I GSK 1612/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-12
NSArolnictwoWysokansa
pomoc COVID-19rolnictwoARiMRprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiart. 153 p.p.s.a.bezprzedmiotowość postępowaniaterminyrozporządzenie UE

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie pomocy COVID-19, gdyż organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej poprzednich orzeczeń.

Organ ARiMR wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie pomocy COVID-19. Organ argumentował, że termin wypłaty pomocy minął, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że WSA prawidłowo uznał naruszenie art. 153 p.p.s.a., ponieważ organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej poprzednich orzeczeń, które nakazywały merytoryczne rozpatrzenie wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora ARiMR od wyroku WSA, który uchylił decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie pomocy finansowej dla rolników dotkniętych kryzysem COVID-19. Organ umorzył postępowanie, argumentując, że wypłata pomocy po 31 grudnia 2021 r. nie jest możliwa zgodnie z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej poprzednich orzeczeń, które nakazywały merytoryczne rozpatrzenie wniosku. NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, ale również NSA rozpoznający skargę kasacyjną. W tej sprawie nie zaszła zmiana prawa ani istotnych okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby odstąpienie od związania oceną prawną. NSA uznał, że WSA prawidłowo stwierdził naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organ, który uchylił się od merytorycznej oceny wniosku, powołując się na brak podstaw materialnoprawnych i umorzenie postępowania. Tym samym, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013) nie mogły odnieść skutku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może umorzyć postępowania w takiej sytuacji, gdyż narusza art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wiążącej oceny prawnej sądu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej poprzednich orzeczeń, które nakazywały merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Upływ terminu wypłaty pomocy nie stanowił podstawy do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy sąd nakazał merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Rozporządzenie nr 1305/2013 art. 39b § ust. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

Przepis określający termin wypłaty pomocy finansowej dla rolników, który był przedmiotem sporu co do jego charakteru (materialny czy procesowy) i wpływu na bezprzedmiotowość postępowania.

Rozporządzenie COVID § § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19"

Przepis określający warunki przyznania pomocy COVID-19, w tym dotyczące produkcji kurcząt rzeźnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organ, który nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej poprzednich orzeczeń. Organ nie mógł umorzyć postępowania z powodu upływu terminu wypłaty pomocy, jeśli poprzednie orzeczenia nakazywały merytoryczne rozpatrzenie wniosku.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że upływ terminu wypłaty pomocy zgodnie z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 czyni postępowanie bezprzedmiotowym (art. 105 § 1 k.p.a.). Organ twierdził, że WSA błędnie zinterpretował art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 jako przepis procesowy, a nie materialny adresowany do rolnika.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Organ nie mógł uchylić się od merytorycznej oceny wniosku, powołując się na brak możliwości kontynuowania postępowania z powodu nieistnienia podstawy materialnoprawnej i umorzenie postepowania.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący

Bogdan Fischer

sprawozdawca

Marek Sachajko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter oceny prawnej sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) i obowiązek organów administracji stosowania się do niej, nawet w przypadku zmiany interpretacji przepisów przez sam organ."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny wydał już wiążącą ocenę prawną, a organ próbuje ją ominąć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wiążącej oceny prawnej sądu i jak sąd egzekwuje ten obowiązek, co ma znaczenie dla pewności prawa.

Organ zignorował sąd? NSA przypomina o wiążącej mocy wyroków.

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GSK 1612/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /sprawozdawca/
Marek Sachajko
Michał Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Go 127/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2023-10-05
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt I SA/Go 127/23 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla rolników dotkniętych kryzysem COVID-19 oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt I SA/Go 127/23 po rozpoznaniu skargi J. P. (dalej "skarżący", "strona"), uchylił decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Międzyrzeczu z [...] stycznia 2023 r. nr [...], w całości.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Skarżący wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR w Międzyrzeczu z wnioskiem o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, dalej "pomoc COVID". Kierownik Biura Powiatowego poddał ww. wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1467), dalej "Rozporządzenie COVID".
W wyniku tej weryfikacji organ ustalił, że rolnik nie spełnia warunków do przyznania pomocy COVID w związku z prowadzeniem produkcji kurcząt rzeźnych i decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. odmówił przyznania tej pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że według stanu na dzień 1 marca 2020 r. na terenie dwóch ferm wskazanych we wniosku nie stwierdzono obsady kurcząt rzeźnych, a ponadto na fermie znajdującej się w m. Kijewice nie dokonano przemieszczenia zwierząt do rzeźni w okresie 15 marca 2020 r. – 15 czerwca 2020 r., a tym samym nie został spełniony warunek o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz tiret rozporządzenia COVID-19. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2021 r. (sygn. akt I SA/Go 129/21) uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 1092/21 oddalił skargę organu.
Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze analizując ponownie sprawę decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] stwierdził przesłanki do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] grudnia 2020 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że konieczne jest ustalenie rozmiaru prowadzonej przez J. P. produkcji kurcząt rzeźnych według stanu na dzień 1 marca 2020 r. Skarżący wniósł do WSA w Gorzowie Wlkp. sprzeciw od ww. decyzji, a wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 263/22 Sąd oddalił sprzeciw J. P.
Biorąc pod uwagę powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy COVID. W ocenie organu, w świetle brzmienia art. 39b ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 487, ze zm.) dalej "Rozporządzenie nr 1305/2013", wypłata pomocy COVID po dniu 31 grudnia 2021 r. nie jest możliwa.
Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, Dyrektor decyzją z dnia 14 marca 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zwalniające organ I instancji z zastosowania zasady określonej w art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), gdyż nastąpiła zmiana elementów stanu prawnego. Organ podkreślił, że upływ terminu ustalonego w art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o udzielenie pomocy COVID. Dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w ocenie organu było bezprzedmiotowe, a tym samym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo orzekł o umorzeniu tego postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt I SA/Go 127/23 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Międzyrzeczu z [...] stycznia 2023 r. nr [...]. W ocenie Sądu I instancji, organ błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że treść art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 przesądza o braku możliwości realizacji prawa skarżącego do wnioskowanej płatności. Zdaniem Sądu I instancji, adresatem powyższego przepisu nie jest skarżący, lecz organ. Terminy wskazane w przepisie odnoszą się wyłącznie do organu, tj. wyznaczono w nim termin zatwierdzenia wniosków i termin wypłacenia pomocy. Wyznaczono organowi ramy czasowe do dokonania czynności weryfikacji wniosków i następnie, wypłaty pomocy.
Jednocześnie Sąd I instancji wskazał na wyroki sądów administracyjnych, które poprzedzały wydanie zaskarżonej decyzji. Podkreślił że wydana w sprawie zaskarżona decyzja narusza art. 153 p.p.s.a., bowiem ocena prawna i wskazania były jasne i jednoznaczne, a wynikała z nich konieczność merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd I instancji podkreślił, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy wykazał brak istnienia podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji w sprawie z wniosku o udzielenie pomocy, a na taką przesłankę umorzenia postępowania wskazuje organ. Dlatego zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa i została uchylona przez Sąd I instancji wraz z decyzją organu I instancji.
Następnie organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 października 2023 r. (sygn. akt I SA/Go 127/23) uchylającego zaskarżoną decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji i zaskarżając ww. wyrok w całości, w ramach podstawy ujętej w art. 174 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a." zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 poprzez uznanie, że adresatem wskazanego przepisu nie jest rolnik, ale organy ARiMR, a wskazany w tym przepisie termin zatwierdzania wniosków i termin wypłacenia pomocy odnoszą się wyłącznie do organów ARiMR i w konsekwencji uznania przez WSA, że przepis ten nie jest przepisem materialnym, lecz procesowym określającym termin techniczny, podczas gdy właściwa wykładnia i prawidłowe zastosowanie art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 wskazuje na to, że jest to przepis prawa materialnego adresowany do rolnika i określający końcowy termin przyznania pomocy z tego programu w formie płatności ryczałtowej, która ma zostać wypłacona w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r., w oparciu o wnioski o wsparcie zatwierdzone przez właściwy organ do dnia 30 czerwca 2021 r. Zatem przepis art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 określa ostateczną datę w której możliwe jest przyznanie środków dla rolnika (jest to jeden z warunków przyznania pomocy), a po upływie terminu określonego w art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 ARiMR nie może przyznać płatności z danego programu, albowiem upływ terminu, o którym mowa w art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013, jest okolicznością powodującą bezprzedmiotowość postępowania (art. 105 § 1 kpa) w sprawie o udzielenie tej pomocy.
Zaskarżając ww. wyrok w całości, w ramach podstawy prawnej ujętej w art. 174 pkt. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) p.p.s.a., zarzucił mu:
2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 w wyniku błędnego przyjęcia przez WSA, że termin zatwierdzania wniosków i termin wypłacenia pomocy z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 odnoszą się wyłącznie do organów ARiMR i w konsekwencji błędnego uznania przez WSA, że przepis ten nie jest przepisem materialnym, lecz procesowym, określającym termin techniczny, a zatem umorzenie przez organ postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 153 p.p.s.a. Podczas gdy prawidłowa wykładania i zastosowanie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 pozwala na umorzenie postępowania administracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów i na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi,
3. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu administracji publicznej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
4. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw
W związku z treścią zarzutów skargi należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez autora skargi kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.
Mając na uwadze związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony ani tym bardziej zobowiązany do modyfikowania czy też uzupełniania za strony wadliwie skonstruowanych zarzutów skargi kasacyjnej. Nie może także domniemywać ich pełnej treści czy postaci, jak również intencji stron, które przyświecały im przy ich formułowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny analizując skargę kasacyjną wskazuje, że zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady, w razie powołania w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają ostatnie z wymienionych, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli subsumcji stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można co do zasady przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z 27 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz z 26 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1842/08; te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 w wyniku błędnego przyjęcia przez WSA, że termin zatwierdzania wniosków i termin wypłacenia pomocy z art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 odnoszą się wyłącznie do organów ARiMR i w konsekwencji błędnego uznania przez WSA, że przepis ten nie jest przepisem materialnym, lecz procesowym, określającym termin techniczny, a zatem umorzenie przez organ postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Związanie oceną prawną, o której mowa w tym przepisie oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21, tamże). W przedmiotowej sprawie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do zmiany przepisów prawa bądź do zmiany istotnych okoliczności faktycznych uzasadniających odstąpienie od związania wynikającego z omawianego przepisu p.p.s.a. Zmiana taka nie wynika z powołanego w zaskarżonej decyzji przepisu art. 39b ust. 4 Rozporządzenia 1305/2013, który obowiązywał także w czasie wydawania przez organ wcześniejszych decyzji. Natomiast skarżący, który wywiązał się z obowiązku terminowego złożenia wniosku o udzielenie pomocy i nie stwierdzono formalnych braków tego wniosku, może oczekiwać od organu, aby rozpatrzył ten wniosek merytorycznie. Wymaga zatem podkreślenia na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że ocena prawna i wskazania w poprzedzających wyrokach były jasne i jednoznaczne oraz wynikał z nich obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku przez organ. WSA w wyroku I SA/Go 129/21 zobowiązał organ do uwzględnienia wykładni w nim przedstawionej oraz do ustalenia rozmiaru produkcji, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia COVlD. Dyrektor w decyzji z dnia 17 maja 2022 r., odwołując się w motywach uzasadnienia do wyroku I SA/Go 129/21 oraz I GSK 1092/21, prawidłowo uznał, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, "że w niniejszym postępowaniu konieczne jest ustalenie rozmiaru prowadzonej przez Skarżącego produkcji kurcząt rzeźnych według stanu na dzień 1 marca 2020 r. zgodnie z wykładnią przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia COVID". Dodatkowo (na co wskazał również Sąd w wyroku z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 263/22) zasadnie organ podkreślił w ww. decyzji, że wskazana przez Sądy obu instancji interpretacja § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a znajduje odzwierciedlenie w wyjaśnieniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi z dnia 12 października 2020 r. na interpelację z 17 września 2020 r. nr 11337. Prawidłowo ocenił również, że dopiero po upewnieniu się, iż organ posiada prawidłowe dane w zakresie rozmiaru prowadzonej produkcji kurcząt rzeźnych na dzień 1 marca 2020 r. możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie § 3 ust. 1 Rozporządzenia COVID". Natomiast za niezasadne, uznał trafnie Sąd I instancji, uchylenie się organu od merytorycznej oceny wniosku, powołując się, na brak możliwości kontynuowania postępowania z powodu nieistnienia podstawy materialnoprawnej i umorzenie postepowania.
Należy objaśnić, że ocena prawna, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie; musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II. LEX/el. 2021, art. 153). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (zob. wyrok NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, tamże). Podkreślenia wymaga, że ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, ale również Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku prawidłowo uznał, że w sprawie doszło do naruszenia w istotny sposób przepisów postępowania co wynikało z niezastosowania art. 153 p.p.s.a. W kontekście wiążącego, wyżej opisanego stanowiska w sprawie przez WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Go 129/21, nie mógł być uwzględniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013, który jak wskazuje autor skargi kasacyjnej określa ostateczną datę, w której możliwe jest przyznanie środków dla rolnika (jakio jeden z warunków przyznania pomocy), a po upływie terminu określonego w art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013 ARiMR nie może przyznać płatności z danego programu, albowiem upływ terminu, o którym mowa w art. 39b ust. 4 Rozporządzenia nr 1305/2013, jest okolicznością powodującą bezprzedmiotowość postępowania (art. 105 § 1 kpa) w sprawie o udzielenie tej pomocy. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy i wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez jej autora. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie było podstaw umorzenia postępowania administracyjnego tj. do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a.
W tych okolicznościach sprawy zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę