I GSK 1553/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, który uchylił decyzję Prezesa KRUS z dnia 20 listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a także uchylił decyzję Prezesa KRUS z dnia 3 sierpnia 2018 r. jako decyzję 'poprzedzającą'. Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak ustaleń odnośnie zakresu wniosku skarżących oraz błędne ustalenie stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku zamiast na dzień wydania decyzji. Prezes KRUS w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 170 i 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wskazując, że WSA uchylił decyzję z dnia 3 sierpnia 2018 r., która została już wcześniej prawomocnie uchylona wyrokiem WSA z dnia 22 stycznia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej. NSA podkreślił, że zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądowym (art. 170 p.p.s.a.) wymaga, aby inne organy państwa i sądy nie formułowały sprzecznych ocen prawnych. W tej sprawie WSA dokonał ponownej kontroli sądowej decyzji z dnia 3 sierpnia 2018 r., która została już prawomocnie uchylona, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części obejmującej uchylenie decyzji z 3 sierpnia 2018 r. i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądowym (art. 170 p.p.s.a.) i konsekwencji jego naruszenia przez sąd administracyjny, w tym sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uchyla decyzję już wcześniej prawomocnie uchyloną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i zasady związania orzeczeniami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję, która została już wcześniej prawomocnie uchylona przez inny sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może uchylić decyzji, która została już wcześniej prawomocnie uchylona. Stanowi to naruszenie zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądowym (art. 170 p.p.s.a.).
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA naruszył art. 170 p.p.s.a., uchylając decyzję z dnia 3 sierpnia 2018 r., która została już prawomocnie uchylona wyrokiem WSA z dnia 22 stycznia 2019 r. Dokonanie ponownej kontroli sądowej takiej decyzji było niedopuszczalne.
Czy sąd administracyjny może uznać decyzję wydaną w jednej instancji administracyjnej za decyzję 'poprzedzającą' względem innej decyzji wydanej w tej samej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka sytuacja procesowa nie upoważnia sądu do umorzenia postępowania w jakiejkolwiek części, jeśli przedmiot zaskarżenia wciąż istnieje. Błędne orzeczenie o wyeliminowaniu z obrotu decyzji wcześniej uchylonej polega na objęciu orzekaniem aktu już nieobowiązującego, a nie na utracie bytu przedmiotu sądowej kontroli.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że błędne uznanie decyzji z 3 sierpnia 2018 r. za poprzedzającą względem decyzji z 20 listopada 2018 r. (wydanej w tej samej instancji) nie prowadziło do bezprzedmiotowości postępowania przed NSA, ponieważ zaskarżona decyzja z 20 listopada 2018 r. wciąż istniała.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu w tej samej sprawie. Organ administracji i sąd administracyjny nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 171
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej NSA uchyla zaskarżony wyrok w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji lub w całości oddala skargę.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia wyroku lub odrzucenia skargi kasacyjnej, sąd może odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA naruszył art. 170 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji z dnia 3 sierpnia 2018 r., która została już wcześniej prawomocnie uchylona wyrokiem WSA z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Po 601/18.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis tych regulacji, zwłaszcza wyrażonej w art. 170 p.p.s.a., polega więc na wymuszaniu logicznego działania szeroko rozumianych organów państwa i zapobieganiu sytuacjom funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych. • Błędne orzeczenie o wyeliminowaniu z obrotu decyzji wcześniej uchylonej polegało tylko bowiem na objęciu orzekaniem aktu już nieobowiązującego, nie zaś na utracie bytu przedmiotu sądowej kontroli.
Skład orzekający
Joanna Wegner
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Małgorzata Grzelak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądowym (art. 170 p.p.s.a.) i konsekwencji jego naruszenia przez sąd administracyjny, w tym sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uchyla decyzję już wcześniej prawomocnie uchyloną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i zasady związania orzeczeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą związania prawomocnymi orzeczeniami i pokazuje, jak błąd proceduralny sądu pierwszej instancji może prowadzić do uchylenia jego wyroku przez sąd wyższej instancji.
“Sąd uchylił wyrok, bo dotyczył decyzji, która już nie istniała!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.