I GSK 1582/24

I GSK 1582/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Joanna Salachna /przewodniczący/
Symbol z opisem
6552
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 375/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-10-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 15
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 375/23 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 12 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty i wstrzymanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 375/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D.K. (dalej powoływany także jako skarżący) decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływany także jako Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) z dnia 12 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy wypłaty i wstrzymania płatności na zalesianie gruntów rolnych. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz innych przytoczonych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej zwana: "CBOSA").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego - art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeń Rady (EWG) nr 3508/92 w zw. z art. 17 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeń Rady (EWG) nr 3508/92, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegające na bezzasadnym przyjęciu, że D.K. celowo podjął działania mające na celu utrudnienie kontroli na miejscu, która to kontrola miała odbyć się 29 lipca 2021 r. na działce nr [...] położonej w obrębie wsi B., gra. O. stanowiącej własność D. [...] K. na podstawie księgi wieczystej KW nr [...], jak również, że Skarżący nie wykazał przy tym, aby podjął jakiekolwiek kroki prawne zmierzające cło umożliwienia mu wejścia na teren działki, co doprowadziło do odrzucenia wniosku o przyznanie wypłaty premii zalesieniowej za 2021 r. w sytuacji, gdy działania D. [...] K. w dniu 29 lipca 2021 r., jak i w dniu próby ponownej kontroli tj. 15 listopada 2021 r. w żadnym wypadku nie były działaniami, które można byłoby poczytywać, jako uniemożliwianie kontroli, a przeciwnie - charakteryzowały się przymiotem działania w dobrej wierze z całą starannością przezornego rolnika, bowiem Skarżący D. [...] K. w dniu 29 lipca 2021 r. stawił się w miejscu kontroli o wyznaczonej godzinie, uczestniczył w czynnościach sporządzania protokołu (choć kwestionuje jego poprawność oraz legalność ze względu na jego braki formalne), a ponadto wytłumaczył kontrolerom, że nie posiada kluczy do kłódki, na którą zamknięta jest brama, bowiem działka w ówczesnym czasie była dzierżawiona przez córkę skarżącego D.B., jak również okazał kontrolerom pismo datowane na dzień 29 lipca 2021 r. z treści, którego wynikało, że dzierżawca nie wyraża zgody na wejście na teren nieruchomości, które to okoliczności skłoniły skarżącego D. [...] K. do podjęcia działań faktycznych w postaci zdjęcia z zawiasów jednego skrzydła bramy, by umożliwić inspektorom swobodne wejście na teren, który miał zostać poddany kontroli,
2. naruszenie prawa materialnego - § 13 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z § 13 ust. 5 i § 13 ust. 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegające na bezzasadnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie słusznie wstrzymano skarżącemu płatność na zalesianie w odniesieniu do gruntów o powierzchni 0,62 ha, jak również, że pobrana płatność na zalesianie podlega zwrotowi, bowiem nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) w sytuacji, gdy skarżący D. [...] K., co najmniej od 2010 r. informował Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o podtopieniu zalesionej działki nr [...], załączają oświadczenia osób, które powyższe okoliczności potwierdzały, a ponadto składał formularze zgłoszenia uszkodzeń powstałych w wyniku ekstremalnych zjawisk naturalnych, co zostało potwierdzone kontrolą przeprowadzoną w 2018 r., która odbyła się na miejscu i wykazała, że część powierzchni zalesionych gruntów jest zalana wodą, gdzie inspektorzy terenowi stwierdzili jedynie 1,40 ha powierzchni zalesionej, co bezpośrednio potwierdza fakt, że to nie sam skarżący trwale zlikwidował część uprawy leśnej i zaprzestał dokonywania na tej części gruntu uprawy leśnej, a do powyższego doszło jedynie w skutek siły wyższej i ekstremalnych zjawisk, jakimi były ulewne opady deszczu, co skutkowało podtopieniami i zalaniem zalesionych terenów, które nie nadawały się do dalszej i trwałej uprawy.
3. rażące naruszenie przepisów które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 k.p.w. oraz art. 80 k.p.a. polegające na tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przy wydaniu zaskarżonego wyroku dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, bowiem w aktach sprawy znajduje się szereg dowodów, które potwierdzają argumentację skarżącego wskazując, że do kontroli zaplanowanej na dzień 29 lipca 2021 r. oraz na dzień 15 listopada 2021 r. nie doszło z winy skarżącego, a ponadto to, że działał on w dobrej wierze z całą starannością przezornego rolnika, a jego zachowanie nie miało jakichkolwiek znamion oszustwa, co winno przesądzać o bezzasadności twierdzeń organów obu instancji oraz argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie od organu wydającego decyzję na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący nie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny podniesionych zarzutów kasacyjnych, wskazać należy, że sposób zredagowania zarzutów w skardze kasacyjnej zawiera pewne wady konstrukcyjne, albowiem autor skargi formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego nie uwzględnił, że przedmiotem kontroli instancyjnej jest wyrok sądu pierwszej instancji, który to sąd nie stosuje wskazanych przepisów, a jedynie zobowiązany jest do kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Zatem, podnosząc zarzuty naruszenia powyższych przepisów należało powołać również stosowne przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to akt prawny reguluje postępowanie sądowoadministracyjne. Pomimo tych wad konstrukcyjnych, mając na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, należy uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej z naruszeniem stosowanych przez ten sąd przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i jako taki nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów.
Przechodząc do poszczególnych zarzutów kasacyjnych, przypomnieć należy, że stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r, III OSK 5384/21, CBOSA). Zgodnie z utrwalonymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, CBOSA). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, CBOSA). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2024 r., III OSK 5182/21, CBOSA).
Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię z istoty rzeczy dokonywana jest w płaszczyźnie normatywnej, toteż zasadniczo liczą się tylko argumenty nawiązujące do brzmienia odnośnych przepisów. Ma ona w pewnym sensie charakter abstrakcyjny i jest w dużej mierze autonomiczna wobec okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Z kolei gdy idzie o zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, to co do zasady nie może on odnieść skutku, jeżeli nie zakwestionowano równocześnie – za pomocą adekwatnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania – ustaleń co do stanu faktycznego. Wynika to stąd, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2024 r., III OSK 1027/23, CBOSA). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego bez skutecznego obalenia ustaleń faktycznych może okazać się zasadny jedynie wyjątkowo, gdy nieprawidłowość tkwi w samej subsumpcji stanu faktycznego pod hipotezę stosowanej normy (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., III OSK 2638/23, CBOSA).
W niniejszej sprawie zreferowane prawidłowości mają istotne znaczenie, bowiem zarzuty skargi kasacyjnej zrelatywizowane do prawa materialnego (zarówno zarzut niewłaściwego zastosowania tego prawa, jak i zarzuty jego błędnej wykładni - zarzuty z pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej) w istocie sprowadzają się do błędnej oceny zachowania skarżącego, uznanego przez organy jak i sąd pierwszej instancji, za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli na miejscu (zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) oraz błędnego przyjęcia, że w okolicznościach sprawy nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności podlegające na podtopieniu części działki skarżącego, o czym informował skarżący właściwe organy (zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisów art. 15 w zw. z art. 17 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 jak również § 13 ust. 3 pkt 2 w zw. z ust. 5 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, nie wskazuje również jak powinno się rozumieć wskazane przepisy. Przyjąć zatem należy, że podniesione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego były nieskuteczne, bowiem niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Przechodząc do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów postępowania - naruszenia art. 7 k.p.w. (powinno być k.p.a. - dopisek sądu) oraz art. 80 k.p.a. należało uznać je za niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez sąd pierwszej instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. NSA nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej akcentujących dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie okoliczności przeprowadzenia a w zasadzie nie przeprowadzenia planowanych kontroli w dniu 29 lipca 2021 r. i 15 listopada 2021 r. Stan faktyczny zaakceptowany przez sąd pierwszej instancji nie został przez skarżącego kasacyjnie skutecznie podważony, ponieważ ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego.
Wskazać przede wszystkim należy, że sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni określenia "uniemożliwia przeprowadzenia kontroli na miejscu", w oparciu o treść przepisów unijnych jak i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości. Powyższa wykładnia nie została zakwestionowana skutecznie przez skarżącego kasacyjnie, przyjąć zatem należy, że obok zachowań umyślnych obejmuje ono każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli ten rolnik lub jego przedstawiciel nie przyjął wszelkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli.
Zgodzić się należało z organami, co zaaprobował sąd pierwszej instancji, że w dniu 29 lipca 2021 r. skarżący, mimo iż był obecny przy działce, która miała zostać skontrolowana, w istocie uniemożliwił przeprowadzenie inspektorom jej kontroli. Podkreślić należy, że w tymże dniu skarżący po pierwsze posiadał wiedzę, że nie dysponuje kluczami od kłódki aby wpuścić kontrolerów na działkę, po drugie dysponował pismem córki (dzierżawcy działki) z dnia 29 lipca 2021 r. o jednoznacznym sprzeciwie wejścia kogokolwiek na teren kontrolowanej działki pod rygorem skutków prawnych oraz kosztów związanych z usunięciem zabezpieczeń elektronicznych w wysokości 6000 zł. Powyższe okoliczności prawidłowo zostały uznane przez organy za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, bowiem skarżący pomimo posiadania wiedzy o dacie planowanej kontroli oraz o tym, że sporna działka jest dzierżawiona przez jego córkę od 2018 r., nie podjął jakichkolwiek starań czy to fizycznych (uzyskanie kluczy od kłódki) czy to prawnych (uzyskanie zgody posiadacza zależnego na wejście na działkę) aby umożliwić przeprowadzenie inspektorom kontroli działki. Powyższej oceny nie mogą zmienić podnoszone przez skarżącego okoliczności związane ze zdjęciem przez niego skrzydła bramy z zawiasów "w akcie desperacji", bowiem takie działanie, mimo iż teoretycznie umożliwiło fizyczne wejście na sporną działkę inspektorom, w dalszym ciągu byłoby działaniem wbrew woli posiadacza nieruchomości. Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że to beneficjent korzystający ze środków publicznych zobowiązany jest do podjęcia wszelkich możliwych i adekwatnych działań, które zagwarantują pełną i skuteczną kontrolę. Dlatego też, twierdzenia skarżącego, że nie posiada on kluczy do bramy wjazdowej czy też, że córka zabrania mu wejścia na teren działki - w świetle braku jakichkolwiek realnych działań w celu zapewnienia sobie a w konsekwencji również inspektorom terenowym dostępu do nieruchomości – wskazuje, że skarżący nie podjął minimalnego wysiłku, aby umożliwić przeprowadzenie kontroli. Tym samym nie można zgodzić się ze skarżącym, że w dniu 29 lipca 2021 r. podejmował działania w dobrej wierze, z należytą starannością wymaganą od przezornego rolnika, celem umożliwienia przeprowadzenia kontroli spornej działki.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że w dniu 15 listopada 2021 r. - próby przeprowadzenia kolejnej kontroli na miejscu, dochował on należytej staranności, celem umożliwienia przeprowadzenia kontroli. Podkreślić należy, że powyższy termin kontroli został ustalony ze skarżącym (wcześniej wyznaczony na dzień 10 listopada 2021 r. termin nie odpowiadał skarżącemu) a mimo to skarżący nie pojawił się na miejscu. Teren działki był ogrodzony, zaś brama była zamknięta na kłódkę. Skarżący w żaden sposób nie poinformował przed tą datą, że z uwagi na wyjątkowe, nieprzewidziane okoliczności, w tym stan zdrowia, nie będzie mógł uczestniczyć w oględzinach. Takimi dowodami nie mogą być, złożone wiele miesięcy później, kserokopie skierowań datowanych na dzień 10 listopada 2021 r. do poradni urologicznej i okulistycznej, bowiem nie odnoszą się one do stanu zdrowia skarżącego w dniu 15 listopada 2021 r. Powyższe skierowania wskazują, że skarżący pozostaje pod opieką obu poradni lekarskich i co najwyżej nie mógł brać udziału w oględzinach w dniu 10 listopada 2021 r. (na który pierwotnie wyznaczono datę oględzin, a który został zmieniony i uzgodniony ze skarżącym na 15 listopada 2021 r.) natomiast w żaden sposób nie usprawiedliwiają nieobecności skarżącego w dniu 15 listopada 2021 r. przed działką, na której zaplanowano przeprowadzenie kontroli.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów ARiMR, co zaaprobował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że skarżący swoim zachowaniem uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu zarówno w dniu 29 lipca 2021 r. jak i 15 listopada 2021 r. W konsekwencji prawidłowo zastosowano przepisy materialne normujące odmowę wypłaty premii zalesieniowej za 2021 r.
W świetle powyższych rozważań za niezasadne należało także uznać zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zawartego w skardze kasacyjnej wniosku wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.