I GSK 1551/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-07
NSAinneŚredniansa
środki unijnePROWrolniczy handel detalicznyplatforma e-learningowakoszty kwalifikowalnekryteria wyboru operacjiracjonalność wydatkówtermin realizacjiwsparcie obszarów wiejskich

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Fundacji dotyczącą odrzucenia wniosku o dofinansowanie unijne na platformę e-learningową, uznając koszty jej stworzenia za nieuzasadnione ze względu na zbyt późne osiągnięcie funkcjonalności.

Fundacja złożyła wniosek o dofinansowanie unijne na projekt "Zdrowe bo ze Wsi", obejmujący stworzenie platformy e-learningowej wspierającej rolniczy handel detaliczny. Centrum Doradztwa Rolniczego uznało, że projekt nie spełnia kryteriów wyboru, głównie z powodu nieuzasadnionych kosztów platformy, która miała osiągnąć pełną funkcjonalność na krótko przed końcem terminu realizacji operacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę fundacji, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji [...] w O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę fundacji na akt Centrum Doradztwa Rolniczego (CDR) stwierdzający niespełnienie kryteriów wyboru operacji dla projektu "Zdrowe bo ze Wsi". Projekt miał na celu wsparcie inicjatyw upowszechnienia produkcji żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego poprzez stworzenie platformy e-learningowej. Kluczowym zarzutem CDR było niespełnienie przez projekt kryterium dotyczącego uzasadnienia kosztów, w szczególności kosztów stworzenia platformy e-learningowej. Sąd pierwszej instancji (WSA) podzielił stanowisko organu, wskazując, że platforma e-learningowa, choć stanowi formę realizacji operacji, nie może być jej celem samym w sobie. Ponadto, stwierdzono, że planowane uruchomienie pełnej funkcjonalności platformy na 15 dni przed końcem terminu realizacji operacji (31 października 2019 r.) czyniło poniesione koszty nieuzasadnionymi i nieracjonalnymi z punktu widzenia wydatkowania środków publicznych. Fundacja w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego, kwestionując błędną interpretację wniosku i charakteru operacji, a także ocenę racjonalności kosztów. Argumentowała, że rolnicy mogą korzystać z komponentów platformy od początku, a jej stworzenie jest narzędziem do osiągnięcia celu, a nie celem samym w sobie. Podkreślała, że przepisy nie precyzują terminu osiągnięcia rezultatów operacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieprecyzyjne i nie wyjaśniają w sposób jednoznaczny, na czym polegał błąd subsumpcji. Podkreślono, że kryteria oceny operacji, w tym kryterium racjonalności kosztów, zostały zastosowane prawidłowo. NSA stwierdził, że stworzenie platformy e-learningowej, która osiąga pełną funkcjonalność tuż przed końcem terminu realizacji operacji, nie może efektywnie służyć osiągnięciu zdefiniowanych celów operacji, co uzasadnia uznanie kosztów za niespełniające kryteriów. W konsekwencji, oddalono skargę kasacyjną i zasądzono koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, koszty te nie mogą być uznane za kwalifikowalne i racjonalne, jeśli pełna funkcjonalność platformy zostanie osiągnięta na krótko przed końcem terminu realizacji operacji, co uniemożliwia efektywne osiągnięcie celów operacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stworzenie platformy e-learningowej nie jest celem samym w sobie, a jedynie formą realizacji operacji. Jeśli platforma osiągnie pełną funkcjonalność na kilka dni przed końcem terminu realizacji operacji, nie może efektywnie służyć osiągnięciu celów, co czyni poniesione koszty nieuzasadnionymi i nieracjonalnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

ustawa o PROW art. 55 § ust. 1 pkt 4 i ust. 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

ustawa o PROW art. 57c § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

ustawa o PROW art. 57d § ust. 9

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

ustawa o PROW art. 57e § ust 1 pkt 2)

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

ustawa o PROW art. 57e § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 17 § ust. 1 pkt 1-4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie krajowej sieci obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 17 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie krajowej sieci obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 17 § ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie krajowej sieci obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 17 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie krajowej sieci obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Regulamin konkursu art. 5 § ust 10 pkt 9 lit. b)

Regulamin konkursu nr 3/2019 dla Partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Plan operacyjny na lata 2018-2019

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty stworzenia platformy e-learningowej nie są racjonalne, jeśli jej pełna funkcjonalność zostanie osiągnięta na krótko przed końcem terminu realizacji operacji. Platforma e-learningowa jest formą realizacji operacji, a nie jej celem samym w sobie. Kryteria oceny operacji są jedynymi kryteriami stosowanymi do oceny wniosków, w tym ich zakresu.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa interpretacja wniosku fundacji i charakteru operacji przez organ i sąd pierwszej instancji. Platforma e-learningowa nie stanowi celu operacji, ale bazę pod planowane działania edukacyjne. Termin zakończenia operacji nie determinuje terminu osiągnięcia jej rezultatów. Błędna klasyfikacja kosztu budowy e-platformy learningowej jako nieuprawnionego.

Godne uwagi sformułowania

Przygotowanie za prawie 132 000 zł narzędzia, które nie zdąży wpłynąć na osiągnięcie rezultatów końcowych i efektów w terminie do 31 października 2019 r., nie jest bowiem racjonalne pod względem wydatkowania środków publicznych. Osiągnięcie celu operacji wiąże się natomiast z przekazaniem grupie docelowej określonej wiedzy, która powinna się przełożyć na korzyści dla rozwoju obszarów wiejskich, co powinno być osiągnięte w terminie realizacji operacji i udowodnione przez Partnera KSOW na etapie realizacji operacji. Kryteria oceny operacji, jakie zawarte zostały między innymi w § 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia, stanowią jedyne kryteria wyboru operacji, a co za tym idzie także kryteria oceny wniosków, również w tym elemencie, który sprowadza się do ich zakresu.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów kwalifikowalności kosztów w projektach finansowanych ze środków UE, zwłaszcza w kontekście terminowości osiągania celów operacji i racjonalności wydatków na narzędzia informatyczne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich i może wymagać dostosowania do innych programów finansowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z aplikowaniem o środki unijne i interpretacją kryteriów oceny projektów, co jest istotne dla wielu organizacji i przedsiębiorstw.

Fundacja straciła unijne miliony przez platformę e-learningową. Czy terminowość jest kluczem do sukcesu?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1551/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1321/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 627
art. 55 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz art. 57c ust. 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Fundacji [...] w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1321/19 w sprawie ze skargi Fundacji [...] w O. na akt Centrum Doradztwa Rolniczego w B. z dnia 30 maja 2019 r. nr OW.KSOW.075.413.19 w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia kryteriów wyboru operacji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Fundacji [...] w O. na rzecz Centrum Doradztwa Rolniczego w B. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 lutego 2020 r., sygn. V SA/Wa 1321/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji ..., z siedzibą w O. (dalej zwanej skarżąca lub fundacją), na akt Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (CDR) z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia przez projekt kryteriów wyboru operacji, oddalił przedmiotową skargę.
W stanie faktycznym sprawy w dniu 7 stycznia 2019 r. Instytucja Zarządzająca PROW 2014-2020 ogłosiła konkurs nr 3/2019 dla partnerów KSOW na wybór operacji, które będą realizowane w 2019 r. w ramach dwuletniego planu operacyjnego na lata 2018-2019. Skarżąca w ramach ogłoszonego konkursu w dniu 18 lutego 2019 r. złożyła do CDR wniosek o wybór operacji pod nazwą "Zdrowe bo ze Wsi" - wsparcie inicjatyw upowszechnienia produkcji żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego - zdrowebozewsi.pl.
Zgodnie z art. 57g ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627; dalej: zwanej ustawą o PROW) refundacja środków finansowych na realizację wybranej operacji Partnerów KSOW jest udzielana na podstawie umowy cywilnej zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Szczegółowe zasady dotyczące refundacji środków na wybór operacji w ramach Planu Działania KSOW określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie krajowej sieci obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2017 r. poz. 148, dalej zwane rozporządzeniem).
Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz art. 57c ust. 1 ustawy o PROW CDR jest jednostką właściwą do wyboru operacji, w tym do oceny spełnienia kryteriów wyboru operacji objętej wnioskiem partnera KSOW złożonym w Konkursie. Zgodnie z art. 57e ust 1 pkt 2) ustawy PROW, jeżeli nie są spełnione kryteria wyboru operacji, jednostka właściwa do dokonania wyboru operacji i stwierdzenia spełnienia tych kryteriów wyboru, informuje partnera KSOW, w formie pisemnej, o wyniku wyboru operacji, wskazując liczbę punktów otrzymanych przez operację w ramach oceny poszczególnych kryteriów wyboru operacji oraz uzasadnienie tej oceny.
Po dokonaniu oceny formalnej i merytorycznej złożonego wniosku wraz z uzupełnieniem, pismem z dnia 30 maja 2019 r., przekazał skarżącej informację o niespełnieniu kryteriów wyboru operacji wskazując, które z kryteriów wyboru operacji nie zostały spełnione wraz z uzasadnieniem tego stwierdzenia.
WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi fundacji na odmowę przyznania jej dofinansowania, wyrokiem z 13 lutego 2020 r. oddalił skargę.
Na wstępie swoich rozważań Sąd podkreślił, że wniosek skarżącej po dokonaniu uzupełnień formalnych oraz oceny w zakresie spełnienia warunków wyboru, na podstawie art. 57d ust. 9 ustawy PROW, został przekazany do oceny merytorycznej operacji pod względem spełnienia kryteriów wyboru operacji i rozstrzygnięcia w oparciu o tę ocenę.
Kryteria wyboru operacji określa § 17 rozporządzenia, które w ust. 2 wskazuje, iż operacja może zostać wybrana do realizacji, jeżeli uzyskała co najmniej 4 punkty za kryteria określone w § 17 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia KSOW. Liczba 4 punktów za te cztery kryteria obligatoryjne to wymagana liczba punktów, o której mowa w art. 57e ust. 3 pkt 1 ustawy PROW, które powinna uzyskać każda operacja, aby mogła zostać wybrana.
WSA w Warszawie stanął na stanowisku, że CDR dokonało wnikliwej analizy przedstawionych materiałów, przeanalizowano proponowane działania w kontekście przepisów cytowanego rozporządzenia KSOW, osiągnięcia celu operacji i racjonalności oraz przewidywanych efektów końcowych.
W wyniku oceny dokonanej przez powołaną przez organ Komisję Oceny Merytorycznej Operacji, operacja otrzymała 3 na 4 wymagane punkty za spełnienie kryteriów wymienionych w § 17 ust. 1 pkt. 1- 4 rozporządzenia. Sporna operacja nie uzyskała zatem wymaganej liczby punktów, które powinna uzyskać, aby zostać wybrana (min. 4), nie spełniła bowiem kryterium określonego w § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, zgodnie z którym "co najmniej 85% zaplanowanych kosztów realizacji operacji ujętych w jej zestawieniu rzeczowo-finansowym zostało uzasadnionych pod względem ich zgodności z zakresem operacji, niezbędności do osiągnięcia jej celu i racjonalności".
Skarżąca w załączniku nr 1 do wniosku o wybór operacji ,.Zestawieniu rzeczowo - finansowym" przedstawiła koszty, które są nieuzasadnione pod względem ich zgodności z zakresem operacji, osiągnięcia jej celu i racjonalnością. Koszty związane z opracowaniem platformy e-learningowej - www.zdrowebozewsi.pl (przygotowanie konsultacji z UX z partnerami z grup docelowych, opracowanie GUI, dostarczenie oprogramowania oraz licencji, przygotowanie instrukcji użytkownika dla platformy internetowej), w ramach której wykonane będą prace związane z przygotowaniem platformy internetowej Partnera KSOW są kosztami kwalifikowalnymi w ramach konkursu pod warunkiem, że:
1) istniejąca strona internetowa Partnera KSOW z powodów technicznych nie może zostać wykorzystana do realizacji celów operacji;
2) potrzeba modernizacji, uzupełnienia i ponownego wykonania platformy internetowej zostanie uzasadniona we wniosku o wybór operacji m.in. w odniesieniu do przypadku wskazanego w pkt 1;
3) platforma internetowa nie jest tworzona tylko w celu informacji i promocji operacji, ale zostanie wskazana w pkt 7.12 wniosku o wybór operacji jako inna forma realizacji operacji oraz zostanie wypełniona tabela XII w załączniku nr 3 do wniosku;
4) tak, jak każdy koszt kwalifikowalny, zostanie uzasadniony pod względem zgodności z zakresem operacji, niezbędności do osiągnięcia jej celu i racjonalności.
Zgodnie z § 5 ust 10 pkt 9 lit. b) Regulaminu konkursu, do kosztów kwalifikowalnych operacji nie zalicza się w szczególności kosztów inwestycyjnych, dotyczących nabycia praw majątkowych dotyczących wartości niematerialnych i prawnych, w szczególności autorskich praw majątkowych, praw pokrewnych i licencji, jeżeli partner KSOW dokona odpisów amortyzacyjnych z tytułu nabycia tych praw albo zaliczy je jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów.
W złożonym przez skarżącą fundację formularzu wniosku o wybór operacji do realizacji w ramach planu Działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, plan operacyjny na lata 2018-2019 zaplanowano sześć form realizacji operacji tj. szkolenie, wyjazd studyjny, targi/impreza plenerowa, prasa, informacje i publikacje w Internecie oraz koszty inne - platformę e- learningową. Wymienione formy realizacji operacji mają wpłynąć na osiągnięcie celu jakim jest opracowanie platformy internetowej, działającej pod wskazaną domeną internetową, prezentującej produkty rolne z mechanizmami promocji i sprzedaży produktów rolnych wysokiej jakości, oferowanych przez społeczność z obszarów wiejskich w ramach rolniczego handlu detalicznego RHD. Miało to umożliwić rolnikom z grup docelowych otrzymania pakietu szkoleń i wsparcia merytorycznego w zakresie przygotowania swojej oferty dla klienta końcowego z pominięciem pośredników podnoszących koszty produktów końcowych. Opracowana platforma internetowa miała umożliwić prezentację producentów rolnych i ich produktów za pośrednictwem systemów www oraz systemów informacji przestrzennej GIS.
Skarżąca wskazując cel operacji zaplanowała zadania związane z przygotowaniem platformy internetowej umożliwiającej stworzenie atrakcyjnych ofert produktów rolnych, tworzenie nowoczesnych galerii zdjęć, weryfikacje dostępności produktów, zamawiania produktów o określonych cechach i jakości, wyszukiwanie produktów rolnych według kategorii, czy też umożliwienie szybkiego kontaktu z rolnikiem lub organizacją oferującą produkty za pośrednictwem e-mail itp. Zaplanowano także przeprowadzenie szkoleń warsztatowych stacjonarnych w celu przygotowania rolników do promocji i opracowania ofert produktów rolnych w ramach RHD, przeprowadzenie wydarzenia upowszechniającego dotyczącego sprzedaży produktów rolnych w ramach rolniczego handlu detalicznego RHD, organizację i przeprowadzenie wizyty studyjnej i upowszechnianie rezultatów za pośrednictwem strony internetowej.
Sąd podzielił stanowisko organu, że utworzenie czy modernizacja strony internetowej, jak również stworzenie platformy e-learningowej nie może stanowić samo w sobie celu operacji. Oznacza bowiem wyłącznie formę realizacji operacji, narzędzie do osiągnięcia celu. Osiągnięcie celu operacji wiąże się natomiast z przekazaniem grupie docelowej określonej wiedzy, która powinna się przełożyć na korzyści dla rozwoju obszarów wiejskich, co powinno być osiągnięte w terminie realizacji operacji i udowodnione przez Partnera KSOW na etapie realizacji operacji. Z
Zgodnie z instrukcją wypełniania formularza wniosku o wybór operacji, cel musi być mierzalny, realny do wykonania, określony w czasie oraz zgodny z każdym wskazanym w części III pkt 9.1 wniosku przewidywanym efektem realizacji operacji. Cel powinien być bardziej skonkretyzowany niż efekt.
WSA w Warszawie dodał, że zgodnie z ogłoszonym konkursem operacja skarżącej winna zakończyć się do 31 października 2019 r. Skarżąca wskazała, iż pełna funkcjonalność platformy nastąpi dopiero po 15 października 2019 r. - zatem 15 dni przed zakończeniem realizacji operacji. W ocenie Sądu, organ zasadnie wskazał zatem, że jest to zdecydowanie czas niewystarczający na uzyskanie efektów końcowych, jak również zadań umożliwiających prezentację producentów rolnych i ich produktów za pośrednictwem systemów www oraz systemów informacji przestrzennej GIS.
W związku z powyższym, zasadnie oceniono, że w kosztach kwalifikowanych realizacji operacji skarżąca uwzględniła koszty, które w trakcie oceny merytorycznej uznane zostały przez organ za nieuzasadnione pod względem ich zgodności z zakresem operacji, niezbędności do osiągnięcia celu oraz racjonalności. Przygotowanie za prawie 132 000 zł narzędzia, które nie zdąży wpłynąć na osiągnięcie rezultatów końcowych i efektów w terminie do 31 października 2019 r., nie jest bowiem racjonalne pod względem wydatkowania środków publicznych. Zatem, okoliczność, że platforma e-learningowa osiągnie pełną funkcjonalność dopiero po 15 października 2019 r. (15 dni przed zakończeniem terminu realizacji operacji) prawidłowo została uznana jako koszt nieracjonalny i nieuzasadniony.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 13 lutego 2020 r. wniosła fundacja, zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie następujących norm prawa materialnego:
a) art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie krajowej sieci obszarów wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2017 r. poz. 148, tj. rozporządzenia) w zw. z § 5 ust. 10 pkt 9 lit. b Regulaminu konkursu nr 3/2019 dla Partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Plan operacyjny na lata 2018-2019 poprzez błędne jego zastosowanie poprzez dokonanie klasyfikacji kryteriów oceny operacji do zakresu oceny wniosku,
b) art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia PROW poprzez błędne jego zastosowanie poprzez dokonanie błędnej klasyfikacji kryteriów oceny operacji do zakresu oceny wniosku.
Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że organ niewłaściwie zinterpretował wniosek fundacji. To bowiem że platforma będzie funkcjonowała w docelowej postaci od 15 października 2019 r. nie oznacza bowiem, że rolnicy nie będą pracowali na jej komponentach od początku rozpoczęcia operacji. Ponadto fundacja dodała, że w procesie uzupełnień wniosku wyraźnie zaznaczyła, że od września 2019 r. sukcesywnie będą dodawane poszczególne funkcjonalności platformy.
Przed uruchomieniem platformy niezbędne będzie przeprowadzenie szeregu prac i konsultacji, niebędących działaniami informatycznymi, Tak więc platforma będzie jedną z form realizowania operacji, a jej podstawowym i niematerialnym efektem będzie uzyskanie przez rolników odpowiednich kompetencji.
Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że platforma e-learningowa nie stanowi celu operacji, ale bazę pod planowane działania edukacyjne. Zatem WSA w Warszawie dokonał złego zakwalifikowania przedmiotowego kosztu, jako nieuprawnionego w projekcie, zgodnie z § 5 ust. 10 pkt 9 lit. b Regulaminu konkursu.
Platforma e-learningowa stanowi zatem jedno z narzędzi, które ma urzeczywistniać cel w postaci wsparcia inicjatyw upowszechniania produkcji żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego.
Fundacja zaznaczyła, że wskazane w wyroku przepisy określają jedynie termin w którym operacja ma się zakończyć. Prawodawca nie zdecydował się na rozróżnienie końca operacji jako końca wydatkowania i tworzenia projektów od momentu w jakim operacja ma rozpocząć przynoszenie efektów.
Oprócz tego żaden przepis prawa nie stanowi o tym czy rezultat operacji ma zostać zmierzony do 31 października 2019 r. czy tez jest inny termin na osiągnięcie efektu operacji i jaki on jest.
Tak więc Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zaklasyfikował koszt budowy e-platformy learningowej, a także niewłaściwie ocenił racjonalność tego wydatku.
CDR w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dost. w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.).
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.
W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie sformułowała dwa zarzuty, które określiła jako odnoszące się do naruszenia prawa materialnego. Uchybienie tego rodzaju przepisom, jej zdaniem, miało miejsce poprzez wadliwe zastosowanie wymienionych przez nią regulacji. W przypadku obu zarzutów, jako naruszone przepisy, obok mającego wynikowy charakter art. 151 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie wskazała regulacje rozporządzenia, tj. § 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 tego aktu, wymieniające kryteria wyboru operacji. Dodatkowo w zarzucie oznaczonym w skardze kasacyjnej nr 1 podniosła uchybienie również w zw. z § 5 ust. 10 pkt 9 lit. b Regulaminu konkursu.
Kryteria, o których mowa w wymienionych przez fundację przepisach § 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia obejmowały: przewidywane efekty realizacji operacji (te winny być zgodne z celem KSOW i działaniem planu działania wskazanymi we wniosku o wybór operacji oraz zawierać opisany przewidywany wpływ jej realizacji na rozwój obszarów wiejskich), a także zachowanie co najmniej 85% proporcji zaplanowanych kosztów realizacji operacji ujętych w jej zestawieniu rzeczowo-finansowym, jako uzasadnionych pod względem ich zgodności z zakresem operacji, niezbędności do osiągnięcia jej celu i racjonalności.
Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, naruszenie wskazanych w zarzutach przepisów miało, zdanie jej autora, nastąpić przede wszystkim poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie racjonalności kosztu stworzenia platformy e-learningowej, co w efekcie skutkowało nieprzyznaniem projektowi wymaganej liczby punktów.
Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów już na wstępie wskazać należy, że są one nieprecyzyjne, jako że z ich treści, a także uzasadnienia skargi nie sposób jednoznacznie wywieść na czym, według spółki, miała polegać sama klasyfikacja czy też błędna klasyfikacja kryteriów oceny operacji do zakresu oceny wniosku. W tym aspekcie stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie zdaje się rozróżniać kryteria oceny operacji (wymienione w § 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia) od kryteriów oceny zakresu wniosku. W tym jednak względzie nie jest precyzyjna, a jej stwierdzenia nie są jednoznaczne. Poza tym należy zauważyć, że nie wskazała ona na żadne odrębne od kryteriów oceny operacji kryteria oceny zakresu wniosku, którymi CDR winien się był posłużyć.
Innymi słowy skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła swojego stanowiska w zakresie podnoszonego przez siebie błędu subsumpcji wymienionych w zarzutach regulacji, co nie może pozostać bez wpływu na ocenę zasadności zarzutów w tym zakresie.
Niezależnie jednak od powyższego, w tym miejscu należy zaznaczyć, że z wywodów uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywnioskować, że spółka nie podziela oceny Sądu I instancji, że CDR właściwie zinterpretowało jej wniosek i charakter mającej być realizowaną przez nią operacji. Nie zgadza się ona zwłaszcza co do stwierdzenia, że platforma e-learningowa będzie stanowiła w istocie docelowy efekt jej operacji i że rolnicy będą mogli korzystać z jej funkcjonalności dopiero od 15 października 2019 r., co w istotny sposób ma rzutować na racjonalność poniesionego na ten cel wydatku.
W tym zakresie zwróciła uwagę, że uruchomienie platformy e-learningowej musi być poprzedzone przeprowadzeniem licznych szkoleń i podjęciem innych działań, które nie są działaniami o charakterze informatycznym.
Odnosząc się do tych stwierdzeń, a także postaci postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdzić należy, że nie sposób jest podzielić stanowiska spółki w tym właśnie względzie. Po pierwsze dlatego, że kryteria oceny operacji, jakie zawarte zostały między innymi w § 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia, stanowią jedyne kryteria wyboru operacji, a co za tym idzie także kryteria oceny wniosków, również w tym elemencie, który sprowadza się do ich zakresu. Po drugie natomiast nie sposób jest nie zauważyć, że zidentyfikowanie przez CDR faktycznego celu operacji, w postaci w jakiej była ona rzeczywiście realizowana, jako sprowadzającego się do stworzenia platformy e-learningowej, było następstwem zastosowania kryteriów wyboru operacji do oceny wniosku jaki spółka złożyła. W niniejszym przypadku nie oceniano więc odrębnie zakresu wniosku jako takiego, w aspekcie obejmującym sam jego zakres.
W tym względzie podkreślić należy, że rozporządzenie nie zawiera innych - odmiennych, służących do tego kryteriów oceny.
Efektem zrealizowania operacji miało być przekazanie wskazanej we wniosku grupie wiedzy, mającej wpływ na korzyści dla rozwoju obszarów wiejskich. To też miało być nadrzędnym aspektem oceny wniosku. Skoro jednak miało to nastąpić przez stworzenie platformy e-learningowej, osiągającej pełną funkcjonalność na kilkanaście dni przed terminem realizacji operacji, to zasadnym jest stwierdzenie, że w istocie stworzenie tej platformy wyczerpywało efekty podejmowanych działań. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, ze pełne uruchomienie platformy e-learningowej, mającej służyć osiągnięciu zdefiniowanego celu operacji, tuż przed upływem terminu jej realizacji, mogło efektywnie służyć realizacji tych właśnie celów.
Tym samym docelowy efekt realizacji operacji zasadnie został uznany za niezrealizowany, a koszty poniesione na stworzenie platformy za niespełniające kryterium z § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
W związku z tym stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie znajdują uzasadnionych podstaw, wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie na rzecz CDR kwotę 240 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI