III SA/Lu 607/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2019-03-21
NSApodatkoweWysokawsa
prawo celnetranzyt zewnętrznydług celnyodpowiedzialność przewoźnikakradzieżUnijny Kodeks CelnyNCTSWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie długu celnego, uznając odpowiedzialność przewoźnika za towar skradziony podczas procedury tranzytu zewnętrznego.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności spółki P. C. S.A. jako przewoźnika za dług celny powstały w wyniku kradzieży części towaru (routerów ADSL) podczas procedury unijnego tranzytu zewnętrznego. Towar został objęty procedurą tranzytu, a następnie w urzędzie przeznaczenia stwierdzono brak plomb na kontenerze i niedobór 120 sztuk towaru. Skarżąca kwestionowała ustalenie, że kradzież nastąpiła w trakcie jej przewozu. Sąd uznał, że odpowiedzialność przewoźnika, podobnie jak głównego zobowiązanego, wynika z przepisów Unijnego Kodeksu Celnego i opiera się na zasadzie ryzyka, a stwierdzenie braku towaru i uszkodzonych plomb w urzędzie przeznaczenia jednoznacznie wskazuje na usunięcie towaru spod dozoru celnego w trakcie przewozu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę P. C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. stwierdzającą powstanie długu celnego w przywozie w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru (120 routerów ADSL) objętego procedurą unijnego tranzytu zewnętrznego. Spór dotyczył odpowiedzialności skarżącej jako przewoźnika za niedobór towaru, który miał zostać skradziony podczas transportu. Skarżąca podnosiła, że nie ustalono, iż kradzież nastąpiła w trakcie jej przewozu, a także że nie otrzymała żadnych reklamacji. Sąd administracyjny uznał jednak, że odpowiedzialność przewoźnika za przedstawienie towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia wynika z art. 233 ust. 3 Unijnego Kodeksu Celnego i opiera się na zasadzie ryzyka. Stwierdzenie w urzędzie celnym przeznaczenia braku plomb na kontenerze i niedoboru towaru, w sytuacji gdy kontener był prawidłowo zaplombowany na początku przewozu, jednoznacznie wskazuje na usunięcie towaru spod dozoru celnego w trakcie realizacji procedury tranzytowej przez skarżącą. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ta nie wymaga udowodnienia winy, a jedynie samego skutku w postaci niewykonania obowiązku przedstawienia towarów w nienaruszonym stanie. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przewoźnik jest odpowiedzialny za dług celny na zasadzie ryzyka, na mocy art. 233 ust. 3 UKC, jeśli miał wiedzę o objęciu towaru procedurą tranzytu i nie przedstawił go w nienaruszonym stanie w urzędzie przeznaczenia.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność przewoźnika za przedstawienie towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia wynika z przepisów UKC i opiera się na zasadzie ryzyka. Stwierdzenie braku towaru i uszkodzonych plomb w urzędzie przeznaczenia jednoznacznie wskazuje na usunięcie towaru spod dozoru celnego w trakcie przewozu, co rodzi odpowiedzialność przewoźnika niezależnie od udowodnienia winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

UKC art. 233 § ust. 1, 2, 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Pomocnicze

UKC art. 5 § pkt 12, 33

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

UKC art. 215 § ust. 2, 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

UKC art. 226 § ust. 1, 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 234

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

RW art. 306 § ust. 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny

RW art. 309 § ust. 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny

RW art. 310 § ust. 1, 2, 3, 4

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny

Rozporządzenie delegowane (UE) 2015/2446 art. 184 § akapit drugi

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika za dług celny na zasadzie ryzyka, niezależnie od winy. Stwierdzenie braku towaru i uszkodzonych plomb w urzędzie przeznaczenia jako dowód usunięcia towaru spod dozoru celnego w trakcie przewozu. Wiedza przewoźnika o objęciu towaru procedurą tranzytu, wynikająca z przedstawienia dokumentów i profesjonalnego charakteru działalności.

Odrzucone argumenty

Brak dowodów na to, że kradzież nastąpiła w trakcie przewozu realizowanego przez skarżącą. Brak reklamacji ze strony odbiorcy towaru. Niewystarczające wyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy przez organy. Dowolna ocena dowodów i pominięcie części materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność przewoźnika za przedstawienie towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia na zasadzie ryzyka. Usunięcie towaru spod dozoru celnego ma charakter obiektywny i nie wymaga ustalenia winy. Stwierdzenie w urzędzie celnym przeznaczenia braku plomb na kontenerze oraz niedoboru towaru jednoznacznie wskazuje na usunięcie towaru spod dozoru celnego w trakcie realizacji procedury tranzytu.

Skład orzekający

Iwona Tchórzewska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Robert Hałabis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności przewoźnika za dług celny w przypadku kradzieży towaru podczas procedury tranzytu zewnętrznego oraz zasady powstawania długu celnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży towaru podczas tranzytu zewnętrznego i odpowiedzialności przewoźnika na gruncie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności przewoźnika za kradzież towaru w tranzycie, co jest istotne dla branży logistycznej i celnej. Pokazuje, jak prawo celne traktuje takie sytuacje i jakie są konsekwencje dla przewoźników.

Przewoźnik odpowiedzialny za skradziony towar w tranzycie – nawet bez swojej winy?

Dane finansowe

WPS: 7706 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 607/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1501/19 - Wyrok NSA z 2023-07-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 5 pkt 12, 33; art. 215 ust. 2, 3; art. 226 ust. 1, 2; art. 233 ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U. 2018 poz 800
art. 122; art. 180; art. 187 § 1; art. 188; art. 191; art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Robert Hałabis Protokolant referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. C. Spółki [...] z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P.:
1. stwierdził powstanie długu celnego w dniu 14 sierpnia 2017 r., w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 120 routerów ADSL, objętych procedurą unijnego tranzytu zewnętrznego [...] z dnia 26 lipca 2017 r.;
2. zaklasyfikował towar do kodu CN/TARIC: [...]
3. ustalił wartość celną towaru na kwotę 7.706 zł;
4. określił kwotę długu celnego należnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego (typ opłaty: A00) w wysokości 0 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania P. C. Spółki Akcyjnej w W., zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej:
- uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części stwierdzającej powstanie długu celnego w przywozie na dzień 14 sierpnia 2017 r.;
- stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień 1 sierpnia 2017 r., w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 120 routerów ADSL, objętych procedurą unijnego tranzytu zewnętrznego [...] z dnia 26 lipca 2017 r.;
- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części.
Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiły następujące ustalenia:
W dniu 25 lipca 2017 r. do Oddziału Celnego w M. dostarczono przewożone koleją kontenery zawierające towary przywiezione z C.. Wśród towarów, objętych czasowym składowaniem według deklaracji skróconej do czasowego składowania nr [...] z dnia 25 lipca 2017 r., znajdowały się routery na 20 paletach, w kontenerze o nr [...], przewożone za przewozowym listem kolejowym SMGS.
Po przeładowaniu kontenera z rosyjskiego wagonu szerokotorowego na wagon normalnotorowy, agent celny w imieniu P. C. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przesłał do systemu NCTS zgłoszenie do procedury tranzytu [...] dotyczące towarów w postaci maszyn do odbioru, konwersji i transmisji lub regeneracji głosu, obrazów lub innych danych, włączając aparaty przełączające i routingowe na 20 paletach, w kontenerze nr [...] zabezpieczonym plombami nadawcy o nr [...], przewożonym na wagonie [...]. Organ celny przyjął zgłoszenie, które zostało zarejestrowane w systemie NCTS pod nr [...], a następnie zwolnił przesyłkę do wnioskowanej procedury bez przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z zapisami powyższej noty tranzytowej z dnia 26 lipca 2017 r. towary, których nadawcą była P. C. C. Sp. z o.o., a odbiorcą na Terminalu Intermodalnym w D. w [...] oddział firmy C. S., przewożone wagonem w kontenerze bez zamknięć celnych, powinny zostać dostarczone do niemieckiego urzędu celnego przeznaczenia – Z. D.-R. (kod [...]) w terminie do dnia 7 sierpnia 2017 r. Głównym zobowiązanym wpisanym w polu nr 50 zgłoszenia tranzytowego była spółka P. C. C..
Oddział Celny w M., będący urzędem wyjścia dla przedmiotowej operacji tranzytowej, otrzymał w dniu 1 sierpnia 2017 r. w systemie NCTS komunikat IE006 "Zawiadomienie o przybyciu towaru" do urzędu celnego przeznaczenia, a następnie w dniu 14 sierpnia 2017 r. komunikat IE018 tj. wyniki kontroli przesyłki w urzędzie przeznaczenia z kodem B1 oznaczającym "Niezgodności". W szczegółowych informacjach o kontroli w systemie NCTS urząd przeznaczenia odnotował różnicę w stosunku do danych zadeklarowanych w zgłoszeniu w zakresie masy brutto towaru, wskazując 5897,654 kg zamiast 6247,2 kg. W zakładce "Zdarzenia w trakcie przewozu" dokonano adnotacji wskazujących, że kontener dostarczono do urzędu celnego przeznaczenia ze złamanymi zamknięciami nadawcy oraz, że stwierdzono brak 12 kartonów towaru.
W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 4 października 2017 r. do złożenia wyjaśnień przez głównego zobowiązanego, P. C. C. Sp. z o.o. Agencja Celna w M. poinformowała, że zgłoszenie tranzytowe zostało przygotowane zgodnie z dokumentami otrzymanymi od zlecającego – T. E. W. Spółki z o.o. w W. oraz dokumentem przewozowym SMGS. Zlecający przekazał informację, że w trakcie realizacji przewozu przez P. C. S.A. na trasie M. – D. kontener został okradziony. Główny zobowiązany nie otrzymał wiążącej informacji odnośnie wartości skradzionego towaru. Do pisma dołączono kopie listu SMGS, kopie korespondencji elektronicznej prowadzonej z firmą zlecającą przewóz oraz kopie dokumentów otrzymanych od spółki T. E. W., tj: [...] kopie faktur z dnia 10 lipca 2017 r. i specyfikacje towarów, kopię Informacji wstępnej z dnia 11 sierpnia 2017 r. nr [...] z kontroli kontenera, z dokumentacją fotograficzną oraz kopię niemieckiego dokumentu [...] z dnia 14 sierpnia 2017 r.
Z treści korespondencji wynika, że skład z kontenerem [...] odjechał z M. w dniu 27 lipca 2017 r. o godz. 15:48, a na terminal w D. dojechał 31 lipca 2017 r. o godz. 15:00. Po dotarciu na terminal spółka T. E. W. otrzymała od swojego zleceniodawcy firmy F. z W. informację, że na kontenerze nie ma plomby. Odpowiedzialnym za zamknięcie przekazu celnego była firma C. S. GmbH.
Z treści informacji z dnia 11 sierpnia 2017 r. z kontroli kontenera wynika, że firma B. & T. GmbH w D. otrzymała w dniu 8 sierpnia 2017 r. zlecenie przeprowadzenia inspekcji od firmy A. G. P. Ltd. w [...] z tytułu wysunięcia roszczenia dla niedoboru ilościowego towaru z powodu kradzieży, gdzie ubezpieczonym jest firma F. S. O. z C.. Kontener [...] został podstawiony w doku załadowczym M. S. GmbH w D.. Podczas kontroli kontener został otwarty i dokonano inspekcji towaru. Jednostka paletowa z towarem o nr [...] była otwarta. Z palety zabranych zostało 12 kartonów, każdy po 10 ruterów. Inne palety w kontenerze były owinięte folią kurczliwą i pozostały nieuszkodzone; Potwierdzono całkowitą ilość niedoboru 120 jednostek detalicznych produktu [...]. Innych braków nie stwierdzono. Według informacji oryginalna plomba kontenera została usunięta przez osoby nieupoważnione, tak więc miały one dostęp do obszaru ładunku. W rezultacie wyżej wymienione ilości towaru zostały skradzione. Towary dostarczone do urzędu celnego przeznaczenia zostały w dniu 14 sierpnia 2017 r. objęte kolejną procedurą wg niemieckiego dokumentu [...] z dnia 14 sierpnia 2017 r.
Pismem z dnia 15 listopada 2017 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do P. C. S.A. o wyjaśnienie przyczyn rozbieżności w masie brutto towaru, dostarczenie szczegółowych informacji o brakujących towarach oraz wszelkich innych informacji mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a także kopii faktur. W odpowiedzi skarżąca podała, że przesyłka kontenerowa ([...]) była przewożona przez skarżącą na odcinku T./B. — M. (SMGS nr [...]) oraz na odcinku M. - R. na podstawie listu przewozowego CIM nr [...]. W dniu 25 lipca 2017 r. przesyłka została przyjęta od kolei białoruskich bez nieprawidłowości, z założonymi na kontenerze dwiema plombami. Kontener został przeładowany z wagonu szerokotorowego na wagon normalnotorowy. W dniu 27 lipca 2017 r. wagon z przedmiotowym kontenerem został włączony do pociągu relacji M. – D. i odjechał do stacji przeznaczenia. Przewoźnik nie dysponuje fakturą ani żadnymi informacjami o nieprawidłowościach występujących w trakcie przewozu przesyłki przez skarżącą, która nie zarejestrowała reklamacji do przedmiotowej przesyłki.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., skierowaną do P. C. C. Sp. z o.o. oraz P. C. S.A. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. stwierdził postanie długu celnego w przywozie na dzień 14 sierpnia 2017 r., w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 120 routerów ADSL, objętych procedurą tranzytu z dnia 26 lipca 2017 r. oraz określił kwotę długu celnego w wysokości 0 zł.
P. C. S.A. wniosła odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia w części dotyczącej uznania skarżącej za podmiot odpowiedzialny za postanie długu celnego i umorzenia postępowania w tym zakresie.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że od chwili przyjęcia towaru przez skarżącą od kolei białoruskich kontener zawierający towar był zabezpieczony dwiema plombami, a skarżąca nie ingerowała w zawartość kontenera. W toku postępowania nie ustalono, że wystąpiły jakiekolwiek zdarzenia, mające miejsce podczas przewozu towaru, które mogłyby skutkować zerwaniem plomby i kradzieżą towaru. Kontener pozostawał zabezpieczony plombami w chwili, w: której opuszczał stację w M.. Towar został przedstawiony w urzędzie przeznaczenia w dniu 1 sierpnia 2017 r., natomiast informacja o nieprawidłowości w postaci braku plomby i zniknięcia 12 kartonów towaru pojawiła się w systemie dopiero 14 sierpnia 2017 r., zatem 13 dni później. Zdaniem skarżącej z powyższego wynika, że towar w trakcie przewozu przez P. C. S.A. był należycie zabezpieczony i w takim stanie został przedstawiony w miejscu przeznaczenia. Organ bezpodstawnie założył, że do kradzieży towaru doszło podczas jego przewozu. W związku z przyjęciem takiego założenia, organ nie podejmował żadnych czynności zmierzających do ustalenia przebiegu zdarzeń i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca podkreśliła, że skoro nie otrzymała reklamacji wskazującej na uszkodzenie lub kradzież przesyłki, to należy przypuszczać, iż przewóz został zrealizowany w sposób prawidłowy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części obejmującej stwierdzenie powstania długu celnego w przywozie na dzień 14 sierpnia 2017 r. i stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień 1 sierpnia 2017 r., a w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 2013.269.1 z dnia 10 października 2013 r., dalej powoływane jako "UKC") od chwili wprowadzenia towarów na obszar celny Unii podlegają one dozorowi celnemu i mogą zostać poddane kontrolom celnym. Towary nieunijne pozostają pod dozorem celnym do momentu zmiany ich statusu celnego lub do czasu, gdy zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii lub zniszczone.
W niniejszej sprawie towary pochodzące z [...], a przeznaczone dla odbiorcy w [...] były przewożone koleją z C.. Bezpośrednio po wprowadzeniu towarów niewspólnotowych na obszar celny Unii Europejskiej zastosowano procedurę tranzytu zewnętrznego wobec towarów w postaci 8400 ruterów ADSL firmy ASUS model RT-AC51U, o łącznej masie brutto 6247,2 kg. Powyższe towary nie zostały dopuszczone do swobodnego obrotu po przekroczeniu granicy Unii, lecz w wyniku złożonego zgłoszenia celnego zostały objęte procedurą tranzytu zewnętrznego. Jak wynika ze zgłoszenia celnego, głównym zobowiązanym tj. osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu wpisaną w polu nr 50 zgłoszenia była P. C. C. Sp. z o.o. w W., w imieniu której zostało złożone zgłoszenie celne.
Odwołując się do przepisów dotyczących procedury tranzytu zewnętrznego, w tym art. 233 UKC, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że kluczową kwestią dla prawidłowej realizacji procedury tranzytu zewnętrznego jest przedstawienie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów objętych tą procedurą oraz właściwych dokumentów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 pkt 33 UKC przedstawienie towarów organom celnym oznacza powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do kontroli celnych. Do czasu aktualizacji i dostosowania nowego skomputeryzowanego systemu tranzytowego (NCTS) do regulacji wprowadzonych przepisami UKC, numer ewidencyjny (MRN) zgłoszenia tranzytowego przedstawia się organom celnym za pomocą wydruku dokumentu towarzyszącego.
Zgodnie z art. 215 ust. 2 UKC procedura tranzytu zostaje zamknięta przez organy celne, jeżeli na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie celnym wyjścia i danych dostępnych w urzędzie celnym przeznaczenia organy celne są w stanie stwierdzić, że procedura została zakończona w prawidłowy sposób. Urzędem zamknięcia dla operacji tranzytowych rozpoczętych w Polsce jest zawsze urząd wyjścia.
Na podstawie art. 233 ust. 2 UKC warunkiem zakończenia procedury tranzytu jest stwierdzenie tożsamości towaru z punktu wyjścia w punkcie przeznaczenia. Tym samym nieprzedstawienie towarów zgodnie z przepisami regulującymi procedurę tranzytu w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego.
W niniejszej sprawie towar przemieszczany koleją z C. został wprowadzony na obszar celny Unii Europejskiej i dostarczony do Oddziału Celnego w M. przez P. C. S.A. Następnie kontenery zawierające towar zostały przeładowane na 22 wagony normalnotorowe [...], a towary niewspólnotowe w kontenerach objęto procedurą tranzytu zewnętrznego T1, wg różnych MRN, w tym operacją stanowiącą przedmiot niniejszej sprawy. Towary w procedurze tranzytu zewnętrznego z Oddziału Celnego w M. do niemieckiego urzędu celnego przeznaczenia D.-R. ([...])/Terminala Intermodalnego w D., stacji R. były przewożone na podstawie kolejowego listu przewozowego CIM nr [...] przez P. C. S.A. – przewoźnika, który przedstawił przesyłkę w kontenerze wraz z tranzytowym dokumentem towarzyszącym w urzędzie celnym przeznaczenia.
W przedmiotowej sprawie procedura tranzytu zakończyła się, gdyż część towaru wraz z dokumentem towarzyszącym : została przedstawiona w urzędzie celnym przeznaczenia; który kontrolując procedurę stwierdził nieprawidłowości w toku realizacji operacji. Natomiast obowiązkiem urzędu wyjścia/zamknięcia było zbadanie zaistniałych nieprawidłowości oraz ich wyjaśnienie w celu zamknięcia tej procedury.
Zdaniem Dyrektora Iżby Administracji Skarbowej organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił miejsce powstania długu celnego, gdyż wobec niezamknięcia procedury tranzytu należało przyjąć, iż dług celny powstał w urzędzie wyjścia zgodnie z art. 87 ust. 2 UKC.
Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska organu pierwszej instancji co do daty powstania długu celnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że stosownie do art. 79 ust 2 lit. a) UKC dług celny powstaje z chwilą, gdy nie zostaje wypełniony obowiązek, którego niewypełnienie powoduje powstanie długu celnego. W ocenie organu odwoławczego możliwość spełnienia obowiązku przedstawienia towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia przestała być spełniana wraz z dokonaniem kradzieży, tj. z chwilą usunięcia części towarów spod procedury tranzytu. Zgodnie z art. 85 ust. 2 UKC jeżeli nie można dokładnie określić chwili powstania długu celnego, za chwilę powstania długu celnego uważa się chwilę, w której organy celne stwierdzą, że towary znajdują się w sytuacji powodującej powstanie długu. Skoro organ pierwszej instancji nie dysponował informacjami kiedy i gdzie skradziono towary, to należało przyjąć, że data przedstawienia towarów w urzędzie celnym przeznaczenia jest chwilą, w której organy celne stwierdziły, zgodnie z art. 85 ust. 2 UKC, że skradzione towary znajdują się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego.
Procedura tranzytu przewiduje bowiem formalności nie tylko w urzędzie celnym wyjścia, ale również w urzędzie celnym przeznaczenia. Zgodnie z art. 307 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 558, z późn. zm., dalej powoływanego jako "RW") urząd celny przeznaczenia informuje urząd celny wyjścia o przybyciu towarów tego samego dnia, w którym towary i MRN zgłoszenia tranzytowego zostają przedstawione zgodnie z art. 306 ust. 1 tego rozporządzenia. Według art. 309 ust. 1 RW urząd celny przeznaczenia przekazuje wyniki kontroli do urzędu celnego wyjścia najpóźniej w ciągu trzech dni od dnia, w którym towary zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia lub w innym miejscu zgodnie z art. 306 ust. 1. W wyjątkowych przypadkach termin ten można przedłużyć do sześciu dni. W niniejszej sprawie powyższy termin nie został zachowany przez niemiecki urząd przeznaczenia, jednakże w ocenie organu powyższa nieprawidłowość nie ma istotnego znaczenia w sprawie.
Ponadto w zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę, że w myśl art. 310 ust 1 RW jeżeli po otrzymaniu powiadomienia o przybyciu towarów urząd celny wyjścia nie otrzymał wyników kontroli w ciągu sześciu dni zgodnie z art. 309 ust. 1 lub z art. 309 ust. 2 akapit pierwszy lub w:ciągu dwunastu dni zgodnie z art. 309 ust. 2 akapit drugi, taki urząd celny niezwłocznie zwraca się z wnioskiem o przedstawienie wyników kontroli do urzędu celnego przeznaczenia, który przesłał powiadomienie o przybyciu towarów. Urząd celny przeznaczenia przesyła wyniki kontroli niezwłocznie po otrzymaniu wniosku od urzędu celnego wyjścia. Stosownie do art. 310 ust. 2 lit. b) w zw. z ust. 3 RW jeżeli organ celny państwa członkowskiego wyjścia nie otrzymał informacji umożliwiających zamknięcie procedury tranzytu unijnego lub odzyskanie długu celnego, organ ten zwraca się o przedstawienie takich informacji do osoby uprawnionej do korzystania z procedury lub, jeżeli wystarczające dane są dostępne w miejscu przeznaczenia, do urzędu celnego przeznaczenia gdy nie otrzymał wyników kontroli, których dotyczył wniosek złożony zgodnie z ust 1. Organy celne państwa członkowskiego wyjścia przesyłają wnioski o udzielenie informacji zgodnie z ust. 2 lit. b) w terminie siedmiu dni po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1. Odpowiedzi na wnioski złożone zgodnie z ust. 2 wysyła się w terminie 28 dni od daty ich wysłania (art. 310 ust. 4 RW).
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie towary były przewożone w kontenerach zabezpieczonych plombami chińskiego nadawcy. Po przedstawieniu kontenerów w urzędzie celnym przeznaczenia stwierdzono złamanie plomb zabezpieczających towar. To dlatego przesyłka została skierowana do kontroli towaru. W sytuacji, gdyby plomby były nienaruszone, urząd celny przeznaczenia zwolniłby przesyłkę bez kontroli. Jednak kontrolę procedury tranzytu przeprowadzono, co potwierdzają wyniki kontroli odnotowane w systemie NCTS kodem B1 w dniu 14 sierpnia 2017 r. Oprócz informacji o niezgodnościach w masie brutto towaru urząd celny przeznaczenia przekazał do urzędu celnego wyjścia dodatkowe informacje w zakładce "Zdarzenia w trakcie przewozu", w której podano, że kontener został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia bez plomb, a 12 kartonów z towarem zostało skradzionych na trasie transportu. Okoliczność, że identyfikacja skradzionego towaru została dokonana dopiero w dniu 8 sierpnia 2017 r., w wyniku reklamacji złożonej przez holenderskiego odbiorcę towaru, może wynikać ze specyficznej sytuacji logistycznej, w której towary na terminalu znajdowały się w kontenerach oraz z uwagi na to, że siedziby nadawcy i odbiorcy znajdowały się w [...] i [...]. Wyniki kontroli zostały wprowadzone do systemu NCTS dopiero w dniu 14 sierpnia 2017 r., tj. w dniu objęcia dostarczonych towarów o masie brutto 5897,654 kg kolejną procedurą wg dokumentu [...] z dnia 14 sierpnia 2017 r. Powyższą ocenę potwierdza treść Podręcznika tranzytowego – dokumentu [...] z dnia 27 kwietnia 2016 r., który w Części IV, Rozdział 4 Formalności w urzędzie celnym przeznaczenia wskazuje, iż po przedstawieniu towarów, dokumentu TAD i innych wymaganych informacji urząd celny przeznaczenia podejmuje decyzję, czy towary zostaną poddane kontroli, czy też następuje ich zwolnienie. Kontrolę towarów przeprowadza się na podstawie komunikatu IE001 otrzymanego z urzędu celnego wyjścia. Urząd celny przeznaczenia wysyła do urzędu celnego wyjścia komunikat IE018 z wynikami kontroli. Komunikat ten zawiera również wszelkie informacje naniesione na dokumencie TAD w trakcie przewozu (np. dotyczące przeładunku, nowych zamknięć celnych lub innych zdarzeń podczas przewozu).
Organ odwoławczy podniósł, że według art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania długu celnego, a zatem w okolicznościach sprawy w dniu 1 sierpnia 2017 r., a nie jak przyjął organ pierwszej instancji w dniu 14 sierpnia 2017 r. Nie ma to jednak wypływu na wysokość określonej decyzją kwoty długu celnego. Zgodnie z art. 234 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. W związku z tym zmiana daty powstania długu celnego nie będzie miała wpływu na wskazaną w decyzji organu pierwszej instancji datę, od której dłużnicy solidarni zobowiązani są do wyliczenia odsetek od kwoty długu celnego.
Powołując się na art. 79 ust. 1 lit. a) UKC organ wskazał, że jeżeli towary podlegają należnościom celnym przywozowym, dług celny w przywozie powstaje w przypadku usunięcia spod dozoru celnego. Dług celny powstaje z chwilą, gdy nie zostaje wypełniony obowiązek, którego niewypełnienie powoduje powstanie długu celnego, zaś dłużnikiem jest każda osoba zobowiązana do wypełnienia danych obowiązków (art. 79 ust. 2 lit. a) i ust. 3 lit. a) UKC). Dłużnikami z tytułu usunięcia towaru spod dozoru są: osoba, która dokonała usunięcia, osoby, które uczestniczą w takim działaniu, nabywają lub przechowują towary, jeżeli wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary zostają usunięte spod dozoru a dodatkowo dłużnikami są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu, a więc główny zobowiązany oraz potencjalnie przewoźnik i odbiorca towarów.
Odpowiedzialność P. C. C. Sp. z o.o., jako głównego zobowiązanego, wynika z art. 79 ust. 3 lit. a) UKC. Biorąc na siebie poprzez zgłoszenie celne do procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego rolę głównego zobowiązanego, podmiot ten w przypadku powstania długu celnego jest dłużnikiem bezwarunkowo i całkowicie obiektywnie. Przy tym odpowiedzialność głównego zobowiązanego w niniejszej sprawie nie jest kwestionowana.
Natomiast możliwość uznania przewoźnika za dłużnika długu celnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru na podstawie art. 79 ust. 3 lit. a) UKC uzależniona jest od wykazania niewykonania konkretnego obowiązku ciążącego na przewoźniku. Na przewoźniku, jako osobie przewożącej towary w procedurze tranzytu, ciążą obowiązki określone min. w art. 233 ust. 3 UKC. W niniejszej sprawie będąca przewoźnikiem P. C. S.A. nie przedstawiła w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie, gdyż jak ustalono w urzędzie celnym przeznaczenia, część towaru objętego procedurą tranzytu została skradziona podczas przewozu wykonywanego przez skarżącą.
Organ nie podzielił zarzutu nieuzasadnionego przyjęcia odpowiedzialności skarżącej podkreślając, że usunięcie towaru spod dozoru celnego ma charakter obiektywny i obejmuje każde działanie lub zaniechanie działania, które prowadzi do tego, że właściwemu organowi celnemu zostanie utrudniony dostęp do towaru objętego dozorem celnym oraz przeprowadzenie kontroli przewidzianej wspólnotowym prawem celnym. Do usunięcia towarów spod dozoru celnego nie jest konieczne zaistnienie zamiaru jako przesłanki subiektywnej, lecz wystarczy spełnienie przesłanek obiektywnych. Zatem, wobec stwierdzonych w urzędzie celnym przeznaczenia niezgodności w towarach spowodowanych kradzieżą z włamaniem w toku przewozu, niewykonanie obowiązku przedstawienia towarów objętych procedurą tranzytu w nienaruszonym stanie obciąża, obok głównego zobowiązanego, również przewoźnika P. C. S.A. Odpowiedzialność tych podmiotów jest odpowiedzialnością za sam skutek niewykonania obowiązku przedstawienia towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie przeznaczenia, ma charakter ściśle zobiektywizowany oparty na zasadzie ryzyka i nie wymaga ustalenia winy po stronie tych podmiotów.
Organ zauważył ponadto, że P. C. S.A. przedstawiła w urzędzie przeznaczenia kontener z towarem wraz z tranzytowym dokumentem towarzyszącym, a profesjonalny przewoźnik, jakim jest skarżąca, winien znać dokumenty towarzyszące przewożonym towarom. Okoliczność wiedzy o przyjęciu do przewozu towarów objętych procedurą tranzytu nie wymaga w niniejszej sprawie dowodzenia, gdyż skarżąca zna procedurę tranzytu, którą sama stosuje i na podstawie udzielonych pozwoleń korzysta z uproszczeń w procedurze tranzytu. Skarżąca od początku uczestniczy też w chińskiej Inicjatywie Pasa i Szlaku, a przy organizacji przewozów towarów niewspólnotowych stosuje procedury zabezpieczające przed ewentualnym przyjęciem do przewozu towarów bez zastosowanej procedury celnej.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ podniósł, że informacje przekazane przez głównego zobowiązanego i jego zleceniodawcę jedynie potwierdzają informacje urzędowe przekazane w systemie NCTS przez funkcjonariuszy celnych z urzędu przeznaczenia. Wskazany w liście CIM jako odbiorca Terminal w D. nie miał podstaw reklamowania przewozu towaru, który chiński nadawca ubezpieczył od kradzieży i innych tego typu zdarzeń, a reklamacje do ubezpieczyciela przewozu na całej trasie złożył holenderski odbiorca towaru. Z kolei organy celne wyjaśniają rozbieżności towarów objętych procedurą tranzytu na podstawie przepisów prawa celnego, w związku z czym zasadniczo nie badają treści umów cywilnoprawnych, na podstawie których przewożono towary, w tym w zakresie prawa czy możliwości reklamacji nieprawidłowo wykonanej usługi. Skoro, jak twierdzi organ celny i skarżąca, kontener wyruszył z urzędu celnego wyjścia zabezpieczony plombami, a przybył do niemieckiego urzędu celnego przeznaczenia bez plomb oraz części towaru, to logicznym wnioskiem jest, że kradzież nastąpiła w trakcie realizacji procedury tranzytu przez skarżącą. Kwestia czy kradzieży dokonano w trakcie przewozu czy w trakcie ewentualnych postojów na trasie przewozu nie ma istotnego znaczenia.
Organ nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących kompletności postępowania dowodowego, stwierdzając, że w sprawie dopuszczono całość dowodów, które przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem i analizie został poddany cały zebrany materiał dowodowy. Organ zauważył, że ewentualny dowód z przesłuchania w charakterze świadka osób, których skarżąca nie wskazała, na okoliczności miejsca i czasu dokonania włamania oraz kradzieży części towaru lub potwierdzenia kompletności towarów w chwili dotarcia do urzędu celnego przeznaczenia, nie podważy ustaleń niemieckiego urzędu celnego przeznaczenia odnotowanych w systemie NCTS, który z chwilą przybycia przedmiotowej przesyłki stwierdził zerwanie zamknięć, a następnie po dokonaniu identyfikacji rodzaju oraz ilości skradzionego towaru wprowadził wyniki kontroli wraz z informacją, że towary skradziono w trakcie przewozu wykonywanego z urzędu celnego wyjścia.
P. C. S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez:
a) brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, skutkujący nieuzasadnionym przyjęciem, że do kradzieży towaru znajdującego się w przewożonym kontenerze nr [...] doszło w trakcie przewozu przesyłki przez skarżącą, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby do kradzieży towaru doszło w trakcie realizowania przewozu przez skarżącą, a żaden z zainteresowanych nie zgłosił skarżącej reklamacji co do rzekomo skradzionego towaru;
b) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, w oparciu o które załatwiono sprawę, a w konsekwencji naruszono wymienione poniżej przepisy prawa materialnego;
2) 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, poczynienie ustaleń w oparciu o arbitralnie wybrane dowody i pominięcie reszty materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co doprowadziło do dokonania ustaleń sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i przyjęcia, że do kradzieży towaru doszło w trakcie przewozu przesyłki przez skarżącą, pomimo, że odbiorca nie zgłosił skarżącej reklamacji co do rzekomo skradzionego towaru, a reklamacja niewątpliwie zostałaby zgłoszona, gdyby kradzież nastąpiła;
oraz naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj:
3) art. 79 ust. 3 lit. a) w zw. z art. 79 ust. 1 lit. a) UKC w zw. z art. 233 ust. 3 UKC poprzez nieuzasadnione zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca jest odpowiedzialna za dług celny wynikający z usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego procedurą unijnego tranzytu zewnętrznego, podczas gdy:
a) nie zostało w toku postępowania wykazane, że do kradzieży towaru doszło w trakcie realizowania przewozu przez P. C. S. A.;
b) w toku postępowania nie ustalono i nie wykazano, że skarżąca posiadała wiedzę, iż przyjmuje towary przemieszczane w ramach procedury tranzytu unijnego.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uznania skarżącej za podmiot odpowiedzialny za powstanie długu celnego oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył prawidłowości przeprowadzenia procedury tranzytu zewnętrznego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Unii towarów nieunijnych, które w tym czasie nie podlegają: a) należnościom celnym przywozowym; b) innym należnościom określonym w innych stosownych obowiązujących przepisach; c) środkom polityki handlowej, jeżeli nie zakazują one wprowadzania towarów na obszar celny Unii lub wyprowadzania towarów z obszaru celnego Unii (art. 226 ust. 1 UKC). W szczególnych przypadkach procedurą tranzytu zewnętrznego są obejmowane towary unijne (art. 226 ust. 2 UKC).
Objęcie procedurą tranzytu dokonywane jest na podstawie zgłoszenia celnego, które zgodnie z art. 5 pkt 12 UKC oznacza czynność, przez którą osoba w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie.
Z art. 215 ust. 2 UKC wynika, że procedura tranzytu zostaje zamknięta przez organy celne, jeżeli na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie celnym wyjścia i danych dostępnych w urzędzie celnym przeznaczenia organy celne są w stanie stwierdzić, że procedura została zakończona w prawidłowy sposób. Organy celne podejmują wszelkie działania niezbędne do uregulowania sytuacji towarów, wobec których procedura nie została zamknięta zgodnie z określonymi warunkami (ust. 3).
Jeśli chodzi o rozkład obowiązków związanych z procedurą tranzytu Unijny Kodeks Celny w art. 233 ust. 1 przyjmuje zasadę, że osoba uprawniona do korzystania z procedury tranzytu unijnego odpowiada za: a) przedstawienie wymaganych informacji i towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie oraz zgodnie ze środkami przyjętymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów; b) przestrzeganie przepisów celnych dotyczących procedury; c) jeżeli przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej - złożenie zabezpieczenia w celu zapewnienia zapłaty kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadającej długowi celnemu lub innym należnościom mogącym powstać w odniesieniu do danych towarów zgodnie z innymi przepisami.
Obowiązek osoby uprawnionej do korzystania z procedury zostaje spełniony, a procedura tranzytu zostaje zakończona, jeżeli towary objęte procedurą oraz wymagane informacje są dostępne w urzędzie celnym przeznaczenia zgodnie z przepisami prawa celnego (art. 233 ust. 2 UKC).
Mając na względzie stan faktyczny niniejszej sprawy wymaga podkreślenia, że osoba przewożąca towary lub odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc, że są one przemieszczane w ramach procedury tranzytu unijnego, również odpowiadają za przedstawienie towarów w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie w nienaruszonym stanie i zgodnie ze środkami zastosowanymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów (art. 233 ust. 3 UKC).
Z przedstawionych uregulowań wynika, że decydującym dla prawidłowej realizacji procedury tranzytu zewnętrznego jest przedstawienie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów objętych tą procedurą oraz właściwych dokumentów zawierających wymagane informacje.
W rozpoznawanej sprawie, według zapisów widniejących w nocie tranzytowej T1, jako podstawowym dokumencie procedury tranzytowej, głównym zobowiązanym była P. C. C. Sp. z o.o., wpisana w polu nr 50 zgłoszenia tranzytowego jako główny zobowiązany. Na głównym zobowiązanym spoczywał więc obowiązek przedstawienia wymaganych informacji i towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie oraz zgodnie ze środkami przyjętymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów (art. 233 ust. 1 UKC).
Ponadto, co nie jest w sprawie kwestionowane, przewoźnikiem w okolicznościach sprawy była skarżąca P. C. S.A. Zatem skarżąca, jako przewożąca towary, również odpowiadała za ich przedstawienie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie w nienaruszonym stanie i zgodnie ze środkami zastosowanymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów, na zasadzie przewidzianej w powołanym wyżej przepisie art. 233 ust. 3 UKC. W świetle tego przepisu obowiązek przedstawienia towarów, który obciąża głównego zobowiązanego na mocy ust. 1 art. 233 UKC, może zostać rozciągnięty również na osobę przewożącą towary lub ich odbiorcę. Warunkiem jest posiadanie przez te podmioty wiedzy, że towary są objęte procedurą tranzytu. Art. 233 ust. 3 UKC zobowiązuje przewoźnika, który przejmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu unijnego, aby przedstawił je w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stwierdzenie organu, że skarżąca P. C. S.A., będąca przewoźnikiem w przedmiotowej procedurze tranzytu zewnętrznego, miała wiedzę o tym, iż przewożone towary są objęte tą procedurą. Jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji, to skarżąca przedstawiła w urzędzie przeznaczenia D.-R. (DE002656) kontener z towarem wraz z tranzytowym dokumentem towarzyszącym. Skarżąca jest podmiotem profesjonalnie zajmującym się przewozami towarów, zatem musiała mieć wiedzę co do rodzaju dokumentu oraz procedury, której dotyczył. Przedstawienie towarów organom celnym oznacza – w myśl przepisu art. 5 pkt 33 UKC – powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do kontroli celnych. W przypadku przybycia towarów objętych procedurą tranzytu unijnego do urzędu celnego przeznaczenia w takim urzędzie celnym przedstawia się: a) towary; b) MRN zgłoszenia tranzytowego; c) wszystkie informacje wymagane przez urząd celny przeznaczenia (art. 306 ust. 1 RW). Przy tym według ust. 2 art. 306 RW w odniesieniu do przedstawiania MRN zgłoszenia tranzytowego w urzędzie celnym przeznaczenia stosuje się art. 184 akapit drugi rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446. Przepis art. 184 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.U.UE.L.2015.343.1 z późn. zm.) określa sposoby przekazywania organom celnym numeru ewidencyjnego (MRN) operacji tranzytowej i numeru ewidencyjnego (MRN) operacji TIR. Na mocy akapitu drugiego tego artykułu do dat aktualizacji nowego skomputeryzowanego systemu tranzytowego, o których mowa w załączniku do decyzji wykonawczej 2014/255/UE, numer ewidencyjny (MRN) zgłoszenia tranzytowego przedstawia się organom celnym za pomocą środków, o których mowa w akapicie pierwszym lit. b) i c), to jest z wykorzystaniem tranzytowego dokumentu towarzyszącego lub tranzytowego dokumentu towarzyszącego/ bezpieczeństwo.
Ponadto nie budzi wątpliwości tranzytowy charakter przewozu towarów z C., realizowanego przez skarżącą na trasie T./B. – M., a następnie z M. do D., po wcześniejszym przeładowaniu towarów z rosyjskich wagonów szerokotorowych na wagony normalnotorowe. Należy zauważyć, że także na kopii karty przeładunkowej dołączonej do pisma skarżącej dnia 28 listopada 2017 r. oznaczono rodzaj komunikacji jako "Tranzyt".
Zdaniem Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca – jako przewoźnik który miał wiedzę, że przewożone towary są przemieszczane w ramach procedury tranzytu unijnego – podobnie jak główny zobowiązany była również odpowiedzialna za przedstawienie towarów w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie w nienaruszonym stanie i zgodnie ze środkami zastosowanymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów, a to stosownie do art. 233 ust. 3 UKC.
Wskazać jednocześnie należy, że w procedurze tranzytu obowiązuje również zasada poddania dozorowi celnemu towarów, od chwili ich wprowadzenia na obszar celny Unii (art. 134 ust. 1 UKC). Mogą one podlegać kontrolom celnym i pozostają pod dozorem celnym tak długo, jak jest to konieczne do określenia ich statusu celnego, i nie zostają podjęte bez zgody organów celnych. Towary nieunijne pozostają pod dozorem celnym do momentu zmiany ich statusu celnego lub do czasu, gdy zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii lub zniszczone.
Pod pojęciem dozoru celnego mieszczą się – zgodnie z art. 5 pkt 27 UKC – ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego i, w stosownych przypadkach, innych przepisów mających zastosowanie do towarów podlegających tym działaniom.
Usunięcie spod dozoru celnego oznacza utratę możliwości wykonywania przez organy wobec towarów wszelkich czynności o charakterze materialno-technicznym lub prawnym wynikających z norm prawa celnego lub innych przepisów znajdujących zastosowanie do tych towarów. Usunięcie towaru spod dozoru celnego powoduje zaś, zgodnie z art. 79 ust. 1 lit. a) UKC powstanie w przywozie długu celnego, którego dłużnikiem, zgodnie art. 79 ust. 3 UKC jest: a) każda osoba zobowiązana do wypełnienia danych obowiązków; b) każda osoba, która wiedziała lub powinna była wiedzieć o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z przepisów prawa celnego, a która działała na rzecz osoby zobowiązanej do wypełnienia obowiązku lub uczestniczyła w działaniu, które doprowadziło do niewypełnienia obowiązku; c) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która w chwili ich nabycia lub wejścia w ich posiadanie wiedziała lub powinna była wiedzieć, że obowiązek wynikający z przepisów prawa celnego nie został wypełniony.
Z przytoczonych norm prawnych wynika, że nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów objętych procedurą tranzytu, wraz z właściwymi dokumentami jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego.
Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem jednoznacznie, że w urzędzie celnym przeznaczenia nie przedstawiono części towaru objętego tranzytem zewnętrznym, a mianowicie 120 routerów ADSL. Okoliczność ta wynika wprost z Informacji wstępnej [...] sporządzonej w dniu 11 sierpnia 2017 r. (k. [...] i [...] akt administracyjnych), w świetle której oryginalna plomba kontenera została usunięta przez osoby nieupoważnione, a z otwartej palety zostało zabranych 12 kartonów po 10 routerów ADSL. Inne palety w kontenerze były owinięte folią kurczliwą i nieuszkodzone. Stwierdzenie braku opisanych towarów nie było kwestionowane w toku postępowania administracyjnego przez głównego zobowiązanego, jak również przez skarżącego przewoźnika. Natomiast w skardze skarżąca zarzuca nieuzasadnione przyjęcie, iż do kradzieży towaru znajdującego się w przewożonym kontenerze nr [...] doszło w trakcie realizowania przewozu przesyłki przez P. C. S.A., podkreślając, że żaden z zainteresowanych nie zgłosił u skarżącej reklamacji w tym zakresie, a także wskazując, iż organy nie ustaliły czy dokumentacja towaru odpowiadała rzeczywistej zawartości kontenera, jak również, że nie zbadano czy do kradzieży nie doszło podczas składowania towaru w magazynie, gdyż nie można wykluczyć, iż do zerwania plomby, a następnie kradzieży towaru doszło już po zakończeniu przewozu przez skarżącą. Skarżąca podkreśliła, że pomiędzy przedstawieniem towaru w urzędzie przeznaczenia, a ujawnieniem w systemie informacji o nieprawidłowościach upłynęło 13 dni.
Podniesione zarzuty nie zasługują jednak na podzielenie.
Przywołany wyżej opis kontenera w czasie jego kontroli, zawarty w Informacji wstępnej [...] z dnia 11 sierpnia 2017 r., a także dołączona do tej informacji dokumentacja fotograficzna przekonują, że wbrew sugestii skarżącej ujawniony brak towaru nie wynikał z pomyłki przy jego załadunku, ale towar został usunięty z jednej z palet po wcześniejszym zerwaniu plomb nadawcy. Wymaga też podkreślenia, że kontener, w którym znajdował się towar, był w momencie rozpoczęcia przewozu zabezpieczony dwiema plombami, co przyznała skarżąca w piśmie z dnia 28 listopada 2017 r. Skarżąca podjęła przewóz towarów zgodnie z listami przewozowymi SMGS, a następnie CIM oraz dysponowała kartą przeładunkową towarów określającą ich ilości i, jak sama stwierdziła, przedmiotowa przesyłka została przejęta od kolei białoruskich bez nieprawidłowości. Natomiast w urzędzie przeznaczenia stwierdzono brak plomb na kontenerze. Ponadto, na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, okoliczność że kontener został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia bez plomb, a 12 kartonów z towarem zostało skradzionych na trasie transportu wynika z treści adnotacji urzędu przeznaczenia w systemie NCTS. Taka informacja widnieje w zakładce "Zdarzenia w trakcie przewozu" (k. [...]-[...] akt administracyjnych).
Nie ma podstaw do przyjęcia, jak wywodzi skarżąca, że do usunięcia towaru spod dozoru celnego mogło dojść już po zakończeniu przewozu przez P. C. S.A. Trzeba zauważyć, że towar został objęty kolejną procedurą dopiero w dniu 14 sierpnia 2017 r., na co wskazują zapisy na wydruku z niemieckiego systemu celnego (k. [...] akt administracyjnych). Towar wcześniej nie został zwolniony bez przeprowadzenia kontroli, ale cały czas pozostawał pod dozorem celnym. Przy tym trafny jest wniosek organu, że właśnie stwierdzenie w urzędzie przeznaczenia złamania plomb spowodowało, iż towary nie zostały zwolnione bez kontroli. Złamanie plomb zabezpieczających towar stwierdzono po przedstawieniu kontenera w urzędzie przeznaczenia w D. . Taki wniosek wynika z powołanej wyżej adnotacji w zakładce "Zdarzenia w trakcie przewozu" w systemie NCTS. Tego rodzaju informacja została też uzyskana przez spedytora – T. E. W. Spółkę z o.o. w W. od zleceniodawcy – firmy F. W. (k. [...] i [...] akt administracyjnych). Wyniki kontroli zostały odnotowane w systemie NCTS przez zastosowanie kodu B1, co odnosiło się do wyjaśnienia niezgodności, które dotyczą błędnej masy oraz ilości opakowań.
W konsekwencji logiczny i zasadny jest wniosek organu, że skoro kontener w momencie opuszczenia urzędu celnego wyjścia był zabezpieczony plombami, co przyznawała skarżąca, a w urzędzie celnym przeznaczenia stwierdzono brak plomb oraz części towaru, to usunięcie towaru spod dozoru celnego nastąpiło w trakcie realizacji przez skarżącą procedury tranzytu.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczność, że dopiero w dniu 14 sierpnia 2017 r., a więc 13 dni po przesłaniu z urzędu przeznaczenia do urzędu wyjścia komunikatu o przybyciu towaru, ujawniono w systemie informację o nieprawidłowościach, gdyż wiązało się to z przeprowadzonymi czynnościami kontroli, w toku której ustalono rodzaj i ilość towaru usuniętego spod dozoru celnego. W tym kontekście zasadnie też organ zwrócił uwagę na wynikający z przepisów art. 310 ust. 1 i ust. 2 RW łączny czas, w którym podejmowane są czynności zmierzające do uzyskania przez urząd celny wyjścia wyników kontroli, wynoszący 13 dni.
Odmiennych wniosków nie uzasadnia też akcentowana przez skarżącą okoliczność niezgłoszenia przez zainteresowane podmioty reklamacji do P. C. S.A. Brak zgłoszenia reklamacji w stosunku do przewoźnika może wynikać chociażby z faktu korzystania z ubezpieczenia, na co wskazuje treść Informacji wstępnej z dnia 11 sierpnia 2017 r., w której jako ubezpieczonego podano F. S. O., S. [...].
Natomiast odpowiedzialność osób zobowiązanych do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, w wypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego oparta jest na zasadzie ryzyka. Zatem odpowiedzialność przewoźnika, tak jak i głównego zobowiązanego, jest odpowiedzialnością za sam skutek niewykonania obowiązku przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia.
Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że wbrew sformułowanym zarzutom ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji są prawidłowe i znajdują oparcie w materiale dowodowym, który był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Zasadnie też podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wskazując na potrzebę przeprowadzenia dowodów osobowych skarżąca nie podała osób, które miałyby być przesłuchane w charakterze świadków. Słusznie też zwrócono uwagę na istotne znaczenie w sprawie ustaleń niemieckiego urzędu celnego przeznaczenia odnotowanych w systemie NCTS.
W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 79 ust. 3 lit. a) w zw. z art. 79 ust. 1 lit. a) UKC i art. 233 ust. 3 UKC wskutek uznania skarżącej za podmiot odpowiedzialny za dług celny wynikający z usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego procedurą unijnego tranzytu zewnętrznego. Przyjęcie przez organ odpowiedzialności skarżącej znajdowało bowiem podstawę w okolicznościach faktycznych sprawy oraz powołanych przepisach prawa.
W ocenie Sądu w świetle art. 79 ust. 2 lit. a) oraz art. 85 ust. 2 UKC właściwe jest również ustalenie organu odwoławczego odnośnie daty powstania długu celnego. Ocena dokonana w tym zakresie w zaskarżonej decyzji w pełni zasługuje na podzielenie.
Jednocześnie niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy wyrażonego w art. 234 Ordynacji podatkowej zakazu reformationis in peius, wskutek ustalenia wcześniejszej daty powstania długu celnego, niż wynikało to z decyzji organu pierwszej instancji. Jak wyjaśnił bowiem organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiącym jej integralną część, z uwagi na zakaz wynikający z art. 234 Ordynacji podatkowej zmiana daty powstania długu celnego nie będzie miała wpływu na datę, od której naliczane są odsetki. Sformułowana w ten sposób decyzja jest wiążąca dla organu. Nie ma zatem podstaw do uznania naruszenia art. 234 Ordynacji podatkowej ze względu na następcze postepowanie podatkowe.
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzję wydano z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z podstawowymi zasadami wynikającymi z przepisów art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Organy celne zapewniły stronom, w tym skarżącej, czynny udział w każdym stadium postępowania.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę jak nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI