I GSK 3167/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezarzutydopuszczalność egzekucjidoręczenie decyzjisąd administracyjnyNSAWSAskarga kasacyjnaprawo administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji błędnie rozpoznał sprawę dotyczącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skupiając się na dopuszczalności egzekucji zamiast na meritum zgłoszonego zarzutu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. G. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS. WSA uznał zarzut w postępowaniu egzekucyjnym za niedopuszczalny, opierając się na art. 33 § 1 u.p.e.a. NSA uchylił ten wyrok, stwierdzając, że WSA błędnie rozpoznał sprawę, skupiając się na dopuszczalności egzekucji, podczas gdy przedmiotem zaskarżonego postanowienia była kwestia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu, a nie samej egzekucji. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. WSA uznał zarzut A. G. w postępowaniu egzekucyjnym za niedopuszczalny, opierając się na art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazując, że decyzja wymiarowa została uznana za doręczoną po podwójnym awizowaniu. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z art. 34 § 1a u.p.e.a., twierdząc, że zarzut braku obowiązku i jego wymagalności powinien być rozpatrzony merytorycznie, a nie jako niedopuszczalny. NSA przychylił się do skargi kasacyjnej, stwierdzając, że WSA błędnie przyjął wzorzec kontroli sądowej. Sąd pierwszej instancji rozważał jedynie kwestię niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a., podczas gdy przedmiotem zaskarżonego postanowienia była niedopuszczalność zgłoszonego przez skarżącego zarzutu przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu, a nie samej egzekucji. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma zbadać, czy postanowienie Dyrektora IAS jest zgodne z prawem w świetle zastosowanego przez organ art. 34 § 1a u.p.e.a., w szczególności czy prawidłowość doręczenia decyzji była już badana w innym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie przyjął wzorzec kontroli sądowej, rozważając kwestię niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a., podczas gdy przedmiotem zaskarżonego postanowienia była niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA powinien był zbadać, czy postanowienie Dyrektora IAS jest zgodne z prawem w świetle zastosowanego przez organ art. 34 § 1a u.p.e.a., a nie skupiać się na ogólnej dopuszczalności egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Kluczowy przepis dotyczący uznania zarzutu za niedopuszczalny, który wymagał zbadania, czy kwestia doręczenia decyzji była już badana w innym postępowaniu.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował ten przepis jako podstawę kontroli, podczas gdy przedmiotem sprawy nie była ogólna dopuszczalność egzekucji.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi, który został zastosowany przez WSA, ale w ocenie NSA w niewłaściwy sposób.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający podstawy nieważności postępowania, które NSA badał.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis umożliwiający uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie rozpoznał sprawę, skupiając się na dopuszczalności egzekucji zamiast na meritum zgłoszonego zarzutu przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu. Zarzut braku obowiązku i jego wymagalności powinien być rozpatrzony merytorycznie, a nie uznany za niedopuszczalny bez takiego badania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji rozważał jedynie kwestię niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a. Tymczasem przedmiotem zaskarżonego do Sądu Wojewódzkiego postanowienia była kwestia niedopuszczalności zgłoszonego przez skarżącego zarzutu przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu, nie zaś egzekucji. Za wzorzec sądowej kontroli Sąd pierwszej instancji przyjął zatem przepis, który nie stanowił podstawy wydanego przez organ postanowienia.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Beata Sobocha-Holc

sędzia

Izabella Janson

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności rozróżnienie między dopuszczalnością egzekucji a dopuszczalnością zarzutu przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny uznaje zarzut za niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może być interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Błąd sądu pierwszej instancji w rozpatrywaniu zarzutów w egzekucji administracyjnej – NSA wyjaśnia, jak należy badać sprawę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 3167/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Izabella Janson
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wr 159/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2018-06-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 33 § 1, art. 34 § 1a;
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 159/18 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2018 r., nr 0201-IEE1.711.581.2017.2.MŚ w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz A. G. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 159/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 22 stycznia 2018 r. w przedmiocie uznania zarzutu na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Postanowieniem z 13 listopada 2017 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, na podstawie art. 34 § 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a." uznał zarzut A.G. na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 22 stycznia 2018 r. Organ wyjaśnił, że zgłoszona przez skarżącego okoliczność niedoręczenia decyzji wymiarowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 czerwca 2017 r. była badana w innym postępowaniu.
Oddalając skargę na to postanowienie Sąd pierwszej instancji ocenił, że w tej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wyjaśnił ponadto, że decyzja wymiarowa została uznana za doręczoną po podwójnym awizowaniu 12 i 20 czerwca 2017 r.
Od powyższego wyroku A.G. wywiódł skargę kasacyjną podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 34 § 1a u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy wymagała ona uwzględnienia, bo zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku i braku jego wymagalności należało rozpatrzyć merytorycznie. Zdaniem skarżącego zarzut ten nie był wcześniej rozpatrywany. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania i rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Zgłoszone w środku odwoławczym zarzuty okazały się uzasadnione, bo Sąd pierwszej instancji rozważał jedynie kwestię niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a. Tymczasem przedmiotem zaskarżonego do Sądu Wojewódzkiego postanowienia była kwestia niedopuszczalności zgłoszonego przez skarżącego zarzutu przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu, nie zaś egzekucji.
Za wzorzec sądowej kontroli Sąd pierwszej instancji przyjął zatem przepis, który nie stanowił podstawy wydanego przez organ postanowienia. Analiza tego, czy egzekucja była w tej sprawie dopuszczalna czy też nie pozostaje bez znaczenia dla legalności tego aktu. Podobna uwaga dotyczy oceny Sądu pierwszej instancji co do tego, czy decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona, czy też nie.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozważy to, czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu jest zgodne z prawem w świetle zastosowanego przez organ art. 34 § 1a u.p.e.a. Zbada zatem, czy istotnie – jak podniósł organ egzekucyjny – prawidłowość doręczenia decyzji była już badana przez organy administracji publicznej we wcześniej prowadzonym postępowaniu. Ustalenie to jest pierwotne w stosunku do tego czy egzekucja w tej sprawie była dopuszczalna. Badanie tej ostatniej kwestii jest na tym etapie sprawy przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI