Orzeczenie · 2024-10-02

I GSK 1530/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-02
NSApodatkoweWysokansa
VATimport towarówprocedura uproszczonazgłoszenie celneobowiązki formalneprawo celnezasada proporcjonalnościodpowiedzialność solidarnaprawo UE

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez "F." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 33a ustawy o VAT, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie zasad proporcjonalności i neutralności podatkowej wynikających z prawa UE i Konstytucji RP. Argumentowała, że niespełnienie jednego z warunków formalnych procedury uproszczonej w imporcie towarów (nieprzedstawienie dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego) nie powinno skutkować utratą prawa do tej procedury, zwłaszcza gdy podatek został faktycznie zapłacony i zastosowano czynny żal. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy art. 33a ust. 6-8 ustawy o VAT zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Podkreślono, że procedura uproszczona jest preferencją podatkową, a jej stosowanie jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych warunków. Niespełnienie obowiązku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie skutkuje utratą prawa do rozliczenia podatku na zasadach uproszczonych i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami na zasadach ogólnych. Sąd odrzucił argumenty dotyczące naruszenia zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej, wskazując, że wymóg formalny jest niezbędny dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT. Odmówiono również skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając, że zaproponowana treść pytania nie odnosi się do istoty problemu prawnego, a przepisy wspólnotowe dopuszczają solidarną odpowiedzialność innych podmiotów niż podatnik.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących procedury uproszczonej w imporcie towarów, skutków niespełnienia wymogów formalnych, zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej w kontekście VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2020 r. w zakresie wymogu przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niespełnienie formalnego warunku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, przy jednoczesnym faktycznym rozliczeniu VAT w deklaracji podatkowej i zastosowaniu czynnego żalu, może skutkować utratą prawa do procedury uproszczonej w imporcie towarów i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niespełnienie formalnego warunku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie skutkuje utratą prawa do rozliczenia podatku na zasadach uproszczonych i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Procedura uproszczona jest preferencją podatkową, a jej stosowanie jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych warunków. Niespełnienie obowiązku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie pociąga za sobą automatyczny skutek w postaci obowiązku zapłaty należności podatkowej i odsetek na zasadach ogólnych, niezależnie od faktycznego uiszczenia podatku czy zastosowania czynnego żalu.

Czy wymóg przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, jako warunek skorzystania z procedury uproszczonej w imporcie towarów, narusza zasadę proporcjonalności i neutralności podatkowej wynikającą z prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg ten nie narusza zasady proporcjonalności ani neutralności podatkowej. Jest to środek niezbędny dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom podatkowym, a jego spełnienie nie jest nadmiernie uciążliwe dla podatnika.

Uzasadnienie

Procedura rozliczenia VAT z tytułu importu towarów jest odstępstwem od zasady ogólnej, dlatego przepisy ją regulujące należy wykładać ściśle. Wymóg informacyjny jest środkiem zmierzającym do zapewnienia pełnego poboru należnego VAT-u i nie jest nadmiernie uciążliwy, a podatnik ma wybór między zasadą ogólną a procedurą uproszczoną pod warunkiem spełnienia wymogów.

Czy przepisy polskie dotyczące solidarnej odpowiedzialności podmiotu pośredniczącego (agencji celnej) za VAT z tytułu importu towarów są zgodne z prawem UE?

Odpowiedź sądu

NSA nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale wskazał, że przepisy wspólnotowe (art. 205 Dyrektywy 112) dopuszczają wprowadzenie solidarnej odpowiedzialności innych podmiotów niż podatnik, a art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, który to reguluje, nie został skutecznie zakwestionowany.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zaproponowane przez spółkę pytanie prejudycjalne do TSUE w tym zakresie nie odnosi się do istoty problemu prawnego sprawy, a przepisy UE dopuszczają solidarną odpowiedzialność innych podmiotów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (29)

Główne

ustawa o VAT art. 33a § ust. 6, 7, 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Niespełnienie obowiązku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, skutkuje utratą prawa do rozliczenia podatku na zasadach uproszczonych i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami na zasadach ogólnych. Obowiązek zapłaty ciąży solidarnie na podatniku i przedstawicielu.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 33a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów.

p.p.s.a. art. 173 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TUE art. 5 § ust. 1 i 4

Traktat o Unii Europejskiej

Dyrektywa 112 art. 211

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 250 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)

Unijny kodeks celny art. 166

Unijny kodeks celny art. 182

Dyrektywa 112 art. 205

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie wymogu formalnego przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie skutkuje utratą prawa do procedury uproszczonej w imporcie towarów. • Przepisy dotyczące procedury uproszczonej w imporcie towarów są zgodne z zasadą proporcjonalności i neutralności podatkowej. • Organ celno-skarbowy i urząd skarbowy to odrębne organy o odmiennych kompetencjach.

Odrzucone argumenty

Niespełnienie jednego z warunków formalnych procedury uproszczonej nie powinno skutkować utratą prawa do tej procedury, zwłaszcza przy faktycznym zapłaceniu podatku i zastosowaniu czynnego żalu. • Wymóg formalny narusza zasadę proporcjonalności i neutralności podatkowej. • Uchylenie wymogu informacyjnego przez ustawodawcę od 1 października 2020 r. świadczy o jego nieproporcjonalności i zbędności.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. • Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy. • Procedura rozliczenia VAT-u z tytułu importu towarów uregulowana w art. 33a ustawy o VAT jest preferencją podatkową, odstępstwem od zasady zgodnie z którą VAT należny rozlicza się w zgłoszeniu celnym, dlatego też przepisy je regulujące powinno się wykładać ściśle. • Konstrukcja przepisu opiera się na automatycznym nastąpieniu skutku przy zaistnieniu określonego zdarzenia. Skutku tego nie da się wyeliminować przy zastosowaniu jakichkolwiek przesłanek ekskulpacyjnych.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Piotr Pietrasz

sprawozdawca

Grzegorz Dudar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury uproszczonej w imporcie towarów, skutków niespełnienia wymogów formalnych, zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej w kontekście VAT."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2020 r. w zakresie wymogu przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rozliczeń VAT przy imporcie towarów i procedury uproszczonej, co jest istotne dla przedsiębiorców. Wyjaśnia konsekwencje uchybień formalnych, co ma praktyczne znaczenie.

Uchybienie formalne przy imporcie towarów kosztuje fortunę? NSA wyjaśnia, kiedy stracisz prawo do procedury uproszczonej VAT.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst