sprawy pod kątem przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a,, w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że organy orzekające w sprawie nie zebrały i nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ wszechstronnie i wyczerpującego zgromadził i ocenił materiał dowodowy; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że zaskarżone postanowienie zawiera nienależyte uzasadnienie i w efekcie niezasadne uwzględnienie przez Sąd skargi, podczas gdy zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy i spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskutek niewskazania okoliczności oraz odpowiednich przepisów prawa, które stanowiły podstawę do uznania skargi za zasadną, a w szczególności poprzez zawarcie w wyroku lakonicznych wytycznych dla organów orzekających, które sprowadzają się do ponowienia czynności, już w sprawie przeprowadzonych. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania a także zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty należy podzielić. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Spór prawny jaki zaistniał na gruncie tej sprawy dotyczy kwestii istnienia / bądź nie istnienia podstawy prawnej dla prowadzenia egzekucji z zagranicznego majątku dłużnika (egzekucji zagranicznej) należności publicznoprawnych powstałych w związku z naruszeniem prawa przy realizacji projektu dofinansowanego ze środków unijnych. Według skarżącego kasacyjnie organu brak jest podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji przedmiotowych należności w stosunku do majątku zobowiązanego, który to majątek znajduje się poza granicami Polski. Przeciwnie uważa MJUW odwołując się m.in. do wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 295/13, który w jej ocenie potwierdza, że pogląd kasatora jest błędny (v. odpowiedź na skargę kasacyjną). Z kolei według Sądu I instancji, wydane postanowienia są niewyczerpujące i zawierają luki, gdyż nie nawiązują do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Zdaniem WSA w szczególności jednoznacznie nie ustalono okoliczności ziszczenia się fakultatywnej przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego, co doprowadziło do naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a. W sporze tym należy przyznać rację skarżącemu kasacyjnie organowi. Trafnie organ wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że podstawę prawną do podejmowania współpracy transgranicznej stanowi Dyrektywa Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń; rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1189/2011z dnia 18 listopada 2011 r. ustalające szczegółowe przepisy dotyczące niektórych przepisów dyrektywy Rady 2010/24/UE oraz ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (u.o.w.p.). Zakres zastosowania dyrektywy 2010/24/UE – a zatem zakres udzielania w oparciu o jej przepisy pomocy – uregulowany został w jej art. 2. Należności pozostające poza zakresem tam wskazanym nie podlegają egzekucji w omawianym trybie. Na gruncie obecnych rozwiązań egzekucja należności publicznoprawnych co do zasady poddana jest w całości jurysdykcji państwa członkowskiego, a jedynie wyjątkowo kompetencje krajowych organów egzekucyjnych są przekazywane innym państwom. Wyjątek taki nie może podlegać rozszerzeniu. Dyrektywa 2010/24/UE znajduje zastosowanie w odniesieniu do czterech kategorii należności: podatków, ceł, środków z funduszy Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz obciążeń z zakresu sektora cukru. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 dyrektywy 2010/24/UE, ma ona zastosowanie do wszystkich wierzytelności dotyczących: a) wszystkich podatków i ceł każdego rodzaju pobieranych przez państwo członkowskie lub w jego imieniu albo przez jego jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów albo w imieniu UE, b) refundacji, interwencji i innych środków stanowiących część całościowego lub częściowego systemu finansowania Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w tym sum do pobrania w związku z tymi działaniami; c) opłat i innych obciążeń przewidzianych w ramach wspólnej organizacji rynku dla sektora cukru. Przepis ust. 2 stanowi nadto, że zakres zastosowania dyrektywy obejmuje: a) kary, grzywny, opłaty i dopłaty administracyjne związane z wierzytelnościami, w związku z którymi możliwe jest zwrócenie się o wzajemną pomoc zgodnie z ust. 1, nałożone przez organy administracyjne właściwe w dziedzinie pobierania tych podatków lub ceł lub w dziedzinie prowadzenia postępowań administracyjnych ich dotyczących albo potwierdzone przez organy administracyjne lub sądowe na wniosek wyżej wymienionych organów administracyjnych; b) opłaty za zaświadczenia i podobne dokumenty wydawane w związku z procedurami administracyjnymi dotyczącymi podatków i ceł; c) odsetki i koszty związane z wierzytelnościami, w związku z którymi możliwe jest zwrócenie się o wzajemną pomoc zgodnie z ust. 1 lub 2 p. a) lub b). Pomocą objęto zatem nie tylko należności same w sobie, ale także środki przymusu, których zadaniem jest skłonienie danego podmiotu do zapłaty należności głównej. W przedmiotowej sprawie dochodzona należność wynika z decyzji wydanej na podstawie art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.). Kwestie szczegółowych środków i przesłanek umożliwiających dochodzenie zwrotu udzielonych dotacji pozostawiono do doprecyzowania poszczególnym krajom członkowskich (v. art. 325 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 70 ust.1 lit b) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006). Z przepisów tych nie wynika natomiast uprawnienie do odzyskiwania kwot objętych wzmiankowanym tytułem wykonawczym w ramach egzekucji zagranicznej. Należy zauważyć, że ustawą o wzajemnej pomocy ustawodawca nie objął dochodzenia należności pochodzących z funduszy europejskich, w tym Europejskiego Funduszu Regionalnego, co wynika z faktu nie istnienia stosownego zapisu jak art. 2 pkt 2 u.o.w.p. Uprawnienia dochodzenia tych należności nie sposób wywieść również z Konwencji zawartej miedzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu ( Dz.U. z 2006r, poz.193 ze zm.)- art. 26 "Pomoc w poborze podatków". Skoro zatem z materiału dowodowego wynika, że zobowiązany nie ma na terenie RP majątku, z którego możliwe byłoby wyegzekwowanie choćby kosztów egzekucyjnych, które na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wynosiły 26 283.44 zł zasadnym było uznanie przez organ egzekucyjny, że przedmiotowe postępowanie jest bezskuteczne co z kolei doprowadziło do prawidłowego wniosku, że owo postępowanie trzeba było umorzyć na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Odnosząc się natomiast do stanowiska MJUW zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną należy wskazać, że wyrok na który powołuje się strona został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2798/15. NSA przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Przechodząc do pozostałych zarzutów niniejszej skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że zasadnie organ zarzuca Sądowi I instancji nieuprawnione przyjęcie, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku WSA w Warszawie zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem. Sąd w istocie nie wskazuje na czym polega naruszenie tego przepisu przez organ poprzestając jedynie na ogólnie sformułowanym zarzucie. Nie jest także trafna ocena zaskarżonego postanowienia dokonana przez Sąd I instancji w zakresie dotyczącym analizy akt sprawy. Przeciwnie, należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do niepełnej analizy akt sprawy i błędnej oceny stanu faktycznego prowadzącej finalnie do wniosku, że organ nie przeprowadził rozeznania co do prowadzenia egzekucji zagranicznej z majątku położonego za granicą i przedwcześnie zakwalifikował sprawę, jako spełniającą przesłanki bezskutecznej egzekucji. Temu poglądowi WSA przeczy analiza zaskarżonego postanowienia skonfrontowana z dokumentami zawartymi w aktach sprawy. W ocenie NSA, organy obu instancji przeprowadziły rzetelne postępowanie wyjaśniające, którego efekty były wystarczające do zakwalifikowania sprawy pod kątem przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a. Nie znajduje natomiast uzasadnienia zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sporządzone uzasadnienie pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania Sądu I instancji, umożliwia zatem przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak natomiast wynika z treści zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia organ w sposób prawidłowy odczytał treść wyroku i trafnie zakwestionował jego zgodność z prawem. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 580 zł (obejmujących: wpis od skargi kasacyjnej - 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika organu za II instancję (480 zł) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI