I GSK 1642/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-19
NSAfinanse publiczneWysokansa
środki unijnefinanse publicznekwalifikowalność wydatkówumowy cywilnoprawnestosunek pracynaruszenie procedurzwrot dofinansowaniaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu środków unijnych, uznając wynagrodzenie pracownicy zatrudnionej na umowę cywilnoprawną za niekwalifikowalne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów o zwrocie środków unijnych. Sąd I instancji uznał za niekwalifikowalne wynagrodzenie pracownicy E. S., zatrudnionej na umowę cywilnoprawną, mimo że była już zatrudniona na umowę o pracę, uznając to za naruszenie procedur. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i wskazując na brak wykazania przez skarżącą uzasadnionych podstaw do zawarcia dodatkowej umowy cywilnoprawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącą zwrotu środków unijnych. Sprawa dotyczyła projektu realizowanego przez W. R. "A" Przedszkole Niepubliczne, gdzie wystąpił problem z kwalifikowalnością wynagrodzenia pracownicy E. S. Pracownica ta była zatrudniona na umowę o pracę, a następnie zawarto z nią dodatkowe umowy cywilnoprawne na prowadzenie zajęć w ramach projektu. Sąd I instancji uznał, że takie podwójne zatrudnienie narusza procedury, a wydatki na wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej są niekwalifikowalne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zostały skutecznie uzasadnione. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała, iż zawarcie dodatkowej umowy cywilnoprawnej było uzasadnione, zwłaszcza w kontekście charakteru zadań i możliwości ich wykonania w ramach istniejącego stosunku pracy. NSA podzielił stanowisko WSA, że wydatki te były niekwalifikowalne zgodnie z Wytycznymi, a skarżąca nie udowodniła, że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające odstępstwo od tej zasady. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano uzasadnionych podstaw do zawarcia dodatkowej umowy cywilnoprawnej, a charakter zadań nie wyklucza możliwości ich realizacji w ramach stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż zawarcie dodatkowej umowy cywilnoprawnej z pracownikiem było uzasadnione. Podkreślono, że obowiązki w ramach obu umów były tożsame, a skarżąca nie udowodniła, że nie było możliwości wykonania tych zadań w ramach istniejącego stosunku pracy lub że charakter pracy wykluczał taką możliwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 184

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 207 § ust. 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. art. 89 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. art. 98 § ust. 2

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie procedur poprzez zatrudnienie pracownicy na umowę cywilnoprawną do wykonywania tych samych obowiązków, które realizowała na podstawie umowy o pracę, co skutkuje niekwalifikowalnością wydatków. Brak wykazania przez skarżącą uzasadnionych podstaw do zawarcia dodatkowej umowy cywilnoprawnej, które wyłączałyby możliwość realizacji zadań w ramach stosunku pracy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i przepisów prawa materialnego, które nie zostały skutecznie uzasadnione lub były skierowane przeciwko ustaleniom faktycznym sądu pierwszej instancji. Argumentacja skarżącej dotycząca tożsamości obowiązków, odległości miejscowości, czy charakteru dzieci (niepełnosprawne/zdrowe) jako uzasadnienie dodatkowego zatrudnienia, uznana za niewystarczającą.

Godne uwagi sformułowania

nie każde bowiem naruszenie prawa procesowego skutkuje uwzględnieniem skargi, lecz takie które miało istotny wpływ na wynik sprawy nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji, ani też skutecznie wykazywać braków lub błędów w tych ustaleniach nie jest rolą zwłaszcza Sądu odwoławczego, biorąc pod uwagę wskazany zakres kognicji, poszukiwanie zamiast strony argumentów uzasadniających kwalifikowalność spornych w tej sprawie wydatków.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Henryk Wach

członek

Michał Kowalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy unijnych, w szczególności wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, gdy posiadają już umowę o pracę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych Wytycznych i stanu faktycznego, ale ogólne zasady dotyczące wykazania uzasadnienia dla dodatkowych umów cywilnoprawnych mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kwalifikowalności wydatków w projektach unijnych, a konkretnie sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniany na dwóch umowach. Jest to istotne dla beneficjentów funduszy UE.

Czy podwójne zatrudnienie pracownika w projekcie unijnym zawsze oznacza zwrot środków?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1642/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Henryk Wach
Michał Kowalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
II GZ 271/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-11
I GZ 305/18 - Postanowienie NSA z 2018-10-09
V SA/Wa 3327/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-12-06
I GZ 142/19 - Postanowienie NSA z 2019-05-16
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 885
art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 184
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia Michał Kowalski (spr.) Protokolant Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3327/16 w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 19 października 2016 r. nr DZF.IV.0251.254.2016.ESO.1; IK 25237 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. R. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3327/16 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 259 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę W. R. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 19 października 2016 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W. R. (dalej jako skarżąca, strona lub beneficjent), prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą W. R. "A" Przedszkole Niepubliczne (dalej jako przedszkole), realizowała w okresie od 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2015 r. projekt pt.: "[...]" na podstawie zawartej w dniu 4 września 2013 r. umowy o dofinansowanie projektu nr 1147/POKL.09.01.01-06-016/13-00.
Pismem z dnia 2 lipca 2015 r., Instytucja Pośrednicząca wezwała Beneficjenta na podstawie art. 207 ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2013 poz. 885, dalej jako u.f.p.) do zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma.
W związku z brakiem zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne, pismem z dnia 15 września 2015 r. IP wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a następnie decyzją z dnia 15 lipca 2016 r. orzekła o zobowiązaniu do zwrotu kwoty wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako wykorzystanej z naruszeniem procedur, nadto orzekła o umorzeniu w części postępowania co do zwrotu części środków.
Strona skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia 19 października 2016 r., uchylił decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 15 lipca 2016 r. w części dot. zwrotu kwoty wraz z odsetkami i w tym zakresie umorzył postępowanie, natomiast w pozostałej części utrzymał decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności zwrotu części dofinansowania związanej z zatrudnieniem pani E. S. (dalej też jako pracownik), która była zatrudniona poza projektem u skarżącej na podstawie umowy o pracę z dnia 31 sierpnia 2013 r. na czas określony od dnia 1 września 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. Jednocześnie w dniu 2 stycznia 2014 r. skarżąca zawarła z pracownikiem dwie umowy zlecenia oraz w dniu 7 października 2013 r. jedną umowę zlecenia na prowadzenie zajęć z języka angielskiego w ramach realizowanego projektu.
Sąd I instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wszystkie obowiązki wykonywane przez pracownika w ramach realizacji projektu powinny być wykonywane na podstawie umowy o pracę, zaś zawarcie przez skarżącą ze swoją pracownicą odrębnych umów cywilnoprawnych uznał za nieprawidłowe i sprzeczne z Wytycznymi. Porównując zakres obowiązków przewidzianych w umowie o pracę i umowach cywilnoprawnych WSA uznał, że obowiązki świadczone przez pracownika w ramach powyższych umów - jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji - były tożsame i obejmowały prowadzenie zajęć z języka angielskiego. Zatem w ramach umów cywilnoprawnych wykonywane były te same zadania, które realizowano w ramach pracowniczych obowiązków służbowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wskazywane naruszenia stanowią naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 184 u.f.p. Spełniona zatem została dyspozycja normy z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Nadto w myśl umowy skarżąca zobowiązała się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, jeśli zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez beneficjenta wykorzystane z naruszeniem cyt. powyżej procedur.
W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 oraz art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157. poz. 1240 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do ich bezpodstawnego zastosowania i w konsekwencji błędnego uznania, iż odwołująca dopuściła się wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 UFP;
- błędną wykładnię Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL podrozdział 4.5.2 pkt 1;
- art. 89 us.2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Społecznego raz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE.L 210 z 31 lipca 2006 r. ze zm. W związku z art.2 pkt 7 tego rozporządzenia, poprzez błędne uznanie . że przepis pozwala niejako w sposób automatyczny korekt, bez względu na wagę i rodzaj uchybienia oraz skutki finansowe uchybienia;
- art. 98 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju
2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania tj.:
- art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności przedstawionych przez skarżącego w skardze, a tym samym nietrafne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest do zwrotu środków dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;
- art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. przez oddalenie skargi i ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i stwierdzenie, że zgromadzone przez organ dowody są wystarczające, podczas gdy pominięto, że organ w trakcie postępowania administracyjnego ma obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy, a zatem musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w sprawie w celu wydania decyzji, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił;
- art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie oraz brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie i nieustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącą kwestii oraz brak wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że sporne zagadnienie materialnoprawne było już przedmiotem orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w niniejszym składzie w pełni zgadza się z linią orzeczniczą (m.in. wyroki WSA z dnia: 30 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 854/16; NSA z dnia: 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 2002/18)
W kwestii zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podkreślenia wymaga, że nie został – wbrew wymogowi ustawowemu – uzasadniony. W konsekwencji skarżąca kasacyjnie nie wykazała również wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc związku przyczynowego między naruszeniem tego przepisu a rozstrzygnięciem sprawy. Nie każde bowiem naruszenie prawa procesowego skutkuje uwzględnieniem skargi, lecz takie które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co wymagało przedstawienia stosownej argumentacji. Ponadto w oparciu o treść zarzutu stwierdzić trzeba, że naruszenia tego przepisu skarżąca kasacyjnie upatruje w istocie w wadliwym przeprowadzeniu kontroli sądowej przez Sąd I instancji. Wskazuje na to sformułowanie skargi kasacyjnej, że "nietrafne ustalenie, że skarżąca zobowiązana jest do zwrotu środków dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem", pomijając, że w tej sprawie zwrotowi nie podlegała dotacja oświatowa, lecz przyznane dofinansowanie ze środków unijnych. Tymczasem w oparciu o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji, ani też skutecznie wykazywać braków lub błędów w tych ustaleniach (tak np. wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 r., II FSK 2089/17, LEX nr 2977144). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (tak np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r., II OSK 3474/19, LEX nr 2809268). Powyższe wady konstrukcyjne są na tyle ważkie, że uniemożliwiły ocenę prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Nie pozwalają one na to, by Sąd kasacyjny wypowiedział się w tym zakresie nawet wówczas gdy uzasadnienie wyroku pozostawia wiele do życzenia z uwagi na znaczne braki. Nie zmienia to faktu, że ocena prawna Sądu I instancji w istocie sprowadziła się do zacytowania przepisów prawa oraz postanowień umowy o dofinansowanie, zaś ocena faktyczna – najbardziej spornych w tej sprawie okoliczności faktycznych a kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy – sprowadziła się, pomimo, tego, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest obszerne, kilkunastostronicowe, wyłącznie do ogólnikowego stwierdzenia prawidłowości tej oceny dokonanej w zaskarżonej decyzji.
Sąd podzielił argumentację organu dotyczącą uznania za wydatek niekwalifikowalny wynagrodzenia E. S.. Skarżąca zawierając umowę cywilnoprawną z pracownikiem zatrudnionym w ramach stosunku pracy, naruszyła zapisy Wytycznych podrozdziału 4.5.2 pkt 1, a więc wydatki w tym zakresie należało uznać za niekwalifikowalne. Identyczne stanowisko zajął w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I GSK 1743/19, w której oddalono skargę kasacyjną strony skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1533/18 w sprawie ze skargi strony na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z 29 czerwca 2018 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Niemniej jednak wobec braku prawidłowo skonstruowanego zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny – będąc związany granicami skargi kasacyjnej – nie posiadał kompetencji do oceny prawidłowości sporządzenia uzasadnienia wyroku i uwzględnienia skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie tegoż przepisu.
Wadę konstrukcyjną posiadają również zarzuty naruszenia prawa materialnego, zwłaszcza zaś błędnej wykładni. W tym zakresie uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnej argumentacji. Dość skromne w treści uzasadnienie tej skargi sprowadza się do wykazania naruszenia przepisów prawa procesowego. Zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można natomiast zwalczać ustaleń faktycznych (wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2020 r., I FSK 1396/17, LEX nr 2785318). Nie sposób więc o treść skargi kasacyjnej ustalić, w czym skarżąca kasacyjnie upatruje błędnej wykładni prawa materialnego – wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach programu. Nadto analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji dokonywał wykładni prawa materialnego. Bowiem ograniczył się wyłącznie do zacytowania odpowiednich regulacji istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Nie sposób też nie odnieść wrażenia, że istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Niedopuszczalne jest jednak postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 29 października 2019 r., I GSK 294/17, LEX nr 275518). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym, w ocenie strony, ustaleniu faktu (wyrok NSA z 13 listopada 2019 r., II OSK 2460/18, LEX nr 2743694). Tym bardziej więc nie sposób zrozumieć intencji skarżącej sformułowania tego zarzutu, a w konsekwencji zarzucić Sądowi I instancji dokonania błędnej wykładni prawa materialnego. W tym zakresie skarga kasacyjna nie została zatem skierowana przeciwko zaskarżonemu wyrokowi.
Zarzuty prawa procesowego i pozostające z nimi w związku funkcjonalnym zarzuty błędnego zastosowania prawa materialnego nie są zasadne. W tym zakresie skarga kasacyjna ma polemiczny charakter ze stanowiskiem Sądu I instancji, wyrażonym w zakresie oceny faktycznej dość skromnie. Przedstawia własną ocenę okoliczności faktycznych sprawy. Nie wykazuje w żaden sposób wpływu naruszenia tych przepisów na wynik sprawy, co stanowi obligatoryjny element skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie przedstawiła przekonującej argumentacji wskazującej na wadliwość kontrolowanej decyzji. Podnieść trzeba, że z ustaleń organów, przyjętych za podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, i niekwestionowanych przez skarżącą kasacyjnie wynika, że E. S. nauczycielka świadczyła na rzecz skarżącej w ramach umowy o pracę, a następnie w ramach projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej, zaś zakres obowiązków tej nauczycielki w obu tych przypadkach był tożsamy. Zgodnie z podrozdziałem 4.5.2. pkt 1 Wytycznych kwalifikowanie wydatków poniesionych na wynagrodzenie osoby zaangażowanej do projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej, która jest jednocześnie pracownikiem beneficjenta zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy charakter zadań wyklucza możliwość ich realizacji w ramach stosunku pracy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby zatrudnienie tej nauczycielki na podstawie dodatkowej umowy cywilnoprawnej wyczerpywało przesłankę uzasadnionego przypadku jako wyjątku od przyjętej w tym punkcie zasady. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca ograniczyła się wyłącznie do stwierdzenia, że nikt poza tą nauczycielką nie zgłosił się do konkursu, a nauczycielka ta wyraziła zgodę na prowadzenie dodatkowych zajęć, które wykonywała w miejscowościach od siebie znacznie odległych, oraz że w ramach stosunku pracy miała zajęcia z dziećmi niepełnosprawnymi, zaś w ramach umowy cywilnoprawnej – z dziećmi zdrowymi. Z tych okoliczności wywiodła, że nie było możliwości rozszerzenia pracownikowi obowiązków w ramach tej samej umowy o pracę. Nie wykazała jednakże w żaden sposób, że nie było możliwe - przykładowo z uwagi na ilość godzin, godziny zajęć czy czas dojazdu do tych miejscowości – tak ułożenie planu zajęć, by w różnych grupach (dzieci niepełnosprawne, dzieci zdrowe) w różnych dniach, czy o innych godzinach możliwe było wykonywanie przez tę nauczycielkę zajęć. Nie wykazała też jak niepełnosprawność dzieci – z uwagi na jej stopień - wpłynęła na metodykę pracy tej nauczycielki i zakres zadań wykonywanych w grupach, zadań diametralnie różnych. Wobec tego twierdzenia skarżącej kasacyjnie w tym zakresie są niewystarczające w kontekście przesłanki uzasadniony przypadek. Pamiętać bowiem trzeba, że skoro co do zasady wydatek tego rodzaju jak sporny w tej sprawie był wyłączony z kwalifikowalności, a jedynie w szczególnych przypadkach możliwe było uznanie jego za kwalifikowalny, to obowiązkiem skarżącej jako beneficjenta pomocy regionalnej i wnioskodawcy było wykazanie zasadności poniesienia tego wydatku jako kwalifikowalnego. Nie jest bowiem rolą zwłaszcza Sądu odwoławczego, biorąc pod uwagę wskazany zakres kognicji, poszukiwanie zamiast strony argumentów uzasadniających kwalifikowalność spornych w tej sprawie wydatków. Zresztą to strona posiada najpełniejszą wiedzę o powodach zawarcie dodatkowej umowy cywilnoprawnej z pracownikiem – nauczycielem i w jej dobrze pojętym interesie było wykazanie takich powodów i ich co najmniej uprawdopodobnienie.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przedmiotowe zarzuty zostały sformułowane w sposób lakoniczny, zaś z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie sposób jest wywieść, na czym w istocie polega błędna wykładnia przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 i art. 184 u.f.p. przez Sąd oraz jaka według autora skargi kasacyjnej powinna być ich prawidłowa wykładnia. Także nie sposób odnieść się do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 2 w zw. z art. art. 2 ust. 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/200G, bowiem art. 89 ust. 2 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Natomiast formułując zarzut naruszenia art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, strona nie wskazała, na czym polegać miało naruszenie przedmiotowego przepisu przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI