I GSK 164/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjneopłaty abonamentoweprawo konstytucyjneprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnaprzedawnieniedanina publiczna

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że stawka opłaty abonamentowej jest prawidłowo określona w ustawie i rozporządzeniach, a przepisy dotyczące przedawnienia są właściwie stosowane.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując legalność postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych. Zarzucał naruszenie przepisów Konstytucji RP, Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym brak wskazania podstawy prawnej stawki opłaty i jej waloryzacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy dotyczące opłat abonamentowych są zgodne z Konstytucją, a stawka jest prawidłowo określona w ustawie i rozporządzeniach. Sąd uznał również, że przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu są właściwie stosowane do opłat abonamentowych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucał naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 217 Konstytucji RP, poprzez brak wskazania normy ustawowej określającej stawkę opłaty abonamentowej oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczącego uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na ocenie zarzutów podniesionych przez skarżącego. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA nie uniemożliwia kontroli instancyjnej i nie stanowi samoistnej podstawy kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA podkreślił, że opłata abonamentowa ma charakter daniny publicznej, a jej wysokość jest prawidłowo określona w ustawie o opłatach abonamentowych oraz waloryzowana na podstawie rozporządzeń KRRiT. Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, gdy wynika on z mocy prawa. W kwestii przedawnienia, NSA potwierdził, że do zaległości w opłatach abonamentowych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 1 O.p., dotyczące 5-letniego terminu przedawnienia. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia tych przepisów. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zasądzając od skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stawka opłaty abonamentowej jest prawidłowo określona w ustawie o opłatach abonamentowych oraz waloryzowana na podstawie rozporządzeń Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, co jest zgodne z art. 217 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawa o opłatach abonamentowych oraz rozporządzenia KRRiT określają wysokość opłaty i jej waloryzację, co spełnia wymogi konstytucyjne dotyczące określania danin publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa abonamentowa art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

ustawa abonamentowa art. 3 § ust. 1a

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

ustawa abonamentowa art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 27

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ustawa abonamentowa art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 217 Konstytucji RP poprzez brak wskazania normy ustawowej określającej stawkę opłaty abonamentowej. Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 P.p.s.a.) w związku z art. 27 u.p.e.a., art. 64 i 217 Konstytucji RP. Naruszenie prawa materialnego (art. 217 Konstytucji RP) poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 64 ust. 2 i art. 217 Konstytucji RP. Naruszenie art. 70 Ordynacji podatkowej w zakresie terminu przedawnienia zobowiązania pieniężnego.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna" obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika

Skład orzekający

Anna Apollo

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Jacek Boratyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat abonamentowych RTV, ich zgodność z Konstytucją RP oraz stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej o przedawnieniu do tych opłat."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju opłaty (abonament RTV) i postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii konstytucyjnych związanych z opłatami publicznymi i ich egzekwowaniem, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i podatkowym.

Czy opłata abonamentowa RTV jest zgodna z Konstytucją? NSA rozstrzyga kluczowe wątpliwości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GSK 164/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1853/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1853/20 w sprawie ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1853/20 oddalił skargę P. G. (dalej określanego jako Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 22 lipca 2020 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną od wyroku wniósł skarżący. Zdaniem skarżącego zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem:
art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 4 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, dalej określanej skrótem P.u.s.a.)oraz art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1, art.135 oraz art. 141 § 4 art. 145 § 1 pkt. 1c i pkt. 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) w związku z art. 27 oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 479, dalej określanej skrótem u.p.e.a.) w związku z art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej określanej skrótem K.p.a.) oraz w związku z art. 27 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP i art. 217 Konstytucji RP - poprzez nie wskazanie normy ustawowej określającej stawkę należności pieniężnej egzekwowanej poprzez zajęcie rachunków bankowych skarżącego, spełniającej wymogi art. 217 Konstytucji RP, brak w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej do dokonanego rozstrzygnięcia - zastosowania art.70 Ordynacji podatkowej, w zakresie terminu przedawnienia zobowiązania pieniężnego z tytułu opłat abonamentowych, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi, w tym nie ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 217 Konstytucji RP, nie wskazanie normy ustawowej określającej stawkę opłaty abonamentowej zgodnie z art. 217 Konstytucji RP;
art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1, art.135 oraz art. 141 § 4 art. 145 § 1 pkt. 1c i art. 141 § 1 pkt. 1 lit.a oraz art. 150 P.p.s.a. w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 217 Konstytucji RP poprzez uznanie za legalne działanie organów egzekucyjnych i stosowanie środków przymusu w postępowaniu egzekucyjnym godzących w prawo własności bez wskazania norm prawnych ustawowych uprawniających określenia wielkości należności pieniężnej w wielkości egzekwowanej i oddalenie skargi;
prawa materialnego, tj. art. 217 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu konstytucyjnej zasady określania wielkości danin publicznych w normie ustawowej i uznanie za legalne określanie stawki daniny publicznej w rozporządzeniu.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku z dnia 15 kwietnia 2020, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł także o przeprowadzenie rozprawy.
Argumenty na poparcie zarzutów przytoczy w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do normy art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Z kolei zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Określona w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł uczynić zadość temu obowiązkowi, wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08, wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r.,II FSK 764/09, wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu.
Przedstawienie warunków materialnych skargi kasacyjnej jest w niniejszej sprawie o tyle istotne, że stwierdzono uchybienia w skardze kasacyjnej, które nie pozwalając na rozpatrzenie wszystkich podniesionych w niej zarzutów.
Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie – musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Podstawą prawną decyzji jest przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego powołany w decyzji jako podstawa prawna decyzji oraz wyjaśniona w uzasadnieniu prawnym decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Takim przepisem prawa jest ten, który kształtuje sytuację prawną podmiotu przez pozbawienie uprawnienia i nałożenie określonego obowiązku, będącego sankcją za jego nieprzestrzeganie.
Odnosząc się do tak skonstruowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania przede wszystkim wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej połączył zarzuty naruszenia art. 134 § 1, art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a., nie wyjaśniając bliżej w czym upatruje naruszenie każdego z tych przepisów, a przecież odnoszą się one do odmiennych kwestii prawnych. Zatem ocena tych zarzutów wymaga odniesienia się do każdego z tych przepisów.
Przede wszystkim, za niezasadny uznać należało zarzut podważający zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z punktu widzenia wadliwego - zdaniem skarżącego kasacyjnie - jego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia i do ich zbadania sprowadza się kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Zatem wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest jego kontrola instancyjna. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może służyć podważaniu przyjętej przez Sąd wykładni przepisów prawa regulujących podstawę prawną wyrokowania.
Skarżący w skardze kasacyjnej wskazał art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. jako naruszone zarówno w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy), wskazują one, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy dochodzi do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku stwierdzenia uchybień w zakresie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), czy też w razie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Unormowania te dają zatem sądowi administracyjnemu kompetencję do podejmowania przewidzianego prawem rozstrzygnięcia. W orzecznictwie ugruntowany jest również pogląd, że naruszenie powołanych wyżej przepisów nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie wymienionych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym.
Z kolei regulacje artykuł 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. są przepisami ustrojowymi normującymi zakres kontroli działalności administracji publicznej. Zarzut ich naruszenia może odpowiadać zarzutowi naruszenia przepisów postępowania pod warunkiem wskazania konkretnie oznaczonej normy procesowej (por. wyroki NSA: z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 103/08, LEX nr 541990; z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1660/07, LEX nr 519308). Zakres regulacji tych przepisów pozostaje bez związku z wykładnią i stosowaniem wymienionych w zarzucie przepisów prawa materialnego. Stąd też wskazanie art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. jako naruszonych w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie mogły odnieść skutku.
Podobnie normy artykułu 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. jako przepisy postępowania, nie mogły być naruszone poprzez błędne zastosowanie prawa materialnego.
Odnosząc się zatem do ich naruszenia w połączeniu z naruszeniem art. 134 § 1 i 135 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, iż sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., mogłoby dojść, gdyby Sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia w pełnym zakresie. To, że Skarżący nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu. Pamiętać także należy, ze przedmiotem sprawy były zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, które wyznaczały granice rozpoznawanej sprawy. Skarżący nie wyzkazał w skardze kasacyjnej wyjścia przez Sąd pierwszej instancji poza tak zakreślone granice sprawy.
Należy też wyjaśnić, że kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1236/15, LEX nr 2199000).
Zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. nie został w ogóle uzasadniony. Nie wiadomo, co autor miał na myśli go formułując a przede wszystkim nie wykazał istotności tego naruszenia i jego wpływu na wynik sprawy.
Podobnie nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 150 P.p.s.a., którego Sad Pierwszej instancji, jako nieodnoszący się do zaskarżonego postanowienia, nie stosował w sprawie.
Zatem powyższe zarzuty naruszenia prawa procesowego należało uznać za nieskuteczne.
Także nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 18 u.p.e.a. nakazujący w postępowaniu egzekucyjnym stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut ten nie został uzasadniony. Nie wiadomo, na czym w istocie zarzucane naruszenie miało polegać. Wymyka się on spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a. na wstępie należy wskazać, że powołany artykuł ma kilkanaście jednostek redakcyjnych zawierających różne normy prawne. Zatem Skarżący w zarzucie winien był dokładnie określić naruszenie których przepisów zarzuca Sądowi pierwszej instancji. Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywieść, że Skarżący zarzuca w istocie naruszenie art. 27 § 1 pkt u.p.e.a. polegający na niewskazaniu w tytule wykonawczym wysokości opłaty abonamentowej za każdy poszczególny miesiąc od sierpnia 2014 r. do maja 2019 r. łącznie objęte tytułem wykonawczym.
O charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2015 r., o sygn. akt II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. W tym stanie rzeczy nieuprawnione było oczekiwanie Skarżącego kasacyjnie, zarzucającego uchybienie art. 27 § 1 pkt 3 na konieczność wskazywania w tytule wykonawczym innej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku niż to, że powstał on "z mocy prawa".
Wbrew argumentacji Skarżącego stawka opłaty abonamentowej została określona w art. 3 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U z 2020 r., poz. 1689). Zgodnie z ust. 1a art. 3 kwoty, o których mowa w ust. 1, są waloryzowane w każdym roku średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ustalonym w ustawie budżetowej. Kompetencje do dokonania waloryzacji kwoty opłaty przyznano w ust. 2 art. 3 Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, która do dnia 31 maja każdego roku ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" stawki kwotowe opłat abonamentowych na następny rok kalendarzowy obliczone zgodnie z ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5. Zatem wskazanie w tytule egzekucyjnym przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, bez wskazywania aktów wykonawczych do ustawy trafnie Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe i wystarczające. W konsekwencji zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 217 Konstytucji RP należało uznać za niezasadny. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. stanowi w istocie próbę podważenia prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, który – w ocenie skarżącego – nie zawierał podstawy prawnej obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, wynikających z wspomnianych wyżej przepisów art. 2 ust. 2 i art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych. Skarga kasacyjna nie zawiera jednak zarzutów naruszenia ww. przepisów. Co prawda, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor odwołuję się do postanowień art. 2 ust. 3 i art. 7 ust. 4 tej ustawy, jednakże nie czyni ich obiektem zarzutów skargi kasacyjnej. Nie jest natomiast rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się, które przepisy powołane w skardze kasacyjnej jej autor chciał uczynić przedmiotem zaskarżenia.
Na koniec, odnosząc się do zarzutu przedawnienia, należy wskazać, że do zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005 r. (dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Opłata abonamentowa RTV, jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Do przedawnienia opłat abonamentowych, stosować należy zatem przepisy art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm. , obecnie z 2025 r. poz. 111, dalej - O.p.), zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak już wskazano charakter opłaty abonenckiej został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny w wyżej powołanym wyroku K 24/08. Daniny publiczne to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zaliczają się do nich podatki, rozmaite opłaty oraz cła, a także abonament RTV.
Skoro Skarżący skutecznie nie podważył ustaleń faktycznych które legły u podstaw rozpoznania zarzutu egzekucyjnego przedawnienia. To nie może skutecznie podnieść zarzutu naruszenia art. 70 § 1 O.p. Tym bardziej, że z zarzutu i jego uzasadnienia nie wynika, którą postać naruszenia prawa Skarżący w istocie zarzuca, błąd wykładni czy wadliwość subsumcji.
Zatem i ten zarzut okazał się nieskuteczny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę