I GSK 1524/22

I GSK 1524/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygn. powiązane
II SA/Go 117/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-05-05
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu Żagańskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Go 117/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. w P. na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego z dnia 19 stycznia 2022 r. nr OKT.4330.1.2022 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji we wcześniejszym terminie 1. oddala skargę kasacyjną: 2. zasądza od Zarządu Powiatu Żagańskiego na rzecz Stowarzyszenia O. w P. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 5 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 117/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. w P., stwierdził bezskuteczność czynności Zarządu Powiatu Żagańskiego z 19 stycznia 2022 r.
w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
8 czerwca 2020 r. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Starostę Powiatu Żagańskiego, na wniosek z 25 maja 2020 r., wpisane zostało Stowarzyszenie O. z siedzibą w P.
Wnioskiem z 26 sierpnia 2020 r. Stowarzyszenie O. wystąpiło do Powiatu Żagańskiego o udzielenie dotacji dla Niepublicznej Szkoły [...] w W. w terminie wcześniejszym tj. od września 2020 r. Złożyło także informację o stanie uczniów na dzień 1 września 2020 r.
Pismem z 14 września 2020 r. Starosta Powiatu Żagańskiego poinformował wnioskodawcę, że Zarząd Powiatu Żagańskiego na posiedzeniu w dniu 9 września 2020 r. nie wyraził zgody na przekazanie subwencji w 2020 r. wobec braku środków finansowych. Przekazywanie dotacji możliwe będzie od stycznia 2021 r.
22 września 2020 r. Niepubliczna Szkoła [...] w W. przekazała do Starostwa Powiatowego w Żaganiu informacje o liczbie uczniów na dzień 25 września 2020 r. i frekwencji uczniów na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu wrześniu 2020 r.
Pismem z 24 września 2020 r. Zarząd Powiatu Żagańskiego ponownie odmówił udzielenia wnioskowanej dotacji.
Na dokonaną odmowę przyznania dotacji stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 765/20, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji zwrócił uwagę iż w świetle art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz. U. 2020 poz. 17 ze zm., dalej jako "u.f.z.o."), organ powinien ujawnić stronie przesłanki, jakimi kierował się, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. W kontrolowanej sprawie organ powołał się jedynie na art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., całkowicie pomijając treść art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Pismo informujące o podjętej czynności nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia, w szczególności nie odnosi się do okoliczności podnoszonych zarówno przez skarżące stowarzyszenie, Dyrektora Niepublicznej Szkoły [...] w W., jak i okoliczności znanych organowi z urzędu w związku z likwidacją zespołu szkół prowadzonego przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia O. Organ nie rozważył i nie odniósł się do argumentów, iż szkoła prowadzona przez skarżące stowarzyszenie, mimo, że ze względów formalno-prawnych należy ją traktować jako nową szkołę, w istocie kontynuuje działalność Niepublicznego Zespołu Szkół w W. w zakresie szkoły b., przejmując zarówno budynek, jak i uczniów zlikwidowanej placówki.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, pismem z 12 lipca 2021 r. organ ponownie odmówił wnioskodawcy udzielenia dotacji na 2020 rok. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że skarżące stowarzyszenie nie tylko nie złożyło wniosku o przyznanie dotacji w terminie, ale także nie spełniło przesłanki określonej
w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. – nie przekazało organowi dotującemu w terminie do 30 września roku bazowego informacji o planowanej liczbie uczniów, na którą dotacja miałaby być przekazana. Dane o planowanej liczbie uczniów złożono dopiero od miesiąca września 2020 r. Analizując natomiast przesłanki w zakresie dopuszczenia wyrażenia przez organ wykonawczy zgody w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., w ocenie organu brak było takiej możliwości, ponieważ decyzja o likwidacji poprzedniej szkoły została wydana dopiero 1 grudnia 2020 r. Powiat musiał zabezpieczyć środki finansowe dla poprzedniej szkoły do momentu skreślenia jej z ewidencji, gdyż szkoła ta mogła jeszcze funkcjonować. Jednocześnie w interesie społeczności Powiatu Żagańskiego zasadnym byłoby kontynuowanie kształcenia uczniów poprzedniej niepublicznej szkoły w Zespole Szkół [...] w S., która nie tylko dysponuje nowoczesnymi warsztatami szkolnymi, ale również wysoko wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną. Takie rozwiązanie pozwala też w sposób celowy i zasadny budować i rozwijać bazę dydaktyczną w jednym miejscu.
Na skutek skargi złożonej przez Stowarzyszenie O. w P., wyrokiem z 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 775/21 WSA w Gorzowie Wielkopolskim, ponownie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że organ rozpatrując ponownie sprawę, związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu z 5 maja 2021 r., zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako p.p.s.a.). W związku z tym sąd I instancji kontrolował, czy Zarząd Powiatu Żagańskiego rozpatrując ponownie wniosek stowarzyszenia uwzględnił ocenę prawną wynikającą z wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Go 765/20.
Następnie podkreślił, że w wyroku z 5 maja 2021 r. nie zostało przesądzone w sposób ostateczny, iż organ winien przyznać stowarzyszeniu sporną dotację za okres od września do grudnia 2020 r. Sąd stwierdził jedynie, że procedując w sferze uznania administracyjnego organ nie ujawnił stronie przesłanek, jakimi się kierował odmawiając przyznania dotacji. Dalej sąd I instancji stwierdził, że organ z tych wskazań się nie wywiązał w sposób należyty, nie zrealizował ich w sposób pozwalający dokonać merytorycznej oceny zasadności odmowy przyznania dotacji wobec braku spełnienia przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 u.f.z.o.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, pismem z 19 stycznia 2022 r. Zarząd Powiatu Żagańskiego ponownie odmówił udzielenia stowarzyszeniu dotacji na
2020 r. Zdaniem organu, przepisy o przekazaniu dotacji mówią wyraźnie o obowiązku zgłoszenia nie później niż do dnia 30 września roku bazowego informacji o planowanej liczbie uczniów, na którą dotacja miałaby być przekazana. Mimo braku zapewnienia o otrzymaniu dotacji nowa szkoła niepubliczna dokonywała rekrutacji uczniów do klasy I szkoły [...] na rok szkolny 2020/2021, nie posiadając przy tym wcześniejszego zapewnienia odnośnie finansowania działalności w tym roku szkolnym. W ocenie zarządu brak było możliwości przyznania dotacji w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. ponieważ decyzja o likwidacji poprzedniej szkoły została wydana dopiero 1 grudnia 2020 r. Powiat musiał zabezpieczyć środki finansowe dla poprzedniej szkoły do momentu skreślenia jej z ewidencji, gdyż szkoła ta mogła jeszcze funkcjonować. Jednocześnie w interesie społeczności Powiatu Żagańskiego zasadnym byłoby kontynuowanie kształcenia uczniów poprzedniej niepublicznej szkoły w Zespole Szkól [...] w S. Wskazana szkoła nie tylko dysponuje nowoczesnymi warsztatami szkolnymi, ale również wysoko wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną. Nauka uczniów w szkole publicznej pozwoliłaby na szeroko rozumianą socjalizację oraz dałaby możliwość zafunkcjonowania w grupie rówieśników z podobnymi bądź innymi problemami. Takie rozwiązanie pozwala też w sposób celowy i zasadny budować oraz rozwijać bazę dydaktyczną w jednym miejscu. Organ szczegółowo opisał jakie posiada uprawnienia Zespół Szkół [...] w S. w zakresie egzaminów. Podkreślił, że powyższa szkoła podejmuje aktywne działania prozdrowotne, wymieniając formy działania w tej sferze. Stwierdził również, że szkoła współpracuje ze szkołami wyższymi, między innymi przez organizację praktyk studenckich. Organizuje także kształcenie specjalne zgodnie z przepisami prawa oraz zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczne. Ponadto szkoła posiada 38 gabinetów, w tym pracownie komputerowe i pracownię ekonomiczną. Zatrudnionych jest w niej 36 nauczycieli. W oparciu o powyższe dane organ uznał, że kształcenie młodzieży jest zabezpieczone w związku z funkcjonowaniem Zespołu Szkół, co uzasadnia podjętą decyzję o odmowie przyznania wnioskodawcy dotacji za rok 2020. Ponadto podkreślił, iż wnioskodawca otrzymał dotację od stycznia 2021 r.
Stowarzyszenie O. w P. wniosło do WSA w Gorzowie Wielkopolskim skargę na powyższą czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego z 19 stycznia 2022 r.
Zaskarżonym obecnie wyrokiem z 5 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 117/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
WSA podkreślił, że organ wydając zaskarżoną czynność działał w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z powołanych powyższej wyroków WSA w Gorzowie Wielkopolskim wydanych w sprawach o sygn. akt II SA/Go 765/20 i II SA/Go 775/21. Ponownie rozpoznając sprawę organ nie zastosował się do ocen oraz wskazań zawartych w powyższych wyrokach w sposób należyty, nie realizując ich w stopniu pozwalającym dokonać merytorycznej oceny zasadności odmowy przyznania dotacji na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Sąd I instancji podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności różni się w porównaniu z tym, które było przedmiotem oceny w sprawie o sygn. akt II SA/Go 775/21, w zasadzie jedynie fragmentem opisującym Zespół Szkół [...] w S. Jednakże nie wyczerpywało to wskazań zawartych w wyroku z dnia 21 października 2021 r., gdyż nie nastąpiło zalecane porównanie szkoły w W. i S., a w konsekwencji wykazanie, że ta ostatnia szkoła jest faktycznie lepiej przygotowana do kształcenia uczniów niż ta, która jest prowadzona przez skarżące stowarzyszenie. Kolejny bowiem raz zaniechano przedstawienia jakichkolwiek danych dotyczących szkoły w W. Najważniejsze jednak jest to, że organ ponownie nie odniósł się do okoliczności podnoszonych zarówno przez skarżące stowarzyszenie, dyrektora Niepublicznej Szkoły [...] w W., jak i okoliczności znanych mu z urzędu w związku z likwidacją szkoły prowadzonej przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia O., w szczególności dotyczącej faktycznego przejęcia formalnie zlikwidowanej szkoły wraz z uczniami, uprzednio prowadzonej przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia O. Organ całkowicie pominął w swoich rozważaniach okoliczności związane z wystąpieniem przez poprzedni organ prowadzący szkołę o dotację, zaplanowaniem jej na rok budżetowy 2020 oraz podnoszonej przez stronę kwestii zmniejszenia dotacji uchwałą rady powiatu z 22 września 2020 r. Organ nie tylko nie dokonał weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy w tym zakresie co do ich zgodności ze stanem rzeczywistym, ale także nie dokonał ich oceny pod kątem możliwości zastosowania instytucji z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. (w przypadku ich potwierdzenia). Organ, podejmując rozstrzygnięcie w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie nie tylko przesłanki, jakimi się kierował, w szczególności odmawiając przyznania dotacji, ale także powinien odnieść się do argumentacji przedstawionej przez stronę w toku postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia, w tym we wniosku. Działanie organu będzie zgodne z prawem tylko wtedy, gdy swoją odmowę przyznania dotacji należycie uzasadni i wyjaśni, w tym odniesie się do argumentacji wnioskodawcy i przedstawi kryteria, jakimi się kierował załatwiając odmownie wniosek strony, uwzględniając całokształt sprawy, a nie jedynie wybrane jego elementy.
W skardze kasacyjnej Zarząd Powiatu w Żaganiu zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wraz z kosztami zastępstwa procesowego i opłatami skarbowymi od pełnomocnictw.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. naruszenie przepisów prawa materialnego, które wiązało się z nieprawidłową wykładnią, a co za tym idzie z nieprawidłowym zastosowaniem art. 33 ust. 4 u.f.z.o. w zakresie, w jakim sąd I instancji przyjął, że organ w sposób nieprawidłowy odmówił zastosowania tego przepisu i nienależycie uzasadnił leżące w ramach uznania administracyjnego przesłanki przemawiające za odmową udzielenia dotacji;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że uzasadnienie zaskarżonej czynności było nienależyte, co doprowadziło do błędnego uznania jej za bezskuteczną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie, względnie odrzucenie skargi jako wniesionej przez nieuprawnioną osobę oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna organu nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej skierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu I instancji zarzuty.
W kontrolowanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędną wykładnię a co za tym idzie błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ w sposób nieprawidłowy odmówił zastosowania tego przepisu i nienależycie uzasadnił leżące w ramach uznania administracyjnego przesłanki przemawiające za odmową udzielenia dotacji; oraz że uzasadnienie zaskarżonej czynności było nienależyte, co doprowadziło do błędnego uznania jej za bezskuteczną.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej na wstępie należy zauważyć, iż sąd I instancji uchylając zaskarżoną czynność, stwierdził nie tylko naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lecz i inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to nie tylko z powołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.), ale i z treści uzasadnienia wyroku sądu I instancji, w którym wskazano, że organ "dopuścił się naruszenia art. 33 ust. 4 u.f.z.o. oraz powołanych powyżej przepisów k.p.a. (art. 7, art. 77§ 1, art. 9, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.), a także art. 153 p.p.s.a., co uzasadniało stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności organu dotującego". Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej organu ograniczone tylko do naruszenia przez sąd I instancji prawa materialnego nie mogły doprowadzić do uwzględnienia jej wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. Skoro bowiem organ nie kwestionuje rozstrzygnięcia sądu I instancji, że naruszył przepisy postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Poza tym podkreślenia wymaga, że wniosek skargi kasacyjnej sprowadzający się jedynie do "uchylenia zaskarżonego orzeczenia" nie jest kompletny, gdyż przepisy ustawy przewidują w takim przypadku dwie możliwości, albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie - art. 185 § 1 p.p.s.a., albo rozpoznanie skargi przez NSA - art. 188 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2007 r., II FSK 103/06, LEX nr 283965).
Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
Podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa skarżący powinien wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów przez sąd I instancji i jaka, jego zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia.
Naruszenie prawa materialnego w postaci jego niewłaściwego zastosowania oznacza błąd subsumpcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada, bądź nie odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej. Polega ono zatem na nieprawidłowej ocenie przez sąd I instancji zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Podkreślić także należy, że nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdy z uzasadnienia takiego zarzutu (materialnoprawnego) wynika, że skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenia w zakresie stanu faktycznego. "Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez sąd przepisów prawa procesowego." (por. np. wyroki NSA: z 21 lutego 2024 r., I OSK 74/23 LEX nr 3738711; czy z 7 czerwca 2024 r., I OSK 1313/23 LEX nr 3853814).
Przechodząc do oceny sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutów w punkcie wyjścia wskazać należy, że ocenie merytorycznej nie poddawał się zarzut naruszenia prawa materialnego (niezależnie od braku jego powiązania ze stosownymi przepisami p.p.s.a.), który miał polegać na błędnej wykładni art. 33 ust. 4 u.f.z.o. bowiem zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu brak jest w istocie wskazania na czym owa błędna wykładnia sądu I instancji miałaby polegać. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje także na – jego zdaniem – prawidłową wykładnię wskazanego przepisu.
Nie trafny okazał się także zarzut wadliwego zastosowania art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Stosownie do treści art. 33 ust. 4 u.f.z.o. na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że na wniosek organu prowadzącego szkołę organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji może wyrazić zgodę na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Omawiany przepis nie stanowi, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej. Uprawnienie organu do wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym ustawodawca pozostawił uznaniu organu właściwego do udzielenia dotacji. Oczywiście nie oznacza to jednak, że działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego może być dowolne (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 613/19). Organ procedując w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie przesłanki jakimi kierował się, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. Zobowiązuje go do tego m.in. zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zgodnie z którą, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, w kontrolowanej sprawie, błędne zastosowanie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. polegało na nietrafnym przyjęciu przez sąd I instancji, że organ nieprawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej dotacji bowiem nienależycie uzasadnił przesłanki tej odmowy. W tym miejscu przypomnieć należy, że zaskarżonym wyrokiem WSA ponownie stwierdził bezskuteczność czynności Zarządu Powiatu Żagańskiego z 19 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Sąd podkreślił, że orzekanie w tej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., ponieważ niniejszy wyrok został poprzedzony prawomocnymi wyrokami tego sądu z 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 765/20 i z 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 775/21, którymi stwierdzono bezskuteczność wcześniejszych czynności zarządu dotyczących przedmiotowego wniosku stowarzyszenia. WSA zaznaczył, że w takiej sytuacji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych orzeczeniach sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Oznacza to ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, który może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym. WSA dodał, że kwestia czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku stanowi główne kryterium kontroli nowowydanego aktu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze sąd I instancji stwierdził, dokonując kontroli zaskarżonej czynności z 19 stycznia 2022 r., że istotą zaleceń sądu w wyroku z 21 października 2021 r. było to by zarząd rozpoznając ponownie wniosek stowarzyszenia o udzielenie dotacji na 2020 r. w związku z prowadzeniem Niepublicznej Szkoły [...] w W., porównał szkoły w W. i S. i na tej podstawie ewentualnie wykazał, że szkoła w S. jest faktycznie lepiej przygotowana do kształcenia uczniów niż szkoła wnioskodawcy. Ponadto wbrew wcześniejszym wytycznym sądu organ nie dokonał nawet weryfikacji pod kątem zgodności z prawdą okoliczności podnoszonych przez stowarzyszenie, a dotyczących faktycznego przejęcia wraz z uczniami formalnie zlikwidowanej szkoły, uprzednio prowadzonej w tej samej lokalizacji przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia O. Pominął także w swoich rozważaniach okoliczności związane z wystąpieniem przez poprzedni organ prowadzący szkołę o dotację na 2020 r. nie odniósł się także do tego, że dotacja ta została zaplanowana na rok budżetowy 2020 oraz podnoszonej przez stronę kwestię zmniejszenia dotacji uchwałą rady powiatu.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że podstawową okolicznością która uszła uwadze autora skargi kasacyjnej, jest ta, że zasadniczym argumentem, który w ocenie sądu I instancji zdecydował o konieczności uchylenia rozstrzygnięcia skarżącego kasacyjne organu, było związanie wydanymi już w sprawie prawomocnymi wyrokami z 5 maja 2021 r. i 28 października 2021 r. Tymczasem skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia przez WSA art. 153 p.p.s.a. Brak zaś sformułowania takiego zarzutu w skardze kasacyjnej uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnego dokonanie kontroli instancyjnej stanowiska sądu I instancji kwestii tej dotyczącego. Powyższy mankament skargi kasacyjnej to kolejne uchybienie, które z góry determinuje brak możliwości uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku. To także oznacza, że aktualna pozostaje wymieniona wyżej potrzeba dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, weryfikacji i oceny twierdzeń wnioskodawcy zgodnie z wytycznymi zawartymi w prawomocnych wyroku sądu I instancji z 5 maja 2021 r. II SA/Go 765/20 i z 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 775/21 wydanych w niniejszej sprawie.
Końcowo odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazującej na niespójność i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku sądu I instancji zauważyć należy, że po pierwsze, skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. co czyni powyższy zarzut nieskutecznym. Po drugie, zarzucana sprzeczność nie istnieje bowiem WSA konsekwentnie w swoich orzeczeniach zwracał uwagę, że w sprawie brak było podstaw do przyznania stowarzyszeniu dotacji w oparciu o art. 33 ust. 1 u.f.z.o., strona jednak wystąpiła o przyznanie dotacji na zasadzie wyjątku przewidzianego w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. i to odmowa zastosowanie tego przepisu nie była w ocenie sądu I instancji dostatecznie uzasadniona z odwołaniem się do argumentów wnioskodawcy i ich oceną.
W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznał zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. WSA dokonał bowiem prawidłowej kontroli zaskarżonej czynności i słusznie stwierdził, że zarząd naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ zignorował stanowisko WSA zawarte w poprzednich, prawomocnych wyrokach tego sądu w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).