I GSK 1535/20

I GSK 1535/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Salachna
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Po 15/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 33a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 247 § 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 3, art. 2 § 1 pkt 1 i 4, art. 3 pkt 1, art. 6, art. 13 § 1 pkt 1, art. 15 § 1 i art. 16
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1169
art. 69 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del.WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 15/20 w sprawie ze skarg B. S.A. w P. oraz A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 lipca 2020 r., sygn. III SA/Po 15/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA w Poznaniu) po rozpoznaniu sprawy ze skarg A. SA w P. (dalej także ...) i G. sp. z o.o. w D. (dalej zwanej G., spółką lub skarżącą kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. nr [...], [...], w przedmiocie zmian danych w zgłoszeniu celnym, oddalił przedmiotową skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z 23 lipca 2020 r. r. wniosła spółka G., zaskarżając go w całości.
Przedmiotowemu wyrokowi zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt pkt 2 P.p.s.a. (ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art.145 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 P.p.s.a., w związku z art. 247 § 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 3, art. 2 § 1 pkt 1 i 4, art. 3 pkt 1, art. 6, art. 13 § 1 pkt 1, art. 15 § 1 i art. 16 Ordynacji podatkowej w związku z art. 33a ustawy o VAT oraz w związku z art. 69 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne - wskutek braku stwierdzenia przez WSA w Poznaniu nieważności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu oraz decyzji organu I instancji - pomimo, iż ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, do przestrzegania której organy te były zobowiązane z urzędu, o czym świadczy
o wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie postępowania celnego (tj. realizowanego w oparciu o przepisy Unijnego Kodeksu Celnego) i wydanie zaskarżonej decyzji przez organ I oraz organ II instancji, działający jako organ celny w rozumieniu przepisów art. 69 ustawy - Prawo celne oraz
o niewłaściwe uznanie przez Sąd I instancji, a uprzednio przez organ, że przedmiotowa sprawa dotyczy jedynie zmiany elementu zgłoszenia celnego w zakresie metody płatności wyliczonych w nim należności - pomimo, że
o w swojej istocie (zasadniczej części) postępowanie i decyzja organu odnoszą się do obowiązków podatkowych (uprawnień podatnika w zakresie sposobu rozliczenia VAT) wynikających ze zobowiązań podatkowych podatnika będącego importerem towarów (tj. A. S.A.), a więc
o postępowanie takie nie mogło być prowadzone w trybie przepisów prawa celnego i zakończone decyzją organu celnego, lecz (ewentualnie - w razie istnienia podstawy prawnej do prowadzenia postępowania i wydania decyzji) - mogłoby zostać przeprowadzone w trybie i na zasadach postępowania podatkowego, zaś decyzja byłaby wówczas decyzją organu podatkowego.
Z ostrożności procesowej - w razie uznania przez Sąd, że WSA w Poznaniu z zaskarżonym wyrokiem nie naruszył powyższych przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy - zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej i w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celnego - poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzji uchylającej w całości decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie celne wobec spółki wskutek ich bezprzedmiotowości - a w rezultacie nieuchylenie decyzji - pomimo, że w sprawie:
o nie doszło do uprzedniego stwierdzenia przez żaden organ podatkowy w trybie jakiegokolwiek postępowania podatkowego, że nastąpiło niespełnienie przez podatnika, na rzecz którego zostały dokonane zgłoszenia celne, warunków wymaganych dla zastosowania rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej, zgodnie z art. 33a ustawy o VAT, a w efekcie
o brak było podstaw do utrzymania przez organ w obrocie prawnym decyzji NUCS, zmieniającej dane w zgłoszeniach celnych (i wpisach do rejestru procedury uproszczonej) w zakresie metody płatności VAT z tytułu importu;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 210 § 1 pkt 4 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 33a ustawy o VAT (ustawy o VAT) i w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne - poprzez:
o nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji, pomimo, iż decyzja organu I instancji (utrzymana przez Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Poznaniu) została wydana bez podstawy prawnej, gdyż NUCS rozstrzygając o określonych przepisami prawa podatkowego obowiązkach i uprawnieniach podatników występujących w niniejszej sprawie, tj. uprawnieniach wynikających z art. 33a ustawy o VAT, które odnoszą się do sposobu rozliczenia przez podatnika (importera) kwot VAT z tytułu importu towarów – nie wskazał podstawy prawnej wynikającej z przepisów prawa podatkowego do wydania takiej decyzji, a jedynie odwołał się do przepisów Unijnego Kodeksu Celnego i przepisów celnych, które nie mogą przesądzać o uprawnieniach podatkowych podatnika, wynikających z ustawy o VAT oraz
o działanie i wydanie decyzji przez organ bez podstawy prawnej skutkujące naruszeniem przez niego zasady legalizmu, wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej, polegającej na tym, że organy władzy publicznej (w tym organy podatkowe) mogą działać wyłącznie na podstawie i w granicach przepisów prawa - co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
c) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i art 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit c P.p.s.a. w związku z art. 121 Ordynacji podatkowej i w związku z art 73 ust 1 ustawy Prawo celne - poprzez jego niezastosowanie, wbrew obowiązkowi wynikającemu wprost z ustawy i nieuchylenie przez WSA decyzji, pomimo, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania - m.in. art. 120, art. 121, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej z uwagi na pominięcie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym pominięcie okoliczności, iż w sprawie została wydana decyzja podatkowa w odniesieniu do tych samych badanych okoliczności, którą NUCS w Poznaniu umorzył postępowanie podatkowe wobec skarżącej (i podatnika będącego importerem towarów), jako postępowanie bezprzedmiotowe,
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne - poprzez nieuchylenie decyzji przez WSA w wyniku nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do wydania przez Dyrektora lAS w Poznaniu decyzji uchylającej, co skutkuje błędnym uznaniem przez WSA za słuszne:
o rozstrzygnięcie kwestii z zakresu przepisów podatkowych w ramach decyzji dotyczącej obowiązków celnych i w trybie postępowania celnego oraz
o umieszczenie w zaskarżonej decyzji (w sentencji decyzji organu I instancji) wezwania podatników do wpłaty określonej kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu, a w efekcie
o lakoniczne stwierdzenie w wyroku, iż takie wezwanie do zapłaty "ma jedynie charakter informacyjny - z pominięciem okoliczności, iż takie twierdzenie prowadzi do wniosku, iż brak jest rozstrzygnięcia zobowiązującego podatnika do zapłaty podatku VAT z tytułu importu, a także - że stanowi ono cześć elementy rozstrzygnięcia, nie zaś uzasadnienia decyzji organu I instancji;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 48 UKC - poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji wskutek uznania że:
o sprawa ogranicza się wyłącznie do zmiany danych w zgłoszeniach celnych, pomijając przy tym zasadnicza okoliczność, że zaskarżona decyzja w istocie rozstrzyga o kwestii spełnienia przez podatnika warunków stosowania art. 33a ustawy o VAT, która powinna być rozstrzygana w oparciu o przepisy podatkowe oraz wzywa podatnika do zapłaty kwoty podatku i odsetek w podatku od towarów i usługa także
o w okolicznościach niniejszej sprawy art. 48 UKC, a nie ustawy podatkowe, stanowić może podstawę do wydania decyzji w zakresie obowiązków celnych, rozstrzygającej równocześnie o prawidłowości stosowani przepisów podatkowych - tj. art. 33a ustawy o VAT,
b) art. 33a ust. 2 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 7 ustawy o VAT i w związku z art. 76 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - poprzez błędną wykładnię i w rezultacie - niewłaściwe zastosowanie, o czym świadczy oddalenie skargi skarżącej i przyjęcie przez WSA w Poznaniu, że w przedmiotowej sprawie podatnik naruszył przepisy art. 33a ustawy o VAT z uwagi na okoliczność, że organowi celnemu, do którego zostały złożone zgłoszenia celne, nie zostały przedłożone przez podatnika (....) aktualne dokumenty (zaświadczenia lub oświadczenia) w momencie importu towarów - pomimo, iż w dacie złożenia zgłoszeń uzupełniających w większości przypadków bezspornie organ celny był w posiadaniu takich dokumentów, a więc nie zaszły podstawy do uznania przez organ w decyzji, że podatnik nie posiada prawa do rozliczenia podatku zgodnie z przepisami art. 33a ustawy o VAT,
c) art. 33a ust. 3 ustawy o VAT - poprzez błędną wykładnię, tj. przyjęcie przez WSA, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, pomimo, że NUCS posiadał w chwili importu złożone przez podatnika (...) aktualne dokumenty, o których mowa w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT,
d) art. 2a Ordynacji podatkowej w związku art. 33a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 2 pkt 7 ustawy o VAT - poprzez niewłaściwe zastosowanie przez WSA w Poznaniu i uznanie, że w sprawie nie znajduje zastosowania zasada, zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości, co do treści przepisów prawa podatkowego, rozstrzyga się na korzyść podatnika oraz, że analiza przepisów art. 33a ustawy o VAT nie powoduje żadnych wątpliwości, pomimo, że skarżąca w skardze wykazała takie wątpliwości interpretacyjne i przepisy art. 2a Ordynacji podatkowej powinny mieć zastosowanie w sprawie.
Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zasadnicza cześć decyzji organu I instancji, a w rezultacie również zaskarżonej decyzji dotyczy warunków stosowania art. 33a ustawy o VAT, a jedynie w marginalnym zakresie odnosi się do zmiany elementów zgłoszeń celnych. Dodatkowo - to w sentencji swojej decyzji organ I instancji wezwał do zapłaty kwoty podatku od towarów i usług wynikających ze zgłoszeń celnych wraz z odsetkami. Tak więc to organ podatkowy, działając w trybie postępowania podatkowego i w oparciu o przepisy podatkowe, powinien był stwierdzić, czy doszło do ewentualnego naruszenia art. 33a ustawy o VAT.
Czyniąc zadość przepisom prawa, w pierwszej kolejności należało więc stwierdzić, czy doszło do ewentualnego naruszenia przepisów podatkowych (w niniejszej sprawie art. 33a ustawy o VAT) poprzez analizę ustaw podatkowych, do czego uprawnione w myśl przepisów Ordynacji podatkowych są organy podatkowe, nie zaś organy celne.
Tym samym, w podstawie prawnej decyzji powinny zostać przywołane odpowiednie przepisy ustaw podatkowych, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło (z uwagi na brak takich podstaw prawnych, m.in. w ustawie o podatku od towarów i usług).
Konsekwentnie - zdaniem skarżącej - zaskarżoną decyzję należy potraktować, jako rozstrzygnięcie organu bez podstawy prawnej, co skutkujące nie tylko naruszeniem przez organ art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ale również zasady legalizmu wyrażonej w art. 120 tej ustawy.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie brak decyzji podatkowej stwierdzającej naruszenie art. 33a ustawy o VAT skutkuje przyjęciem, że organy celne nie miały podstaw do wydania decyzji zmieniającej metodę płatności w zgłoszeniach celnych oraz stwierdzających obowiązek zapłaty kwot podatku przez podatników w oparciu o art. 48 UKC.
Zaświadczenia, które zostały złożone naczelnikowi urzędu celnego, a które są wydane nawet przed datą 6 miesięcy przed dokonaniem importu, dotyczą nadal "teraźniejszości" i są "istniejące i działające realnie", czyli nie zmienił się status podatnika w stosunku do treści zawartej w np. w zaświadczeniach - zdaniem skarżącej można przyjąć, iż warunek do rozliczenia podatku VAT w deklaracji podatkowej, w oparciu o art. 33a ustawy VAT jest spełniony w niniejszej sprawie - gdyż na moment dokonania zgłoszeń celnych, podatnik spełniał wszystkie warunki określone w zaświadczeniach i były one nadal aktualne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. art. 193 zdanie drugie P.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób został określony przez ustawodawcę zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza więc wymagania, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, korzystając z możliwości przewidzianej w art. 193 zd. 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się w rozważaniach uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dost. w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie podniosła cały szereg zarzutów, zarówno tych dotyczących naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Niemniej jednak w sposób szczególny wyeksponowała jeden z nich, a dotyczący naruszenia art.145 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 P.p.s.a., w związku z art. 247 § 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 3, art. 2 § 1 pkt 1 i 4, art. 3 pkt 1, art. 6, art. 13 § 1 pkt 1, art. 15 § 1 i art. 16 Ordynacji podatkowej w związku z art. 33a ustawy o VAT oraz w związku z art. 69 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i art. 73 ust. 1 Prawa celnego - wskutek braku stwierdzenia przez WSA w Poznaniu nieważności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu oraz decyzji organu I instancji - pomimo, iż ww. decyzje, w jej ocenie, zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, do przestrzegania której organy te były zobowiązane z urzędu. W petitum swojej skargi spółka zaznaczyła bowiem, że pozostałe zarzuty wnosi niejako z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia swojego podstawowego zarzutu.
Mając na uwadze powyższe, a także treść wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w kontekście całokształtu okoliczności sprawy stwierdzić należy, że w istocie wszystkie zamieszczone w skardze kasacyjnej zarzuty mają komplementarny charakter (co uzasadnia łączne, co do zasady, ustosunkowanie się do nich), jako że niezależnie od ich formalnej postaci, w istocie oparte są na tożsamym stwierdzeniu, że rozstrzygające niniejszą sprawę organy obu instancji, w sposób nieuprawniony, dokonały rozstrzygnięcia w postępowaniu celnym zagadnień dotyczących zobowiązań podatkowych, dla których właściwym trybem było właśnie postępowanie podatkowe.
Z takim stwierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić, jako że przedmiotem rozstrzygnięcia była zmiana zgłoszenia celnego, co mogło się odbyć wyłącznie we właściwym w tym przypadku postępowaniu, tj. postępowaniu celnym. Oceny tej nie zmienia to, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie wywarło istotny wpływ na obowiązki podatkowe obu spółek w zakresie podatku od towarów i usług. Fakt ten nie może mieć bowiem wpływu na postać i zakres przedmiotowy sprawy.
Ze zgłoszenia celnego, którego zmiany dokonano zaskarżoną decyzją, wynikał sposób zapłaty podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, których dotyczyło zgłoszenie. Skorzystanie z uprzywilejowanej formy jego rozliczenia – zapłaty warunkowane było spełnieniem warunków, o których mowa w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT. Wobec stwierdzenia ich niedopełnienia, właściwy organ w sprawach celnych, był zobowiązany do zmiany złożonego zgłoszenia celnego, w którym wskazano metodę płatności. Nie można było tego dokonać w postępowaniu podatkowym, gdyż wykraczałoby to poza zakres kompetencji właściwych do jego przeprowadzenia organów.
Tak więc brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów o właściwości, a co za tym idzie do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu.
W kwestii argumentów podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie w zarzucie oznaczonym numerem 1a) stwierdzić należy, że rozstrzygające sprawę celną organy były uprawnione we własnym zakresie dokonać oceny wypełnienia przesłanek z art. 33a ust. 2 ustawy o VAT. W tym zakresie, wbrew sugestiom strony, nie było podstaw prawnych do stwierdzenia, iż były one zobligowane do zwrócenia się do organów właściwych w sprawie podatkowej, o rozstrzygnięcie tej kwestii.
Jeżeli chodzi o podniesioną w zarzucie oznaczonym nr 1c) okoliczność wydania decyzji podatkowej, dotyczącą tej samej problematyki, która była przedmiotem decyzji celnych, to w tym wypadku stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie formułując tego rodzaju zarzut i określając go jako dotyczący naruszenia przepisów postępowania nie wskazała jako to mogło mieć wpływ na wynik sprawy celnej. Już więc tylko z tego względu zarzut ten nie mógł zostać uznany za skuteczny. Dodać przy tym jednak należy, że umorzenie postępowania podatkowego, które skarżący mógł kwestionować, nie ma związku ze sprawą celną i nie stanowi dla niej zagadnienia wstępnego.
Jako naruszenia prawa nie można potraktować również zamieszczenie w decyzji dotyczącej zmiany zgłoszenia celnego wezwania do wpłacenia należności z tytułu podatku od towarów i usług. Nie mamy bowiem w tym wypadku do czynienia z rozstrzygnięciem w tym przedmiocie, ale zamieszczeniem w niej pewnego rodzaju klauzuli o informacyjnej o technicznym charakterze, stanowiącym informację o sposobie zapłaty podatku, wynikającego z przepisów prawa. Miało to więc cechy zbliżone do pouczenia, którego nie można oceniać w kategoriach zamieszczenia w decyzji nieuprawnionego elementu rozstrzygnięcia.
Za niezasadnie uznać należało również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, oznaczone w skardze kasacyjnej numerami 2a) i 2b). Sąd zasadnie bowiem stwierdził, że organy nie dopuściły się nieprawidłowości, stosując w sprawie art. 48 UKC, który wbrew stwierdzeniom skarżącej kasacyjnie nie ma materialnoprawnego charakteru. Dotyczy on kontroli między innymi zgłoszeń celnych, a skoro sposób opłacenia podatku został zadeklarowany w zgłoszeniu celnym, to jego kontrola, przez powołane do tego organy była jak najbardziej uprawniona.
Co zaś się tyczy podnoszonej w zarzucie 2b) problematyki błędnej wykładni art. 33a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy o VAT to stwierdzić należy, że zarzut ten został wadliwie skonstruowany, co przesądza o jego nieskuteczności. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła poprzez niego błędną wykładnię wymienionych przez siebie przepisów, jednakże w twierdzeniach tego zarzutu powołała się na błędną ocenę sytuacji podatnika (uczestnika), odnośnie którego organ był w posiadaniu odpowiednich dokumentów. W związku z tym stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie w oderwaniu od swoich deklaracji, nie kwestionuje poprzez ten zrzut, wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów, ale raczej ich zastosowanie, a także poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, w aspekcie jaki obejmuje złożenie odpowiednich dokumentów, wymaganych z punktu widzenia art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że po pierwsze, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, nie można podważać prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych poprzez zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Pod drugie zaś warunkiem skutecznego zakwestionowania zastosowania regulacji materialnoprawnych jest wcześniejsze podważenie ustaleń faktycznych, z czym na gruncie przedmiotowej sprawy nie mamy do czynienia. To więc dodatkowo wskazuje na nieskuteczność przedmiotowego zarzutu.
Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 33a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy o VAT wymienione wyżej przepisy ustawy o VAT są bowiem jednoznaczne w swojej treści, a brak jest podstaw jurydycznych do reinterpretowania warunku skorzystania z uprzywilejowanej formy płatności podatku, poprzez przyjęcie, że uprawnia do niego samo faktyczne zachowanie aktualności starszych niż wymagane przez ustawodawcę dokumentów.
W tym aspekcie dodać jedynie należy, że nie można rozszerzająco interpretować warunków skorzystania z wszelakiego rodzaju ulg, które z uwagi na sam swój charakter winny być interpretowane ściśle.
Mając więc na uwadze powyższe, tj. niezasadność podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Obejmuje ona zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który reprezentował organ na rozprawie.