I GSK 1640/19

I GSK 1640/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Wach
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 616/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-05-15
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia Michał Kowalski Protokolant Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 616/18 w sprawie ze skargi C. F. na postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 15 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 616/18 oddalił skargę C. F. (dalej "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we Wrocławiu nr [...] z [...] czerwca 2018 r. odmówiono skarżącej przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników za rok 2017 oraz nałożył sankcje wieloletnie w łącznej kwocie 17 889,99 zł.
Postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż przedmiotowa decyzja została stronie skutecznie doręczona w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 12157 ze zm.), dalej "k.p.a." w dniu 5 lipca 2018 r., natomiast odwołanie skarżąca wniosła 3 sierpnia 2018 r., czyli 15 dni po upływie terminu do wniesienia odwołania.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 15 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 616/18 ją oddalił. Sąd I instancji wskazał na okoliczności faktyczne sprawy, w szczególności na fakt wysłania decyzji na adres zamieszkania podany przez skarżącą we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Podkreślił, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1853), producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Skarżąca takich zmian nie zgłosiła ani do czasu złożenia wniosku, ani w dacie jego zmiany, a więc już po zainicjowaniu postępowania w sprawie przyznania płatności – i aż do czasu wniesienia odwołania od decyzji z [...] czerwca 2018 r. nr [...] nie wskazała organowi innego adresu zamieszkania lub adresu do doręczeń. Sąd I instancji wskazał na prawidłowe próby doręczenia skarżącej przez parownika Poczty Polskiej przesyłki zawierającej decyzję pod wskazany przez nią adres. Dlatego też Sąd I instancji uznał, ze działania podjęte przez organ są zgodne z art. 134 w związku z art. 44 § 4 k.p.a. Ponadto uznał, że działania podjęte przez skarżącą w zakresie próby podważenia prawidłowości działania pracownika Poczty Polskiej za bezskuteczne i nie poparte żadnymi dowodami. Skarżąca poza własnymi twierdzeniami o braku awiza w skrzynce pocztowej, nie przedstawia żadnych dowodów ani nie wskazała innych wiarygodnych okoliczności mogących podważyć treść dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru oraz adnotacji na kopercie zawierającej decyzję organu I instancji.
Skarżąca złożyła następnie, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: "p.p.s.a." skargę kasacyjną, w której:
I. zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2019 roku, w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 616/18, oddalający skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] października 2018 roku, numer: [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego (BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR we Wrocławiu nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
II. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 k.p.a. polegające na oddaleniu w całości zamiast uwzględnienia skargi i w konsekwencji braku uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 41 § 2 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie decyzji pod dotychczasowym adresem wynikającym z ewidencji ma skutek prawny, podczas gdy strona nie została pouczona o konsekwencjach prawnych niepoinformowania organu o zmianie adresu ujawnionego w ewidencji producentów rolnych, w szczególności urzędowy formularz wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 nie zawierał takiego pouczenia, a w konsekwencji brak było podstaw do zastosowania art. 41 § 2 k.p.a., zaś Sąd orzekający winien był stwierdzić, iż doszło do naruszenia art. 9 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 41 § 2 i § 4 k.p.a. poprzez przyjęcie wbrew jednoznacznej dyspozycji przepisu art. 44 § 1 k.p.a. jakoby w przypadku nieobecności adresata lub dorosłego domownika doręczyciel mógł doręczyć pismo w sposób wskazany w art. 44 § 1 k.p.a. z pominięciem próby doręczenia zastępczego w trybie art. 43 k.p.a. oraz poprzez uznanie, iż korespondencja pocztowa zawierająca decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu została skutecznie doręczona skarżącej, pomimo tego, że skarżącej nie pozostawiono zawiadomień o próbie doręczenia korespondencji, co zostało ostatecznie przyznane przez operatora pocztowego w trybie 514 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie reklamacji usługi pocztowej, a także nie podjęto próby doręczenia w trybie art 43 k.p.a.,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż doszło do wyczerpującego rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego w sprawie, w sytuacji gdy organ zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla niniejszej sprawy okoliczności faktycznych związanych z dostarczaniem korespondencji do skarżącej,
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na błędnym uznaniu jakoby organ na podstawie dowodów urzędowych (zwrotne potwierdzenie odbioru) i dodatkowych czynności (zwrócenie się do doręczyciela o informacje) ustalił w sposób wiarygodny i niepodważony innymi dowodami przez stronę, że została zachowana prawidłowa procedura przy doręczaniu decyzji, podczas gdy dowody przedstawione przez skarżącą podważają te ustalenia (brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jak również wszechstronnego wyjaśnienia innych dla niniejszej sprawy okoliczności w szczególności Sąd nie przeprowadził wyczerpującego i kompleksowej oceny dowodów z dokumentów przedłożonych przez skarżącą w załączeniu do skargi, w tym umowy najmu lokalu mieszkalnego, oświadczenia najemcy i kopii formularza reklamacji, a także pisma Poczty Polskiej z dnia 30 stycznia 2019 r. oraz nie uwzględnił uznania reklamacji skarżącej przez operatora,
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. tj, zasady pogłębiania poprzez nieuwzględnienie stanowiska skarżącej w przedmiocie wyjaśnień oraz przedstawionych i zawnioskowanych dowodów dot. Nieprawidłowego doręczenia przesyłki kierowanej do skarżącej,
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na ustaleniach faktycznych w stosunku do których uniemożliwiono skarżącej wypowiedzenie się w postępowaniu administracyjnym co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów.
W związku z podniesionymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (patrz uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że istota sporu w tej sprawie sprowadza się do okoliczności skutecznego doręczenia decyzji z uwagi na zmianę adresu skarżącej.
Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji odnośnie prawidłowości zastosowania w sprawie art. 41 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 41 § 1 i 2 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (w tym adresu elektronicznego). W razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżąca, po złożeniu wniosku o dofinansowanie nie zastosowała się do obowiązku wynikającego z treści art. 41 § 1 k.p.a., nie powiadomiła organu prowadzącego postępowanie w sprawie, o zmianie swojego adresu zamieszkania. Dodatkowo nie zaktualizowała również adresu w ewidencji producentów rolnych. Tym samym stwierdzić należy, że do chwili zawiadomienia organu o tym, iż wskazany adres uległ zmianie, organ nie miał możliwości kierowania pism do strony postępowania pod inny adres, który uznawała ona za swój adres zamieszkania.
Zasadą wynikającą z art. 42 i 43 k.p.a. jest doręczenie pisma adresatowi, a – w przypadku jego nieobecności – dorosłemu domownikowi. W sytuacji, w której nie można doręczyć pisma w sposób wskazany w tych przepisach, zastosowanie ma kluczowy w niniejszej sprawie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Z kolei art. 44 § 4 k.p.a. stanowi, że pismo doręczone w ww. trybie pozostawia się w aktach sprawy, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie to opiera się na domniemaniu prawnym, że przesyłka dotarła do rąk adresata (patrz wyroki NSA: z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 186/18, z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1160/20). Uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. jest uwarunkowane łącznym spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Po pierwsze: niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie: pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnym umieszczeniem zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie: upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (patrz wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2171/19). Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 21 czerwca 2018 r. pracownik Poczty Polskiej podjął próbę doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej decyzję pod wskazany przez nią adres, jednak nikogo nie zastano, wobec czego w skrzynce pocztowej adresata pozostawiono awizo. Ta sama sytuacja powtórzyła się 29 czerwca 2018 r. – co każdorazowo udokumentowano w formie adnotacji na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Przypomnieć trzeba, że przepis art. 44 § 4 k.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1-4 k.p.a., mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, iż treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Jest to bowiem przewidywany i dopuszczalny skutek zastosowania tej instytucji. Jednak następstwa tak skonstruowanego domniemania prawnego mogą być bardzo dotkliwe dla strony, szczególnie w sytuacjach kiedy strona nie dowie się o treści pisma w terminie umożliwiającym jej skuteczne działanie prawne. W związku z tym dopuszczalne jest obalenie domniemania doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji doręczenia, przez wykazanie, że przepisy k.p.a. nie powinny być zastosowane z braku przesłanek, ponieważ możliwe było zastosowanie sposobów doręczenia pisma określonych w art. 42 albo w art. 43 k.p.a. Ponadto nawet jeżeli byłyby przesłanki zastosowania doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a., to możliwe jest obalenie domniemania skuteczności takiego doręczenia, jeżeli okaże się, że samo zastosowanie art. 44 k.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego. W związku z dotkliwością skutków doręczenia zastępczego zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie jakiemukolwiek z wymogów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ administracji publicznej nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia pisma z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia na podstawie k.p.a. Natomiast, jeżeli powyższe czynności wykonano prawidłowo, organ administracji uprawniony jest uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W sytuacji, gdy strona kwestionuje doręczenie zastępcze z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 44 § 1-4 k.p.a. poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego.
W treści skargi kasacyjnej jej autor sugeruje, że skarżąca przebywała poza miejscem wskazanym we wniosku o pomoc, a w miejscu tym znajdował się wynajmujący, który odebrałby korespondencję gdyby zawiadomienie o przesyłce zostało umieszczone w skrzynce pocztowej i poinformował skarżącą o tym fakcie.
W tym miejscu wskazać należy, że osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji i przekazywania jej o tym informacji, zgodnie bowiem z art. 41 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku sprawia, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca wskazała jakikolwiek inny adres poza tym, na który dokonano doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2018 r.
Doręczenie decyzji nastąpiło w trybie zastępczym w dniu 5 lipca 2018 r. na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. W piśmie z dnia 25 stycznia 2019 r. Poczta Polska, w odpowiedzi na zapytanie organu złożyła wyjaśnienia, z których w połączeniu z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych nie wynikają błędy wykluczające poprawność doręczenia w trybie zastępczym, co prawidłowo zaakceptował Sąd I instancji.
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej jako "ustawa o wspieraniu") w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się.
Przytoczone przepisy wskazują na wprowadzenie przez ustawodawcę odstępstw, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności. W ustawie o wspieraniu, ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o wspieraniu organ administracji ma obowiązek: zapewnić stronom, ale na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania oraz udzielić stronom, również na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Należy również zauważyć, że omawiana ustawa w art. 27 ust. 2 nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W orzecznictwie przyjęto, że takie ograniczenie zasady informowania w tym przypadku jest dopuszczalne, wynika bowiem "z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawna nie może być oceniana przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa" (patrz wyrok NSA z 18.05.2017 r., II GSK 2257/15; J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 9).
Dlatego też słusznie uznał Sąd I instancji, że organ w tego rodzaju postępowaniu ma ściśle określone obowiązki, w których nie mieści się obowiązek pouczeń i obowiązek informacyjny, o ile taki wniosek nie zostanie przez zainteresowanego zgłoszony.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w tym przepisie, oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a zależy zatem od wykazania, że sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II FSK 629/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych wszystkich względów, skarga kasacyjna - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.