I GSK 1630/20

I GSK 1630/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Małgorzata Bejgerowska
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 288/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 288/20 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia 28 lutego 2020 r. nr 9016-2020-20/M-8110 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody spowodowane suszą lub powodzią oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 288/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 lutego 2020 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 19 października 2018 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu koszalińskiego i miasta Koszalin z siedzibą w Koszalinie wpłynął wniosek J. P. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Skarżący podał, że wnioskuje o pomoc publiczną oraz oświadczył, że nie otrzymał innej pomocy publicznej w związku ze szkodami w uprawach rolnych spowodowanymi wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, a nadto, że w dniu wystąpienia szkody co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia 24 października 2018 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy w wysokości 70 490 zł, pomniejszonej o 50%, co stanowiło kwotę 250 zł, zamiast 500 zł do deklarowanego hektara. Decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 25 października 2018 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji, lecz z uwagi na uchybienie terminu do jego złożenia, organ odwoławczy wydał postanowienie z dnia 5 grudnia 2018 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu przez skarżącego do złożenia odwołania od decyzji.
Następnie, w dniu 28 listopada 2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o zmianę decyzji ostatecznej z dnia 24 października 2018 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pomoc została pomniejszona o 50% bezzasadnie, ponieważ łąk i pastwisk nie można ubezpieczyć. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego, organ I instancji wydał decyzję z dnia 17 grudnia 2018 r. o odmowie zmiany decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a., przemawiające za brakiem podstaw do zmiany decyzji oraz wyjaśnił, że decyzja z dnia 24 października 2018 r. nie narusza prawa. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 13r ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm. – dalej powoływane jako rozporządzenie). Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, wydał decyzję z dnia 11 lutego 2019 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 17 grudnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 378/19 uchylił zaskarżoną decyzję, a w pisemnych motywach rozstrzygnięcia wskazał, że organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 155 k.p.a., nie rozważył przesłanek zmiany decyzji ostatecznej, wynikających ze wspomnianego przepisu, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy dokonał oceny decyzji organu I instancji pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia 28 lutego 2020 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 17 grudnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyroku z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 378/19.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 154 i 155 k.p.a., postępowanie w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji nie polega na ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Sprawa taka ogranicza się do badania zaistnienia przesłanek określonych w tych przepisach, tj. istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, które mają uzasadniać podjęcie jednego z określonych rozstrzygnięć. Ramy prawne i faktyczne sprawy są natomiast wyznaczone ostatecznym rozstrzygnięciem, stanowiącym podstawę tego postępowania. Tryby określone w tych przepisach nie służą usuwaniu wad wydanej decyzji, gdyż do tego celu przeznaczone są tryby postępowań, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. (wznowienie postępowania) i art. 156 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że pierwotnie wydana w sprawie decyzja ostateczna (z dnia 17 grudnia 2018 r.) jest tzw. decyzją związaną. Sąd I instancji stwierdził, że skoro definicja trwałych użytków zielonych (TUZ) zamieszczona w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. była wielokrotnie zmieniana, w wyniku czego do trwałych użytków zielonych (TUZ) zaliczono także uprawy traw na gruntach ornych, co wynika wprost z samej definicji trwałych użytków zielonych (TUZ), to organ nie powinien był zaliczyć do powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego traw w uprawie polowej na zielonkę o pow. 122, 87 ha, gdyż te podlegają zaliczeniu do użytków zielonych, a te jako łąki i pastwiska podlegają przy wyliczeniu % powierzchni nieubezpieczonej wyłączeniu, jednak, to nie ta wadliwość miała decydujący w sprawie wpływ na obniżenie pomocy o 50 %, lecz okoliczność, że skarżący w ogóle nie ubezpieczył jakichkolwiek upraw na gruntach ornych w swoim gospodarstwie, chociaż takie uprawiał. Jak wynika z wniosku o pomoc i dalszych dokumentów zgromadzonych w sprawie, skarżący na powieżchni 18,26 ha uprawiał kukurydzę na paszę. Wprawdzie we wniosku o pomoc określił uprawę kukurydzy jako: "kukurydza pastewna na zielonkę", jednak w świetle definicji trwałych użytków zielonych (TUZ), sama uprawa kukurydzy na paszę na gruntach ornych nie jest wystarczająca, aby taką uprawę zaliczyć do trwałych użytków zielonych (TUZ). Konieczne jest zaistnienie kolejnej przesłanki, tj. aby grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych) nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a tej ostatniej przesłanki, czyli braku płodozmianu przez co najmniej 5 lat skarżący nie wykazał.
Pomimo zatem, że uprawa kukurydzy na paszę może być zaliczona do trwałych użytków zielonych (TUZ), to wskutek braku "trwałości" tej uprawy (brak płodozmianu przez okres co najmniej 5 lat), taka uprawa nie jest zaliczana do trwałych użytków zielonych (TUZ), lecz do uprawy użytków zielonych na gruntach ornych. Taka zaś uprawa, jako podlegająca ubezpieczeniu z dopłatą z budżetu państwa - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477) - stanowi podstawę do wyliczenia (%) powierzchni upraw w gospodarstwie skarżącego. Skoro jednak skarżący jej nie ubezpieczył, to pomoc podlegała - zgodnie z § 13r ust. 12 rozporządzenia - pomniejszeniu o 50%.
W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcia sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności kwestii występowania w gospodarstwie skarżącego trwałych użytków zielonych (TUZ) na skutek stwierdzenia, że skarżący nie udowodnił, braku płodozmianu w uprawie kukurydzy na działce objętej wnioskiem (nr 1 ob. K. gmina P.), które powinny być traktowane jak pastwiska o których mowa w 13 ust. 13 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., co skutkowało błędną jego oceną z pominięciem zarzutów podniesionych przez stronę dotyczących zgodności posiadanego ubezpieczenia z przepisami ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, tym spełnienia wymogu posiadania ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw, których dotyczy obowiązek ubezpieczenia;
b) art. 155 K.p.a. na skutek uznania, że w sprawie nie ma podstaw do zmiany decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Koszalinie o przyznaniu pomocy w związku z wystąpieniem w 2018 r. suszy, mimo tego, że za zmianą decyzji przemawia interes społeczny oraz słuszny interes strony, z powodu:
• błędu organu wydającego decyzję ostateczną w ustaleniach faktycznych, na skutek uznania, że skarżący miał możliwości ubezpieczenia trwałych użytków zielonych pomimo, że żadne towarzystwo ubezpieczeń nie zawiera takich umów, traktując tego typu uprawy tak samo jak łąki, czy pastwiska i w konsekwencji odmawiając ubezpieczenia takich upraw;
• uznania, że zmiana zaskarżonej decyzji stroi w sprzeczności z interesem społecznym, gdyż generuje wydatkowanie środków ze Skarbu Państwa, a tym samym, że w sprawie tej słuszny interes strony stoi w sprawie w sprzeczności z interesem społecznym;
• uznania, że wypłata skarżącemu środków pomocowych w pełnej wysokości przewidzianej w ustawie suszowej (500 zł do ha) prowadzi do przyznania pomocy w nadmiernej wysokości, co godzi w słuszny interes społeczny.
c) naruszenia przepisów prawa materialnego:
• § 13 ust. 12 rozporządzenia - poprzez błędne jego zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki uprawniające/obligujące organ do zastosowania wobec skarżącego pomniejszenia płatności suszowej o 50%;
• art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 577 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na założeniu, że trwały użytek zielony na działce nr [...] ob. K. (uprawa kukurydzy na paszę) podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z mocy powołanej ustawy oraz, że skarżący nie dopełnił obowiązkowi ubezpieczenia takiej uprawy;
• art. 4 pkt 1 lit h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisu dotyczące płatności bezpośrednich w ramach wsparcia Producentów rolnych - na skutek ustalenia, że skarżący nie udowodnił, że uprawa kukurydzy na paszę na działce nr [...], ob. K. stanowi trwały użytek zielony (TUZ).
d) naruszenie art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie obywatela do organów państwa, wskazującego na nierówne, dyskryminującego traktowanie skarżącego, na skutek nierozważania przedstawionych przez niego zarzutów oraz traktowania.
Skarżący wniósł również o dopuszczenie w sprawie dowodu z dokumentu tj. zaświadczenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu Koszalińskiego i Miasta Koszalina z dnia 1 września 2020 r. dotyczącego upraw zadeklarowanych organowi w latach od 2012 r. do chwili obecnej na działce gruntu nr [...] ob. K., gm. P. - na fakt prowadzonej na działce uprawy mającej charakter trwałych użytków zielonych, braku płodozmianu na działce.
Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. Skarżący kasacyjnie podniosła zarzuty procesowe oparte na podstawach kasacyjnych,
o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Według postanowień art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przepisanym dla każdego pisma procesowego powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym zarzucane naruszenie przepisów polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex nr 1217424; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex nr 596025; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, Lex nr 1488113; 10 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 4608/21, Lex nr 3396134).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu, wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, czy art. 151 p.p.s.a. nie mógł stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Normy ta są normami o charakterze "wynikowym" regulującym jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi. Przepisy te kształtują zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych, którym sąd uchybił. Ewentualne naruszenie w zakresie ustalenia podstaw do oddalenia lub uwzględniania skargi następuje w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej Sąd dokonuje na podstawie konkretnych przepisów p.p.s.a. W konsekwencji należy przyjąć, że wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, w powiązaniu z konkretnym przepisem wynikowym, a nie tylko przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Naruszenie wymienionego w pkt 1 a) petitum skargi kasacyjnej przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom to procesowym (por. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14; 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14; 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14; 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14; 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15; 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tego rodzaju przepisem – regulującym proces dochodzenia do rozstrzygnięcia – z pewnością nie jest, podniesiony w pkt 1 a) petitum skargi kasacyjnej "ust. 13. ust. 13 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.". Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisów postępowania zawarty w punkcie 1 a) petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.
Należy zauważyć również, że autor skargi kasacyjnej nie zwrócił uwagi na to, że sądy administracyjne nie stosują przepisów procedury administracyjnej, lecz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) jedynie kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem Sąd I instancji nie stosował przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie kontrolował prawidłowość ich zastosowania przez organy administracji publicznej. Zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) aby był skuteczny, powinien być skonstruowany przykładowo w ten sposób, że należy zarzucić naruszenie przez sąd przepisów ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) w powiązaniu z przepisami k.p.a. Takiego powiązania zabrakło
w zarzucie sformułowanym w pkt 1 b) skargi kasacyjnej, gdzie strona zarzuca naruszenie art. 155 k.p.a. Nie można też tracić z pola widzenia, że poddany kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok Sądu I instancji wydany został
w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., ponieważ poprzedzony był prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z 10 października 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 377/19, którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzję odwoławczą z 11 lutego 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z 17 grudnia 2018 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. związanie organu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd administracyjny zaś w przypadku dostrzeżenia, że organ administracyjny nie zastosował się do tej oceny, uprawniony jest do konsekwentnego reagowania na takie postępowanie.
W niniejszej zaś sprawie Sąd I instancji ocenił, że organ wydał decyzję stosując się do oceny wyrażonej zgodnie z art. 153 p.p.s.a., a tej oceny skutecznie w skardze kasacyjnej nie podważono. Skarżący w ogóle nie zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenia powołanego przepisu.
W orzecznictwie za utrwalony uchodzi pogląd, który należy podzielić, że "(...) jeżeli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, nakierowanego na obalenie stanowiska Sądu I instancji o związaniu oceną prawną, to bez takiego zarzutu podważenie stanowiska Sądu I instancji nie jest możliwe. Stanowisko to nie jest bowiem pochodną własnych ocen i wykładni przyjętej przez Sąd I instancji, lecz wynika z uznania związania oceną prawną wyrażoną w innym prawomocnym wyroku. Tylko podważenie tezy
o istnieniu takiego związania mogłoby otworzyć drogę do podważenia zaskarżonego wyroku" (wyrok NSA z 5 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 2371/21, LEX nr 3572860).
Przechodząc kolejno do rozpoznania zarzutów naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa, domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy, skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w tym zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny lub działające w sprawie organy podatkowe. Dlatego nieskuteczny okazał się zarzut naruszenia § 13 ust. 12 rozporządzenia. Nie był on bowiem podstawą wydania decyzji organu administracyjnego w niniejszej sprawie. Organy administracyjne procedujące zarówno w sprawie przyznania pomocy na wypadek suszy, czy też w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w tym przedmiocie, orzekały na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia.
Równie ważnym jak podstawy kasacyjne elementem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie. Powinno ono zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone. Jak już wspomniano, wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. O braku skuteczności zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10c ust. 1 i ust. 2 ustawy z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich należy w związku z powyższym wnioskować na tej podstawie, że po pierwsze, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby w odniesieniu do wspomnianych przepisów Sąd I instancji podejmował jakiekolwiek zabiegi interpretacyjne, w rezultacie których miałby w błędny i nieprawidłowy sposób ustalić treść normy prawnej rekonstruowanej z tego przepisu, po drugie zaś na tej podstawie, że w skardze kasacyjnej nie podjęto nawet próby wykazania na czym miałby polegać zarzucany Sądowi I instancji błąd wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10c ust. 1 i ust. 2 ustawy z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a więc innymi słowy nawet próby podjęcia polemiki z prezentowanym przez ten Sąd podejściem do rozumienia wymienionego przepisu prawa.
Nieskuteczny jest również zarzut naruszenia art. 4 pkt 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisu dotyczące płatności bezpośrednich w ramach wsparcia producentów rolnych – na skutek braku oceny czy uprawa kukurydzy na części areału zgłoszonego nie stanowi TUZ. O braku skuteczności omawianego zarzutu kasacyjnego trzeba wnioskować na tej podstawie, że z jego konstrukcji wynika, że skarżący kasacyjnie podważa nie tyle prawidłowość rozumienia przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca, co brak oceny Sądu I instancji odnośnie do nieprawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, w tym zwłaszcza prawidłowość stanowiska tego Sądu, czy uprawa kukurydzy na części areału zgłoszonego nie stanowi TUZ. W ocenie NSA podważeniu wymienionego stanowiska, a w zasadzie jego braku – jak twierdzi strona – nie mogłyby służyć zarzuty naruszenia prawa materialnego, lecz stosowne zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Z przedstawionych powodów omawiany zarzut kasacyjny nie mógł służyć (skutecznemu) podważeniu zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.