I GSK 1541/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-04-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
odpowiedzialność solidarnazwrot dofinansowaniaśrodki unijneśmierć stronyzawieszenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiordynacja podatkowaosoba trzecia

NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony, uznając, że odpowiedzialność za zwrot dofinansowania była ściśle związana z osobą zmarłego.

Skarżący kasacyjnie A. G. zmarł w trakcie postępowania przed NSA. Sąd, powołując się na art. 124 § 3 p.p.s.a. oraz przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich, uznał, że przedmiot sprawy (solidarna odpowiedzialność za zwrot dofinansowania UE) odnosi się wyłącznie do praw ściśle związanych z osobą zmarłego. W związku z tym, NSA umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Fundacji [A] za zwrot dofinansowania z UE. W trakcie postępowania przed NSA, pełnomocnik skarżącego poinformował o śmierci A. G. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz Ordynacji podatkowej (o.p.), stwierdził, że odpowiedzialność za zwrot dofinansowania, jako zobowiązanie podatkowe osoby trzeciej, jest ściśle związana z osobą zmarłego i nie wchodzi do spadku. Zgodnie z art. 124 § 3 p.p.s.a., postępowanie nie ulega zawieszeniu, gdy przedmiot sprawy dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W konsekwencji, NSA umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uznając, że nie zaszła przesłanka do jego zawieszenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie ulega zawieszeniu, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność za zwrot dofinansowania z UE, jako zobowiązanie podatkowe osoby trzeciej, jest ściśle związana z osobą zmarłego członka zarządu i nie wchodzi do spadku, co wyłącza zastosowanie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 110

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 117

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 97

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 922 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony postępowania, której przedmiotem jest odpowiedzialność ściśle związana z osobą zmarłego, nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego następcy prawni członka zarządu osoby prawnej nie mogą być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osoby prawnej zobowiązania te są zatem zobowiązaniami ściśle związanymi z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku (...) wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu postępowania w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot sprawy dotyczy praw ściśle związanych z osobą zmarłego, a także kwestia odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania kasacyjnego, gdzie odpowiedzialność była ściśle osobista.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony i jej wpływem na postępowanie, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Śmierć strony a dalszy bieg postępowania: kiedy sąd umarza sprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1541/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1028/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-05
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 161 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1028/19 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1028/19, oddalił skargę A. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] maja 2018 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Fundacji [A] za należności z tytułu zwrotu kwoty dofinansowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z 28 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że w dniu 19 grudnia 2021 r. A. G. zmarł. Pełnomocnik załączył odpis skrócony aktu zgonu skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Zgodnie jednak z art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Przedmiotem rozpoznawanej przez WSA sprawy było orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu fundacji z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 60 pkt 6 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., dalej: u.f.p.) do należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności stosuje się odpowiednio przepisy o należnościach podatkowych, tj. działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: o.p.).
Stosownie do treści art. 107 § 1 o.p. za zaległości podatkowe odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, lecz wyłącznie w przypadkach i zakresie przewidzianym w o.p. Ordynacja podatkowa zawiera zatem katalog zamknięty przypadków, w których odpowiedzialnością za należności podmiotu pierwotnie zobowiązanego mogą być obciążone osoby trzecie. Będą to zatem jedynie podmioty wprost wskazane w ustawie. Krąg osób będących potencjalnymi osobami trzecimi zakreślony jest więc wyczerpująco w przepisach art. 110-117 o.p. i nie ma możliwości jego poszerzania. Żaden z tych przepisów nie przewiduje zaś, aby następcy prawni członka zarządu osoby prawnej mogli być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osoby prawnej. Są to zatem zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku (art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny) wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego.
Zgodnie z art. 116a § 1 o.p. za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż spółki kapitałowe odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami.
Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych określone zostały jedynie w odniesieniu do podatników i płatników (art. 97 o.p.). Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej inkasentem lub osobą trzecią. Spadkobiercy tych podmiotów nie wstępują zatem z mocy art. 97 o.p. w prawa i obowiązki zmarłego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 grudnia 2011 r., II FSK 2149/11; z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 313/16; orzeczenia te dostępne na stronie internetowej w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, że przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw ściśle związanych z osobą zmarłego A. G., zatem nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W związku z powyższym, NSA na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej A. G.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI