I GSK 152/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-09
NSAAdministracyjneWysokansa
subwencja oświatowafinanse publicznejednostki samorządu terytorialnegoMłodzieżowy Ośrodek WychowawczySystem Informacji Oświatowejpodwójne subsydiowaniekontrola finansowazwrot środków

NSA oddalił skargę kasacyjną Powiatu Nakielskiego, potwierdzając zasadność zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej z powodu podwójnego wykazywania uczniów.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej przez Powiat Nakielski. Kontrola wykazała zawyżenie liczby uczniów i wychowanków w systemie informacji oświatowej, co skutkowało pobraniem wyższej subwencji. Sąd pierwszej instancji i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że nie można podwójnie subsydiować ucznia, który jest wychowankiem Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, ale jednocześnie uczy się w innej szkole i jest tam wykazany.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Powiatu Nakielskiego od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów zobowiązującą Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w kwocie 213 729 zł. Kontrola wykazała nieprawidłowości w danych dotyczących liczby uczniów i wychowanków wykazanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. Stwierdzono, że część uczniów była urlopowana do innych szkół lub domów rodzinnych, a mimo to wykazywana jako uczniowie szkół funkcjonujących w strukturach Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego (MOW) oraz jako wychowankowie MOW. Sąd uznał, że nie jest dopuszczalne podwójne subsydiowanie takiego ucznia, gdyż subwencja przysługuje na ucznia faktycznie pobierającego naukę w danej szkole lub korzystającego z zakwaterowania w MOW. NSA podkreślił, że osoby, które samowolnie opuściły MOW i były nieobecne dłużej niż 4 tygodnie, nie mogą być uwzględniane przy naliczaniu subwencji wagą P40. Podobnie, uczniowie urlopowani do innych placówek i tam uczący się, nie mogą być jednocześnie wykazywani jako uczniowie szkół w strukturach MOW.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne podwójne subsydiowanie jednego ucznia.

Uzasadnienie

Subwencja oświatowa dotyczy ucznia faktycznie pobierającego naukę lub korzystającego z zakwaterowania. Wykazanie ucznia w więcej niż jednym miejscu (np. jako wychowanka MOW i ucznia innej szkoły) prowadzi do zawyżenia subwencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.j.s.t. art. 37 § 1 pkt 2

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym § § 12 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym § § 8 ust. 1

u.s.i.o. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie informacji oświatowej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nie można podwójnie subsydiować ucznia, który jest jednocześnie wychowankiem MOW i uczniem innej szkoły. Osoby, które samowolnie opuściły MOW i były nieobecne dłużej niż 4 tygodnie, nie są już wychowankami korzystającymi z zakwaterowania. Uczniowie urlopowani z MOW i uczący się w innych szkołach nie mogą być wykazywani jako uczniowie szkół w strukturach MOW.

Odrzucone argumenty

Powiat Nakielski prawidłowo wykorzystał uzyskaną subwencję. Zobowiązanie do zwrotu subwencji było zasadne w związku z niewłaściwą wykładnią przepisów prawa materialnego i nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego. Niewykreślenie z listy wychowanków MOW dwóch osób, które samowolnie opuściły ośrodek, nie skutkowało zawyżeniem liczby wychowanków przeliczonych wagą P40. Nieprawidłowe było wykazywanie przez szkoły funkcjonujące w strukturach MOW czterech uczennic i wychowanek, które były urlopowane przez sąd z MOW, a jednocześnie były wykazywane przez inne szkoły lub placówki.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne podwójne subsydiowanie jednego ucznia subwencja dotyczy bowiem ucznia pobierającego naukę w danej szkole, czyli ucznia rzeczywistego Niewątpliwie tacy nieletni nie przebywają podczas urlopowania w MOW

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Beata Sobocha-Holc

sędzia

Grzegorz Dudar

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podwójnego subsydiowania subwencji oświatowej, zasad wykazywania uczniów i wychowanków w systemach informacji oświatowej, a także zasad pobytu w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego wykazywania uczniów w kontekście subwencji oświatowej i funkcjonowania Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji i potencjalnych nadużyć, co jest istotne dla samorządów i placówek oświatowych. Wyjaśnia zasady naliczania subwencji.

Czy można dostać podwójną subwencję za tego samego ucznia? NSA wyjaśnia zasady finansowania edukacji.

Dane finansowe

WPS: 213 729 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 152/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Dudar
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 416/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-18
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 203 poz 1966
art. 37 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Dz.U. 2011 nr 296 poz 1755
par. 12 ust. 1, par. 8 ust.1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia,  zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym
Tezy
W kontekście obowiązków szkół i placówek oświatowych, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 152), związanych ze sporządzaniem – według stanu na dzień 30 września – zestawień zawierających dane dotyczące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli niezbędnych do dokonania podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, a także opisanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. poz. 1977) wag stosowanych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej, które to wagi odnoszą się do konkretnego ucznia lub słuchacza (ucznia lub słuchacza rzeczywistego), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest dopuszczalne podwójne subsydiowanie jednego ucznia będącego wychowankiem Młodzieżowego Ośrodka
Wychowawczego, ale jednocześnie uczącego się już w innej szkole i będącego wykazanym w Systemie Informacji Oświatowej przez tę szkołę.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu Nakielskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 416/19 w sprawie ze skargi Powiatu Nakielskiego na decyzję Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2018 r. nr ST4.4755.375.2018.5.CNNF w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Powiatu Nakielskiego na rzecz Ministra Finansów 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 416/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę Powiatu Nakielskiego na decyzję Ministra Finansów z 19 grudnia 2018 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.
Decyzją z 19 grudnia 2018 r. Minister Finansów po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez Powiat Nakielski utrzymał w mocy własną decyzję z 24 sierpnia 2018 r., zobowiązującą skarżącego do zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 213 729 zł.
W wyniku audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w Powiecie Nakielskim stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do gromadzenia danych stanowiących podstawę naliczenia na 2013, 2014 i 2015 rok, części oświatowej subwencji ogólnej. Audyt zakończono sprawozdaniem z 6 września 2017 r. Wyliczono, że otrzymana na 2015 r. przez Powiat Nakielski część oświatowa subwencji ogólnej, w związku z zawyżeniem liczby uczniów przeliczeniowych o 40,6431 została zawyżona o kwotę 207 658 zł.
Decyzją z 24 sierpnia 2018 r. Minister zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 213 729 zł. Powiat zwrócił się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie organ decyzją z 19 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 24 sierpnia 2018 r. W jej uzasadnieniu wskazał, że podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2015 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla skarżącego, stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów i wychowanków w roku szkolnym 2014/2015 wykazywane przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2014 r., zweryfikowane i potwierdzone przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.
Organ ustalił, że szkoły funkcjonujące w strukturach Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Samostrzelu, tj.: Gimnazjum Specjalne, Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna i Liceum Ogólnokształcące Specjalne wykazały w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. niezasadnie 5 uczniów, ponieważ na dzień sprawozdawczy nie byli oni uczniami tych szkół. Wskazał, że opisane w decyzji osoby w dniu 30 września 2014 r. były wychowankami Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego – nie utraciły statusu wychowanka, ponieważ były urlopowane decyzją sądów rejonowych, natomiast nie były uczniami szkół funkcjonujących w strukturach tego ośrodka. Zatem wykazanie przez te szkoły ww. osób w systemie informacji oświatowej, jako uczniów danej szkoły, spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagami P2, P4, P30 i P46 (Gimnazjum Specjalne), zawyżenie o 2 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagami P4, P9, P10 i P46 (Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna) oraz zawyżenie o 2 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagami P4, P9 i P46 (Liceum Ogólnokształcące Specjalne).
Ponadto Minister uznał, że nieuprawnione było wykazanie w systemie informacji oświatowej przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Samostrzelu dwóch osób, które na dzień 30 września 2014 r. nie byli wychowankami ośrodka.
Zdaniem organu, wyłącznie osoby korzystające z zakwaterowania – mieszkające w młodzieżowym ośrodku wychowawczym mogą być przeliczone wagą P40. Minister stwierdził, że dwóch nieletnich nie było w ośrodku w dniu 30 września 2014 r., a powiadomienie Wydziału Edukacji Urzędu Miasta w Bydgoszczy i Starosty Świdwińskiego o ich skreśleniu z listy wychowanków dopiero w dniu 1 października 2014 r. było nieuzasadnione, gdyż nastąpiło po upływie 4 tygodni. Ponieważ ww. osoby nie korzystały z zakwaterowania na dzień 30 września 2014 r. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Samostrzelu, to wykazanie ich w systemie informacji oświatowej spowodowało zawyżenie liczby wychowanków przeliczonych wagą P40.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Powiatu Nakielskiego na powyższą decyzję Ministra Finansów z 19 grudnia 2018 r.
W ocenie WSA w Warszawie Minister prawidłowo uznał, że dwie osoby nie były wychowankami Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Samostrzelu, ponieważ na dzień 30 września 2014 r. nie były zakwaterowane w ośrodku. Osoby te samodzielnie opuściły ośrodek, ich nieusprawiedliwiona nieobecność trwała dłużej niż 4 tygodnie, co stanowiło podstawę do zastosowania § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz.U. 2011 nr 296 poz. 1755). Ponieważ ww. osoby nie korzystały z zakwaterowania na dzień 30 września 2014 r. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Samostrzelu, to wykazanie ich w systemie informacji oświatowej spowodowało zawyżenie liczby wychowanków przeliczonych wagą P40. Poza tym ww. osoby, które na dzień 30 września 2014 r. nie były wychowankami Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, nie mogły być też uczniami szkół funkcjonujących w strukturach tego ośrodka, tj. Gimnazjum Specjalnego i Liceum Ogólnokształcącego Specjalnego, ponieważ przynależność do wagi właściwej dla wychowanka jest ściśle skorelowane z przynależnością do wagi właściwej dla ucznia. Z tego powodu ich wykazanie w systemie informacji oświatowej, jako uczniów szkół, przez Gimnazjum Specjalne spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagami P2, P4, P30 i P46, a przez Liceum Ogólnokształcące Specjalne – zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagami P4, P9, P46.
Nadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zasadnie organ przyjął, że zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2015 rok mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w Systemie Informacji Oświatowej, którzy według stanu na 30 września 2014 r. byli zakwaterowani i przebywali w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym. Tym samym wpisanie do Systemu Informacji Oświatowej dwóch osób, które nie były w ośrodku zakwaterowane w dniu 30 września 2014 r. nie było działaniem prawidłowym i doprowadziło do pobrania dotacji oświatowej w zawyżonej wysokości.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym nieprawidłowością w danych wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej było wykazanie przez szkoły funkcjonujące w strukturach Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Samostrzelu, tj.: Gimnazjum Specjalne, Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną, Liceum Ogólnokształcące Specjalne w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. łącznie 5 uczniów, bowiem na dzień sprawozdawczy nie byli oni uczniami przedmiotowych szkół.
Ponadto, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a którym nie przeczy strona, zaś uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.
Wyrok Sądu Wojewódzkiego został zaskarżony przez Powiat w całości. Skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, które dotyczyły błędnej wykładni:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2267 z późn. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie wskutek nieprawidłowego uznania, że Powiat Nakielski otrzymał na 2015 r. kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej odnośnie o kwotę 231 729,00 zł a w konsekwencji błędne uznanie, że zobowiązanie Powiatu Nakielskiego do jej zwrotu było zasadne;
2) przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 w związku z § 8 ust. 1 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym poprzez ich błędną interpretację polegającą na uznaniu, że:
a) niewykreślenie na dzień 30 września 2014 r. z listy wychowanków Młodzieżowego Ośrodka w Samostrzelu dwóch osób, które samowolnie opuściły ośrodek a ich nie usprawiedliwiona nieobecność trwała dłużej niż 4 tygodnie skutkowało zawyżeniem liczby wychowanków przeliczonych wagą P40;
b) nieprawidłowe było wykazywanie wg stanu na dzień 30 września 2019 r. przez szkoły funkcjonujące w strukturach MOW w Samostrzelu czterech uczennic i wychowanek, które były urlopowane przez sąd z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego a jednocześnie były wykazywane przez inne szkoły lub placówki w systemie informacji oświatowej
-z jednoczesnym niewyjaśnieniem przez Sąd oraz Ministra Finansów pojęcia "urlopowania".
Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego obejmowały art. 151 p.p.s.a. w związku z:
- art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez oddalenie skargi Powiatu Nakielskiego w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do jej uwzględnienia, ponieważ Minister Finansów zobowiązał Powiat Nakielski do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, podczas gdy nie wystąpiły przyczyny do wydania takiej decyzji z uwagi na fakt, że Powiat Nakielski prawidłowo wykorzystał uzyskaną subwencję, a zobowiązanie Powiatu do zwrotu nastąpiło w związku z niewłaściwą wykładnią przepisów prawa materialnego oraz nieprzeprowadzeniem przez organ podstępowania dowodowego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.
W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
W skardze kasacyjnej postawiono jeden zarzut dotyczący naruszenia przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 151 p.p.s.a., został on powiązany z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Drugi z przepisów ma charakter materialnoprawny, zatem przyjąć należy z uwagi na wynikowy charakter art. 151 p.p.s.a., że zarzut ten ma w istocie charakter materialnoprawny.
W konsekwencji takiego stanu rzeczy zauważyć należy, że w skardze kasacyjnej brak zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Samo stwierdzenie w tym zarzucie, w końcowej jego części, że zwrot nastąpił, m.in. w związku z nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego, bez wskazania konkretnych przepisów procesowych, które zostały naruszone jest niewystarczające do dokonania kontroli zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat tak sformułowanego zarzutu, w jego części odnoszącej się do naruszenia przepisów o postępowaniu.
Pozostając przy tym zarzucie, w zakresie jego części dotyczącej naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.) wskazać należy, że zmierza on do wykazania, że Powiat prawidłowo wykorzystał uzyskaną subwencję. Odnosząc się do tego zagadnienia podkreślić należy, że dotyczy ono zwrotu subwencji ze względu na jej nienależne uzyskanie, a nie sposobu jej wykorzystania. Zatem zarzut ten w części odnoszącej się do wykorzystania subwencji należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Tym samym stwierdzić należy, że w sprawie nie podważono ustaleń i ocen dokonanych przez organ i zaakceptowanych przez Sąd I instancji.
W pierwszym zarzucie kasacyjnym Powiat wskazał na naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez jego błędne zastosowanie. Zastosowanie przepisów prawa materialnego jest ściśle powiązane z ustaleniami faktycznymi. Skoro nie podważono zarzutami naruszenia przepisów o postępowaniu ustaleń i ocen dokonanych przez Ministra, m.in., że dwoje wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego samodzielnie opuściło Ośrodek, nieusprawiedliwiona nieobecność trwała dłużej niż cztery tygodnie, na dzień 30 września nie byli zakwaterowani w Ośrodku, także, że pięcioro innych wychowanków było urlopowanych do domu rodzinnego lub rozpoczęli terapię uzależnień w innym Ośrodku i uczęszczali do innych szkół niebędących w strukturach Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego oraz, że zostali wykazani przez te szkoły w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r., to zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie należało uznać za nieskuteczny.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, stwierdzić należy, że nie są one zasadne.
Należy zaakceptować interpretację § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym polegającą na uznaniu, że niewykreślanie na dzień 30 września 2014 r. z listy wychowanków MOW dwóch osób, które samodzielnie opuściły ośrodek, a ich nieusprawiedliwiona nieobecność trwała dłużej niż 4 tygodnie skutkowało zawyżeniem liczby wychowanków przeliczonych wagą P-40.
W myśl powołanego przepisu rozporządzenia w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności nieletniego w ośrodku trwającej dłużej niż 4 tygodnie, licząc od dnia powiadomienia sądu rodzinnego o nieobecności nieletniego, dyrektor ośrodka powiadamia o tym właściwego starostę oraz ORE, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 2 ust. 1, a ponadto - sąd rodzinny, rodziców lub opiekunów, osobę odpowiedzialną za pieczę zastępczą, jeżeli nieletni został umieszczonym w pieczy zastępczej, oraz właściwe organy obowiązane do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.
Dodać do tego należy, że zgodnie z § 12 ust. 2 tego aktu niezwłocznie po powiadomieniu właściwego starosty oraz ORE o przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności nieletniego w ośrodku dyrektor ośrodka przesyła właściwemu staroście, za pośrednictwem poczty, dokumentację nieletniego, o której mowa w § 3 ust. 6, uzupełnioną o dokumenty w zakresie określonym w § 3 ust. 7.
Z powołanych przepisów wynika, że dyrektor ośrodka po upływie czterech tygodni od dnia powiadomienia sądu rodzinnego o nieobecności nieletniego powiadamia o tym właściwego starostę oraz ORE, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Niezwłocznie zaś po powiadomieniu dyrektor ośrodka przesyła właściwemu staroście, za pośrednictwem poczty, dokumentację nieletniego, o której mowa w § 3 ust. 6, uzupełnioną o dokumenty w zakresie określonym w § 3 ust. 7. Jeżeli zatem dokumentacja takiego wychowanka zostaje przesłana staroście, to trudno w tych okolicznościach mówić o sprawowaniu wychowania i pieczy nad tym wychowankiem przez taki środek.
Wskazać w tym miejscu należy na bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie (por. np. wyroki NSA z: 14 listopada 2018 r., sygn.. akt I GSK 2958/18; 15 listopada 2015 r., sygn. akt. I GSK 2481/18; 16 listopada 2018 r., sygn. akt. I GSK 2957/18 i sygn. akt. I GSK 2321/18). W judykatach tych Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że wagą P-40 mogą być objęci wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystający z zakwaterowania w tych ośrodkach. Niewątpliwie osoby, które samodzielnie opuściły MOW i przebywały poza tym Ośrodkiem ponad 4 tygodnie, takimi wychowankami MOW nie są.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło też do naruszenia § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię. Stwierdzić trzeba, że nieprawidłowe było wykazanie na dzień 30 września 2014 r. przez szkoły funkcjonujące w strukturach MOW czterech uczennic i wychowanek, które były urlopowane przez sąd z MOW, a jednocześnie były wykazywane przez inne szkoły i placówki.
Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia za zgodą sądu rodzinnego nieletni mogą być urlopowani do domu rodzinnego, opiekunów, krewnych lub formy pieczy zastępczej, w której nieletni został umieszczony. Niewątpliwie tacy nieletni nie przebywają podczas urlopowania w MOW, a fakt zgłoszenia ich do systemu informacji oświatowej przez inne szkoły powiązane z ich miejscem urlopowania przekonuje, że wychowankowie ci nie przebywają i nie są zakwaterowani w MOW, nie uczą się również w szkołach funkcjonujących w strukturach MOW.
W kontekście obowiązków szkół i placówek oświatowych, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 152), związanych ze sporządzaniem – według stanu na dzień 30 września – zestawień zawierających dane dotyczące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli niezbędnych do dokonania podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, a także opisanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. poz. 1977) wag stosowanych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej, które to wagi odnoszą się do konkretnego ucznia lub słuchacza (ucznia lub słuchacza rzeczywistego), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest dopuszczalne podwójne subsydiowanie jednego ucznia będącego wychowankiem Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, ale jednocześnie uczącego się już w innej szkole i będącego wykazanym w Systemie Informacji Oświatowej przez tę szkołę. Subwencja dotyczy bowiem ucznia pobierającego naukę w danej szkole, czyli ucznia rzeczywistego. Subwencja nie przysługuje natomiast na ucznia, który jedynie został zgłoszony, ale faktycznie do szkoły tej nie uczęszcza.
Dlatego też skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI