I GSK 1610/23
Podsumowanie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia, uznając termin ten za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Kluczowe było ustalenie, że termin do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia kwoty 27 913,99 zł. Skarżąca argumentowała, że termin do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji (lub zabezpieczenia) ma charakter procesowy i podlega przywróceniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że termin określony w art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), stosowany odpowiednio do postępowania zabezpieczającego na mocy art. 166b u.p.e.a., ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny. Oznacza to, że jego upływ powoduje utratę prawa do żądania wyłączenia spod zabezpieczenia w tym trybie, a wniosek o przywrócenie takiego terminu jest niedopuszczalny. W związku z tym, organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdyż postępowanie nie mogło być wszczęte z powodu upływu terminu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej koszty postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia nie podlega przywróceniu, ponieważ termin ten ma charakter materialnoprawny.
Uzasadnienie
Termin określony w art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosowany do wniosków o wyłączenie spod zabezpieczenia, jest terminem materialnoprawnym, a nie procesowym. Jego upływ powoduje utratę prawa do żądania wyłączenia w tym trybie, a zatem nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów o przywróceniu terminów procesowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Termin do zgłoszenia żądania wyłączenia spod egzekucji/zabezpieczenia ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 166a § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia jest niedopuszczalny, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej kasacyjnie, że termin do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia jest terminem procesowym podlegającym przywróceniu.
Godne uwagi sformułowania
termin ten ma charakter materialnoprawny termin ten nie podlega przywróceniu postępowanie takie jest bezprzedmiotowe organ egzekucyjny powinien był potraktować żądanie strony, nie jako wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku "o wyłączenie spod egzekucji", lecz jako wniosek o wyłączenie spod zabezpieczenia.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący
Izabella Janson
sprawozdawca
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie materialnoprawnego charakteru terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz konsekwencji jego uchybienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie charakteru terminu i możliwości jego przywrócenia, co ma istotne znaczenie praktyczne dla zobowiązanych.
“Czy można przywrócić termin na wyłączenie majątku spod zabezpieczenia? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 27 913,99 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I GSK 1610/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Izabella Janson /sprawozdawca/ Piotr Piszczek Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Łd 420/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-10-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2505 art. 38 § 1 w zw. z art. 166b w zw. z art. 166a § 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 58 § 1, art. 61 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc sędzia NSA Piotr Piszczek sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 października 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 420/23 w sprawie ze skargi H. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 1001-IEE-2.711.163.2022.8.KJR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 października 2023r., sygn. akt III SA/Łd 420/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę H. D. (dalej też: "strona", "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej też: "DIAS", "Dyrektor", "organ") z 24 kwietnia 2023r., nr 1001-IEE-2: 711.163.2022.8.KJR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia. W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 38 § 1 w zw. z art. 166b w zw. z art. 166a § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), poprzez błędne uznanie przez Sad I instancji, że organ II instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia kwoty wskazanej przez skarżącą kasacyjnie. W szczególności Sad I instancji naruszył wskazane wyżej przepisy poprzez uznanie, ze rozstrzygniecie w przedmiocie przywrócenia terminu do zgłoszenia żądania o wyłączenie spod zabezpieczenia, na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. jest niedopuszczalne. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Oświadczył również, iż nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 24 kwietnia 2023r., stwierdził, że postanowienie to jest zgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach w toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego wobec 4. Sp. z o.o. zabezpieczył wierzytelność tej spółki z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. Bank [...] S.A. W wyniku ww. zabezpieczenia I. Bank [...] S.A. przekazał na rachunek sum depozytowych Urzędu Skarbowego w Pabianicach środki pieniężne. 29 sierpnia 2022r. skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach wniosek o "wyłączenie spod egzekucji" kwoty 27 913,99 zł zajętej na rachunku bankowym 4. Sp. z o.o. w I. Bank [...] S.A., ponieważ spółka ta w październiku 2021r. błędnie otrzymała jej przelew w wysokości 27 913,99 zł na zablokowane konto bankowe w I. Bank [...] S.A. Jako podstawę prawną wniosku strona wskazała art. 38 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z 15 września 2022r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach odmówił "wyłączenia spod egzekucji" kwoty 27 913,99 zł zajętej na rachunku bankowym 4. Sp. z o.o. w I. Banku [...] S.A. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że wniosek o "wyłączenie spod egzekucji" został złożony z uchybieniem terminu. Ponadto, postanowieniem z 15 września 2022r.odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 29 sierpnia 2022r., w części dotyczącej przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o "wyłączenie spod egzekucji" prawa majątkowego. Postanowieniem z 24 kwietnia 2023r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z 15 września 2022r. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 29 sierpnia 2022r., w części dotyczącej przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia kwoty 27 913,99 zł, zabezpieczonej na rachunku bankowym 4. Sp. z o.o. w I. Bank [...] S.A. Organ odwoławczy wskazał, że w omawianej sprawie wobec zobowiązanej spółki jest prowadzone postępowanie zabezpieczające, a nie egzekucyjne. W ramach postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny stosuje środki zabezpieczające, aby w przyszłości zapewnić realizację obowiązku w drodze postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach powinien był potraktować żądanie strony, nie jako wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku "o wyłączenie spod egzekucji", lecz jako wniosek o wyłączenie spod zabezpieczenia. Do postępowania w sprawie wyłączenia spod zabezpieczenia - w myśl art. 166b u.p.e.a. - mają odpowiednie zastosowanie przepisy, które regulują instytucję wyłączenia spod egzekucji, tj. art. 38 u.p.e.a. Dlatego, w ocenie organu II instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach słusznie przyjął, że w omawianej sprawie zastosowania ma przepis art. 38 u.p.e.a. i prawidłowo zauważył, że należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Jednak w postanowieniu z 15 września 2022r. organ egzekucyjny powinien był uwzględnić, że sprawa dotyczy postępowania zabezpieczającego i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie żądania przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia. Powyższa nieprawidłowość nakazała uchylenie w całości postanowienia organu I instancji i w tym zakresie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. WSA oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji termin 14-dniowy do zgłoszenia żądania wyłączenia spod egzekucji, mimo że jest umiejscowiony w ustawie procesowej, ma charakter materialnoprawny. Jest więc terminem nieprzekraczalnym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu do zgłoszenia żądania o wyłączenie spod zabezpieczenia, na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a., jest zatem niedopuszczalne. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postepowania podkreślić należy, że powiązanie zarzutu naruszenia art. 151 i jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest sformułowane o tyle niepoprawnie, że te dwa przepisy zawierają normy przeciwstawne. I tak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może zostać naruszony równocześnie z art. 151 p.p.s.a., są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez Sąd w różnych stanach prawnych. Nadto są to przepisy o charakterze wynikowym tj. ich zastosowanie przez Sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało (lub nie zaistniało) tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby (lub nie uzasadniałaby) wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Przepisy te określają kompetencje Sądu administracyjnego w fazie orzekania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym jej zdaniem Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje w całości na uwzględnienie, to nie można Sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia art. 151 p.p.s.a., a tym bardziej wyłącznie niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naruszenie tego rodzaju przepisów ogólnych jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom (por. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2015r., I OSK 1701/14, z 29 kwietnia 2015r., I OSK 1595/14, z 29 kwietnia 2015r., I OSK 1596/14, z 24 kwietnia 2015r., I OSK 1088/14, z 8 kwietnia 2015r., I OSK 71/15, z 9 stycznia 2015r.,I OSK 638/14). W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 38 § 1 w zw. z art. 166b w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. O prawach tych rozstrzyga organ egzekucyjny, który rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia spod egzekucji w terminie 14 dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalszych 14 dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe (art. 38 § 2 u.p.e.a.). NSA w obecnym składzie podziela pogląd, że termin określony w art. 38 § 1 u.p.e.a. ma charakter materialnoprawny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 16 czerwca 2009r.( II FSK 348/08, Lex nr 51282), iż zgłoszenie żądania wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego powoduje, że organ egzekucyjny obowiązany jest żądanie to rozpoznać i wydać stosowne postanowienie w terminie czternastu dni od dnia złożenia żądania z zastrzeżeniem możliwości przedłużenia tego terminu, gdyby zebranie dowodów w tym terminie nie było możliwe (art. 38 § 1 i § 2 u.p.e.a.). Do czasu wydania postanowienia w sprawie wyłączenia organ egzekucyjny musi zaniechać dalszych czynności egzekucyjnych w stosunku do rzeczy lub prawa majątkowego, których wyłączenia żądano (art. 38 § 3 u.p.e.a), na postanowienie odmawiające wyłączenia zgłaszającemu żądanie służy zażalenie (art. 40 § 1 u.p.e.a.), a jeżeli zażalenie to nie okaże się skuteczne i postanowienie ostateczne także będzie odmowne zgłaszający żądanie może dochodzić zwolnienia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 40 § 2 u.p.e.a.). Przepisy te nie przewidują możliwości wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie rozpatrzenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa z tej przyczyny, że wniosek ten jest spóźniony, to jest został zgłoszony po terminie określonym w art. 38 § 1 u.p.e.a., czyli po upływie czternastu dni od dnia uzyskania przez wnioskodawcę wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do rzeczy lub prawa, których wyłączenia spod egzekucji się domaga. Przesłanka zgłoszenia wniosku w terminie powinna podlegać badaniu i ocenie organu egzekucyjnego, ale skutek stwierdzenia, ze terminowi uchybiono, winien się sprowadzać do wydania postanowienia o odmowie wyłączenia, a nie o odmowie rozpatrzenia wniosku. Taki kierunek wykładni omawianych przepisów przyjęty został przez Sądy administracyjne w wyroku NSA z 18 grudnia 1998r. (SA/Bk 310/98), oraz w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z 2 lipca 2004r. (I SA/Wr 1587/02) i z 20 lipca 2005r. (I SA/Bd 299/05). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym zaaprobował wykładnię w nich przyjętą i zauważył, że oprócz argumentów wywodzonych z wykładni gramatycznej tych przepisów przemawia za nią także okoliczność, iż powiązane są z nimi przepisy zakazujące dalszych czynności egzekucyjnych w stosunku do rzeczy lub prawa objętych wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji do czasu wydania postanowienia w sprawie, nakładające na organ egzekucyjny obowiązek rozstrzygnięcia sprawy w określonym, krótkim terminie oraz kierujące wnioskodawcę do ewentualnego dalszego dochodzenia swych praw na drogę procesu cywilnego. Należy z tego wyciągnąć wniosek, że postępowanie w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa toczy się w szczególnym reżimie prawnym, tak co do szybkości postępowania, jak i co do środków prawnych, przysługujących wnioskodawcy. Sens tych szczególnych uregulowań zostałby zniweczony, gdyby organ egzekucyjny mógł odmówić merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, blokując tym samym możliwość skorzystania przez wnioskodawcę z dalszych, przysługujących mu środków prawnych. Wskazał, że nie można przy tym zgodzić się, że w wypadku uchybienia terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie rzeczy lub prawa spod egzekucji administracyjnej wnioskodawca może złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu. Możliwość przywrócenia terminu dotyczy tylko terminów procesowych (proceduralnych), a nie materialnoprawnych, to jest takich, które ograniczają w czasie dochodzenie lub inną realizację określonego prawa podmiotowego. Termin do zgłoszenia omawianego wniosku w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji ma właśnie charakter materialnoprawny, gdyż ogranicza w czasie dochodzenie prawa podmiotowego polegającego na wyłączeniu spod egzekucji określonego prawa lub określonej rzeczy. Po upływie tego terminu dochodzenie tego prawa w tym trybie jest niemożliwe, co nie wyklucza dochodzenia go w innym trybie, określonym przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. nie jest zatem dopuszczalne. Podkreślić też należy, że przywoływany przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2011r., sygn. akt II FSK 490/10 nie potwierdza stanowiska strony, wręcz przeciwnie uznaje, że termin określony w art. 38 § 1 u.p.e.a. ma charakter materialnoprawny. Podkreślić należy, że dZo postępowania w sprawie wyłączenia spod zabezpieczenia - w myśl art. 166b u.p.e.a. - mają odpowiednie zastosowanie przepisy, które regulują instytucję wyłączenia spod egzekucji, tj. art. 38 u.p.e.a. Prawidłowo zatem w zaskarżonym postanowieniu organ wywiódł, co zasadnie zaakceptował Sąd I instancji, że termin dla zgłoszenia żądania wyłączenia spod zabezpieczenia ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ wywołuje konsekwencje w postaci utraty pozasądowego prawa do wyłączenia spod zabezpieczenia zajętych składników majątkowych, a skoro tak to termin ten nie podlega przywróceniu. W myśl art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak trafnie wskazał to Sąd I instancji postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. W niniejszej sprawie zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, bowiem postępowanie nie może być wszczęte z powodu upływu terminu przewidzianego dla zgłoszenia żądania wyłączenia spod zabezpieczenia. Konsekwencją tego jest niemożność prowadzenia postępowania w celu zbadania istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Postępowanie takie jest bezprzedmiotowe. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Łodzi, który trafnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając, że w omawianym przypadku przyczyną, dla której należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, jest wniesienie - pismem z 29 sierpnia 2022r. - wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o wyłączenie spod zabezpieczenia, w sytuacji gdy przepisy prawa nie tego przewidują. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1935) zasądzając od skarżącej kasacyjnie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013r., nr 3, poz. 38).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę