I GSK 161/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-05
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnezarzutyprzedawnienieNSAskarga kasacyjnaprawo administracyjneegzekucja administracyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że zarzut przedawnienia zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym powinien zostać merytorycznie rozpatrzony przez organ egzekucyjny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej organu od wyroku WSA, który uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ zarzucał sądowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne przyjęcie, że niektóre zarzuty powinny zostać rozpatrzone, mimo upływu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, podkreślając, że zarzut przedawnienia ma charakter materialny i powinien być merytorycznie rozpatrzony, a nie odrzucony z powodu rzekomego uchybienia terminowi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że organy powinny odmówić wszczęcia postępowania co do niektórych zarzutów, a jednocześnie wskazać, że pozostałe zarzuty, w tym zarzut przedawnienia, podlegają rozpatrzeniu. Organ argumentował, że zarzuty powinny być wnoszone w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy w granicach skargi kasacyjnej i stwierdzeniu braku podstaw nieważności postępowania, uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zarzut przedawnienia ma charakter materialny i nie podlega rygorom terminu siedmiodniowego, który dotyczy zarzutów dotyczących samego tytułu wykonawczego. Wobec tego, sąd pierwszej instancji zasadnie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu, a wskazania co do obowiązku rozpatrzenia zarzutu przedawnienia są uzasadnione. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia ma charakter materialny i nie podlega terminowi 7 dni, który dotyczy zarzutów dotyczących samego tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Przepis art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. odnosi się do zarzutów dotyczących samego tytułu wykonawczego, a nie do zarzutów materialnych, takich jak przedawnienie. Termin 7 dni dotyczy skutków niezachowania terminu w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a nie niedopuszczalności rozpatrzenia zarzutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 5 pkt 1-3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje kwestię terminowości wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten odnosi się do zarzutów dotyczących samego tytułu wykonawczego, a nie do zarzutów materialnych.

u.p.e.a. art. 35 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa skutki niezachowania terminu do zgłaszania zarzutów, tj. zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 144

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 133 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut przedawnienia ma charakter materialny i powinien być merytorycznie rozpatrzony przez organ egzekucyjny. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił postanowienie organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, ponieważ organ nie rozpatrzył merytorycznie zarzutu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że zarzut przedawnienia powinien zostać odrzucony z powodu uchybienia 7-dniowemu terminowi na wniesienie zarzutów. Organ zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

Spór w tej sprawie sprowadza się zasadniczo do wykładni przepisów regulujących instytucję zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie można się w tym zakresie zgodzić z tezą, jakoby z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynikał termin siedmiodniowy od doręczenia tytułu wykonawczego na zgłaszanie wszelkich zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sporny zarzut zgłoszony w tej sprawnie nie dotyczył samego tytułu wykonawczego, ale miał charakter materialny, bo podniesiono przedawnienie egzekwowanego zobowiązania. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu, trafnie punktując że we wskazanym zakresie zarzut skarżącej nie był przedmiotem oceny organu i powinien zostać merytorycznie rozpatrzony.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący

Joanna Salachna

członek

Joanna Wegner

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności rozróżnienie między zarzutami dotyczącymi tytułu wykonawczego a zarzutami materialnymi (np. przedawnienie)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w egzekucji administracyjnej – możliwości podnoszenia zarzutu przedawnienia i jego terminów. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Czy zarzut przedawnienia w egzekucji administracyjnej można wnieść po terminie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 161/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Michał Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2921/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 5 pkt 1  3, art. 35 § 1,
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 61a § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2921/21 w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 października 2021 r. nr 1401-IEE3.711.1.144.2021.9.ŁS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2921/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369) – zwanej dalej "p.p.s.a." w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 października 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchylił to postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa – Wola z 14 czerwca 2021 r.
Od tego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną. Podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. po pierwsze art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a." oraz art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że organy powinny w odpowiednim zakresie odmówić wszczęcia postępowania co do niektórych zarzutów, a jednocześnie wskazać że rozpatrzeniu podlegając pozostałe zarzuty oraz w zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku co do tytułu wystawionego przez Pocztę Polską S. A., podczas gdy oba pisma skarżącej dotyczą zarzutu do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, a zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Druga grupa zarzutów dotyczyła art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełną analizę akt i przyjęcie w ramach wskazań co do dalszego postępowania, że organy powinny w odpowiednim zakresie odmówić wszczęcia postępowania co do niektórych zarzutów, natomiast rozpatrzyć pozostałe zarzuty, podczas gdy organ wszczął postępowanie do jednego z tytułów, a w stosunku do drugiego z nich prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się one nieuzasadnione i dlatego skarga kasacyjna została oddalona.
Spór w tej sprawie sprowadza się zasadniczo do wykładni przepisów regulujących instytucję zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie można się w tym zakresie zgodzić z tezą, jakoby z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynikał termin siedmiodniowy od doręczenia tytułu wykonawczego na zgłaszanie wszelkich zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przede wszystkim, unormowanie to odnosi się do tych zarzutów, które dotyczą samego tytułu wykonawczego. Po drugie – nasuwa poważne wątpliwości to, czy przepis ten regulujący treść pouczenia może stanowić źródło wiążącego zobowiązanego terminu do zgłaszania zarzutów. Stanowi on jedynie o skutkach niezachowania takiego terminu, a te – w świetle art. 35 § 1 u.p.e.a. – odnoszą się jedynie do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś kwestii niedopuszczalności rozpatrzenia zarzutu.
Uwagi te w niniejszej sprawie pozostają jednak na marginesie, bo sporny zarzut zgłoszony w tej sprawnie nie dotyczył samego tytułu wykonawczego, ale miał charakter materialny, bo podniesiono przedawnienie egzekwowanego zobowiązania. Wobec kwestię terminowości wniesienia zarzutu można było oceniać jedynie w oparciu o regulację zamieszczoną w art. 33 § 5 pkt 1 – 3 u.p.e.a.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu, trafnie punktując że we wskazanym zakresie zarzut skarżącej nie był przedmiotem oceny organu i powinien zostać merytorycznie rozpatrzony. Nie można zatem Sądowi Wojewódzkiemu przypisać naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bo dostrzeżenie popełnionego przez organ naruszenia prawa było prawidłowe. Tym samym wskazania, zgodnie z którymi obowiązkiem organu jest rozpatrzenie zarzutu przedawnienia jest w pełni uzasadnione. Motywy zaskarżonego wyroku są jasne i nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do przesłanek, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji tak co do faktów, jak i przyjętej podstawy prawnej orzeczenia sądowego. O naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być mowy. Nie sposób też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 133 § 1 czy art. 134 § 1 p.p.s.a., bo organ nie wskazał, na czym miałaby polegać niepełna analiza akt sprawy. Przeciwnie, z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku płynie wniosek odwrotny – że Sąd rzetelnie ocenił stan sprawy i dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o należycie skonstruowany wzorzec kontroli.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI