I GSK 1593/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną ZUS, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, jego sentencja odpowiada prawu w kontekście przepisów COVID-19 dotyczących terminów administracyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej ZUS od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS zarzucił WSA błędną wykładnię przepisów ustawy COVID-19 dotyczących przywracania terminów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że choć WSA popełnił błąd w uzasadnieniu, to sentencja wyroku była prawidłowa, a przepisy ustawy COVID-19 nie miały zastosowania wstecznego do terminów, które upłynęły przed ich wejściem w życie. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 31zq ust. 1 i 3 oraz art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (ustawa COVID-19). Zarzut dotyczył błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania tych przepisów, polegającego na uznaniu, że organ administracji powinien zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, nawet jeśli wniosek o zwolnienie z opłacenia składek został złożony po ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że przepis art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. i nie ma mocy wstecznej, co oznacza, że ma zastosowanie do terminów, które upłynęły od tej daty. Sąd pierwszej instancji, zalecając organowi zastosowanie tego przepisu, naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy, ponieważ nie można stosować go do terminów, które upłynęły przed jego wejściem w życie, zwłaszcza gdy mogło to prowadzić do skutków w postaci ostateczności decyzji administracyjnej. Jednakże NSA stwierdził, że to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ Sąd pierwszej instancji prawidłowo dostrzegł wady postępowania organu, uznając, że naruszył on art. 9 i art. 7 k.p.a. W związku z tym, NSA, zgodnie z art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i odpowiednich przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają mocy wstecznej i nie stosuje się ich do terminów, które upłynęły przed dniem wejścia w życie ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa COVID-19 w zakresie przywracania terminów weszła w życie 16 grudnia 2020 r. i nie może być stosowana wstecznie do terminów, które upłynęły przed tą datą, gdyż mogłoby to prowadzić do naruszenia zasady pewności prawa i ostateczności decyzji administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn(2) § 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis nie ma mocy wstecznej i stosuje się go do terminów, które upłynęły od dnia jego wejścia w życie (16.12.2020 r.).
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ naruszył ten przepis.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ naruszył ten przepis.
k.p.a. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazuje na ograniczenia w uchylaniu lub zmianie ostatecznych decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne uzasadnienie wyroku WSA dotyczące zastosowania przepisów COVID-19 nie wpływa na prawidłowość jego sentencji, która odpowiada prawu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty ZUS dotyczące naruszenia przez WSA przepisów ustawy COVID-19 w zakresie przywracania terminów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji zalecając organowi zastosowanie w sprawie art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 naruszył powołane w skardze kasacyjnej przepisy. Wskazywany przepis wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. i nie ma mocy wstecznej, a więc ma zastosowanie do terminów które upłynęły od dnia 16 grudnia 2020r. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjna nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także, gdy zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Skład orzekający
Inga Gołowska
sprawozdawca
Joanna Salachna
przewodniczący
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów administracyjnych w kontekście ustawy COVID-19 oraz zasada utrzymania w mocy orzeczenia mimo błędnego uzasadnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z opłacenia składek w okresie pandemii i stosowania przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z terminami administracyjnymi w okresie pandemii COVID-19, co jest nadal istotne dla wielu podmiotów.
“Pandemia a terminy administracyjne: NSA wyjaśnia, kiedy przepisy COVID-19 nie działają wstecz.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1593/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Inga Gołowska /sprawozdawca/ Joanna Salachna /przewodniczący/ Piotr Piszczek Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane III SA/Gl 15/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-04-19 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 9, art. 16 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1842 art. 15zzzzzn(2), art. 31zq, art. 31zo Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 15/22 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz T. G. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 19 kwietnia 2022r., sygn. akt III SA/Gl 15/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. G., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 3 lutego 2021r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości domagając się jego uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 31zq ust. 1 i 3 oraz art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji (Dz.U. z 2020r., poz. 1842, dalej: ustawa COVID-19) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu, a w zawiadomieniu tym wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, czyli że skarżącym, którzy złożyli wniosek o zwolnienie z opłacania składek po ustawowym terminie przysługuje prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku, b czym należy ich zawiadomić. Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjna wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania. Ustosunkowując się do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej wskazał na art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 i art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19. Istotą tych zarzutów jest wadliwe w ocenie autora skargi kasacyjnej zalecenie Sądu I instancji dotyczące zastosowania przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 z pominięciem zapisów art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zalecając organowi zastosowanie w sprawie art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 naruszył powołane w skardze kasacyjnej przepisy. Wskazywany przepis wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. i nie ma mocy wstecznej, a więc ma zastosowanie do terminów które upłynęły od dnia 16 grudnia 2020r., a więc od dnia wejścia w życie analizowanego przepisu. Za takim rozumieniem przemawiają w szczególności skutki, które mógł wywołać upływ terminów administracyjnych. Przykładowo mógł upłynąć termin do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, a zatem dana decyzja mogła stać się ostateczna ze wszystkimi tego konsekwencjami. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może z kolei nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (za taką ustawę szczególną nie można uznać przepisów ustawy COVID-19). W ocenie NSA, uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem Sąd I instancji dostrzegł wady postępowania prowadzonego przez organ uznając, że naruszył on art. 9 i art. 7 k.p.a. Zatem organ rozpatrując ponownie sprawę uwzględni prawidłowe wywody Sądu I instancji z modyfikacją wynikającą z niniejszego wyroku. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjna nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także, gdy zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędu sentencja wyroku nie uległaby zmianie. Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI