I GSK 1659/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchwały Rady Miasta w sprawie zasad udzielania dotacji przedszkolom, uznając, że przepisy uchwały mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.
Skarga kasacyjna została złożona od wyroku WSA w Szczecinie, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie zasad udzielania dotacji przedszkolom niepublicznym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała nie wykracza poza delegację ustawową i prawidłowo reguluje tryb udzielania, rozliczania i kontrolowania dotacji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez grupę osób fizycznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Szczecin w sprawie zasad udzielania dotacji przedszkolom niepublicznym i publicznym. Skarżący zarzucali uchwale naruszenie szeregu przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (u.f.z.o.) oraz przepisów Konstytucji RP, w tym dotyczące sposobu ustalania liczby uczniów, terminu zawiadomienia o kontroli, zakresu przetwarzania danych osobowych oraz przekroczenia delegacji ustawowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, szczegółowo analizował zarzuty dotyczące wykładni art. 17 ust. 1, art. 36 ust. 3, art. 36 ust. 4 oraz art. 38 ust. 1 u.f.z.o., a także art. 7 i 94 Konstytucji RP. Sąd uznał, że przepisy uchwały, w tym te dotyczące obowiązku składania miesięcznych informacji o liczbie uczniów, terminu zawiadomienia o kontroli, zakresu danych w rozliczeniu dotacji oraz sposobu dokumentowania wydatków, mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Sąd podkreślił, że uchwała prawidłowo reguluje zarówno tryb rozliczania dotacji, jak i tryb jej kontroli. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała nie może wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd analizuje poszczególne przepisy uchwały w kontekście delegacji ustawowej i stwierdza, że regulacje dotyczące sposobu ustalania liczby uczniów, terminu zawiadomienia o kontroli, zakresu danych w rozliczeniu dotacji oraz sposobu dokumentowania wydatków mieszczą się w granicach upoważnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.f.z.o. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 36 § 3
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 36 § 4
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 36 § 1 - 5
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.p. art. 12 § 11
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 92 § 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 17 ust. 1 u.f.z.o. poprzez błędne uznanie, że określenie w miesięcznych informacjach stanu uczniów wyłącznie na 1 dzień miesiąca nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej. Naruszenie art. 36 ust. 3 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że treść tego przepisu nie określa terminu zawiadomienia organu prowadzącego o kontroli. Naruszenie art. 36 ust. 4 u.f.z.o. poprzez błędne uznanie, że wskazywanie szczegółowych danych rodziców pracowników i kontrahentów nie stanowi przekroczenia upoważnienia w zakresie przetwarzania danych osobowych. Naruszenie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez błędne uznanie, że w granicach upoważnienia mieści się określenie uprawnień podmiotów kontrolujących i obowiązków podmiotów kontrolowanych w sposób odmienny niż w art. 36 ust. 1-5 u.f.z.o. Naruszenie art. 36 ust. 1-5 u.f.z.o. poprzez niezastosowanie i uznanie, że kontrola może być prowadzona w trybie rozliczenia dotacji z pominięciem terminów zawiadomienia o kontroli. Naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że skarżone przepisy uchwały mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym zobowiązanie podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na dany dzień miesiąca, wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Autor skargi kasacyjnej błędnie interpretuje powyższy przepis, albowiem określony w nim termin dotyczy wyłącznie przekazania na wezwanie stosownych dokumentów osobie upoważnionej do kontroli. Należy podkreślić, że wykonując delegację ustawową, organ ten uprawniony jest do stworzenia takiego systemu kontroli, który będzie pozwalał na pełną weryfikację udzielania, rozliczania i wykorzystywania przez beneficjentów dotacji.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący
Piotr Pietrasz
członek
Jacek Surmacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących delegacji ustawowej dla organów samorządu terytorialnego w zakresie ustalania zasad udzielania i rozliczania dotacji oświatowych oraz przeprowadzania kontroli ich wykorzystania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii dotacji dla przedszkoli i innych placówek oświatowych, ale zasady interpretacji delegacji ustawowych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania placówek oświatowych i zakresu uprawnień organów samorządu terytorialnego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i oświatowym.
“Czy uchwała rady miasta może ograniczać prawo do dotacji dla przedszkoli? NSA wyjaśnia granice delegacji ustawowej.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1659/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Surmacz /sprawozdawca/ Małgorzata Grzelak /przewodniczący/ Piotr Pietrasz Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Sz 74/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-07-01 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 506 art. 147 §1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity Dz.U. 2019 poz 2325 art. 200, art. 184, art. 174 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. G, M. B., J. D., A. M., J. K., J. S., D. G., K. K., L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 74/20 w sprawie ze skargi H. G, M. B., J. D., A. M., J. K., J. S., D. G., K. K., L. M. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasad udzielania dotacji przedszkolom niepublicznym i publicznym prowadzonym przez organ inny niż jednostka samorządu terytorialnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. G, M. B., J. D., A. M., J. K., J. S., D. G., K. K., L. M. solidarnie na rzecz Rady Miasta Szczecin 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA") wyrokiem z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 74/20, po rozpoznaniu skargi H. G, M. B., J. D., A. M., J. K., J. S., D. G., K. K., L. M. (dalej: "skarżące") na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inny niż jednostka samorządu terytorialnego organ, funkcjonujących na terenie Miasta Szczecin oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania: w pkt 1 stwierdził nieważność § 7 ust. 10 załącznika nr 1 do uchwały w części obejmującej wyrażenie "jednak nie później niż do końca roku następnego po roku objętym rozliczeniem wykorzystania dotacji" oraz wyrażenie na końcu wskazanego ustępu "i 12"; w pkt 2 stwierdził nieważność § 7 ust. 11 załącznika nr 1 do uchwały w części obejmującej wyrażenie "oraz po jej zakończeniu, jeśli dotyczyłaby ona ustaleń poczynionych przez kontrolującego"; w pkt 3 stwierdził nieważność § 7 ust. 12 załącznika nr 1 do uchwały; w pkt 4 oddalił skargę w pozostałym zakresie; w pkt 5 zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 399 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w zakresie jego pkt 4 złożyły skarżące, wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i merytoryczne rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżące zarzuciły naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: 1) art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm. – dalej: "u.f.z.o.") poprzez błędne uznanie, że zawarte w § 4 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały określenie w miesięcznych informacjach stanu uczniów wyłącznie na 1 dzień miesiąca, nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej i nie ogranicza prawa do otrzymania dotacji na dziecko, które zapisane zostało do przedszkola np. 2 dnia roboczego, a tym samym nie stanowi przekroczenia delegacji wyrażonej w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., jak również nie modyfikuje definicji ucznia, na którego należna jest dotacja oraz błędne uznanie, że takie zawężenie nie narusza art. 17 ust. 1 u.f.z.o., co w konsekwencji prowadzi do wypłacania dotacji nie na każde dziecko, a tylko na takie, które było obecne w przedszkolu na dany dzień miesiąca, który to dzień statuujący przymiot ucznia określony jest nie aktem rangi ustawowej, a uchwałą danej jednostki samorządu terytorialnego; 2) art. 36 ust. 3 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że treść tego przepisu nie określa terminu zawiadomienia organu prowadzącego o kontroli, podczas gdy art. 36 ust. 3 u.f.z.o. wyraźnie wskazuje, że zawiadomienie winno to nastąpić w terminie 14 dni od okazania upoważnienia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że treść upoważnienia należy do materii, która winna być uregulowana aktem prawa miejscowego i to odmiennie od warunków wskazanych w tym przepisie; 3) art. 36 ust. 4 u.f.z.o. poprzez błędne uznanie, że wskazywanie szczegółowych danych, rodziców pracowników i kontrahentów poprzez wpisywanie danych w tabeli części G załącznika nr 8 nie stanowi przekroczenia upoważnienia w zakresie przetwarzania danych osobowych w związku z przeprowadzeniem kontroli, w sytuacji w której przetwarzanie danych osobowych możliwe jest jedynie w zakresie dzieci i pracowników przedszkoli, a nie obejmuje kontrahentów i rodziców; 4) art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez błędne uznanie, że w granicach upoważnienia ustawowego określonego tym przepisem mieści się określenie uprawnień podmiotów kontrolujących i obowiązków podmiotów kontrolowanych, tak jak zostało określone w § 7 ust. 3 w zakresie części G załącznika nr 8 uchwały, podczas gdy uprawnienia i zasady kontroli określone są w art. 36 ust. 1 - 5 u.f.z.o.; 5) art. 36 ust. 1 - 5 u.f.z.o. poprzez niezastosowanie i uznanie, że kontrola może być prowadzona w trybie rozliczenia dotacji, jak to zostało określone § 7 ust. 3 w zakresie części G załącznika nr 8 uchwały z pominięciem terminów zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli oraz miejscu i sposobu prowadzenia kontroli; 6) art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że w granicach upoważnienia określonego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. mieści się możliwość uregulowania poprzez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego treści skarżonych przepisów przedmiotowej uchwały w takim brzmieniu, jak to ma miejsce w przedmiotowej uchwale, przez co organ stanowiący nie naruszył postanowień art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, a zaskarżone przepisy przedmiotowej uchwały nie naruszają wskazanych powyżej przepisów Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 94 Konstytucji RP albowiem skarżone przepisy przedmiotowej uchwały wykraczają poza zakres wynikający z upoważnienia ustawowego określonego w art. 38 ust. 1 "ustawy o systemie oświaty", a nadto naruszają art. 36 ust. 2 u.f.z.o., w zakresie w jakim regulują prowadzenie kontroli. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną; regulacja ta jako mająca charakter szczególny wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, NSA mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku WSA. Przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Niewątpliwie intencją ustawodawcy było przeniesienie na rzecz organu jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do ustalenia ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych, jak i trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. W tym celu, organ jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest stworzyć skuteczny system postępowania, pozwalający na przyznanie dotacji, a następnie na kontrolę i pełną weryfikację wykorzystywania przez beneficjentów przyznanych dotacji. Dla pewnego usystematyzowania należy przypomnieć, że uchwała objęta skargą została podjęta na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o., art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.) oraz art. 12 pkt 11 i art. 40 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511 ze zm.). Skarżące w skardze do WSA, domagały się stwierdzenia nieważności § 4 ust. 1, § 7 ust. 3, § 7 ust. 8 lit. a, ust. 10, 11, 12, § 8 ust. 2, 3, § 9 ust. 2 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały (zwanego również "Trybem") oraz części G załącznika nr 8 do Trybu. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA m. in. oddalił skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 4 ust. 1, § 7 ust. 3, § 6 ust. 1 i 2, § 7 ust. 8 lit. a, § 8 ust. 2, 3, § 9 ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały oraz części G załącznika nr 8 do Trybu. W uzasadnieniu wyroku WSA zaznaczył, że objął kontrolą także zapisy § 6 ust. 1 i 2 załącznika nr 1 do uchwały, pomimo braku w skardze żądania stwierdzenia nieważności tej jednostki redakcyjnej, z uwagi na to, że skarżące w zarzutach skargi wskazywały na jej nieważność. Uzasadniając oddalenie skargi w części, WSA powołał się na pogląd wyrażony w orzecznictwie, zgodnie z którym zobowiązanie uchwałą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na 1 dzień miesiąca oraz wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. WSA podzielił również stanowisko organu, że zwiększoną dotację, w związku ze zwiększeniem Gminie części oświatowej subwencji ogólnej z 0,4 % rezerwy, mogą otrzymać wyłącznie te placówki niepubliczne lub publiczne prowadzone przez inny niż Gmina organ, które spełnią warunki wskazane w kryteriach podziału 0,4% rezerwy o czym Gmina musi wiedzieć na wcześniejszym etapie, tj. przed złożeniem łącznego wniosku o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej z 0,4 % rezerwy. WSA stwierdził, że organ uprawniony był do nałożenia na beneficjentów zobowiązania do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków w formie tabeli stanowiącej załącznik do Trybu. Odnośnie do kwestionowanego przez skarżące obowiązku opatrywania dokumentów adnotacją wraz z podpisem osoby reprezentującej organ prowadzący, WSA wskazał na rozbieżności w orzecznictwie, zwracając jednak uwagę na utrwalanie się linii która uznaje, że dopuszczalne jest nakładanie w uchwałach obowiązku opatrywania dokumentów finansowo-księgowych opisem, że dany wydatek został sfinansowany z dotacji otrzymanej z budżetu danej jednostki w określonej kwocie i dotyczy wskazanej jednostki (dotowanego podmiotu). Za całkowicie nietrafne WSA uznał zarzuty dotyczące szczegółowego określenia w zaskarżonej uchwale elementów upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz protokołu kontroli. WSA stwierdził również, że forma telefoniczna zawiadomienia o zamiarze prowadzenia kontroli jest dopuszczalna, jakkolwiek rzeczywiście to organ kontrolujący zobowiązany będzie w razie sporu udowodnić, że podjął czynności kontrolne dopiero po upływie wymaganego czasu od zawiadomienia. Wstępnie zauważyć wypada, że zarzuty skargi kasacyjnej powinny być powołane z konkretnymi regulacjami zawartymi w p.p.s.a., gdyż w pierwszej kolejności kwestionowane jest orzeczenie sądu administracyjnego, a ten sąd kontroluje legalność zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, stosując procedurę sądowoadministracyjną. Jeśli orzeczenie to jest błędne, to narusza ustawę p.p.s.a. Mając jednak na względzie uchwałę pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, stwierdzić należy, że sam fakt niepowiązania przepisów procedury stosowanej przed organami z przepisami p.p.s.a. nie powoduje po stronie NSA niemożliwości rozpoznania skargi kasacyjnej. Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 u.f.z.o. Skarżące kwestionują zawarte w § 4 ust. 1 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały zobowiązanie organów prowadzących do składania w Wydziale Oświaty Urzędu Miasta Szczecin w terminie do 5. dnia każdego miesiąca informacji o aktualnej liczbie uczniów według stanu na 1 dzień roboczy każdego miesiąca. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym zobowiązanie podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na dany dzień miesiąca, wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Wysokość dotacji (przekazywanej miesięcznie) uzależniona jest bowiem od rzeczywistej liczby uczniów niepublicznej szkoły lub placówki. Stąd też jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie do faktycznego stanu liczbowego uczniów. Źródłem tej wiedzy jest informacja od podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę (zob. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 1795/21, z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 201/18, z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1594/14). Ustalenie więc w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, obowiązku przekazania w określonym terminie, informacji o aktualnej liczbie uczniów, nie tylko nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, ale wręcz stanowi konieczną realizację tego upoważnienia. Stanowisko to wyrażone na gruncie uchylonych przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, pozostaje nadal aktualne, z uwagi na tożsame regulacje u.f.z.o., na co wskazał WSA w skarżonym kasacyjnie wyroku. Odnośnie zaś do wskazywanej w skardze kasacyjnej możliwości wyłączenia od dotacji uczniów, którzy zostali przyjęci do placówki później niż w pierwszym dniu miesiąca, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że to organ prowadzący powinien ustalić i zorganizować takie wewnętrzne zasady jego funkcjonowania, aby dysponować miarodajną wiedzą odnośnie do stanu liczby uczniów na dzień 1 każdego miesiąca (zob. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 42/11). Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy błędnej wykładni art. 36 ust. 3 u.f.z.o. poprzez uznanie, że treść tego przepisu nie określa terminu zawiadomienia organu prowadzącego o kontroli, podczas gdy przepis ten wyraźnie wskazuje, że zawiadomienie powinno nastąpić w terminie 14 dni od okazania upoważnienia, a w konsekwencji błędne uznanie, że treść upoważnienia należy do materii, która winna być uregulowana aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 36 ust. 3 u.f.z.o. przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji. Odnosząc się co do powyższego zarzutu, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej błędnie interpretuje powyższy przepis, albowiem określony w nim termin dotyczy wyłącznie przekazania na wezwanie stosownych dokumentów osobie upoważnionej do kontroli. Natomiast kwestia sposobu powiadomienia o terminie kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, została pozostawiona przez ustawodawcę do ustalenia organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego w uchwale wydanej na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Należy podkreślić, że wykonując delegację ustawową, organ ten uprawniony jest do stworzenia takiego systemu kontroli, który będzie pozwalał na pełną weryfikację udzielania, rozliczania i wykorzystywania przez beneficjentów dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że prawo do ustalenia trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, obejmuje również prawo do wskazania elementów upoważnienia do kontroli. Jednoznaczne wskazanie tych elementów, tak aby nie było wątpliwości w razie sporu, czy dokument stanowi rzeczywiście upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, jest również w interesie kontrolowanych. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 36 ust. 2 u.f.z.o. osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2 - także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji. Całkowicie niezrozumiały jest kolejny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 36 ust. 4 u.f.z.o. poprzez przekroczenie upoważnienia w zakresie przetwarzania danych osobowych w związku z przeprowadzeniem kontroli, poprzez wskazywanie szczegółowych danych rodziców pracowników i kontrahentów w tabeli części G załącznika nr 8 do Trybu. Tabela ta służy do uzupełnienia danych o dokumentach, na podstawie których sporządzono rozliczenie, tj. danych o rodzaju dokumentu (czy jest to faktura/rachunek/lista płac/umowa), dacie dokumentu, numerze dokumentu, rodzaju wydatku z tabeli w części E załącznika nr 8, wartości brutto z dokumentu, kwocie rozliczonej z dotacji dla danej placówki. Wpisywane do tabeli dane nie stanowią więc danych osobowych rodziców pracowników i kontrahentów. Odnosząc się do zarzutów opisanych w pkt 4 i 5 skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zwraca uwagę, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że § 7 ust. 3 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały, który stanowi, że wzór rozliczenia otrzymanej dotacji na wydatki podmiotu dotowanego, stanowi załącznik nr 8 do niniejszego Trybu, mieści się w Rozdziale 3 "Tryb rozliczania dotacji". Autor skargi kasacyjnej błędnie zatem łączy nałożenie na organy prowadzące obowiązku posługiwania się wzorem przy rozliczaniu dotacji, z naruszeniem przepisów art. 36 ust. 1-5 u.f.z.o., które dotyczą kontroli pobrania i wykorzystania dotacji. Regulacje dotyczące zasad przeprowadzania kontroli pobrania i wykorzystania dotacji zostały zamieszczone w Rozdziale 4 zaskarżonej uchwały. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez nałożenie na organy prowadzące obowiązku wypełnienia części G załącznika nr 8 do Trybu, stanowiącego wzór rocznego rozliczenia otrzymanej dotacji, należy wskazać, że obowiązek określenia beneficjentowi zakresu danych, niezbędnych do rozliczenia wykorzystanej dotacji, wynika wprost z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Wprowadzenie przez ustawodawcę w przepisie kompetencyjnym, jakim jest art. 38 ust. 1 u.f.z.o., ogólnego upoważnienia dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do określenia "zakresu danych które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania", oznacza pozostawienie temu organowi swobody w doborze rodzaju dokumentów rozliczeniowych, mających służyć ustaleniu, czy otrzymane z dotacji środki zostały wykorzystane celowo. Ponadto za dopuszczalną praktykę uznać należy redagowanie uchwały z uwzględnieniem załączników, przedstawiających w formie tabelarycznej informacje wymagane do rozliczenia dotacji (tak również NSA w wyroku z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 2035/19). Argument, że osoba zobowiązana do dokonania tego rozliczenia będzie musiała wpisać "kilkuset dokumentów w formularzu w terminie de facto 6 dni roboczych" - jest nietrafny, albowiem dane mogą być wprowadzane do formularza na bieżąco w miarę otrzymywania kolejnych dowodów księgowych. Zarzut naruszenia art. 36 ust. 1-5 u.f.z.o. poprzez uznanie, że kontrola może być prowadzona w trybie rozliczenia dotacji, z pominięciem terminów zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli oraz miejscu i sposobie prowadzenia kontroli, nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Przede wszystkim zarzut ten został sformułowany nieprawidłowo. Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie artykułu o złożonej budowie. Skarga kasacyjna tak sporządzona nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutu i zarzut ten nie jest należycie uzasadniony. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny ponownie wskazuje, że przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. przenosi na rzecz organu jednostki samorządu terytorialnego uprawnienie do ustalenia w drodze uchwały zarówno trybu rozliczania dotacji, jak i kontroli jej wykorzystania. Zaskarżona uchwała reguluje oddzielnie każdy z tych trybów, w Rozdziałach nr 3 i 4. Z powyższych względów niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, albowiem jak już powyżej wyjaśniono, skarżone przepisy mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego określonego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o., a ponadto nie naruszają przepisów art. 36 ust. 1 - 8 u.f.z.o., w zakresie w jakim regulują prowadzenie kontroli. Wypada jeszcze odnieść się do zarzutu, który sformułowany został w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 38 ust. 1 u.f.z.o. oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez zobowiązanie w § 7 ust. 8 lit. a załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały organów prowadzących do zamieszczania na dokumentach finansowo – księgowych potwierdzających wydatki, które zostały sfinansowane z dotacji stosownego opisu oraz zamieszczenia podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska osoby reprezentującej organ prowadzący. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na dwie linie orzecznicze w tym przedmiocie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę, przychyla się do poglądu, według którego tak sformułowany obowiązek umożliwia skuteczną kontrolę organu nad prawidłowością wydatkowanych kwot dotacji. Dzięki temu co do każdego wydatku będzie definitywnie przesądzone i utrwalone na dokumencie to, czy dany wydatek został sfinansowany z dotacji, czy też nie. Wprowadzony obowiązek mieści się zatem w granicach delegacji ustawowej bowiem tryb rozliczenia i prawidłowości wykorzystania dotacji jest elementem uchwały wynikającym z delegacji ustawowej (zob. wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 412/22, z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I GSK 76/19, z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2262/18, z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 1166/18). Reasumując, tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego i oczekiwanego skutku przez skarżące. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI