I GSK 1585/24

I GSK 1585/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Surmacz
Joanna Salachna /sprawozdawca/
Michał Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 667/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-10-01
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1, art. 73 ust. 8 pkt 2, art. 80 ust. 1
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 667/24 w sprawie ze skargi M. W. na czynność Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 18 lipca 2024 r. nr SCP-IV-5.704.2.62.2024.DKi w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. W. na rzecz Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 1 października 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 667/24 oddalił skargę M. W. (dalej: skarżąca) na czynność Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: organ) z 18 lipca 2024 r., nr SCP-lV-5.704.2.62.2024.DKi w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o ustawie wdrożeniowej (norma odniesienia) w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 46 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy wdrożeniowej polegające na niewłaściwym zastosowaniu przedmiotowej regulacji i oddaleniu skargi wniesionej przez skarżącą co do negatywnego rozstrzygnięcia protestu wobec stwierdzenia, że "skarżąca nie posiada wystarczającego potencjału finansowego do realizacji projektu" (tak strona 22 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), w sytuacji gdy zaskarżone rozstrzygnięcie w sposób oczywisty naruszało ww. przepisy, albowiem:
a) w toku postępowania o udzielenie wsparcia wymogi dotyczące określenia kryteriów kwalifikowania projektów (w tym w szczególności co do zdolności finansowej wnioskodawców) nie zostały określone w sposób precyzyjny, jednoznaczny i jasny, skoro:
• nie określono w sposób precyzyjny, czy wnioskodawca ubiegający się o wsparcie powinien zabezpieczyć wkład własny na poczet projektu, a jeżeli tak to w jakiej wysokości;
• ocena potencjału finansowego do realizacji projektu dokonywana mogła być w sposób arbitralny, gdyż nie zostały w sposób jasny określone zasady dotyczące kryteriów kwalifikowania projektów (w tym w szczególności co do zdolności finansowej wnioskodawców);
b) w wyniku nieprecyzyjnych kryteriów kwalifikowania projektów dokonano w niniejszej sprawie negatywnej oceny projektu skarżącej z naruszeniem zasady przejrzystości i zasady rzetelności, a ponadto w sposób sprzeczny z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania oraz aktualnymi wskazaniami wiedzy, a ponadto niezasadnie nieprzyznano punktów w ramach kryterium potencjału finansowego, podczas gdy w świetle obowiązujących regulacji oraz wskazań aktualnej wiedzy – skarżąca spełniła przedmiotowe kryterium, albowiem w należyty sposób wykazała, że dysponuje możliwościami finansowymi zrealizowania projektu, a w szczególności skarżąca posiada zabezpieczone środki finansowe na realizację projektu, skoro:
• skarżąca w toku postępowania powoływała się na możliwość uzyskania zaliczek, gdyż zgodnie z umową o dofinansowanie dołączoną do dokumentacji konkursowej, wnioskodawca może wnioskować o zaliczki, przy czym łączna kwota dofinansowania wypłacona w formie zaliczki nie może przekroczyć 90% całkowitej kwoty dofinansowania projektu (całkowita wartość inwestycji to [1] zł), w tym kwota wydatków kwalifikowanych to [2] zł);
• skarżąca wykazała w toku ubiegania się do dofinansowanie, iż na rachunku bankowym prowadzonym przez A. S.A. posiadała zgromadzone środki finansowe w wysokości [3] zł;
• w 2022 r. skarżąca odnotowała przychód wynoszący [4] zł;
• skarżąca w odpowiedzi na wezwanie "przedłożyła metodologię, wyjaśnienia oraz dodatkowe dokumenty finansowe – umowę pożyczki z dnia [...] września 2023 r. z Z. G. na kwotę [5] zł" (tak strona 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku);
2. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej (norma odniesienia) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. zdanie pierwsze oraz art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej polegające na niezastosowaniu przedmiotowej regulacji i oddaleniu skargi bez odniesienia się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sposób szczegółowy do zarzutu skarżącej co do tego, że organ nie był uprawniony do dokonania oceny wyników finansowych skarżącej posiłkując się w tym zakresie przepisami obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2023 r. w sprawie wysokości dochodu za rok 2022 z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: obwieszczenie), skoro rozpoznanie tego zarzutu ograniczyło się do stwierdzenia na stronie 21 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iż "stanowisko Skarżącej, która kontestuje ustalony przez Eksperta na podstawie Obwieszczenia dochód za 2022 r., ale jednocześnie nie podaje jego wysokości w oparciu o wiarygodne dane, nie zasługuje na aprobatę", przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania, skoro zastosowanie ww. Obwieszczenia doprowadziło do drastycznego obniżenia dochodowości skarżącej za 2022 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odnosząc się do zarzutu skarżącej nie dokonał wnikliwej kontroli w ramach postępowania sądowoadministracyjnego;
3. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej (norma odniesienia) w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez niezastosowanie przedmiotowej regulacji i oddalenie skargi w następstwie zaaprobowania postępowania organu sprowadzającego się do przyjęcia, iż dla oceny potencjału ekonomicznego i dochodowości skarżącej w świetle ww. regulacji wystarczające jest powołanie wyłącznie jednego eksperta, mimo iż mając na względzie skomplikowanie materii, zasadę dokonywania oceny przez "dwie pary oczu" oraz okoliczność, iż przy rozpatrywaniu protestu w toku postępowania przed organem powołany ekspert "przyznał, że oceniający błędnie wskazali że zysk skarżącej za 2022 r. wynosi [6] tysięcy" (tak strona 21 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), to kwestia merytorycznej oceny spełnienia kryteriów powinna zostać zbadana w sposób szczególnie rzetelny przez co najmniej dwóch ekspertów, natomiast naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziło do oddalenia wniesionej skargi w następstwie zaaprobowania stanowiska organu co do negatywnej oceny potencjału finansowego skarżącego;
4. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej (norma odniesienia) w zw. z rozdziałem 5.2.2. pkt 1 Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 numer FESL.10.03-IP.01-058/23, Priorytet FE SL.10 Fundusze Europejskie na transformację Działanie FE SL 10.03. Wsparcie MŚP na rzecz transformacji polegające na pominięciu tej regulacji – w ramach dokonywanej kontroli sądowoadministracynej – mimo, iż zgodnie z rozdziałem 5.2.2. pkt 1 Regulaminu wyboru wniosek o dofinansowanie złożony przez skarżącą powinien zostać skierowany przez organ do ponownej oceny spełnienia kryteriów formalnych w zakresie dotyczącym dokumentów potwierdzających finansowanie projektu stanowiących załącznik do wniosku o dofinasowanie co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku oraz dokonaną kontrolę sądowoadministracyjną rozstrzygnięcia protestu, tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął, iż "dopiero w odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła metodologię, wyjaśnienia oraz dodatkowe dokumenty finansowe – umowę pożyczki z dnia 12 września 2023 r. z Z. G. na kwotę [5] zł" (tak strona 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku);
5. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej (norma odniesienia) w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz rozdziałem 5.1.1. pkt 7 Regulaminu wyboru polegające na niewłaściwym niezastosowaniu przedmiotowej regulacji i oddalenie wniesionej skargi wobec stwierdzenia, że na etapie oceny merytorycznej "uwzględnienie dodatkowej dokumentacji i informacji dotyczącej pożyczki, które skarżąca przedstawiła dopiero na etapie wyjaśnień do oceny merytorycznej (wniosek o dofinansowanie ani załączniki do niego nie zawierały takich założeń) byłoby dyskryminujące względem innych wnioskodawców" (tak strona 18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), co miało istotny wpływ na wydanie i treść zaskarżonego wyroku oraz dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrolę rozstrzygnięcia protestu poprzez przyjęcie, iż "skarżąca nie posiada wystarczającego potencjału finansowego do realizacji projektu" (tak strona 22 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) i w konsekwencji także poprzez odmowę uwzględnienia dokumentacji dotyczącej umowy pożyczki złożonej przez skarżącą po wystosowaniu wezwania przez organ.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy organowi w celu ponownego rozpatrzenia podjętego niego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Przed przystąpieniem do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej – ze względu na ich konstrukcję oraz sposób w jaki je uzasadniono – wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.
Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do zarzutu najdalej idącego, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. powiązanego - skądinąd niezasadnie - z art. 73 ust. 8 pkt 2 oraz art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W jego ramach skarżąca kasacyjnie podnosi, że WSA nie odniósł się w szczegółowy sposób do zarzutu skarżącej w przedmiocie tego, że organ nie był uprawniony do dokonania oceny wyników finansowych skarżącej posiłkując się w tym zakresie przepisami obwieszczenia w sprawie dochodu za 2022 r. z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wskazano także, że przedmiotowe obwieszczenie jest aktem pomocniczym wyłącznie przy ustalaniu dochodów na potrzeby zasiłku rodzinnego oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nie może stanowić podstawy dla ustalania dochodów w związku z ubieganiem się o dofinansowanie (s. 8-9 skargi kasacyjnej).
Zarzut jest nieskuteczny.
Sygnalizowana wyżej wadliwość powiązania ww. regulacji ustawy wdrożeniowej z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika z braku korelacji merytorycznej. Przepis art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej stanowi o jednym z rozstrzygnięć Sądu I instancji, tj. oddaleniu skargi w przypadku jej nieuwzględnienia, co WSA właśnie uczynił w rozpoznawanej sprawie. Natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w którym sformułowano zasady postępowania organu nie jest kierowany do sądu administracyjnego i nie dotyczy uzasadnienia wyroku (wymogów w tym przedmiocie). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zaś skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wskazać także trzeba, że nawet gdyby przyjąć, że faktycznie w takim przypadku chodziłoby o odrębną podstawę kasacyjną, to ewentualnie rozpoznawany zarzut nie mógł podlegać ocenie merytorycznej. W uzasadnieniu w tym zakresie (wyraźnie wyodrębnionym w skardze kasacyjnej) nie przedstawiono na czym miało polegać (w czym się przejawiało) naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a także nie podjęto próby wykazania istotności tegoż na wynik sprawy. Stąd też NSA odniesie się wyłącznie do oceny zarzutu w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie ze zd. pierwszym 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z regulacji tej bynajmniej nie wynika aby Sąd I instancji był zobowiązany do szczegółowego odnoszenia się do zarzutu (każdego) strony skarżącej. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (v. np. wyrok NSA z 11 września 2024 r., II OSK 2606/21; dostępny na: www.orzeczenia.gov.pl; dalej powoływane tamże). Jednak w sprawie niniejszej WSA odniósł się do zarzutu skarżącej, wyrażając ocenę, że "Stanowisko Skarżącej, która kontestuje ustalony przez Eksperta na podstawie Obwieszczenia dochód za 2022 r., ale jednocześnie nie podaje jego wysokości w oparciu o wiarygodne dane, nie zasługuje na aprobatę. Wskazana przez Eksperta wysokość dochodu Skarżącej za 2022 r. jest na podobnym poziomie jak w roku 2021 ([7] zł), a prognozy na 2023 r. są wyższe od tej wartości jednak pozostają na zbliżonym poziomie." (s. 21 zaskarżonego orzeczenia).
Ocenie merytorycznej nie poddawał się zarzut przedstawiony w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej. W tym przypadku skarżąca kasacyjnie wskazuje na naruszenie art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 i art. 51 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy wdrożeniowej oraz określa, że wymogi dotyczące określenia kryteriów kwalifikowania projektów nie zostały określone w sposób precyzyjny, jednoznaczny i jasny, w wyniku czego doszło do negatywnej oceny projektu z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności, a ponadto w sposób sprzeczny z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania oraz aktualnymi wskazaniami wiedzy. W uzasadnieniu tego zarzutu powielono w istocie jego treść oraz dodano, że brak należytego, zdaniem strony, określenia kryteriów kwalifikowania projektów odnosić się ma "w szczególności do zdolności finansowej wnioskodawców" (s. 7 skargi kasacyjnej); powołano także fragm. orzeczeń sądów administracyjnych.
Brak możliwości oceny zarzutu wynika z tego, że skarżąca kasacyjnie wskazując faktycznie na ustawowe wzorce kontroli postępowania nie odnosi ich do uregulowań, które obowiązywały w obowiązującym w sprawie konkursie. Wskazuje – na jej zdaniem – nieprawidłowe określenie kryteriów kwalifikowania (co chyba ma być odpowiednikiem sformułowania: oceny) projektów, wskazując jedynie, że są to "w szczególności" kryteria zdolności finansowej. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawia także na czym ma polegać naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w przedmiotowej sprawie - zgodnie z Regulaminem wyboru projektów - obowiązywało 9 kryteriów oceny formalnej oraz 20 kryteriów oceny merytorycznej wniosków o dofinansowanie. Jak już wynika z uwag wstępnych, kompetencją sądu kasacyjnego nie jest samodzielne ustalanie oraz poszukiwanie – zarówno w odniesieniu do postanowień obowiązującego w tym naborze Regulaminu wyboru projektów (nieokreślonych przez skarżącą kasacyjnie), jak i dokonanej oceny – przejawów naruszenia wskazanych przez skarżącą kasacyjnie przepisów.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie wskazując na naruszenie art. 80 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz jej art. 45 podnosi, że nieprawidłowe było przyjęcie, że dla oceny potencjału ekonomicznego i dochodowości skarżącej było powołanie wyłącznie jednego eksperta. Z uzasadnienia w tym względzie wynika, że zarzut ten dotyczy etapu procedury odwoławczej, w ramach której rozpoznawany był protest skarżącej. Wskazano w nim, że generalną zasadą dotyczącą oceny spełniania kryteriów jest zasada "dwóch par oczu" przewidziana w rozdz. 5.1.1. pkt 3 oraz rozdz. 5.1.2. pkt 3 Regulaminu wyboru projektów (dalej także: Regulamin).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przywołane postanowienia Regulaminu dotyczą dokonywania oceny na etapie spełniania przez wniosek kryteriów formalnych (rozdz. 5.1.1. pkt 3) oraz merytorycznych (5.1.2. pkt 3), a nie etapu odwoławczego, w którym bynajmniej nie przewidziano zasady "dwóch par oczu" (v. rozdz. 5.4. Regulaminu, zatytułowanego "Procedura odwoławcza"). Zgodnie z dyspozycją art. 80 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja może wyznaczyć eksperta do udziału w wykonywaniu jej zadań: 1) związanych z wyborem projektów do dofinansowania; 2) wynikających z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu; 3) związanych z procedurą odwoławczą. W przywołanej regulacji ustawodawca posłużył się liczbą pojedynczą w odniesieniu do podmiotu jakim jest ekspert. Zatem prawidłowe było ustalenie WSA, że art. 80 ustawy wdrożeniowej nie wskazuje na obowiązek powołania na etapie procedury odwoławczej więcej niż jednego eksperta. Należy też zauważyć, że Sąd I instancji odnosząc się do argumentacji skarżącej wyjaśnił, że "Ekspert oceniający protest Skarżącej podzielił ocenę merytoryczną ekspertów oceniających WOD, stwierdzając, że ocena ta jest prawidłowa i obiektywna. Ekspert wykazał, iż błąd oceniających w zakresie określenia zysku Skarżącej za 2022 r. nie determinował prawidłowej oceny kryterium potencjału finansowego Skarżącej. Nie było zatem żadnych przesłanek aby do oceny protestu Skarżącej powołać drugiego Eksperta." (s. 23 zaskarżonego orzeczenia).
Niezasadny jest zarzut sformułowany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego wskazano na naruszenie 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z rozdz. 5.2.2. pkt 1 Regulaminu, polegające na pominięciu tej ostatniej regulacji w kontroli sądowoadministracyjnej. Zdaniem skarżącej złożony przez nią wniosek o dofinansowanie powinien być skierowany do ponownej oceny spełniania kryteriów formalnych w zakresie dotyczącym dokumentów potwierdzających finansowanie projektu (które - co należy podkreślić - zostały przedstawione dopiero na etapie oceny merytorycznej) i podlegać uzupełnieniu na wezwanie.
Niezależnie od błędu konstrukcyjnego zarzutu, w którym wskazano naruszenie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej (o czym była już mowa przy okazji oceny zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.), ale nie wskazano stosownej regulacji ustawowej dotyczącej uzupełnienia lub poprawy wniosku, wskazać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny w przedstawionym zakresie. Zgodnie z rozdz. 5.2.2. pkt 1 Regulaminu wyboru projektów, w przypadku stwierdzenia przez członków KOP błędu formalnego w WOD powodującego możliwość niespełnienia kryterium oceny formalnej, WOD zostaje skierowany do ponownej oceny spełnienia kryteriów formalnych. Ponowna ocena formalna jest przeprowadzana w oparciu o zapisy podrozdziału 5.2.1 niniejszego Regulaminu. Nie bez znaczenia pozostaje także postanowienie zawarte w pkt 2 tego unormowania regulaminowego - co skarżąca kasacyjnie pomija - mianowicie, że "Na etapie oceny merytorycznej nie ma możliwości uzupełniania i poprawy złożonego wniosku".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w ramach określonego kryterium formalnego pn. "Poprawność załączników i ich spójność z wnioskiem aplikacyjnym" (kryterium formalne nr 7 zawarte w załączniku Nr 1 do Regulaminu) weryfikacji podlegało jedynie czy wnioskodawca załączył wszystkie obligatoryjnie załączniki oraz czy dołączone do wniosku załączniki są prawidłowo sporządzone, aktualne i wydane przez upoważniony organ, a ich zapisy są spójne z zapisami wniosku. Z przywołanego kryterium wynika, że w toku oceny formalnej nie jest dokonywana ocena, czy załączone (i dopuszczalne zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku) dokumenty rzeczywiście potwierdzają zdolność finansową wnioskodawcy do realizacji projektu. Taka ocena treści dokumentów dokonywana jest przez ekspertów dopiero na etapie oceny merytorycznej. Na wstępnym, formalnym etapie - co podważane nie jest - skarżąca kasacyjnie złożyła dokumenty, które w jej ocenie miały wykazać wystarczającą kondycję finansową. Stąd też nie było podstaw do wezwania do uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalnej. Prawidłowo WSA wskazał, że Instrukcja wypełniania i składania wniosku zawiera otwarty katalog dokumentów, poprzez złożenie których można uwiarygodnić posiadanie środków finansowych na realizację projektu. Skoro skarżąca jako dokumenty potwierdzające finansowanie projektu przedstawiła opinię bankową (informację) o posiadanych kontach i lokatach to tym samym spełniony został przez nią wymóg formalny uwiarygodnienia źródła finansowania projektu. Organ na etapie oceny formalnej nie mógł sprawdzać tego czy przedstawione źródła finansowania (własne lub zewnętrzne) są wystarczające (w sensie merytorycznym) dla finansowania projektu.
Przedstawiona wyżej ocena determinuje uznanie jako niezasadnego zarzutu z pkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie powołując się bowiem na unormowania zawarte w rozdz. 5.1.1. pkt 7 Regulaminu dąży do wykazania, że istniała możliwość uzupełnienia i poprawy projektu, który podlegał ocenie merytorycznej (przeszedł zatem fazę oceny formalnej). Wskazania wymaga, że rozdz. 5.1.1. Regulaminu dotyczy etapu oceny spełnienia przez wnioski kryteriów formalnych i zgodnie z jego pkt 7: "Po nadesłaniu uzupełnionego i poprawionego WOD, weryfikowany jest on ponownie przez członków KOP. Członkowie KOP odnotowują w karcie oceny formalnej czy zastosowałeś się do uwag przekazanych w piśmie wzywającym do uzupełnienia". Skoro jednak złożony przez skarżącą kasacyjnie wniosek o dofinansowanie przeszedł pozytywnie weryfikację formalną i był oceniany merytorycznie to zastosowany nie mógł być pkt 7 rozdz. 5.1.1. Regulaminu. Na etapie oceny merytorycznej nie ma możliwości przedstawienia dodatkowych informacji, czy też dokumentów, nie ma możliwości zmiany założeń wniosku o dofinansowanie, co wynika wprost z przytaczanej już wcześniej regulacji zawartej w rozdz. 5.2.1 pkt 2 Regulaminu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 762).