I GSK 1589/24

I GSK 1589/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Henryk Wach
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 432/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-10-09
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134  1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 2 pkt 22
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 432/24 w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. w B. na czynność Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 24 czerwca 2024 r. nr WZS.VII.4320.21.2024.MR w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "M." Sp. z o.o. w B. na rzecz Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 października 2024 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej jako: WSA, Sąd I instancji) w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 432/24
w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. w B. (dalej jako: skarżąca, spółka, skarżąca kasacyjnie) na czynność Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z 24 czerwca 2024 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Spółka 16 lipca 2024 r. złożyła wniosek projektu pod nazwą: "[...]".
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego - Instytucja Zarządzająca Programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021-2027 (zwany dalej: Zarządem) w wydanym negatywnym wyniku oceny wniosku wskazał, że wniosek o dofinansowanie projektu spełnił kryteria wyboru, uzyskał 77 punktów, jednakże został oceniony negatywnie, ponieważ kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w naborze została wyczerpana. Liczbę przyznanych punktów oraz uzasadnienie oceny w ramach poszczególnych kryteriów dokonanej przez pracownika i eksperta organ przesłał w załącznikach do pisma.
Na powyższe rozstrzygnięcie protest złożyła skarżąca. W uzasadnieniu wskazano, że spółka na dzień składania wniosku o dofinansowanie nie dysponowała dokumentem pozwolenia na budowę. Według wnioskodawczyni oceniając to kryterium eksperci naruszyli art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej jako: ustawa wdrożeniowa), gdyż nie dokonali oceny projektu w sposób rzetelny i przejrzysty, w konsekwencji czego bez dogłębnej analizy treści wniosku zgłoszonego do objęcia dofinansowaniem odmówili przyznania spółce dofinansowania.
W wydanym w dniu 24 czerwca 2024 r. rozstrzygnięciu Zarząd nie uwzględnił protestu. W opinii Zarządu brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni dodatkowych punktów w ramach oceny omawianego kryterium. Ocena dokonana przez eksperta była prawidłowa, znajdowała ona odzwierciedlenie w zapisach dokumentacji aplikacyjnej. W tej sytuacji nie było również żadnych powodów, aby żądać od wnioskodawczyni dodatkowych wyjaśnień. Podkreślił przy tym, że kryteria jakości oceniane są - co do zasady - wyłącznie na podstawie brzmienia zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie - oceniający nie powinni domyślać się spełnienia określonych wymogów. Informacje, o których mowa w dokumentacji konkursowej powinny wynikać wprost z treści wniosku o dofinansowanie, a brak takich informacji lub informacje niepełne będą wpływały w sposób oczywisty niekorzystnie na punktację danego projektu, a tym samym będą zmniejszały szansę na zakwalifikowanie go do dofinansowania.
WSA odnosząc się do zakresu i treści zarzutów w toku przedmiotowej procedury odwoławczej orzekł, że przedmiot sprawy sprowadzał się nie
do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierzała w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny i przyznanej punktacji.
Sąd I instancji ocenił, że zgodnie z art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej, tylko stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny, mogłoby skutkować uchyleniem kontrolowanego aktu. W rozpoznawanej sprawie WSA – wbrew zarzutom skargi – takich nieprawidłowości nie stwierdził.
Z powyższym orzeczeniem nie zgodziła się spółka. W skardze kasacyjnej wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie wyroku i jego zmianę poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny, oraz przekazanie sprawy Zarządowi Województwa Zachodniopomorskiego do ponownego rozpatrzenia protestu. Ponadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) polegające na nierozpoznaniu w całości istoty sprawy poprzez pominięcie, iż kryteria wyboru projektów, na które powołuje się organ i Sąd I instancji zostały ustanowione w sposób sprzeczny z prawem powszechnie obowiązującym, ponadto procedura oceny projektu oraz procedura odwoławcza zostały przeprowadzone przez organ w sposób sprzeczny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało przyjęciem przez Sąd I instancji, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu (pomimo że zostało oparte na błędnie skonstruowanych kryteriach) i w rezultacie odprowadziło do oddalenia skargi.
Ponadto, spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego:
2. art. 73 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 231, str. 159 z późn. zm.). poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji i pominięcie, że organ ustanowił i stosował nieprecyzyjne, nader ogólne i niejasne kryteria wyboru projektów, co skutkowało zbyt dużą dowolnością organu przy ocenie wniosku o dofinansowanie skarżącej i skutkowało nieprzyznaniem dofinansowania;
3. art. 2 pkt 22 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budowa hali stanowi część projektu skarżącej, pomimo że nie została ona zgłoszona do objęcia finansowaniem UE, podczas gdy z naruszonego przepisu wprost wynika, że projektem jest przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte finansowaniem UE jednego z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności albo Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach programu;
4. art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, iż organ przeprowadził procedurę oceny i wyboru do dofinansowania projektów w sposób dowolny, nierzetelny, nieprzejrzysty, a także naruszył przy tym zasadę równego traktowania wnioskodawców, m.in. premiując wnioskodawców, którzy nie podjęli jeszcze żadnych kroków w celu zabezpieczenia praw własności intelektualnej, co skutkowało pokrzywdzeniem wnioskodawców, którzy wykazali się należytą starannością i już dokonali zabezpieczenia praw własności intelektualnej;
5. art. 46 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skoro okoliczność budowy hali została wskazana w treści wniosku, to stanowi część projektu, a więc dokumentacja dotycząca budowy hali jest niezbędna do oceny projektu, podczas gdy z art. 2 pkt 22 ustawy wdrożeniowej wprost wynika, że projektem jest tylko przedsięwzięcie zgłoszone do objęcia finansowaniem UE, a więc skoro budowa hali nie została zgłoszona do objęcia finansowaniem, gdyż miała być realizowana poza projektem z własnych środków skarżącej, to nie stanowi ona części projektu lub objęcia projektu dofinansowaniem;
6. art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe niezastosowaniem polegające na pominięciu, iż rozstrzygnięcie o negatywnym wyniku oceny wniosku o dofinansowanie nie zawiera wymaganego przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego precyzyjnego uzasadnienia stanowiska organu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione lub bezskuteczne.
W pierwszym zarzucie wskazano na naruszenie art. 134 p.p.s.a. w zakresie nierozpoznania całości istoty sprawy, poprzez pominięcie kryteriów wyboru projektów, że zostały one ustanowione w sposób sprzeczny z prawem, ponadto procedura oceny projektu oraz procedura odwoławcza zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa.
Przede wszystkim wskazać należy, że powołany przepis zawiera dwie jednostki redakcyjne, dwa paragrafy. Skarżąca kasacyjnie Spółka powinna w sposób precyzyjny podać, który z paragrafów został jej zdaniem naruszony. Brak tej precyzji powoduje, że nie można dokonać oceny legalności zaskarżonego wyroku przez pryzmat tak postawionego zarzutu.
Wypada zatem w tym miejscu zauważyć, że konstrukcja skargi kasacyjnej dla swej skuteczności wymaga powołania konkretnych przepisów prawa poprzez podanie oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów. W orzecznictwie NSA zarysowała się w tym zakresie jednoznaczna linia, że skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów), którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 140/10, LEX nr 990041, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 217/11, LEX nr 1081761, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 349/10, LEX nr 1080116; także nowsze wyroki NSA: z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2521/18, LEX nr 3360144, z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1743/18, LEX nr 3192559, z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 556/18, LEX nr 3367893).
Zauważyć w kontekście powyższego jeszcze należy, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1491/11, LEX nr 1069025). Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 151/12, LEX nr 1219250).
Także nauka prezentuje tożsamy pogląd na temat obowiązku wskazania konkretnych przepisów w podstawach kasacyjnych skargi kasacyjnej. H. Knysiak-Sudyka zauważa, że Naczelny Sąd Administracyjny jest co do zasady związany granicami skargi kasacyjnej, niezbędne jest zatem wskazanie w niej konkretnych przepisów, które zdaniem skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Powyższe wskazanie powinno obejmować numer artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i innych jednostek redakcyjnych ustawy. Powołanie się na całość przepisu, który został podzielony na mniejsze jednostki redakcyjne, nie pozwala bowiem na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia. Taka sama sytuacja ma miejsce, gdy skarżący wskazuje jako podstawę skargi kasacyjnej cały akt prawny lub tylko jego tytuł (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu..., s. 472) (zob. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 176 p.p.s.a., stan prawny 1 września 2021 r., LEX). B. Dauter stwierdza zaś, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych), oraz tego, na czym to naruszenie polegało. Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny - art. 183 § 1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, Komentarz do art. 176 p.p.s.a., stan prawny 1 sierpnia 2021 r., LEX).
W świetle powyższego postawiony zarzut należało uznać za nieskuteczny.
To jest jedyny zarzut procesowy dotyczący przepisu - art. 134 § 1 p.p.s.a. służącego do kwestionowania ustaleń faktycznych i ocen prawnych z tymi ustaleniami związanych, który mógłby, gdyby był bardziej wnikliwy (dotyczył kwestii szczegółowych), odnosić się do kwestionowania ustaleń i ocen. Zatem w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie ustaleń faktycznych i ocen prawnych dotyczących stanu faktycznego. W konsekwencji takiego stanu rzeczy są one wiążące dla NSA podczas kontroli wyroku przez pryzmat pozostałych zarzutów kasacyjnych.
Drugi zarzut procesowy (zarzut 6) odnosi się do braku precyzyjnego uzasadnienia stanowiska organu.
W zakresie tego zarzutu przede wszystkim stwierdzić należy, że odnosi się on do naruszenia ustawy wdrożeniowej, jednak jak i we wszystkich zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących ustawy wdrożeniowej nie powołuje konkretnej ustawy wdrożeniowej, a było ich kilka, każda z nich odnosiła się do konkretnego okresu finansowania projektów ze środków europejskich. Następnie zauważyć trzeba, że wskazany w podstawie kasacyjnej art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej 2021 – 2027 w zakresie uzasadnienia, stanowi, że informacja, o której mowa w ust. 4, zawiera uzasadnienie wyniku oceny.
W ocenie NSA, gdyby wskazana informacja w ogóle nie zawierała uzasadnienia, to można byłoby mówić o naruszeniu omawianego przepisu. Powołany przepis nie stanowi też, że uzasadnienie musi być precyzyjne, jak wskazuje w zarzucie kasacyjnym Spółka. Przedmiotowa informacja musi zawierać uzasadnienie wyniku oceny i takie zawiera. Stanowisko organu zostało uzasadnione w sposób wystarczający, odnosi się istoty spornych zagadnień. To uzasadnienie poddaje się kontroli, wynika z niego dlaczego dokonano takiej a nie innej oceny.
Dlatego też postawiony zarzut naruszenia art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej 2021 – 2027 należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Podsumowując kwestie procesowe stwierdzić należy, że w sprawie nie podważono ustaleń i ocen dotyczących niespełnienia przez projekt kryteriów: Gotowości do realizacji projektu oraz Zabezpieczenia praw własności intelektualnej.
W zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego zostały zaprezentowane trzy kwestie sporne. Skarżąca kasacyjna kwestionuje dwa kryteria oceny projektu co do ich spełnienia: Gotowość do realizacji projektu oraz Zabezpieczenie praw własności intelektualnej, a także kwestionuje te kryteria w zakresie ich ustanowienia i stosowania. Uważa że są one nieprecyzyjne, ogólne i niejasne, co skutkuje zbyt dużą dowolnością organu podczas oceny wniosku o dofinansowanie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do ustanowienia i zastosowania spornych kryteriów oceny projektów stwierdzić należy, że twierdzeń skarżącej kasacyjnie Spółki nie można zaaprobować. W ocenie NSA ustanowione i zastosowane kryteria: Gotowość do realizacji projektu oraz Zabezpieczenie praw własności intelektualne, nie mają charakteru kryteriów ogólnych, nieprecyzyjnych czy niejasnych. Są one konkretne, opisują co w ramach kryterium będzie podlegało weryfikacji, podane też są przykłady co należy uzyskać aby otrzymać pozytywną ocenę. Nie można przy tak opisanych kryteriach ze wskazaniem konkretnych przykładów obrazujących wymogi związane z kryteriami, mówić o dowolnej ocenie wniosku o dofinansowanie projektu. Do tej oceny przekonuje też poniższa już szczegółowa argumentacja dotycząca braku spełnienia tych dwóch spornych kryteriów.
Odnosząc się do zagadnienia kryterium Gotowość do realizacji projektu wskazać trzeba, że twierdzenia skarżącej kasacyjnie Spółki nie są usprawiedliwione.
Podkreślić zatem należy, że to sama wnioskodawczyni w oczywisty sposób wskazała w dokumentacji aplikacyjnej, iż "W celu realizacji przedsięwzięcia Wnioskodawca planuje wybudować halę produkcyjną, w której umieszczone będą zakupione w ramach projektu środki trwałe. Budowa hali jest niezbędna dla realizowanego projektu, jednak została ona ujęta jako koszt niekwalifikowany, sfinansowany ze środków własnych Wnioskodawcy" (Formularz opisowy pkt 1). Ponadto budowa hali została przez wnioskodawczynię wykazana zarówno w zadaniach projektowych (zadanie nr 1), jak i budżecie projektu (wniosek o dofinansowanie). Budowa hali produkcyjno - magazynowej stanowi zatem element projektu i bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że zadanie to nie zostało zaliczone do kategorii wydatków kwalifikowalnych. Co więcej, Spółka we wniosku o dofinansowanie wskazała, że "Realizacja projektu prowadzona będzie w następujących krokach: Zadanie 1 - Budowa hali produkcyjno-magazynowej (...) W celu realizacji powyższych zadań, Wnioskodawca przystąpi do pozyskania niezbędnych decyzji i pozwoleń" (wniosek o dofinansowanie, część opisowa).
Wypada dalej zauważyć, że we wniosku w części dotyczącej opisu i uzasadnienia zadania skarżąca kasacyjnie wskazała, że planuje budowę hali o powierzchni 25.000 m2, która częściowo będzie zagospodarowana na potrzeby realizacji niniejszego projektu. W hali ustawione zostaną planowane do nabycia środki trwałe i wartości niematerialne i prawne. Budowa hali jest elementem niezbędnym do realizacji projektu z uwagi na ograniczone miejsce Wnioskodawcy umożliwiające wdrożenie nowego procesu produkcyjnego i rozpoczęcie produkcji innowacyjnych produktów. Aktualnie posiadana infrastruktura jest wykorzystywana na potrzeby bieżącej działalności i nie może być przeznaczona na realizację niniejszego projektu. Koszt hali budowlanej będzie pokryty w całości ze środków własnych przedsiębiorstwa, jednak z uwagi na jego przeznaczenie, musi być wykazany jako integralna część realizowanego projektu.
Na podkreślenie zasługuje to, jak sama wskazuje skarżąca kasacyjnie, że budowa hali jest elementem niezbędnym do realizacji projektu z uwagi na ograniczone miejsce umożliwiające wdrożenie nowego procesu produkcyjnego i rozpoczęcie produkcji innowacyjnych produktów. Zauważa również, że aktualnie posiadana infrastruktura jest wykorzystywana na potrzeby bieżącej działalności i nie może być przeznaczona na realizację niniejszego projektu. Zatem niewątpliwie bez wybudowania tej hali nie będzie możliwości realizacji projektu oraz wdrożenia nowego procesu produkcyjnego i rozpoczęcia produkcji innowacyjnych produktów. Przekonują do tego jednoznaczne twierdzenia samej skarżącej kasacyjnie.
W kontekście zaistniałego sporu wypada wskazać na definicję projektu ustanowioną przez prawodawcę w ustawie wdrożeniowej 2021 – 2027 w art. 2 pkt 22. Otóż projekt to - przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte finansowaniem UE jednego z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności albo Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach programu.
Jest to zatem przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami. Skarżąca kasacyjnie we wniosku o dofinansowanie projektu w części dotyczącej wskaźników rezultatu (sposobu ich pomiaru) wskazała, że pomiar i realizacja wskaźnika nastąpi na podstawie przedłożenia oferty sprzedażowej Wnioskodawcy rozszerzonej o nową gamę produktową – produkty innowacyjne w postaci prefabrykatów wykonanych z wykorzystaniem nowej mieszanki betonowej.
Wobec powyższego skonstatować wypada, że projektem jest przedsięwzięciem zmierzającym do osiągniecia celu określonego wskaźnikami. Cel przedmiotowego projektu związany jest z wdrożeniem nowego procesu produkcyjnego i rozpoczęciem produkcji innowacyjnych produktów. Pomiar i realizacja wskaźnika nastąpi zaś na podstawie przedłożenia oferty sprzedażowej rozszerzonej o nową gamę produktową – produkty innowacyjne w postaci prefabrykatów wykonanych z wykorzystaniem nowej mieszanki betonowej. Nie jest zatem możliwe, w okolicznościach stanu faktycznego sprawy, zrealizowanie celu projektu mierzonego wskazanym wskaźnikiem bez wybudowania hali produkcyjnej. Uprawnione zatem było uznanie, ze brak stosownych dokumentów budowlanych (pozwolenia na budowę hali produkcyjnej) wskazuje, że skarżąca kasacyjnie nie spełniła kryterium - Gotowości do realizacji projektu.
Nie można się zgodzić z zarzutami dotyczącymi samej definicji kryterium 4.5. Definicja kryterium 4.5 jednoznacznie informuje o sposobie rozumienia i oceny tego kryterium. Instytucja organizująca nabór jednoznacznie wskazała w opisie kryterium, że punkty przyznawane będą za posiadanie wymaganych pozwoleń, decyzji, których uzyskanie wynika z procedur prawa budowlanego oraz posiadanie wymaganych koncesji. Wymieniono również przykładowe dokumenty, na podstawie których kryterium będzie oceniane.
Tym samym za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty dotyczące
Odnosząc się do zagadnienia kryterium Zabezpieczenie praw własności intelektualnej wskazać trzeba, że twierdzenia skarżącej kasacyjnie Spółki również nie są usprawiedliwione.
Zasadnie, w ocenie NSA, w zakresie kryterium 4.11 Zabezpieczenie praw własności intelektualnej, Zarząd wskazał, że jak wynika z definicji i zasad oceny kryterium 4.11, możliwość otrzymania 1 pkt, warunkowana jest wpływem projektu na podjęcie przez wnioskodawcę działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa. W formularzu opisowym do naboru, w części dotyczącej Ochrony własności intelektualnej (pkt 10), należało wskazać czy wdrożeniu innowacji produktowej lub procesowej (w procesie biznesowym), w związku z realizacją projektu, towarzyszyć będzie zabezpieczenie praw własności intelektualnej (w postaci np. znaków towarowych, wzorów przemysłowych, know-how). Z definicji oraz zasad oceny kryterium nie wynika natomiast, aby premiowana była tutaj okoliczność posiadania przez wnioskodawcę zabezpieczenia w postaci np. znaków towarowych, wzorów przemysłowych, know-how.
W ww. części formularza skarżąca kasacyjnie wskazała, że "Dzięki realizacji projektu możliwe będzie wdrożenie wyników prac B+R objętych ochroną patentową do działalności spółki co finalnie przełoży się na wdrożenie innowacyjnego produktu na rynek niemniej sama realizacja projektu nie przyczyni się do ponownego zgłoszenia do ochrony opracowanej innowacji, bowiem Spółka dokonała już tej czynności w obawie przed wyciekiem poufnych informacji do konkurencji". Wynika z tego jednoznacznie, że projekt wnioskodawczyni nie będzie miał wpływu na podjęcie działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa.
Dalej w kontekście stwierdzenia Spółki, że Spółka uzyskała już ochronę patentową w obawie przed wyciekiem poufnych informacji do konkurencji, stwierdzić należy, że tytuł wynalazku objętego zgłoszeniem patentowym: "Sposób wytwarzania betonowych ścian prefabrykowanych z betonów o obniżonym zapotrzebowaniu na energię (typu ASCC) z maksymalizacją wykorzystania surowców odpadowych," został zgłoszony w celu uzyskania patentu 13 lutego 2020 r.
Słusznie zatem Sąd I instancji zauważył, że zgłoszenie patentowe nastąpiło w lutym 2020 r., czyli ponad 3 lata przed ogłoszeniem przedmiotowego naboru. Za słuszny zatem należy uznać wniosek organu co do tego, że projekt wnioskodawcy nie będzie miał wpływu na podjęcie działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa.
Tym samym za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut dotyczący kryterium - Zabezpieczenia praw własności intelektualnej.
Końcowo zauważyć należy, iż zasadnie Sąd I instancji wskazał, że działająca w sprawie instytucja ma obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, poprzez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów, ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjętych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Natomiast zasada rzetelności związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2020 r., I GSK 2063/19). W ocenie NSA żadna z tych reguł w zakresie oceny ustanowienia i zastosowania spornych kryteriów nie została naruszona.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który reprezentował organ na rozprawie.