I GSK 1511/23

I GSK 1511/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,c,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1483
art. 169 ust. 1 pkt 1,  art. 169 ust. 4 i ust. 6,  art. 152 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 210/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 listopada 2022 r., nr 25/WD/DEKiD/2022 w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] w K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 210/23, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] w K. (prawidłowo: Stowarzyszenie [...] w K.) (skarżący kasacyjnie, Stowarzyszenie) na decyzję Ministra Obrony Narodowej (organ, MON, Minister) z dnia 28 listopada 2022 r., nr 25/WD/DEKiD/2022 w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji MON z dnia 11 stycznia 2022 r., nr 2/WD/DEKiDA/2022 w całości i umorzenie poprzedzającego wydanie decyzji postępowania administracyjnego, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia wniosku o rozpoznanie przedmiotowej skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego:
1. art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1483; dalej: u.f.p.) w zw. z art. 152 ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 169 ust. 6 u.f.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i zaniechanie uchylenia decyzji MON z dnia 28 listopada 2022 r., nr 25/WD/DEKiD/2022, utrzymującej w mocy decyzję MON z dnia 11 stycznia 2022 r., nr 2/WD/DEKiD/2022 określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia w wyniku realizacji umowy zawartej w dniu [...] maja 2017 r., nr [...] na kwotę 123.380,00 zł tytułem wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych dla kwoty 123.380,00 zł, na dzień 6 czerwca 2017 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, skutkujące uznaniem, że w niniejszej sprawie dotacja udzielona przez MON została wykorzystana w całości niezgodnie z jej przeznaczeniem, w sytuacji, gdy kwota przyznanej dotacji w wysokości 123.380,00 zł wykorzystana została w ustalonym w umowie terminie, na zadania wskazane przez udzielającego dotację i zgodnie z celem dotacji;
II. przepisów postępowania:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi i zaniechanie uchylenia decyzji MON z dnia 28 listopada 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję MON z dnia 11 stycznia 2022 r. poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności przedłożonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego szeregu dokumentów załączonych do pisma z dnia 13 września 2021 r., świadczących o wydatkowaniu dotacji przez Stowarzyszenie zgodnie z ustalonym celem i przeznaczeniem dotacji, takich jak:
a. regulamin strzelnicy - regulamin bezpiecznego funkcjonowania strzelnicy,
b. wyciągi z rachunku bankowego [...] Stowarzyszenia [...] (poprzednia nazwa Stowarzyszenia [...]) oraz Stowarzyszenia [...],
c. faktury VAT nr: [...] z dnia 17 października 2017 r., [...] z dnia 24 października 2017 r., [...] z dnia 25 października 2017 r., [...] z dnia 2 listopada 2017 r., [...] z dnia 13 listopada 2017 r,, [...] z dnia 6 listopada 2017 r., [...] z dnia 22 grudnia 2017 r., [...] z dnia 29 grudnia 2017 r., [...] z dnia 31 grudnia 2017 r. wraz z potwierdzeniami zapłaty za wskazane faktury,
d. faktury VAT za obsługę księgową Stowarzyszenia [...] w celu prowadzenia dokumentacji finansowo - księgowej, ewidencji księgowej zadania publicznego oraz obsługi kadrowo - płacowej wraz z potwierdzeniami zapłaty,
e. faktur VAT za usługi telekomunikacyjne wraz z potwierdzeniami zapłaty,
f. umowy zlecenie zawarte pomiędzy [...] Stowarzyszeniem [...] a D. M. (umowa z dnia 28 lipca 2017 r. i 11 września 2017 r.), D. H. (umowa z dnia 1 sierpnia 2017 r.), R. W. (umowa z dnia 1 sierpnia 2017 r.), D. D. (umowa z dnia 1 sierpnia 2017 r.), J. P. (umowa z dnia 11 września 2017 r.) wraz z rachunkami za wykonanie prac przez wskazane osoby w ramach realizacji projektu "[...]" oraz potwierdzeniami zapłaty na rzecz zleceniobiorców,
g. polecenia wyjazdów służbowych dla D. M. odbywanych m.in. w celu zaprezentowania oraz zaproszenia uczniów [...] do udziału w projekcie pt. "[...]"', omówienia terminów oraz harmonogramu szkoleń, przeprowadzania konsultacji z rodzicami uczniów, a także informowania o niezbędnym sprzęcie do przeprowadzania zajęć ze strony Stowarzyszenia [...] i ze strony szkoły oraz realizacji zajęć teoretycznych w ramach projektu wraz z rachunkami kosztów podróży i potwierdzeniami zapłaty za delegacje,
h. dokumentacji finansowo - księgowej i ewidencji księgowej zadania publicznego, umożliwiające identyfikację poszczególnych operacji księgowych, zgodnie z umową nr [...];
2. art. 80 k.p.a. w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi i zaniechanie uchylenia decyzji MON z dnia 28 listopada 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję MON z dnia 11 stycznia 2022 r., poprzez pozostawienie poza rozważaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumentów podnoszonych przez stronę, pominięcie istotnych dla sprawy dowodów świadczących o wykorzystaniu całości przyznanej dotacji w sposób zgodny z przeznaczeniem oraz dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny oraz sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przejawiającej się w szczególności:
a) uznaniem, że w niniejszej sprawie doszło do wykorzystania dotacji w całości w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem, podczas gdy wszystkie przyznane środki wykorzystane zostały we wskazanym terminie, na zadania określone w umowie z dnia [...] maja 2017 r. o powierzenie realizacji zadania publicznego, o którym mowa w art. 16 ust 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., 1338), zgodnie z celem, na jakie ją uzyskano i na warunkach określonych w umowie,
b) uznaniem, że obiekt, na którym przeprowadzane były szkolenia strzeleckie nie posiadał przymiotu strzelnicy w świetle przepisów Prawa budowlanego, która to okoliczność zdaniem Sądu I instancji była decydująca dla przyjęcia, że dotacja została wykorzystania w całości niezgodnie z przeznaczeniem,
c) sprzecznym z zasadami logiki uznaniem, że w sytuacji, gdy MON nie określił w żadnym z dokumentów, stanowiącym podstawę do przyznania dotacji, w sposób wyraźny, że obiekt, na którym mają się odbywać szkolenia musi posiadać zatwierdzony regulamin strzelnicy, doszło do wykorzystania dotacji w całości w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem,
d) pominięciem, że wydatki związane z używaniem broni palnej i funkcjonowaniem strzelnicy stanowiły wyłącznie część wykonywanego przez Stowarzyszenie [...] projektu, który w dużej mierze składał się z działań organizacyjnych oraz realizacji zajęć teoretycznych, stanowiących integralną część zajęć praktycznych;
3. art 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi i zaniechanie uchylenia decyzji MON z dnia 28 listopada 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję MON z dnia 11 stycznia 2022 r. poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonego wyroku, w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności pominięcie kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą, mających w realiach niniejszej sprawy, istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, zawierający nieprawdziwy opis stanu faktycznego sprawy w zakresie dokumentów, do których przedłożenia skarżący był wzywany i budzący wątpliwości, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy, a wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione, zwłaszcza w zakresie przyczyn przyjęcia przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. jako podstawy rozstrzygnięcia, w tym nie odniesienie się do argumentacji przedstawionej przez stronę oraz niewskazanie, które z poczynionych przez Stowarzyszenie wydatków miałyby być nieuzasadnione w aspekcie realizacji zadania publicznego.
Ewentualnie, z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. przepisu art. 169 ust. 4 u.f.p. w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy polegające na oddaleniu skargi i zaniechanie uchylenia decyzji MON z dnia 28 listopada 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję MON z dnia 11 stycznia 2022 r. poprzez uznanie, że Stowarzyszenie w całości wykorzystało przyznaną dotację niezgodnie z przeznaczeniem i tym samym zobowiązanie strony do zwrotu kwoty w wysokości 123.380,00 zł, a nie tylko jej określonej części nieznajdującej odzwierciedlenia w poczynionych wydatkach finansowych, w szczególności poprzez pominięcie, że większość wydatków poniesionych przez Stowarzyszenie - wskazywanych w dowodach w punktach 1a -1h poniesionych przez Stowarzyszenie, umożliwiających weryfikację, które z wydatków nie zostały poniesione na realizację zadania publicznego - jak i zrealizowanych zadań w ogóle niezwiązana była z funkcjonowaniem strzelnicy jako obiektu posiadającego zatwierdzony regulamin strzelnicy.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej wniesiono o niezasądzanie od organu na rzecz Stowarzyszenia zwrotu opłat sądowych, w tym uiszczonego wpisu sądowego, z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego kasacyjnie od uiszczania opłat sądowych, określone w art. 239 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez Sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez ten Sąd przepis prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji dokonał właściwej kontroli zaskarżonej decyzji, pod względem zgodności z prawem, a także zastosował środek prawny adekwatny do wyniku tej kontroli (art. 151 p.p.s.a.). Sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie wydanego przez niego wyroku odpowiada zaś wymogom ustawowym, określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi normatywny wzorzec kontroli wyroków, a w związku z tym do jego naruszenia dochodzi jedynie wówczas, gdy Sąd I instancji uchybi zasadom sporządzania uzasadnienia w sposób wykluczający kontrolę instancyjną jego orzeczenia. Celem prawidłowo sporządzonego uzasadnienia jest bowiem wyjaśnienie powodu wydania określonej treści rozstrzygnięcia w sferze prawnej oraz faktycznej i umożliwienie stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, które do takiego rozstrzygnięcia doprowadziło (wyroki NSA z: 11 maja 2016 r., II GSK 1551/16, 28 lipca 2016 r., I GSK 639/15, 9 marca 2016 r., II GSK 301/16 i 13 stycznia 2012 r., I FSK 1696/11, tamże).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko judykatury, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów przytoczonych na ich poparcie, ale może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (wyroki NSA z 18 listopada 2016 r., II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r., II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r., II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r., II GSK 2983/16, tamże). Podkreślić również należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu, niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów mających znaczenie z punktu widzenia potrzeb rozstrzygnięcia sprawy, poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Część analityczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Brak zgody skarżącego kasacyjnie z oceną prawną Sądu I instancji wyrażoną w wyroku nie umożliwia jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut skargi kasacyjnej został zatem oparty na naruszeniu przepisu wynikowego, który przyznaje sądowi pierwszej instancji kompetencję do uwzględnienia skargi w sytuacji stwierdzenia ww. przesłanki. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany za skuteczny. Istotnym jest przy tym również wskazanie, że skoro Sąd I instancji oddalił skargę orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a., to nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 p.p.s.a. czy 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przeto w "czystej" postaci zarzuty naruszenia ww. przepisów są zasadne wówczas, gdy Sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy (por. wyroki NSA: z 9 kwietnia 2015 r., II GSK 379/14; z 28 maja 2014 r., II GSK 229/13; z 14 maja 2014 r., II GSK 384/13; z 24 maja 2012 r., II GSK 563/11). Jeśli z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu, to nie można sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia przepisu, który dawał podstawę do takiego działania, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej (por. wyroki NSA z: 1 września 2011 r., I OSK 1499/10; 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14). Dlatego też zarzuty podniesione w pkt II.3 petitum skargi kasacyjnej nie są skuteczne.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Stosownie do przytoczonego w podstawie kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, poprzez analizę dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. Po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, trafnie stwierdził, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. WSA zasadnie uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Trafnie też ocenił, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zawierają uzasadnienia faktyczne i prawne wyczerpująco wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi Minister kierował się przy załatwianiu sprawy. W tych okolicznościach zgodzić należy się z Sądem I instancji, który w całości podzielił ustalenia Ministra i wyrażoną przez niego ocenę prawną stanu faktycznego.
Sąd I instancji słusznie zauważył, że decydujący dla przyjęcia, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, był fakt przeprowadzenia szkoleń strzeleckich na obiekcie nieposiadającym w świetle przepisów Prawa budowlanego przymiotu strzelnicy. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie obiekt, na którym zorganizowano szkolenia, zlokalizowany na działce nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...], nie został dopuszczony do użytkowania jako strzelnica. Z dokumentów pozyskanych przez organ z Urzędu Miejskiego w B. wynika, że powodem odmowy zatwierdzenia regulaminu strzelnicy był brak dokumentów budowlanych na użytkowanie obiektu w charakterze strzelnicy. Jak wskazał Sąd I instancji, Wydział Budownictwa Starostwa Powiatowego w S. udzielił informacji, że nie złożono wniosku o uzyskanie pozwolenia na budowę strzelnicy. Wprawdzie Burmistrz B. wydał w dniu [...] maja 2015 r. decyzję o warunkach zabudowy na lokalizację ww. inwestycji, jednak Stowarzyszenie nie wystąpiło o uzyskanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji również pozwolenia na użytkowanie strzelnicy. Z kolei Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. poinformował w piśmie z dnia 18 marca 2016 r., że nie zostało wydane pozwolenie na użytkowanie dla spornego obiektu. Ustaleń tych skarżący kasacyjnie nie zdołał podważyć.
Skoro Stowarzyszenie w dacie składania oferty realizacji zadania publicznego, jak i w dacie realizacji zadania publicznego, obiekt na którym zrealizowano szkolenia strzeleckie nie posiadał ani pozwolenia na użytkowanie, ani zatwierdzonego regulaminu strzelnicy oznacza to, że obiekt ten nie spełniał warunków określonych w ustawie o broni i amunicji dla obiektów, na których może być używana do celów szkoleniowych broń palna lub inna broń zdolna do rażenia celów na odległość, ani przepisów prawa budowlanego. Zgodzić zatem należy się z organem, że przeprowadzenie szkolenia strzeleckiego na obiekcie niebędącym strzelnicą w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego jest naruszeniem warunków umowy dotacyjnej. W tych okolicznościach zarzucanie organowi, że zaniechał podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności przedłożonych przez Stowarzyszenie w toku postępowania administracyjnego szeregu dokumentów załączonych do pisma z dnia 13 września 2021 r., nie ma uzasadnionych podstaw. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, ocena czy też brak oceny tych dowodów nie ma znaczenia przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji zaakceptowanej przez WSA. Jeszcze raz należy podkreślić, że organ wykazał przeprowadzenie szkoleń strzeleckich niezgodnie z obowiązującym prawem na obiekcie niebędącym strzelnicą, co jest naruszeniem umowy na podstawie której skarżący kasacyjnie otrzymał dotację. Jak samo Stowarzyszenie wskazało w załączniku do Ogłoszenia Otwartego Konkursu Ofert Nr ew. [...] wskazane było, że strzelnice, na których realizowane są zadania publiczne muszą posiadać wymagane prawem pozwolenia. Wymogu tego Stowarzyszenie nie spełniło.
Na uwadze należy mieć, że sposób wykorzystania dotacji pochodzących ze środków publicznych jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zatem zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany – zobowiązany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację. W przypadku przekazywania dotacji przez organy administracji rządowej organizacje pozarządowe mają obowiązek wykorzystać dotację zgodnie ze szczegółowymi warunkami zawartymi w umowie, szczególnie wówczas, gdy treść tej umowy nie budzi żadnych wątpliwości.
Mając powyższe na względzie jako niezasadne należy ocenić zarzuty z pkt II.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej.
Na akceptację nie zasługuje również zarzut podniesiony w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej. Stowarzyszenie zarzuciło w nim naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 152 ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 169 ust. 6 u.f.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego - że Sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Podkreślić należy, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżąca uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Skoro zaś stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został skutecznie podważony to należało przyjąć, że okoliczności sprawy kształtują się w ten sposób, jak opisał Sąd I instancji. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa materialnego, gdyż żądanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem znajduje oparcie w przepisach art. 152 ust. 3, art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 6 u.f.p.
Powyższe uwagi w pewnym zakresie odnoszą się do zarzutu ewentualnego postawionego przez Stowarzyszenie w ostatnim punkcie petitum skargi kasacyjnej. Jak już wyżej wskazano naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. W omawianym zarzucie zdaniem Stowarzyszenia, Sąd I instancji naruszył przepis art. 169 ust. 4 u.f.p. w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przy czym w jakiej postaci naruszenie to miało miejsce. Treść zarzutu wskazuje, że skarżący kasacyjnie za jego pomocą kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione w sprawie. Dlatego też trzeba jeszcze raz podkreślić, że zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. II GSK 717/12, wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. I GSK 934/12). Niepodważony stan faktyczny jest w sprawie wiążący i rzutuje na zastosowanie prawa materialnego (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r. II GSK 825/08, wyrok NSA z 23 września 2009 r. II GSK 1036/08, oraz wyrok NSA z 23 września 2009 r. II GSK 1036/08).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.