I GSK 1583/24

I GSK 1583/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Uzasadnienie
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Lu 175/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-05-09
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par. 1, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 11, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
art. 29 ust. 1-2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 175/24 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 9003-2024-000418 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 9 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 175/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej zwany: sądem pierwszej instancji), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę W. G. (dalej zwanego: skarżącym) na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z 11 stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020.
Z akt sprawy wynika, że skarżący od 2016 r. realizował zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, z tytułu których otrzymywał za poszczególne lata 2016-2020 r. płatności. Część z tych płatności została wypłacona skarżącemu na podstawie nieostatecznych decyzji organu pierwszej instancji, które w wyniku odwołań skarżącego były uchylane przez organ odwoławczy, bądź też przez sąd administracyjny.
W dniu 24 maja 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej (dalej powoływany także jako organ pierwszej instancji) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych przyznanych skarżącemu w latach 2016-2020. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z 21 listopada 2023 r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020), w wysokości 7 305,08 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 11 stycznia 2024 r. Powyższa kwota stanowi różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą skarżącemu w wysokości 34 950,30 zł (na podstawie nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z 10 czerwca 2021 r.) a kwotą 27 645,00 zł, która wynika z ostatecznej decyzji tegoż organu z dnia 24 marca 2022 r. wydanej po kilkukrotnym rozpoznaniu sprawy z uwagi na uchylenie decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy przeanalizował przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności wynikających z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31 dnia 2014 r., str. 69), dalej powoływane jako rozporządzenie 809/2014 uznając, że nie miały one zastosowania w niniejszej sprawie oraz przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312 s. 1 z dnia 23 grudnia1995 r. ze zm.), wskazując, że nie upłynął termin przedawnienia dochodzonych należności.
Wskazanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę skarżącego stwierdził, że spór w sprawie dotyczy jedynie kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za rok 2020 w wariancie 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kwota 7 305,08 zł stanowi nienależnie pobraną płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną za 2020 r. Kwota ta nie wynika z naruszenia pięcioletniego zobowiązania w całym okresie, ale z różnicy jaka powstała w toku postępowania o przyznanie płatności za 2020 rok. Innymi słowy skarżącemu wypłacono wyższą kwotę, niż wynika to z ostatecznej decyzji administracyjnej. Nie mamy tu więc do czynienia z klasycznym przypadkiem niewywiązania się z podjętego wieloletniego zobowiązania, ale z sytuacją wypłaty środków w nadmiernej wysokości. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie stwierdzone zostanie, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do pobrania przedmiotowych płatności, z czego wynika, iż środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią płatności nienależne.
Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 29 ustawy o ARiMR, podkreślając że organ samodzielnie i na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach prawy ustalił, że skarżącemu za 2020 rok wypłacono kwotę płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w zawyżonej wysokości. Okoliczności te, zdaniem sądu, są bezsporne, bowiem zostały ustalone na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 24 marca 2022 r.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie zaskarżając je w całości. W skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi wskutek niepełnego badania stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie naruszenia przez organy obu instancji:
a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w. zw. z art. 138 § 2 k.p.a. skutkującego zaniechaniem uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 21 listopada 2023 r. pomimo niewykonania w decyzji 0046-2022-019030 wytycznych zawartych w decyzji kasatoryjnej z dnia 30 sierpnia 2023 r. (nr 9003-2023-000856) w części w jakiej organ odwoławczy nakazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej uwzględnić badanie: "konieczności poczynienia ustaleń faktycznych dotyczących możliwej omyłki organu i możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta w "zwykłych okolicznościach" zważywszy liczbę uchyleń decyzji o przyznaniu płatności RŚK, które stanowiły podstawę ustaleń wysokości dokonanej płatności - (k. 21) uzasadnienia decyzji kasatoryjnej.
b) art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji , w części dotyczącej ustosunkowania się do zarzutów strony bez uwzględnienia treści podniesionych w odwołaniu datowanym na dzień 6 grudnia 2023 r. co do polecenia "konieczności poczynienia ustaleń faktycznych dotyczących możliwej omyłki organu i możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta w "zwykłych okolicznościach" - co skutkuje niejasnością decyzji.
c) art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wobec zaniechania przeprowadzenia w całości samodzielnego postępowania w przedmiocie ustalenia rzekomo nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich, nie uwzględniając słusznego poglądu, że "Postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, w ramach którego poprzez wydanie decyzji ustala się kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz odpowiednich funduszy krajowych, wobec zaniechania własnych ustaleń w zakresie tego, czy w 2020 r. istotnie doszło do zmniejszenia obszaru, na jakim realizowano zobowiązanie, poprzestając na uwzględnieniu jedynie tego, że wydał uprzednio decyzję ostateczną w żaden sposób nie czyniąc ustaleń faktycznych w zakresie danych pochodzące z systemu informacji geograficznych, czy innych źródeł pozwalających na weryfikację prawidłowości realizacji podjętego zobowiązania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację podniesionych zarzutów.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Z uwagi na sposób, w jaki zostały sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej oraz treść przytoczonej na ich poparcie argumentacji w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Innymi słowy, wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia.
Ponadto zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wywiedzionej od wyroku sądu pierwszej instancji, ale również szczegółowo je uzasadnić. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zatem zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub umotywowanie błędnego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom postępowania wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym w przypadku uchybień procesowych przypisanych bezpośrednio sądowi pierwszej instancji, zadaniem pełnomocnika strony skarżącej jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – o czym stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Wnoszący skargę kasacyjną jest obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji mógłby być inny. Nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób, a także uzasadnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości orzeczenia, którego uchylenia domaga się strona skarżąca, determinują jak już wskazano powyżej, zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W kontekście uchybienia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. od autora skargi kasacyjnej można wymagać, aby stawiając tego rodzaju zarzut wykazał również, że sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że wytknięte uchybienie przez organy przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Przy czym przez istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania owych naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia – tj. ukształtowany w nich stosunek administracyjny, materialny lub procesowy.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wszystkie zarzuty sformułowane przez pełnomocnika dotyczą naruszenia przepisów postępowania w tym kwestii niewykonania wytycznych zawartych w decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z 30 sierpnia 2023 r., nie uwzględnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści zarzutów podniesionych w odwołaniu a także nieprzeprowadzenia przez organy ARiMR samodzielnego postępowania w przedmiocie nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich w tym nieustalenie czy doszło do zmniejszenia obszaru, na jakim realizowano zobowiązanie. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. oraz art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem część z nich została sformułowana w sposób nieprawidłowy, a ponadto skarżący nie wykazał aby zarzucane naruszenia miały jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w przywołanym przepisie oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie z całą pewnością sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli sprawy, w jej granicach, mając na uwadze, że nie jest on związany ani zarzutami, ani podstawą prawną. Te ustalenia determinują tym samym, że nie mogło w tym zakresie dojść do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Z kolei art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu może zatem mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09). Podkreślenia również wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. m.in. wyroki NSA: z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; z 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17, z 17 września 2024 r., sygn. akt III OSK 1982/23).
W niniejszej sprawie, uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy, odnosi się do istotnych dla sprawy kwestii spornych, a tym samym poddaje się kontroli instancyjnej. Z wywodów sądu pierwszej instancji wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Jednocześnie podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej w żadnym zakresie powyższego zarzutu nie rozwiną ani nie uzasadnił, ponadto tymże zarzutem nie można kwestionować merytorycznej oceny sprawy dokonanej przez sąd pierwszej instancji a w istocie do tego sprowadzają się wszystkie podniesione przez skarżącego argumenty.
Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej jakoby w sprawie sąd pierwszej instancji dokonał niepełnego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa mimo, że decyzja organu pierwszej instancji nie wykonała wytycznych z decyzji kasacyjnej z 30 sierpnia 2023 r. w zakresie zbadania ewentualnej omyłki organu i możliwości wykrycia błędu przez rolnika. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wbrew stanowisku skarżącego powyższy przepis nie wprowadza związania organu pierwszej instancji wytycznymi zawartymi w treści decyzji kasacyjnej w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W takiej decyzji organ odwoławczy wskazuje co należy jeszcze wyjaśnić ale nie przesądza w jakim kierunku musi iść rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. O związaniu można mówić jedynie w odniesieniu do wykładni przepisów prawa materialnego, o czym stanowi art. 138 § 2a k.p.a., ale z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika z jakich powodów i na jakiej podstawie prawnej organy ARiMR uznały, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu kwoty 7305,08 zł jako wypłaconej w nadmiernej wysokości oraz dlaczego w okolicznościach faktycznych sprawy błędne wypłacenie przez organ pierwszej instancji ww. kwoty mogło być dostrzeżone przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Co istotne skarżący w złożonej skardze kasacyjnej nie sformułował zarzutów odnoszących się do błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, regulującego ewentualne przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Również zarzut naruszenia art. 29 ustawy o ARiMR nie mógł być uwzględniony. Pomijając błędne jego sformułowanie, bowiem nie wskazano w nim w sposób precyzyjny ustępów i punktów tegoż przepisu, podkreślić należy, w świetle art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR organ w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych. Przesłanką działania organów ARiMR w tym trybie jest fakt ustalenia, że beneficjent otrzymujący dopłaty realizowane z funduszy unijnych otrzymał pomoc w sposób nienależny lub też otrzymał ją w nadmiernej wielkości.
W niniejszej sprawie organy administracji prowadziły postępowanie na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR. Podkreślenia wymaga, że jest to samodzielne postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest ustalenie czy doszło do pobrania nienależnych środków publicznych oraz czy nie zachodzą przesłanki zwalniające beneficjenta z obowiązku zwrotu takich środków. Płatnością nienależnie pobraną jest płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Ustalenie czy przyznane uprzednio płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać nie tylko z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy, ale również z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach wymiarowych bądź też w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11, CBOSA).
W niniejszej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego w łącznej wysokości 7 305,08 zł wynikała z treści ostatecznej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej z 24 marca 2022 r., na mocy której przyznano skarżącemu płatność za rok 2020 w łącznej wysokości 29 039,05 zł, mimo iż przelano na rachunek bankowy skarżącego kwotę 36 344,13 zł. Powyższa różnica prawidłowo została uznana przez organy, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, za nienależnie pobraną płatność. Oznacza to, że w ramach obecnie prowadzonego postępowania – dotyczącego ustalenia nienależnie pobranych płatności – skarżący nie może skutecznie kwestionować ustaleń organów związanych ze stwierdzonymi nieprawidłowościami przy realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego na 2020 r. a w konsekwencji zasadnością przyznania skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości 29 039,05 zł. To w postępowaniu wymiarowym kwestia ta była oceniana przez organy, co miało miejsce także w niniejszej sprawie, bowiem decyzje były kilkukrotnie uchylane, a zatem w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organy ARiMR prawidłowo przyjęły kwotę nienależnie pobranych płatności jako różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą skarżącemu a kwotą wynikającą z ostatecznej decyzji przyznającej płatność. Dlatego też, prawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że w powyższym zakresie nie został w niniejszej sprawie naruszony art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.