I GSK 1565/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną producenta owoców i warzyw, który domagał się przyznania wsparcia finansowego, uznając, że nie spełnił on warunków kwalifikujących go do pomocy.
Producent owoców i warzyw złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą przyznania wsparcia finansowego. Producent był członkiem organizacji producentów, która otrzymała już wsparcie, co wykluczało możliwość indywidualnego przyznania pomocy. NSA uznał, że skarżący nie spełnił warunków kwalifikujących go do wsparcia, ponieważ był członkiem organizacji producentów, która już otrzymała pomoc w ramach tego samego programu. Skarga kasacyjna została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez producenta owoców i warzyw (P. K.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Decyzja ta odmawiała przyznania wsparcia finansowego dla producentów owoców i warzyw w związku z zakazem przywozu z UE do Federacji Rosyjskiej. Sąd pierwszej instancji oraz organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił warunków do otrzymania wsparcia, ponieważ był członkiem organizacji producentów, która już otrzymała takie wsparcie. Indywidualny producent, będący jednocześnie członkiem organizacji producentów, nie mógł otrzymać pomocy, gdy organizacja ta uczestniczyła w programie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., kwestionując sposób kontroli legalności działania organów przez WSA oraz rzetelność uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżący nie wykazał naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające. NSA podkreślił, że zakres kontroli skargi kasacyjnej jest ograniczony do zarzutów podniesionych przez stronę, a skarżący nie wykazał, aby sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice sprawy lub nieprawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, indywidualny producent nie może otrzymać wsparcia, jeśli jest członkiem organizacji producentów, która już otrzymała pomoc w ramach tego samego programu.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów oraz rozporządzenia delegowanego KE UE nr 1031/2014 wyraźnie wskazują, że wsparcie finansowe dla uznanej organizacji producentów wyklucza możliwość udzielenia wsparcia finansowego producentowi będącemu jej członkiem. Producent mógł dokonywać wycofania owoców z rynku na bezpłatną dystrybucję jedynie za pośrednictwem swojej organizacji producenckiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (33)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie RM art. 4 § § 4 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej
rozporządzenie RM art. 8 § § 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej
rozporządzenie nr 1031/2014 art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie delegowane KE (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw
rozporządzenie nr 1031/2014 art. 5 § ust. 1 lit. a)
Rozporządzenie delegowane KE (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014 r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o ARiMR art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7 § § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 6
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a)
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący jako indywidualny producent rolny był uprawniony do wystąpienia o pomoc, mimo że jego organizacja producentów już otrzymała wsparcie. WSA naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach jej przedmiotu. Uzasadnienie wyroku WSA naruszyło art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku szczegółowego odniesienia się do zarzutów skargi. Naruszenie konstytucyjnych zasad ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) i zaufania do organów państwa (art. 2 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom, a sam wyrok poddaje się kontroli w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podwójnego finansowania wsparcia UE dla producentów rolnych, zasady sporządzania skargi kasacyjnej oraz wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu wsparcia UE i konkretnych przepisów rozporządzeń, a także procedury skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podwójnego finansowania wsparcia UE w rolnictwie oraz procedury sądowoadministracyjnej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.
“Producent owoców i warzyw przegrywa walkę o unijne wsparcie – kluczowa rola organizacji producentów.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1565/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/ Michał Kowalski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VIII SA/Wa 398/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-01 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 134 § 1, art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 398/21 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wsparcia dla producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lipca 2021r., sygn. akt VIII SA/Wa 398/21 oddalił skargę P. K. (dalej "skarżący") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: organ odwoławczy, Prezes ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2019 r. poz. 1505, dalej: ustawa o ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji, Dyrektor MOR ARiMR) z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie przyznania wsparcia. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktycznie organu I instancji, że zarówno w dniu składania powiadomienia, tj. [...] października 2014 r., jak i w chwili przeprowadzania operacji wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, skarżący był członkiem organizacji producentów, która w latach 2013-2015 i 2016-2018 realizowała program operacyjny. Udzielenie wsparcia finansowego uznanej organizacji producentów wykluczało możliwość udzielenia wsparcia finansowego producentowi będącemu jej członkiem. Producent, który w trakcie przeprowadzania operacji wycofywania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji był członkiem i współudziałowcem uznanej organizacji producentów, nie mógł otrzymać wsparcia na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2, § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1468, dalej: rozporządzenie RM) oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego KE (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. U. UE. L. 2014.284.22, dalej: rozporządzenie nr 1031/2014). Organ odwoławczy podniósł także, że w złożonym wniosku strona zadeklarowała, że w odniesieniu do przeprowadzonej operacji wycofania produktów na bezpłatną dystrybucję, kwalifikujących się do otrzymania pomocy finansowej Unii na mocy rozporządzenia nr 1031/2014, nie otrzymał i nie otrzyma żadnego podwójnego finansowania unijnego i krajowe. Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 398/21 oddalił ją. W ocenie Sądu I instancji organy obu instancji prawidłowo oceniły, że skarżący, jako indywidualny producent, będący jednocześnie członkiem organizacji producentów, nie był uprawniony do wystąpienia o przedmiotową pomoc. Spółka [...], której skarżący jest członkiem uczestniczyła bowiem w programie wycofywania owoców z rynku na bezpłatną dystrybucję i decyzją z 1[...] maja 2015 r. nr [...] przyznano jej wsparcie w kwocie 1.480,05 EUR. WSA podkreślił, że skarżący nie spełnił warunków udziału i uzyskania wsparcia w przedmiotowym mechanizmie, ponieważ od 7 listopada 2011 r. jest członkiem uznanej grupy producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o., która w latach 2013-2015 i 2016-2018 realizowała również ten program. Skarżący w dacie składania powiadomienia ([...] października 2014 r.), wycofania jabłek na bezpłatną dystrybucję ([...] grudnia 2014 r.) oraz składania wniosku ([...] stycznia 2015 r.) nie był podmiotem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. oraz w art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1031/2014. Przepisy te pod względem podmiotowym wskazują wyraźnie jedynie dwie grupy producentów, które mogą występować w przedmiotowym mechanizmie wsparcia. Zdaniem WSA w sprawie nie istniały podstawy, aby skarżący jako indywidualny producent rolny uczestniczył w programie pomocowym, gdy w takim programie uczestniczyła organizacja producentów, której był członkiem. W takiej sytuacji faktyczno-prawnej skarżący mógł dokonywać wycofania owoców z rynku na bezpłatną dystrybucję jedynie za pośrednictwem swojej organizacji producenckiej. Następnie skarżący, na podstawie na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł skargę kasacyjną od powyższego, zaskarżając go w całości. Powyższemu wyrokowi zarzucił, że został wydany z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7 i § 2 Konstytucji RP oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, Oddalając wniesioną skargę WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu i utrzymując w obrocie prawnym zaskarżoną decyzję WSA nie wykonał funkcji kontrolnych w zakresie kontroli legalności działania organów administracji. Wydając zaskarżony wyrok i utrzymując w obrocie prawnym decyzje WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu naruszył normy postępowania przed sądami administracyjnymi w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania oraz normy prawa materialnego; - poprzez ograniczenie kontroli legalności działania organów i niedokonanie kontroli legalności działania organów w całym postępowaniu od momentu zgłoszenia przez Skarżącego zamiaru uczestnictwa w programie do zakończenia postępowania decyzją z dnia [...].02.2021 r. w szczególności wykonania obowiązków organu wynikających z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP i art. 2 Konstytucji RP obowiązku prawidłowego poinformowania Skarżącego o warunkach uczestnictwa w programie po zgłoszeniu przez Skarżącego zamiaru uczestnictwa w programie stanowi to naruszenie przez WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7 i § 2 Konstytucji RP oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływa na wynik postępowania, - poprzez jednozdaniowe ustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku sporządzonym przez WSA ustosunkowania się do zarzutów skargi naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa art. 8 k.p.a. i zasady informowania strony art. 9 k.p.a. w całym postępowaniu od momentu zgłoszenia przez Skarżącego zamiaru udziału w programie - stanowi to naruszenie przez WSA w tj. art. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływa na wynik postępowania, - naruszenie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nie zastosowaniu konstytucyjnej zasady równej ochrony własności w ocenie legalności działania organów. Uzasadniając skargę kasacyjną, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w całości oraz uchylenie decyzji Prezesa ARiMR oraz organu I instancji albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Warszawie VIII Wydziała Zamiejscowy w Radomiu. Ponadto wniósł o zasadzenie od Prezesa ARMIR kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm obowiązujących. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Jak już wskazano, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenia tzw. materialne (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jest zobowiązany do konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia oraz właściwe zastosowanie. Zarzucając zaś naruszenie prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) strona winna wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na zapadłe rozstrzygnięcie, przez który należy rozumieć istnienie uprawdopodobnionego związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia wszystkich powyższych wymogów. Zauważyć przede wszystkim należy, że - obok tego, że wyartykułowany w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest spójny w odniesieniu do wskazanych ich podstaw prawnych, jak też różnie określonych przejawów tegoż naruszenia - uzasadnienie skargi kasacyjnej nie jest skorelowane z wszystkimi wskazywanymi zarzutami w tym sensie, że odnosi się wyłącznie do niektórych zarzutów (kwestii) oraz tylko niektórych powołanych w petitum skargi kasacyjnej regulacji prawnych. Przy tym w odniesieniu tylko do części z powołanych w uzasadnieniu regulacji wskazano na czym naruszenie miało polegać oraz - w przypadku regulacji procesowych - podjęto próbę uprawdopodobnienia ich istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, w kontekście uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (dostępna na: www.orzeczenia.nsa.gov.p.; dalej powoływane orzeczenia tamże), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zarzutów w zakresie w jakim odnosi się do nich uzasadnienie skargi kasacyjnej spełniające wymogi, o których była mowa na wstępie. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie został zgłoszony jako samodzielny zarzut lecz stanowi element jednego zbiorczego zarzutu w ramach którego wskazano szereg przepisów. Przepis ten stanowi: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd I instancji. Natomiast granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 289/21; 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18; 8 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1961/21; tamże). Sąd I instancji, zdaniem NSA, rozpoznając skargę, orzekał w granicach sprawy, gdyż oceniał wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR, decyzję Prezesa ARiMR z dnia 18 lutego 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora MOR ARiMR) z dnia 1 grudnia 2020 r. o odmowie przyznania wsparcia. Dodać należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyroki NSA z: 2 lipca 2015r. sygn. akt I OSK 450/15; 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 735/19; 9 listopada 2022r., sygn. akt I OSK 109/22, tamże) ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 21 października 2010 r. sygn. akt I GSK 264/09; 25 marca 2011r. sygn. akt I FSK 1862/09; 15 października 2015 r. sygn. akt I GSK 241/14, tamże). W niniejszej sprawie Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją (a nie innej sprawy w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), rozpoznając jej istotę. Nie naruszył zatem art. 134 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji nie naruszył także art. 3 § 1 p.p.s.a. (Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.) oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. (§ 1- sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej; § 2-kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), które mogłyby stanowić podstawę kasacyjną jedynie wówczas, gdyby np. sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę, dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności bądź zastosował środek nieznany p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie wskazuje, aby takie okoliczności w sprawie wystąpiły. Jak już wyjaśniono, Sąd kasacyjny nie dopatrzył się, aby Sąd I instancji, rozpoznając skargę, nie orzekał w granicach sprawy. Podobnie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. został ujęty jako część zbiorczego zarzutu, w którym wskazano szereg przepisów – w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszonych przez Sąd I instancji. W szczególności autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu podnosi, że Sąd I instancji "jednym zdaniem stwierdza, że przedstawione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie" (s. 6 skargi kasacyjnej). Dalej wskazuje "W uzasadnieniu wyroku brak uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia przez WSA. Poinformowanie tylko o dokonanym rozstrzygnięciu nie spełnia wymogów nałożonych przez ustawę na sąd administracyjny w art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa wymogi ustawowe uzasadnienia" (s. 7 skargi kasacyjnej). W tym miejscu wskazania wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA z 2010, Nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie NSA nie stwierdził, aby wystąpił którykolwiek z tych przypadków. Według Sądu kasacyjnego uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Przepis wymieniony jako pierwszy określa konieczne elementy uzasadnienia wyroku, co nie oznacza, że Sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do szczegółowego odniesienia się do podniesionej w skardze argumentacji, a jedynie w stopniu pozwalającym na rozpoznanie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada tym wymogom. Zaś sam wyrok poddaje się kontroli w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej. Sąd w sposób jasny odniósł się do spornej kwestii oraz przedstawił motywy rozstrzygnięcia. To, że wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się z zajętym przez Sąd pierwszej instancji stanowiskiem nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i to naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny za potrzebne uznał także wskazanie - na tle podnoszonych przez skarżącego kasacyjnie argumentów konstytucyjnej ochrony własności (których jednak nie uzasadnił, przywołując jedynie art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji RP) - że to skarżący kasacyjnie powiadomił organ o przystąpieniu do programu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (DOW)", czego czynić nie musiał (przystąpienie było dobrowolne) oraz niezgodnie z rzeczywistym stanem, deklarował swój udział jako podmiot kwalifikujący. W zakresie pozostałych regulacji prawnych powołanych przez skarżącego kasacyjnie jako naruszone, Naczelny Sąd Administracyjny nie będzie się wypowiadał, gdyż uzasadnienie w tym względzie nie spełnia wymogów, o których była już mowa. Poza tym nie mogły być one formalnie skuteczne wobec ustaleń już poczynionych. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O zasądzeniu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c), w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI