I GSK 1585/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
bezczynność organuskarga kasacyjnataryfa tymczasowawoda i ściekiprawo wodnepostępowanie administracyjnesądy administracyjneNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki wodociągowej, uznając, że sąd I instancji prawidłowo ocenił brak rażącego naruszenia prawa przez organ w kwestii ustalenia taryfy tymczasowej.

Spółka wodociągowa złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który stwierdził bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa. Skarżąca domagała się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do wszczęcia postępowania o ustalenie taryfy tymczasowej oraz przyznania sumy pieniężnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługują na uwzględnienie.

Spółka P. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w przedmiocie ustalenia taryfy tymczasowej za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Skarżąca kwestionowała uznanie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, domagała się zobowiązania organu do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie taryfy tymczasowej oraz przyznania sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych, a jedynie bada zgodność z prawem ustaleń organów administracji. NSA stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a sąd I instancji zasadnie uzasadnił swoje stanowisko, powołując się na krótki czas pomiędzy żądaniem spółki a odmową organu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podjął pewne działania (odmowa określenia taryfy), a czas pomiędzy żądaniem a odmową był krótki.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że brak jest dowodów na rażące naruszenie prawa, a krótki okres między żądaniem a odmową organu nie uzasadnia takiej kwalifikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 24c § 4

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.m.f.p. art. 2 § 2

Ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MS opłaty radców prawnych art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są nieuzasadnione.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca rażącego naruszenia prawa przez organ. Żądanie zobowiązania organu do wszczęcia postępowania o ustalenie taryfy tymczasowej. Żądanie przyznania sumy pieniężnej od organu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Rażące naruszenie prawa jest pojęciem zdefiniowanym w ustawie o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, sąd ten bada jedynie czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Joanna Wegner

przewodniczący

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu administracji, a także zakres kontroli sądu administracyjnego nad ustaleniami faktycznymi organów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z taryfami wodociągowymi i bezczynnością organu w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezczynności organu i jej kwalifikacji prawnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, choć nie ma szerokiego oddźwięku społecznego.

Bezczynność organu: kiedy brak działania to rażące naruszenie prawa?

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1585/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
602  ceny
658
Sygn. powiązane
II SAB/Gl 19/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-05-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/22 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w K. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Gliwicach przedmiocie bezczynności organu w przedmiocie ustalenia taryfy tymczasowej za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Gliwicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 13 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Gl 19/22 po rozpoznaniu skargi P. sp. z o.o. w K. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Gliwicach w przedmiocie ustalenia taryfy tymczasowej dla przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") 1) stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązał do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy; 3) zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki koszty postępowania; 4) w pozostałym zakresie oddalił skargę.
P. sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca) złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji zaskarżając go w części tj.: - w zakresie pkt. 1 - w stosunku do uznania, iż bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz w zakresie pkt. 2 i pkt. 4.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, lub niewłaściwe zastosowanie a to:
1) naruszenie art. 24c ust 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, która sprowadzała się do przyjęcia, że postępowanie o określenie taryfy tymczasowej dla przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego – wszczynane jest na wniosek zainteresowanego podmiotu, podczas gdy w myśl ww. przepisu - postępowanie o określenie taryfy tymczasowej dla przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego wszczynane jest z urzędu po spełnieniu się przesłanek ustawowych, o których mowa w art. 24c ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
2) naruszenie art. 24c ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w zw. art. 3 § 2 pkt 8) p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i pominięcie przy określeniu "zakresu" bezczynności Organu regulacyjnego przesłanek warunkujących wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie określenia taryfy tymczasowej określonych w art. 24c ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
II. Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie przez Sąd I Instancji bezczynności Organu regulacyjnego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy bezczynność Organu regulacyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2) naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie i nie przyznanie skarżącej od Organu regulacyjnego sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej równowartości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim pomimo stwierdzenia bezczynności Organu oraz pomimo, że w przekonaniu skarżącej bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) naruszenie art. 149 § 1 pkt. 1) p.p.s.a. - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i zobowiązanie Organu regulacyjnego wyłączenie do "wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy", podczas gdy Sąd I Instancji - po analizie przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia taryfy tymczasowej - winien zobowiązać Organ regulacyjny do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie określenia taryfy tymczasowej za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w stosunku do skarżącej. Należy, bowiem zauważyć, iż w sytuacji wypełnienia przesłanek ustawowych do wszczęcia takiego postępowania o określenie taryfy tymczasowej - Organ jest zobowiązany do określenia taryfy tymczasowej, a nie jest zobowiązany jedynie do "wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy", które to zobowiązanie Organ regulacyjny potraktował jak przyzwolenie do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia taryfy tymczasowej dla skarżącej, które to postanowienie zostało wydane już wydane dnia 1 lipca 2022 r.;
4) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych związanych z pismem skarżącej z dnia 26 listopada 2022 r. i przyjęcie, że pismo z dnia 26 listopada 2022 r. stanowi wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie określenia taryfy tymczasowej, podczas gdy faktycznie ww. pismo stanowiło ponaglenie Organu regulacyjnego w zakresie wszczęcia z urzędu postępowania o określenie taryfy tymczasowej.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez:
a) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
b) zobowiązanie Organu do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie ustalenia taryfy tymczasowej za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w stosunku do skarżącej;
c) przyznanie od Organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej równowartości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim zgodnie z treścią art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.
Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Organu na podstawie art. 203 p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Ewentualnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie złożyło odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza, zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 13 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 19/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął następujące ustalenia faktyczne. Pismem z 18 stycznia 2022 r. P. Sp. z o.o. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gliwicach polegającą na niepodjęciu postępowania w przedmiocie ustalenia taryfy tymczasowej dla przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego w oparciu o treść art. 24c ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Wcześniej, pismem z 26 listopada 2021 r. spółka powołując się na art. 24c ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zwróciła się do organu regulacyjnego Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gliwicach o określenie taryfy tymczasowej, biorąc pod uwagę warunki ekonomiczne wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz zapewniając pokrycie uzasadnionych kosztów tego przedsiębiorstwa. Jednocześnie poinformowano, że w związku z wniesieniem przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskiego z 19 października 2021 r. skarżąca do chwili wydania prawomocnego rozstrzygnięcia wniesionej skargi nie przedłoży poprawionego projektu taryfy. Organ regulacyjny pismem z 6 grudnia 2021 r. odmówił określenia taryfy tymczasowej uzasadniając: "Wniesiona przez P. Sp. z o.o. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest środkiem zaskarżenia o charakterze względnie dewolutywnym, gdyż powoduje, co do zasady przeniesienie kompetencji do jej rozpoznania na organ wyższego stopnia oraz bezwzględnie suspensywnym, bowiem jej wniesienie powoduje wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ I Instancji. Do postępowania przed organem regulacyjnym stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...). Zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Zatem, decyzja, od której wniesiono odwołanie nie podlega wykonaniu, a termin na przedłożenie poprawionego projektu taryfy określony w decyzji odmownej biegnie od dnia uzyskania przez tę decyzję ostateczności." Spółka 16 grudnia 2021 r. wniosła ponaglenie do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie za pośrednictwem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gliwicach. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera, zatem jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.
W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt II.1) do 4) petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie; art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie; art. 149 § 1 pkt 1) p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych.
Artykuł 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Zgodnie z art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Z tej regulacji prawnej wynika, że podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, sąd ten bada jedynie czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1), pkt 3) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Według art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd (...) może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości (...) lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił, że pismem z 26 listopada 2021 r. spółka zwróciła się do organu regulacyjnego o określenie taryfy tymczasowej. Organ regulacyjny pismem z 6 grudnia 2021 r. odmówił określenia taryfy tymczasowej. 16 grudnia 2021 r. spółka wniosła ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Sąd I instancji ustalił, że w terminie określonym w art. 35 kpa organ regulacyjny nie wydał jednego z trzech rozstrzygnięć: określającego taryfę tymczasową; odmawiającego określenia taryfy tymczasowej; odmawiającego wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa, co spowodowało zaistnienie bezczynności. Jednak reakcja organu regulacyjnego na żądanie strony pismem z 6 grudnia 2021 r. spowodowała, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. jest pojęciem zdefiniowanym w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych: "Ilekroć w ustawie jest mowa o wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa, należy przez to rozumieć również wykonywanie władzy publicznej bez podstawy prawnej." W każdym wypadku stwierdzenie sądu, że rażące naruszenie miało miejsce powinno być należycie udowodnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając brak dowodów na ustalenie, że miało miejsce rażące naruszenie prawa swoje stanowisko należycie uzasadnił, zasadnie powołując się na czasookres pomiędzy 26 listopada 2021 r., a 6 grudnia 2021 r. (dziesięć dni).
Wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.) ma charakter fakultatywny. Jest to uprawnienie, z którego sąd może skorzystać z urzędu, a w razie, kiedy wniosek taki zawarty jest w skardze na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (element skargi) sąd powinien o nim orzec w wyroku. Wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej może nastąpić w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj., kiedy sąd uwzględni skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, kiedy sąd nie stwierdzi, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając brak dowodów na ustalenie, że miało miejsce rażące naruszenie prawa, w konsekwencji oddalił skargę w zakresie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, prawo procesowe określa sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają, w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Prawo formalne, procesowe to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Normy prawa procesowego mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym, co normy prawa materialnego.
Przepisy art 149 § 1a p.p.s.a., art. 149 § 2 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 1) p.p.s.a., które może zastosować lub stosuje sąd administracyjny kreują uprawnienia skarżącego (strony) oraz nakładają obowiązki na organ administracji publicznej. Są to, zatem przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Takim środkiem jest ten, określony w art. 149 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności, ewentualne wskazania w tym przedmiocie nie są wiążące.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył przepisów postępowania tj. wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów p.p.s.a.
Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono, jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku, z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.
W tej sprawie, nie miały zastosowania wskazane przez kasatora w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie 204 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę (pkt 4 wyroku) - w wysokości 360 zł, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI