I GSK 1577/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-07
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja oświatowafinansowanie oświatyNSAWSAprawo budżetowejednostki samorządu terytorialnegoaktualizacja kwoty dotacjiSIOprawo oświatowe

NSA uchylił wyrok WSA w Olsztynie dotyczący aktualizacji dotacji oświatowej, wskazując na błędy w ocenie dowodów i wykraczanie poza zakres sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła prawidłowości aktualizacji podstawowej kwoty dotacji oświatowej przez Wójta Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził bezskuteczność tej czynności, uznając m.in. że organ nieprawidłowo ustalił liczbę dzieci i naruszył procedury likwidacji placówki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną interpretację przepisów dotyczących danych z SIO, niewłaściwą ocenę dowodów (księgi obiektu budowlanego) oraz wyjście przez WSA poza zakres sprawy, która dotyczyła aktualizacji dotacji, a nie likwidacji placówki.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wójta Gminy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który stwierdził bezskuteczność czynności aktualizacji podstawowej kwoty dotacji oświatowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nieprawidłowo ustalił liczbę dzieci, opierając się na danych z Systemu Informacji Oświatowej (SIO) niezgodnie z jego zdaniem z przepisami, a także naruszył procedury likwidacji placówki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące aktualizacji statystycznej liczby dzieci (art. 11 ust. 2 u.f.z.o.), nieprawidłowo ocenił dowód w postaci księgi obiektu budowlanego, a także wykraczając poza zakres sprawy, która dotyczyła aktualizacji dotacji, a nie procedury likwidacji placówki. NSA podkreślił, że uchwała Rady Gminy ustalająca plan sieci placówek miała charakter deklaratoryjny i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a stwierdzenie nieważności przez organ nadzoru dotyczyło innej uchwały. Sąd wskazał również, że WSA powinien był ocenić dowód z księgi obiektu budowlanego na gruncie przepisów k.p.c., a nie odrzucać go z powodu rzekomego niespełniania wymogów formalnych, zwłaszcza że sprawa nie dotyczyła prawa budowlanego. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest związany danymi z SIO, ale interpretacja tych danych i ich zastosowanie wymaga uwzględnienia kontekstu sprawy i przepisów prawa, a nie ślepego stosowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 11 ust. 2 u.f.z.o., twierdząc, że organ nie jest związany danymi z SIO. Jednakże, NSA wskazał, że sama uchwała Rady Gminy ustalająca plan sieci placówek miała charakter deklaratoryjny i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a jej publikacja i wejście w życie nie miały znaczenia dla stanu faktycznego na dzień 29 sierpnia 2019 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.f.z.o. art. 43 § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Kwota dotacji ulega aktualizacji w wyniku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji.

u.f.z.o. art. 44

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Podstawowa kwota dotacji podlega aktualizacji, co do zasady, dwukrotnie w ciągu roku budżetowego (w miesiącu następującym po 30 dniach od ogłoszenia ustawy budżetowej oraz w październiku).

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku.

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Statystyczna liczba dzieci jest aktualizowana w październiku roku budżetowego na podstawie danych SIO wg stanu na dzień 30 września roku bazowego oraz 30 września roku budżetowego.

Prawo oświatowe art. 89 § ust. 3-5

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe

Procedura likwidacji placówki.

ustawa o systemie oświaty art. 59

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Przepis dotyczący likwidacji i przekształcenia szkoły, stosowany odpowiednio.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola czynności z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przepisów dotyczących danych z SIO przez WSA. Niewłaściwa ocena dowodu z księgi obiektu budowlanego przez WSA. Wyjście przez WSA poza zakres sprawy (kontrola likwidacji placówki zamiast aktualizacji dotacji).

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA dotycząca naruszenia procedury likwidacji placówki. Argumentacja WSA dotycząca nieobowiązywania uchwały Rady Gminy w dniu 1 września 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę inną w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów. Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie ustalenia planu sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] nie została, wbrew twierdzeniom WSA, wyeliminowana z obrotu prawnego. Przedmiotowa uchwała ma charakter deklaratoryjny (...), a zatem stwierdza ona zaistniały stan, niezależnie od tego, czy została zachowana określona przepisami procedura likwidacji (względnie utworzenia) placówki, a nie określa stanu (sieci placówek) na przyszłość.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kontroli sądów administracyjnych w sprawach dotyczących dotacji oświatowych, prawidłowa ocena dowodów prywatnych, interpretacja przepisów o finansowaniu zadań oświatowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją dotacji oświatowej i danymi z SIO.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących finansowania oświaty i jak sądy administracyjne interpretują granice swojej kognicji. Pokazuje też, jak kluczowe mogą być drobne błędy proceduralne lub interpretacyjne.

NSA: Jak sąd administracyjny może przekroczyć swoje kompetencje w sprawie dotacji oświatowej?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1577/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /sprawozdawca/
Joanna Salachna
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I SA/Ol 820/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-07-16
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 43 i art. 44
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] w sprawie ze skargi S. w [...] na czynność Wójta Gminy Grunwald w przedmiocie aktualizacji wysokości podstawowej kwoty dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 2. zasądza od S. w [...] na rzecz Wójta Gminy [...] 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 819/19, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej przez S. w O. (dalej jako: "skarżący") czynności Wójta Gminy [...] w przedmiocie aktualizacji wysokości podstawowej kwoty dotacji oświatowej w stosunku do punktu przedszkolnego prowadzonego przez skarżącą.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] października 2019 r. Wójt Gminy [...] (dalej jako: "organ") dokonał aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dla placówki przedszkolnej prowadzonej przez skarżącą za październik 2019 r. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący w trybie dostępu do informacji publicznej zwróciła się do organu o podanie metodologii dokonania aktualizacji. W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] listopada 2019 r. wskazał, że aktualizacji podstawowej kwoty dotacji w październiku 2019r. dokonano, na podstawie art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203, dalej jako: "u.f.z.o.") z uwagi na aktualizację średniej liczby dzieci uczęszczającej do Z. w [...] oraz wcześniejszą aktualizację podstawowej kwoty dotacji.
Nie zgadzając się z powyższą aktualizacją skarżący wniósł skargę na czynność aktualizacji wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej czynności i zobowiązanie organu do jej dokonania zgodnie z przepisami prawa oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 820/19 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej przez skarżącego czynności Wójta Gminy [...] w przedmiocie aktualizacji wysokości podstawowej kwoty dotacji oświatowej.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji stanął na stanowisku zgodnie z którym udzielanie dotacji oświatowej, oraz wszelkie jej aktualizacje, nie następuje w formie decyzji administracyjnych, wydawanych w trybie postępowania administracyjnego. Czynności organów administracyjnych podejmowane na podstawie przepisu art. 17 ust. 1 i 3 i art. 44 u.f.z.o. dotyczące przyznania lub odmowy przyznania dotacji, ustalenia wysokości dotacji dla przedszkola niepublicznego, a także aktualizacja wysokości tej dotacji, są czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te, zawierają element konkretyzacji normy prawnej, dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.").
W sprawie będącej przedmiotem skargi Sąd I instancji wskazał, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji w październiku 2019 r. nastąpiła na podstawie art. 44 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 44 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt. 1 u.f.z.o., zgodnie z przepisami ustawy, aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dokonuje się obowiązkowo w październiku roku budżetowego. Sąd I instancji nie zgodził się z ustaleniami organu, którego zdaniem w strukturze sieci szkół nie widniał (nie istniał) oddział przedszkolny w Z. w [...]. Organ w sposób bezpodstawny ustalając liczbę dzieci oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Nr [...] Rady Gminy [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Sąd I instancji stwierdził, że procedura likwidacji takiej placówki jest procedurą ściśle sformalizowaną. Materialnoprawna podstawa likwidacji została określona w art. 89 ust. 3-5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 910 ze zm). Przepis ten zastąpił uchylony art. 59 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Podkreślono, że mający zastosowanie w sprawie przepis art. 59 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty znajduje zastosowanie nie tylko do likwidacji szkoły, ale odpowiednio do jej przekształcenia (art.59 ust.6). Sąd wskazał, że przekształceniem będą niewątpliwie takie zmiany organizacyjne, które prowadzą do istotnego zmniejszenia rozmiarów lub zmiany przedmiotu dotychczas prowadzonej działalności danej placówki. Natomiast w niniejszym przypadku nie zachowano jakiejkolwiek procedury likwidacji punktu przedszkolnego. Zdaniem Sądu zostało to jednoznacznie potwierdzone przez organ nadzorczy (Wojewodę [...]), który w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] października 2019r., nr [...] stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z siedzibą w [...].
Sąd I instancji podkreślił, że nieprawdziwe są twierdzenia organu jakoby na dzień [...] września 2019 r. nie istniał oddział przedszkolny. Z Dziennika Urzędowego Województwa [...] wynika wprost, że uchwała Rady Gminy [...] z siedzibą w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019r. w sprawie ustalenia planu sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] została opublikowana [...] września 2019r. pod pozycją 4615, zaś zgodnie z § 5 uchwały Nr [...], przedmiotowa uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], czyli dopiero od dnia [...] października 2019r. W świetle powyższego przywołana uchwała nie obowiązywała w dniu [...] września 2019 r. Dodatkowo Sąd uznał za niedopuszczalne podjęcie uchwały przez Radę Pedagogiczną Z. w [...] zmieniającej statut placówki pod koniec listopada 2019 r. z mocą wsteczną obowiązującą od [...] września 2019 r. (uchwała z [...] listopada 2019 r. nr [...]).
Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji stwierdził, że aktualizacji podstawowej kwoty dotacji z października 2019 r. z uwagi na zmianę średniej liczby dzieci uczęszczającej do Z. w [...] dokonano z naruszeniem obowiązujących regulacji prawnych. Tak więc za zasadny uznano zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organ art. 43 i art. 44 u.f.z.o. poprzez niezgodne z prawem ustalenie przez organ średniej liczby dzieci, co ma bezpośredni wpływ na zaniżenie zaktualizowanej wysokości podstawowej kwoty dotacji dla placówki przedszkolnej prowadzonej przez skarżącą.
II
Organ w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparł na następujących podstawach:
1. art. 174 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 44 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 1 w zw., z art. 44 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 11 ust. 2 u.f.z.o. polegające na błędnym przyjęciu, że organ przy aktualizacji podstawowej kwoty dotacji przyjął nieprawidłową liczbę dzieci uczęszczających do Przedszkola w [...], podczas gdy stosownie do art. 11 ust. 2 u.f.z.o., aktualizacja statystycznej liczby dzieci powinna być dokonywana na podstawie danych systemu informacji oświatowej (dalej jako: "SIO") według stanu na dzień 30 września roku budżetowego, zaś organ dokonując aktualizacji statystycznej liczby dzieci opierał się na danych z SIO wg stanu na dzień 30 września 2019 r., z których wynikało, iż w strukturze sieci szkół nie widniał oddział przedszkolny w Z. w [...] , a zatem był związany wskazaną w tym systemie;
2. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 133 § 1, w zw. z art. 141 § 4, w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c. w zw. z art. 253 k.p.c., polegające na wadliwym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż znajdujące się w aktach dowody w postaci kopii Księgi Obiektu Budowlanego Szkoły Podstawowej w [...] nie stanowią dowodu na faktyczną wielkość powierzchni użytkowej budynku szkoły, gdyż Księga Obiektu Budowlanego Szkoły Podstawowej w [...] nie spełnia wymogów określonych w ustawie z 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., organ wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i stosownie do art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. rozpoznanie skargi S. w [...] i w konsekwencji oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, tj. na podstawie art. 209, art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.
III
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący w pełni poparł rozstrzygnięcie Sądu I instancji.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zasadniczo bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez Sąd I instancji przepisy prawa materialnego. Jednakże, prawidłowe przeprowadzenie postępowania uzależnione jest od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na rozpoznanie nie zasługiwał wskazany w ramach zarzutów procesowych, art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na istotne wady skargi kasacyjnej w tym zakresie. Skarżący kasacyjnie nie sformułował na czym miało polegać uchybienie tym unormowaniom, jak też nie uzasadnił twierdzeń w tym zakresie, a w konsekwencji nie podjął próby wykazania istotności tychże naruszeń na wynik sprawy. Niezależnie od tego ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny za istotne uznał wyartykułowanie, że zaskarżone orzeczenie nie narusza dyspozycji art. art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż zawiera ono formalnie wymagane elementy i poddaje się kontroli instancyjnej.
Istota sporu w sprawie dotyczy prawidłowości aktualizacji podstawowej kwoty dotacji (dalej jako: "PKD") dla przedszkoli na terenie skarżącej kasacyjnie Gminy w październiku 2020 r. Pierwszoplanowe znaczenie dla oceny zarzutów odnoszących się do przyjętych ustaleń faktycznych oraz błędnego zastosowania przepisów materialnych ma wykładnia przepisów prawa materialnego, które wyznaczają zasady aktualizacji PKD.
Przepisy regulujące sposób obliczenia wysokości dotacji dla szkół i przedszkoli w przypadku dokonywania aktualizacji kwoty rocznej są jasne. Dla oceny ustaleń faktycznych podstawowe znaczenie mają przepisy u.f.z.o., które zawierają zasady aktualizacji PKD. Artykuł 43 ust.1 pkt. 1 stanowi, że kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, ulega aktualizacji, w wyniku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 12 i art. 13, dokonanej na podstawie art. 44 ust. 1. PKD zgodnie z art. 44 u.f.z.o. podlega aktualizacji, co do zasady, dwukrotnie w ciągu roku budżetowego. Pierwsza aktualizacja jest dokonywana w miesiącu następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej (miesiąc pierwszej aktualizacji). Z kolei druga aktualizacja jest dokonywana w październiku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe są również aktualizacje w dowolnym miesiącu roku budżetowego. Dokonując aktualizacji podstawowej kwoty dotacji w październiku, jak w przedmiotowej sprawie, uwzględnia się plan dochodów i wydatków budżetu według stanu z 30 września oraz zaktualizowaną zgodnie z art.11 u.f.z.o. statystyczną liczbę dzieci. Czas aktualizacji oparty o statystyczną liczbę dzieci związany jest ze zmianami liczby uczniów we wrześniu, gdy zaczyna się kolejny rok szkolny, który co do zasady nie pokrywa się z rokiem budżetowym. Wyjaśnienia także wymaga rozumienie statystycznej liczby dzieci (uczniów przedszkola), która ma być uwzględniana w obliczeniach dla aktualizacji PKD. Otóż wedle dyspozycji art. 11 ust. 2 u.f.z.o. statystyczna liczba dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych jest aktualizowana w październiku roku budżetowego. Zaktualizowana statystyczna liczba dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych stanowi sumę 2/3 liczby odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach lub placówkach, ustalonej na podstawie danych SIO wg stanu na dzień 30 września roku bazowego (w rozpoznawanej sprawie jest to rok 2019), oraz 1/3 liczby odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach lub placówkach, ustalonej na podstawie danych SIO wg stanu na dzień 30 września roku budżetowego. Przy czym rokiem budżetowym w tej sprawie jest rok 2020.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji przyjął, pomimo brzmienia art.11 ust.2 u.f.z.o., że przy aktualizowaniu statystycznej liczby dzieci organ nie jest związany danymi z SIO. Nie uznając jako poprawnej liczby dzieci określonej w uchwale Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie ustalenia planu sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę [...], wskazał w tym zakresie na następujące okoliczności: - niezachowanie procedury likwidacji placówki określonej w ustawie Prawo oświatowe (wcześniej: ustawa o systemie oświaty); "Co zresztą zostało potwierdzone przez organ nadzorczy (...), który w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] października 2019 r. (...) stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z siedzibą w [...]" (s. 8); - nie obowiązywanie przedmiotowej uchwały w dniu 1 września 2019 r. z uwagi na to, że weszła ona w życie z dniem 8 października 2019 r., zgodnie z jej § 5 (14 dni od dnia ogłoszenia, które nastąpiło 24 września 2019 r.); - niedopuszczalność podjęcia uchwały przez Radę Pedagogiczną Z. w [...] zmieniającej statut placówki pod koniec listopada 2019 r. z mocą wsteczną od 1 września 2019 r.
W powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że po pierwsze: uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie ustalenia planu sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] nie została, wbrew twierdzeniom WSA, wyeliminowana z obrotu prawnego. Stwierdzenie nieważności przez organ nadzoru dotyczyło innej uchwały skarżącej kasacyjnie. Po drugie, przedmiotowa uchwała ma charakter deklaratoryjny (patrz: wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 1450/18), a zatem stwierdza ona zaistniały stan, niezależnie od tego, czy została zachowana określona przepisami procedura likwidacji (względnie utworzenia) placówki, a nie określa stanu (sieci placówek) na przyszłość. Skoro tak, to przedmiotowa uchwała niebędąca aktem prawa miejscowego, skoro nie została wycofana z obrotu prawnego, stwierdzała stan na dzień jej podjęcia, tj. na dzień 29 sierpnia 2019 r. W tym kontekście bez znaczenia jest termin jej publikacji czy też określony w jej postanowieniach moment wejścia w życie. Po trzecie, w kontekście powyższych ustaleń, bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest kwestia zmiany statutu placówki. W kontekście dotychczasowych ustaleń, za słuszne uznać należało zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego.
Należy również podkreślić, że Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę inną w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów. Przy tym pojęcie "sprawa" występuje tu w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Ocena prawna Sądu I instancji w kwestii czy oddział przedszkolny został zlikwidowany z zastosowaniem prawidłowej procedury czy też nie (zdaniem Sądu powinna to być procedura właściwa dla likwidacji szkoły lub placówki - stosownie do art. 89 ust. 1 i 3 Prawa oświatowego) wykraczała poza ocenę naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Skarga w rozpoznawanej sprawie nie dotyczyła prawidłowości likwidacji oddziału przedszkolnego, a prawidłowości aktualizacji PKD, a w ramach tego ostatniego – prawidłowości ustalenia liczby dzieci.
Zasadniczo słuszny (za wyjątkiem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względów, o których była już mowa) okazał się także zarzut procesowy wyartykułowany w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Sąd I instancji bowiem przychylając się do stanowiska skarżącego odnośnie nieprawidłowości w obliczeniu powierzchni zajmowanej przez przedszkole w budynku, w którym znajduje się przedszkole i szkoła, podstawowo (tj. niezależnie od innych kwestii w postaci wyjaśnień pełnomocnika organu na rozprawie) uznał, że kopia księgi obiektu budowlanego (której dane miałyby potwierdzać powierzchnie zajęta przez przedszkole) nie spełnia wymogów formalnych, przewidzianych powszechnie obowiązującymi przepisami, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie książki obiektu budowlanego, a tym samym "dokument ten nie może być uznany za dowód w oparciu o który organ ustalił powierzchnie spornego budynku" (s. 10).
Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do ww. zagadnienia wskazuje, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z kolei w myśl § 5 przywołanego artykułu do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Odnosząc powyższe do realiów sprawy, uznać należało, że Sąd I instancji powinien był ocenić przedmiotowy dowód na gruncie przepisów k.p.c., a w szczególności w kontekście art. 253 k.p.c. Tym bardziej, że kopia księgi obiektu budowlanego jako dokument prywatny pochodziła od organu (to gmina jest właścicielem obiektu/budynku zajętego na prowadzenie gminnego przedszkola i szkoły, które są niesamodzielnymi jednostkami organizacyjnymi gminy). Tymczasem WSA zaniechał ustaleń w tym przedmiocie, skupiając się na kwestiach, które dla rozpoznawanej sprawy znaczenia nie miały. Sprawa bowiem nie dotyczyła zagadnień z zakresu prawa budowlanego, ale zupełnie innej materii - aktualizacji PKD.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni wskazania zawarte w niniejszym orzeczeniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (597 zł) należny jest z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) i jej sporządzenia przez radcę prawną (480 zł) oraz opłaconego pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI