I GSK 1659/22

I GSK 1659/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Izabella Janson /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 158/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-06-22
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 29 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Dz.U. 2021 poz 2137
art. 27 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 29 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 4, art. 7 ust. 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 158/22 w sprawie ze skargi T.Z. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia 3 stycznia 2022 r. nr 9016.65110.1.2022 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od T.Z. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie 5050 (pięć tysięcy pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 czerwca 2022r., sygn. akt I SA/Sz 158/22 na podstawie art. 145 § 1 pkt lit c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę T. Z.(dalej też: "strona", "skarżący") i uchylił decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też: "Dyrektor", "organ odwoławczy" "DZ OR ARiMR") z 3 stycznia 2022r., nr 9016.65110.1.2022 oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu Kamieńskiego i Miasta Świnoujście z siedzibą w Golczewie (organ I instancji) z 15 lipca 2021r., nr 0304-2021-000695, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych za lata 2015-2018, orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 15 czerwca 2015r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, w tym przyznanie płatności ekologicznej. Decyzją nr 0304-2016-001976 z 24 czerwca 2016r. organ I instancji odmówił rolnikowi przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) za rok 2015 z uwagi na niespełnienie warunków do otrzymania ww. płatności. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie ("organ odwoławczy") decyzją nr 9016-2016-006613-6400 z 20 września 2016r., po rozpoznaniu odwołania rolnika, uchylił decyzję z 24 czerwca 2016r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji wydał w dniu 29 czerwca 2017r. decyzję nr 0304-2017-001714, w której odmówił rolnikowi przyznania płatności ekologicznej z uwagi na położenie zgłoszonych działek na terenie Lotniska D., które nie spełniały warunków przyznania płatności. Organ odwoławczy decyzją nr 9016.2017.002897.65100 z 29 listopada 2017r., uchylił decyzję z 29 czerwca 2017r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji wydał w dniu 26 czerwca 2018r. decyzję nr 0304-2018-001400, której przyznał stronie płatność ekologiczną za rok 2015, wariant: 5.1 uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji, do powierzchni 75,20 ha, w wysokości 50.626,70 zł z uwzględnieniem kosztów transakcyjnych w wysokości 400 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 9 lipca 2018r.
W dniu 2 czerwca 2016r. skarżący złożył pierwszy wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej na 2016r. Organ I instancji decyzją nr 0304-2017-001672 z 21 czerwca 2017r. odmówił rolnikowi przyznania płatności ekologicznej z uwagi na położenie zgłoszonych działek na terenie Lotniska D., które nie spełniały warunków przyznania płatności. Organ odwoławczy decyzją nr 9016.2017.002898.65110 z 2 listopada 2017r. uchylił decyzję z 21 czerwca 2017r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji wydał w dniu 26 czerwca 2018r. decyzję nr 0304-2018-001399, którą przyznał stronie płatność ekologiczną w ramach wariantu: 5.1. uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji, w wysokości 50.430,10 zł z uwzględnieniem kosztów transakcyjnych w wysokości 1.400 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 9 lipca 2018r.
W dniu 29 marca 2017r. skarżący złożył drugi wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017. Organ I instancji wydał w dniu 26 czerwca 2018r. decyzję nr 0304-2018-001397, w której przyznał rolnikowi płatność ekologiczną za rok 2017 w wysokości 34.477,44 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 9 lipca 2018r.
W dniu 21 maja 2018r. skarżący złożył trzeci wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2018. Organ I instancji wydał w dniu 28 lutego 2019r. decyzję nr 0304-2019-001050, w której przyznał rolnikowi płatność ekologiczną za rok 2018 w wysokości 34.556,09 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 15 marca 2019r.
W dniu 29 maja 2019r. skarżący złożył czwarty wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019. Organ I instancji wydał w dniu 20 lutego 2020r. decyzję nr 0304-2020-001001, w której odmówił rolnikowi przyznania płatności ekologicznej za rok 2019 wskazując, że w trakcie kontroli administracyjnej wniosku wykryto tzw. konflikt krzyżowy, tj. te same działki zostały zgłoszone do płatności przez więcej niż jednego producenta rolnego. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ stwierdził, że nastąpiło zaniechanie przez rolnika prowadzenia działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych, objętych zobowiązaniem ekologicznym. Potwierdziły to dowody przedstawione przez Aeroklub Szczeciński, świadczące o braku posiadania tytułu prawnego do gruntów deklarowanych do płatności przez rolnika oraz zaprzestania prowadzenia na nich działalności rolniczej (oświadczenie rolnika z 11 grudnia 2019r.). Ww. decyzja została doręczona w dniu 25 lutego 2020r. Skarżący nie złożył od niej odwołania.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu kamieńskiego i miasta Świnoujście z siedzibą w Golczewie decyzją z 15 lipca 2021r., nr 0304-2021-000695 na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r.,poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 29 ust. 1, 2 ustawy z 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019r., poz. 1505, dalej: "ustawa o ARiMR"), art. 26 ust. 2 pkt 2 oraz art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021r., poz. 182 ze zm., dalej: "ustawa PROW"), § 31 ust. 1 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018r.,poz. 1784, ze zm., dalej: "rozporządzenie ekologiczne"), art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014r., str. 69, dalej "rozporządzenie nr 809/2014"), ustalił skarżącemu do zwrotu kwotę nienależnie pobranej płatności ekologicznej w łącznej wysokości 167.290,33 zł. za lata 2015 -2018.
Decyzją z 3 stycznia 2022r.,nr 9016.65110.1.2022 organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 15 lipca 2021r. Wskazał, że płatności ekologiczne nie są przyznawane z urzędu, ale na wniosek rolnika, złożony w organie na urzędowym formularzu, w którym rolnik deklaruje posiadanie określonych gruntów rolnych lub zwierząt uprawnionych do płatności, natomiast integralną częścią wniosku stanowią oświadczenia i zobowiązania. Niedotrzymanie jakiegokolwiek warunku programu Działanie rolnictwo ekologiczne, w tym zaniechanie podjętego zobowiązania, będzie się wiązało z koniecznością zwrotu środków finansowych wypłaconych we wcześniejszych latach.
WSA uwzględnił skargę.
W ocenie Sądu I instancji organ winien wyjaśnić czy płatności ekologiczne zostały prawidłowo przyznane rolnikowi do przedmiotowych działek w sytuacji, gdy te same działki wykluczono z płatności bezpośrednich z powodu ich położenia na terenie lotniska. Po wyjaśnieniu tej kwestii i rozważeniu przesłanek z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, organ może dopiero przystąpić do dalszego rozstrzygania kwestii ewentualnego zwrotu pobranych płatności. Wskazał, że wobec braku rozważań organu w ww. kwestii należało uznać, iż organ naruszył art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW.
W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i następnie wydanie wyroku utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z 3 stycznia 2021r., nr 9016.65110.1.2022 i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie dla powiatu Kamieńskiego i Miasta Świnoujście z siedzibą w Golczewie z 15 lipca 2021r., nr 0304-2021-000695 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych za lata 2015-2018, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez:
a) błędne uznanie, że dla oceny zasadności ustalenia nienależnie pobranych płatności ekologicznych za lata 2015-2018 konieczne jest wyjaśnienie czy płatności ekologiczne zostały prawidłowo przyznane w sytuacji gdy te same działki wykluczono z płatności bezpośrednich z powodu ich położenia na terenie lotniska;
b) błędne ustalenie, że podstawą przyznania płatności ekologicznych za latach 2015-2018 do działek był art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynika sprawy polegające na :
a) niewłaściwym zastosowaniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 w związku z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie zastosowania pojęcia " kwalifikującymi się hektarami" do przyznania płatności ekologicznej w sytuacji gdy mają one zastosowanie do przyznania tzw. "płatności obszarowych": jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanej do powierzchni upraw i uzupełniającej płatności podstawowej;
b) niewłaściwym zastosowaniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 poprzez uznanie, że ma on zastosowanie do przyznania płatności ekologicznej w sytuacji gdy ma on zastosowanie jedynie do przyznania tzw."płatności obszarowych": jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanej do powierzchni upraw i uzupełniającej płatności podstawowej;
c) niewłaściwym zastosowaniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 poprzez uznanie, że ma on zastosowanie do przyznania płatności bezpośrednich;
d) niezastosowaniu art. 7 ustawy ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 2 pkt 19 ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. a rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z 11 marca 2014r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie zastosowania pojęcia "obszar zatwierdzony" do przyznania płatności bezpośrednich;
e) niezastosowaniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 w związku z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do przyznania tzw. " płatności obszarowych": jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanej do powierzchni upraw i uzupełniającej płatności podstawowej;
f) niezastosowaniu art. 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. rozporządzenia ekologicznego, art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie zastosowania pojęcia "obszar zatwierdzony" do przyznania płatności ekologicznej.
W treści skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację dla poparcia wywiedzionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania.
Na wstępie należy wskazać, że w przypadku funkcjonowania ostatecznych decyzji przyznających płatności za poszczególne lata, warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków na podstawie tych decyzji, jest dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych w toku postępowania toczącego się w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Decyzja wydana na podstawie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR ma charakter konstytutywny, co wynika z literalnego brzmienia przepisu, w którym jest mowa o "ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych". Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych płatności tworzy zatem nowy stosunek prawny, a przesłanki świadczące o nienależnie pobranej płatności są oceniane ex post, czyli po przystąpieniu beneficjenta do realizacji zobowiązania.
Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem występuje zatem nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, ale także wtedy, gdy organ ustali, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości, które skutkują brakiem podstaw do przyznania pomocy lub koniecznością wycofania korzyści. Należy podkreślić, że w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ ma za zadanie zbadać, czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Jak wspomniano, postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenia będące podstawą wydania takiej decyzji mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli przez stosowne organy ARiMR, w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości czy też niezgodności, ale może też być podstawą wydania takiej decyzji fakt, że decyzja, na podstawie której daną pomoc przyznano, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019r., I GSK 1493/18).
Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Przedmiotem tej sprawy administracyjnej wszczętej z urzędu jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej przyznanych w drodze decyzji administracyjnej. Decyzję zwrotową wydał ten sam organ, który był właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych - Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu kamieńskiego i miasta Świnoujście z siedzibą w Golczewie.
Komplementarny charakter zarzutów skargi kasacyjnej na co wskazuje także wspólne ich uzasadnienie w skardze kasacyjnej, uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do dokonania ich łącznej oceny.
Są one usprawiedliwione.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do prawidłowej wykładni, a w konsekwencji do właściwego zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1) ustawy o Agencji w zakresie pojęcia kwota nienależnie pobranych środków publicznych.
Na gruncie art. 29 ust. 1 pkt 1) ustawy o Agencji, nienależnie pobranymi środkami publicznymi są środki pobrane w wyniku naruszenia prawa. Naruszenie prawa to naruszenie prawa materialnego, przepisów postępowania oraz przepisów o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym, chodzi o wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa się wywodzą. Nienależnie pobranymi środkami publicznymi są środki publiczne udzielone bez podstawy prawnej. Decyzja powinna zawierać powołanie podstawy prawnej. Powołanie podstawy prawnej to przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ administracji publicznej oparł swoje rozstrzygnięcie. Podstawą prawną decyzji mogą być tylko przepisy prawne powszechnie obowiązujące. Termin "brak podstawy prawnej" obejmuje również sytuację oparcia się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w danej sprawie.
Nienależnie pobranymi środkami publicznymi są również środki pobrane w wyniku rażącego naruszenia prawa. Przypadki, gdy decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa, mają miejsce wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przepis jest jasny i precyzyjny. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takim wypadku zachodzą skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, ponieważ nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności skutków, które pozostają w oczywistej i jawnej sprzeczności z wzorcem wynikającym z ustawy.
Warunki i tryb przyznawania, wypłaty, ale także zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, w tym w ramach rolnictwa ekologicznego, reguluje ustawa z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przepis art. 1 pkt 2 wymienionej ustawy wyraźnie stanowi, że określa ona warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej. Na gruncie tej ustawy obowiązek zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej określa art. 44, według którego nienależne kwoty pomocy i pomocy technicznej podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). Właściwość i tryb ustalania nienależnych kwot pomocy i pomocy technicznej są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczących ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych (ust. 2).
W art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia, w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków lub trybu przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzennego zasięgu wdrażania tych działań oraz poddziałań. Na podstawie tej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018r., poz. 1784 z późn. zm.).
Zgodnie z § 31 ust. 4 tego rozporządzenia, płatność ekologiczna podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Szczegółowe przypadki zwrotu płatności ekologicznej zostały zaś uregulowane w § 31 rozporządzenia ekologicznego.
Stosownie do § 31 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania ekologicznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności ekologicznej określonych w rozporządzeniu. Jednocześnie na mocy § 31 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik:
1) zmniejszył wielkość obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie ekologiczne, przy czym zwrotowi podlega płatność ekologiczna przyznana za realizację tego zobowiązania, w części odpowiadającej iloczynowi powierzchni obszaru, na której rolnik ten nie realizuje tego zobowiązania, i średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha tego obszaru, przyznanej za realizację tego zobowiązania w roku poprzednim;
2) nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej do określonych gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym albo informacji, o której mowa w § 17 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do tych gruntów.
Przepis § 17 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, o którym mowa w § 31 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, przewiduje, że jeżeli rolnik nie zamierza ubiegać się w danym roku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej do określonych gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, zamiast wniosku o przyznanie tej płatności składa, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informację o tych gruntach oraz o pakiecie lub wariancie realizowanym na tych gruntach, wskazując położenie tych gruntów i ich powierzchnię. W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 tego rozporządzenia płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym" oraz spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zatem zobowiązanie ekologiczne ma charakter wieloletni i wymaga spełnienia określonych w nim wymagań w każdym roku realizacji zobowiązania. Jednocześnie przepisy § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego przewidują, że zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, a wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. Jest to zasada, zgodnie z którą podjęte w pierwszym roku zobowiązanie ekologiczne pozostaje niezmienne przez cały okres jego trwania. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne: objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 "obszar zatwierdzony" oznacza: w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu. Przepis ten pozwala na ustalenie powierzchni faktycznie użytkowanej niezależnie od tego, czy dany grunt jest obszarem zatwierdzonym w zakresie przyznania płatności bezpośrednich.
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący rozpoczął 5 - letnie zobowiązanie ekologiczne w 2015r. uregulowane w rozporządzeniu z 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Wobec zaprzestania kontynuacji tego zobowiązania w 2019r. organ wydał w dniu 20 lutego 2020r. decyzję, w której odmówił przyznania przedmiotowej płatności za rok 2019. Decyzja jest ostateczna z uwagi na fakt niezłożenia odwołania przez stronę. Była to podstawa do wszczęcia wobec skarżącego postępowania o zwrot nienależnie pobranych przedmiotowych płatności. Tym samym kwestia przerwania kontynuowania przez rolnika 5-letniego zobowiązania ekologicznego w 2019r. została przesądzona w decyzji z 20 lutego 2020r. W decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych płatności, kwestia zaprzestania kontynuowania ww. zobowiązania ekologicznego nie podlega ponownemu badaniu przez organ.
Zauważyć należy, że kluczowym elementem płatności ekologicznej jest zobowiązanie wieloletnie, co sprawia, że zwrot płatności ma charakter wsteczny. Uzasadnione jest to celem i kompleksowym charakterem programu ekologicznego. Ma on bowiem charakter wieloletni i beneficjent jest zobowiązany do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach, w zgodzie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności przepisami rozporządzenia ekologicznego. Niedotrzymanie tych warunków w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie lub pomniejszenie płatności za ten rok, lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych, obejmujących okres zobowiązania wieloletniego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2013r., II GSK 714/12). Trzeba również zauważyć, że w § 31 rozporządzenia ekologicznego jednoznacznie mowa jest o zwrocie płatności ekologicznej. Chodzi zatem bezsprzecznie o płatność wcześniej już przyznaną i wypłaconą.
Z art. 7 ust 3 rozporządzenia nr 809/2014 wynika, że obowiązek zwrotu o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, treść art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Sformułowanie to wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Celem określonego w powołanym przepisie wyjątku od zasady, że płatność nienależna podlega zwrotowi, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Zawarte w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 sformułowanie "na skutek" pomyłki organu wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Jednocześnie możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik - przy dołożeniu należytej staranności - mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2018r., I GSK 2071/18). Tym samym możliwość zastosowania art. 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 809/2014, który wyłącza obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności, wymaga spełnienia dwóch przesłanek, pomyłki właściwego lub innego organu oraz niemożności wykrycia pomyłki przez beneficjenta w normalnych okolicznościach.
Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Prawodawca unijny wprowadzając do powołanego przepisu wyrażenie "w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów" dokonał zróżnicowania braków, jakie mogą pojawić się przy wypełnianiu i składaniu wniosków o przyznanie płatności, na braki powstałe z powodu tzw. błędów oczywistych i przeciwstawne im - braki powstałe na skutek błędów nieoczywistych (merytorycznych). Dopuszczając przy tym korektę wniosku wraz z załącznikami w każdym czasie, a więc również poza terminem otwartym do składania wniosków o przyznanie płatności, jedynie w odniesieniu do błędów oczywistych, tj. takich, których poprawienie nie prowadzi do modyfikacji wniosku pod względem merytorycznym. Zasada ta odnosi się również do dokonywania poprawek/uzupełnień wniosku i dołączonych do wniosku załączników (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 13 września 2022r., sygn. akt I GSK 2888/18 i 10 maja 2024r., sygn. akt I GSK 1412/20).
Pojęcie "oczywistych błędów" jest pojęciem niedookreślonym, co wymaga każdorazowo dokonania oceny okoliczności towarzyszących złożeniu i rozpatrzeniu wniosku. W orzecznictwie przyjmuje się, że błędy oczywiste to takie, które są bezsporne, niezamierzone i nie ma wątpliwości co do ich charakteru, nie trzeba ich objaśniać, często drobne, choć istotne i są związane z techniką wypełniania wniosku (np. drobne błędy pisarskie, rachunkowe, czy brak podpisu wnioskodawcy - tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 10 lutego 2021r., sygn. akt I GSK 1807/20; z 14 września 2021r., sygn. akt I GSK 297/21, 26 czerwca 2024r., sygn. akt I GSK 1834/20).
Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Z oczywistym błędem w rozumieniu tych przepisów mamy do czynienia jedynie wtedy, gdy z treści samego wniosku i niebudzących wątpliwości okoliczności towarzyszących wynika, że jego treść powinna być inna. Niezgodność sporządzonego tekstu z rzeczywistą wolą strony musi być widoczna już na skutek pobieżnej lektury wniosku, jego załączników i pozostałych dokumentów. Jego wykrycie nie powinno zatem wymagać pogłębionej analizy merytorycznej żądania strony. Tego rodzaju błąd traktuje prawodawca unijny jako omyłkę podlegającą skorygowaniu w każdym czasie, której wystąpienie eliminuje możliwość obciążenia jednostki jego konsekwencjami. Tego rodzaju błąd dotyczyć może każdego elementu wniosku. Nie jest istotne to, jaki fragment wniosku okazał się wadliwy, ale to jaki charakter ma błąd i czy można przypisać mu walor błędu oczywistego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 stycznia 2023r., sygn. akt I GSK 945/22; 20 stycznia 2023r., sygn. akt I GSK 323/22; 10 maja 2024r., sygn. akt I GSK 1412/20).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku i załączników do wniosku. Błąd oczywisty to błąd, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka", inaczej niebudzący wątpliwości, którego wykrycie nie wymaga przeprowadzenia działań kontrolnych. Warunkiem uznania błędu za oczywisty jest również ustalenie, że stronie nie można przypisać złej wiary w popełnieniu błędu. O kwalifikacji błędu jako oczywisty nie decyduje subiektywne odczucie odwołującego, lecz obiektywne cechy oraz charakter popełnionego błędu. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Za błąd ten nie można natomiast uznać przypadku, gdy mimo sprawdzenia informacji zawartych we wniosku oraz dołączonych dokumentach, nie może być on w sposób prosty zidentyfikowany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 czerwca 2019r., sygn. akt I GSK 607/19; 16 maja 2019r., sygn. akt I GSK 363/19; 2 lutego 2019r., sygn. akt I GSK 3112/18; 28 marca 2017r., sygn. akt II GSK 1670/15).
Dodatkowym warunkiem uznania możliwości poprawienia oczywistego błędu jest stwierdzenie działania beneficjenta w dobrej wierze, to jest stwierdzenie takiego jego zachowania, które nie nasuwa uzasadnionych wątpliwości co do tego, że błąd był spowodowany celowo, lub wynikał z lekceważącego podejścia do wypełniania obowiązków beneficjenta przy składaniu wniosku i ewentualnym poprawianiu oczywistego błędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2024r., sygn. akt I GSK 1412/20).
Obowiązkiem rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności jest dołożenie należytej staranności w wypełnieniu wniosku składanego do Agencji. Rolnik bowiem ubiega się o przyznanie mu konkretnych świadczeń i musi spełniać wszystkie niezbędne wymagania. W przypadku płatności ekologicznej jednym z takich wymagań jest coroczne złożenie wniosku o przyznanie płatności do powierzchni gruntów objętych pięcioletnim zobowiązaniem ekologicznym albo, jeżeli rolnik nie zamierza ubiegać się w danym roku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej do określonych gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, złożenie zamiast wniosku o przyznanie płatności informacji o tych gruntach oraz o pakiecie lub wariancie realizowanym na tych gruntach, ze wskazaniem położenia tych gruntów i ich powierzchni. Odpowiedzialności za brak należytej staranności producenta rolnego w wypełnieniu wniosku o przyznanie płatności nie można przerzucać na pracowników Agencji, gdyż to rolnik ponosi odpowiedzialność za staranne wypełnienie wniosku o przyznanie płatności.
W myśl art. 27 ust. 1 ustawy PROW organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei stosownie do art. 27 ust. 2 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W orzecznictwie wskazuje się że do zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., co oznacza, że organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że "ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne". Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Z tego też powodu za niezasadne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że do rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego zwrotu pobranych płatności ekologicznych za latach 2015-2018 można przystąpić dopiero po wyjaśnieniu czy płatności ekologiczne zostały prawidłowo przyznane rolnikowi do działek objętych wnioskiem w sytuacji gdy te same działki wykluczono z płatności bezpośrednich z powodu ich położenia na terenie lotniska.
Stwierdzając w związku z powyższym, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 3 stycznia 2022r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych za lata 2015-2018, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle przedstawionych argumentów skarga ta nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).