I GSK 1545/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Związku Gmin Regionu Kutnowskiego od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego nakładającą zwrot dofinansowania z UE. Sprawa dotyczyła naruszeń przepisów Prawa zamówień publicznych (PZP) podczas realizacji projektu "Budowa i przebudowa dróg gminnych". WSA w Łodzi pierwotnie oddalił skargę Związku Gmin, uznając, że organ prawidłowo ustalił naruszenia, w tym art. 85 ust. 2 PZP (termin związania ofertą) i art. 7 ust. 1 PZP (uczciwa konkurencja), które mogły spowodować szkodę w budżecie UE. NSA w poprzednim wyroku (II GSK 1427/14) wskazał na naruszenie art. 85 ust. 2 PZP i zasady równego traktowania wykonawców. Po kolejnych postępowaniach, Zarząd Województwa Łódzkiego decyzją z czerwca 2016 r. uchylił poprzednie decyzje i określił kwotę do zwrotu w wysokości 953.025,78 zł, powołując się na naruszenie procedur wydatkowania środków UE. W skardze kasacyjnej Związek Gmin zarzucił naruszenie prawa materialnego (rozporządzenie 1083/2006, ustawa o finansach publicznych) oraz przepisów postępowania, kwestionując ustalenie nieprawidłowości i szkody w budżecie UE. Argumentował, że naruszenie art. 85 ust. 2 PZP nie spowodowało szkody, ponieważ oferta wykluczona wykonawcy mogła być rażąco niska. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów krajowych implementujących prawo UE, takich jak PZP, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu rozporządzenia 1083/2006. Stwierdzono, że naruszenie zasady równego traktowania wykonawców i terminu związania ofertą, które doprowadziło do wykluczenia oferenta z korzystniejszą ceną, jest wystarczającą przesłanką do nałożenia korekty finansowej, gdyż mogło spowodować szkodę w budżecie UE. Sąd uznał, że metoda dyferencyjna wyliczenia korekty była prawidłowa. NSA nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów prawa zamówień publicznych, w tym terminu związania ofertą i zasady równego traktowania wykonawców, które mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej, uzasadnia nałożenie korekty finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów prawa krajowego implementującego prawo UE, takich jak Prawo zamówień publicznych, które mogło spowodować szkodę w budżecie UE, stanowi nieprawidłowość uzasadniającą korektę finansową.
Uzasadnienie
NSA uznał, że naruszenie art. 85 ust. 2 PZP (termin związania ofertą) i art. 7 ust. 1 PZP (uczciwa konkurencja) przez zamawiającego, które doprowadziło do wykluczenia oferenta z korzystniejszą ceną, jest wystarczającą przesłanką do nałożenia korekty finansowej, gdyż mogło spowodować szkodę w budżecie UE. Sąd podkreślił, że prawo UE obejmuje naruszenia przepisów krajowych implementujących prawo wspólnotowe.
Czy oferta wykonawcy, który został wykluczony z postępowania z powodu naruszenia procedury przez zamawiającego, może być podstawą do obliczenia korekty finansowej metodą dyferencyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli oferta została odrzucona, naruszenie procedury przez zamawiającego, które doprowadziło do wykluczenia oferenta z korzystniejszą ceną, stanowi podstawę do zastosowania metody dyferencyjnej przy obliczaniu korekty finansowej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że etap wyboru oferty następuje po etapie wykluczania i odrzucania ofert, a oferty odrzucone nie są punktowane. Jednakże, naruszenie procedury przez zamawiającego, które skutkowało wykluczeniem oferenta z korzystniejszą ofertą, jest podstawą do zastosowania metody dyferencyjnej, porównującej cenę wybranej oferty z ceną oferty odrzuconej.
Czy naruszenia o charakterze wyłącznie formalnym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego mogą wywoływać skutki finansowe w postaci korekty środków unijnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie każde naruszenie przepisów proceduralnych prowadzi do korekty finansowej, jednakże naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, które mogły wpłynąć na wybór oferty, mogą skutkować korektą.
Uzasadnienie
NSA zaznaczył, że naruszenia o charakterze wyłącznie formalnym zazwyczaj nie wywołują skutków finansowych. Niemniej jednak, naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, które doprowadziły do niezasadnego wykluczenia oferenta z niższą ceną, mogą być podstawą do korekty finansowej, gdyż mogły wpłynąć na budżet UE.
Przepisy (27)
Główne
u.p.z.p. art. 85 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Zamawiający musi zapewnić wykonawcom odpowiedni termin (co najmniej 3 dni) na wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi naruszenie.
u.p.z.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Zamawiający jest zobowiązany do przeprowadzania postępowań w sposób zapewniający uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców.
u.p.z.p. art. 29 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia nie może utrudniać uczciwej konkurencji.
Rozporządzenie 1083/2006 art. 2 § pkt 7
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Nieprawidłowość to każde naruszenie przepisów prawa wspólnotowego (w tym krajowego implementującego UE) wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.
Rozporządzenie 1083/2006 art. 98 § ust. 1 i 2
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Państwa członkowskie są odpowiedzialne za stwierdzanie nieprawidłowości i dokonywanie wymaganych korekt finansowych, biorąc pod uwagę charakter i wagę naruszeń oraz straty finansowe.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 24 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
u.f.p. z 2005 r. art. 208
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
u.f.p. z 2009 r. art. 184
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt 15a
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2 i ust. 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 44 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Zapewnienie celowego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 85 ust. 2 PZP (termin związania ofertą) i art. 7 ust. 1 PZP (uczciwa konkurencja) przez zamawiającego stanowi nieprawidłowość uzasadniającą korektę finansową. • Naruszenie procedury przez zamawiającego, które doprowadziło do wykluczenia oferenta z korzystniejszą ceną, mogło spowodować szkodę w budżecie UE i uzasadnia zastosowanie metody dyferencyjnej. • Naruszenie przepisów krajowych implementujących prawo UE jest nieprawidłowością w rozumieniu rozporządzenia 1083/2006.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 85 ust. 2 PZP nie spowodowało szkody w budżecie UE, ponieważ oferta wykluczona wykonawcy mogła być rażąco niska. • Organ pominął analizę ofert pod kątem kryteriów wyboru i nie zbadał oferty wykluczonego wykonawcy. • Korekta finansowa została dokonana z pominięciem charakteru i wagi nieprawidłowości oraz straty finansowej.
Godne uwagi sformułowania
Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. • nieprawidłowością jest "jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze dofinansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego". • niezapewnienie wykonawcy odpowiedniego czasu na przedłużenie wadium jest nieprawidłowością powodującą szkodę w budżecie ogólnym UE. • nie każde potencjalne naruszenie przepisów dotyczących procedury udzielenia zamówienia publicznego prowadzi do nałożenia korekt finansowych.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Dudra
sędzia
Piotr Kraczowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z wydatkowaniem środków unijnych i prawidłowością postępowań o zamówienia publiczne, co jest kluczowe dla beneficjentów funduszy UE i instytucji zarządzających.
“Naruszenie procedur zamówień publicznych może oznaczać zwrot unijnych dotacji – NSA wyjaśnia zasady.”
Dane finansowe
WPS: 982 417,18 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.