I GSK 1505/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-17
NSAAdministracyjneWysokansa
dofinansowanieniepełnosprawniwynagrodzeniaterminprzywrócenie terminuPFRONkodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymispółka

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki A Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nastąpiło z winy strony.

Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych po terminie, a następnie wystąpiła o przywrócenie terminu, powołując się na nieobecność pracownika odpowiedzialnego za wnioski z powodu urlopu i szczepienia przeciw COVID-19. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, a NSA w wyroku z 17 września 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że brak należytej organizacji pracy i zabezpieczenia interesów przedsiębiorcy w przypadku nieobecności pracownika stanowi podstawę do odmowy przywrócenia terminu.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej wniesionej przez A Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Spółka domagała się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2021 r., który został złożony z uchybieniem terminu. Jako przyczynę uchybienia wskazano nieobecność pracownika odpowiedzialnego za wnioski z powodu urlopu wypoczynkowego oraz powikłań po szczepieniu przeciw COVID-19. Organ administracji oraz Sąd I instancji uznały, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu, podkreślając konieczność należytej organizacji pracy i zapewnienia zastępstwa w przypadku nieobecności kluczowego pracownika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać według obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od przedsiębiorcy dbającego o swoje interesy. Stwierdzono, że urlop pracownika czy złe samopoczucie po szczepieniu nie wyklucza możliwości dokonania czynności przez inną osobę lub zapewnienia zastępstwa. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za bezzasadne, w tym dotyczące braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracownika czy wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminu nastąpiło z winy strony, ponieważ strona nie wykazała braku winy w sposób obiektywny, a jedynie powołała się na okoliczności, które nie uniemożliwiły dokonania czynności nawet przy zachowaniu należytej staranności i organizacji pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak winy w uchybieniu terminu wymaga obiektywnego miernika staranności. Urlop pracownika czy jego złe samopoczucie po szczepieniu nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia, jeśli strona nie zapewniła odpowiedniej organizacji pracy i zastępstwa. Przedsiębiorca powinien wykazać się podwyższoną starannością w celu zapobieżenia nieterminowemu składaniu dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych art. 4 § ust. 4

u.r.z.s.z.o.n. art. 3a § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa Covid-19 art. 15 zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Należyta organizacja pracy przez przedsiębiorcę, zapewniająca możliwość złożenia wniosku w terminie nawet w przypadku nieobecności pracownika odpowiedzialnego za te czynności. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga obiektywnego miernika staranności i nie może być oparty na okolicznościach, które nie uniemożliwiły dokonania czynności przy zachowaniu najwyższej staranności. Wadliwość doręczenia postanowienia stronie zamiast pełnomocnikowi nie stanowi podstawy do uchylenia orzeczenia, jeśli nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy i nie pozbawiła strony możliwości obrony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie postanowienia stronie zamiast pełnomocnikowi. Naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. i art. 15 zzzzzn2 ustawy Covid-19 poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania J. B. Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. Naruszenie art. 7, 8 i 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i zasady wysłuchania stron. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3, art. 126 i 124 § 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego w postanowieniu organu pierwszej instancji. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez sąd pierwszej instancji do zarzutów skargi do WSA.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy Dopuszczenie się przez zainteresowanego choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jego zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku Skarżąca powinna tak zorganizować pracę w swojej działalności, aby zapewnić jej funkcjonowanie w sposób gwarantujący zabezpieczenie jej interesów, np. poprzez możliwość wskazania innej osoby do sporządzania i przekazywania dokumentów do Funduszu podczas nieobecności pracownicy odpowiedzialnej za tę czynność polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Apollo

członek

Henryk Wach

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'brak winy' w kontekście uchybienia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie, obowiązki organizacyjne przedsiębiorcy, zasady doręczania pism procesowych, zakres kontroli kasacyjnej w kontekście art. 141 § 4 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przywracania terminu w postępowaniu o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, ale zasady ogólne dotyczące winy i staranności są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu uchybienia terminom i jego konsekwencji, a także pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'braku winy' w kontekście organizacji pracy przedsiębiorcy, co jest istotne dla wielu firm.

Czy urlop pracownika i złe samopoczucie po szczepieniu usprawiedliwiają spóźnienie z wnioskiem o dofinansowanie? NSA wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1505/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo
Henryk Wach
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4268/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4, art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 40 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4268/21 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w L. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 9 lipca 2021 r. nr DRP.WPAI.411.6447.2021.PGO L.dz.33178.10Q5383A1 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w L. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 240 (dwieście czterdziesci) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4268/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A Sp. z o. o. z siedzibą w L. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 9 lipca 2021 r. nr DRP.WPAI.411.6447.2021.PGO; L.dz.33178.10Q5383A1 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Strona nie przekazała do PFRON wniosku Wn-D za styczeń 2021 r. w przewidzianym w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych terminie do jego złożenia, tj. do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy. Dokument Wn-D za styczeń 2021 r. został przekazany do organu w dniu 3 marca 2021 r.
Pismem z dnia 3 marca 2021 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia dokumentu Wn-D za styczeń 2021 r. Wyjaśniła, że wniosek został sporządzony w dniu 12 lutego 2021 r. w formie elektronicznej. Wskazała, że była przekonana, że dokumenty zostały wysłane przez stronę internetową.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2021 r. odmówiono stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku Wn-D za styczeń 2021 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia dokumentu Wn-D za wnioskowany miesiąc nastąpiło bez jej winy. Wyjaśniono, że System Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODiR) funkcjonuje w sposób zapewniający monitorowanie działań wnioskodawcy dokonywanych za jego pośrednictwem. Możliwe jest - przy pomocy sprawdzenia historii logowania wnioskodawcy w systemie SODiR, dostępnej w bazie internetowej PFRON - dokładne określenie zarówno każdorazowego podjęcia przez wnioskodawcę aktywności w systemie, jak również określenie rodzaju podjętych działań. W związku z tym organ stwierdził, że strona utworzyła wniosek Wn-D za styczeń 2021 r. w dniu 12 lutego 2021 r. , a skutecznie wysłała go 3 marca 2021 r. Dzień 12 lutego 2021 r. jest wyłącznie datą wypełnienia wniosku i wprowadzenia do systemu, w tym dniu otrzymał status do edycji jednak faktycznie nie został przekazany organowi.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o przywrócenie terminu. Postanowieniem z 9 lipca 2021 r. organ utrzymał w mocy postanowienie z 15 kwietnia 2021 r. o odmowie przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosku Wn-D za styczeń 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że ewentualne powikłania po przyjęciu szczepienia u pracownika odpowiedzialnego za wysyłanie wniosków Wn-D oraz jego urlop wypoczynkowy nie zwalniają skarżącej z obowiązku należytej organizacji pracy, ani z odpowiedzialności za wszelkie nieprawidłowości w tym zakresie.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo uznał, że do przekroczenia terminu do złożenia wniosku Wn-D za wspomniany miesiąc doszło z winy strony. O braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, Prezes Zarządu PFRON dokonał prawidłowej wykładni przepisów, uznając że strona nie uprawdopodobniła, że do naruszenia terminu do złożenia wniosku Wn-D za styczeń 2021 r. doszło bez winy skarżącej.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1.) art. 151 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisu art. 40 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego przez organ działający jako organ pierwszej instancji pomimo doręczenia postanowienia stronie zamiast pełnomocnikowi.
2.) art. 151 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania tj. przepisu art. 58 § 1 kpa poprzez uznanie za zasadne odmowy przywrócenia terminu pomimo uprawdopodobnienia braku winy w zakresie uchybienia terminu.
3.) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania poprzez błędne uznanie, że strona nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w zakresie niedochowania terminu.
4.) art. 151 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania tj. przepisów art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania J. B. pomimo złożenia wniosku dowodowego przez stronę oraz istotnego znaczenia wskazanego dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy.
5.) art. 151 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania tj. przepisu art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności polegające utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia pomimo braku prawidłowego uzasadnienia postanowienia przez organ pierwszej instancji i braku wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji istotnych okoliczności sprawy.
6.) art. 151 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz zasady wysłuchania stron poprzez utrzymanie w mocy wydanego postanowienia pomimo wskazania przez organ w treści przyszłego rozstrzygnięcia w piśmie z dnia 15 marca 2021 r. tj. przed wypowiedzeniem się strony w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego.
7.) art. 151 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania tj. przepisów art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 kpa, art. 126 i 124 § 2 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia pomimo braku zawarcia w uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji uzasadnienia faktycznego.
8.) art. 151 p.p.s.a. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania tj. przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu i uznanie, że brak podstaw do przywrócenia terminu uchybionego prze stronę.
9.) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nieodniesieniu przez sąd pierwszej instancji do zarzutów skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi zgodnie z art. 174 P.p.s.a. może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Pp.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy zaś rozumieć m.in. wskazanie konkretnych przepisów prawa, które są zaskarżone ww. skargą z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu usprawiedliwienie przytoczonych podstaw kasacyjnych (zob. wyrok NSA z 3 grudnia 2024r., II GSK 915/24, LEX nr 3788106).
Bezsporne w sprawie jest, że wniosek w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych został złożony przez skarżącą w dniu 3 marca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu. Towarzyszył mu wniosek o przywrócenie terminu, w którym skarżąca powoływała się brak winy w uchybieniu tego terminu. Argumenty podane we wniosku opierają się na wskazaniu, dowodów w postaci dokumentu poświadczającego przyjęcie w dniu 7 lutego 2021 r. przez pracownika spółki J. B. pierwszej dawki szczepionki przeciw COVID-19 oraz wniosku tego pracownika o udzielenie urlopu w okresie od 15 do 26 lutego 2021 roku, jak również zostały złożone szczegółowe wyjaśnienia dotyczące wszelkich przyczyn braku złożenia w terminie przez ww. pracownika deklaracji Wn-D za styczeń 2021 r.
Kwestie przywrócenia terminu w postępowaniu dotyczącym miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych reguluje § 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, zgodnie z którym termin do złożenia wniosków przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z treścią art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego ze względu na brzmienie przesłanki przywrócenia terminu w obu regulacjach (rozporządzenie i k.p.a.) znajdą zastosowanie ugruntowane w doktrynie i orzecznictwie wskazówki co do rozumienia i zastosowania tej przesłanki, wyrażone na gruncie art. 58 § 1 k.p.a.
Za niezasadny należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 k.p.a. i art. 15 zzzzzn2 ustawy Covid -19 przez ich niewłaściwe zastosowanie. Powołana regulacja prawna wprowadziła nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, odnośnie do terminów, którym uchybiono po dniu 16 grudnia 2020 r., wówczas obowiązkiem organu jest zawiadomienie strony o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1), wyznaczenie stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz pouczenie o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin na złożenie wniosku z 7 do 30 dni. Ustawodawca nawiązał w ust. 3 art. 15zzzzzn2 wprost do art. 58 k.p.a., zatem jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a.
Co istotne w sprawie nawet gdyby przyjąć, że w stosunku do wniosku skarżącej miał zastosowanie powyższy przepis ustawy Covid-19, to i tak w sprawie nie jest kwestionowany termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca złożyła bowiem wniosek o przywrócenie terminu w przewidzianym w art. 58 § 1 k.p.a. terminie (7 dni od dnia ustania przyczyny nie wysłania wniosku tj. powrotu do pracy nieobecnej pracownicy zajmującej się wnioskiem), co nie jest w sprawie sporne.
Należy przypomnieć, że organy orzekające w sprawie uznały wniosek skarżącej o przywrócenie terminu za niezasadny, przyjmując, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia dokumentu (Wn-D) za styczeń 2021 r. Stanowisko to zaakceptował Sąd I instancji uznając, że okoliczności faktyczne, na które powołuje się skarżąca tj. nieobecność pracownika spółki, odpowiedzialnego za składanie wniosków nie jest okolicznością przed której skutkami przedsiębiorca działający z należytą starannością nie jest w stanie się zabezpieczyć. Skarżąca nie wykazała, aby powyższa sytuacja istotnie i rzeczywiście wpłynęła na uchybienie terminu do złożenia wniosku (Wn-D) za styczeń 2021 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z tym poglądem należy się zgodzić. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez zainteresowanego choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jego zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje okoliczności faktycznych na które powołuje się strona skarżąca tj. trwającego stanu epidemii i związanego z nim nieobecnością pracowników skarżącej, szczepień i ewentualnych ich konsekwencji. Jednakże sam fakt złego samopoczucia i przebywania na urlopie jednej pracownicy skarżącej odpowiedzialnej za sporządzanie i przekazywanie dokumentów do Funduszu nie przesądza jeszcze o braku winy w nieterminowym złożeniu wniosku o dofinansowanie. Skarżąca prowadząc działalność gospodarczą niewątpliwie była świadoma konieczności złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnoprawnych za styczeń 2021 r. w określonym przepisami prawa terminie. Jako przedsiębiorcę, powinna ją cechować podwyższona staranność i świadomość prawna, wymagająca zapewnienia warunków organizacyjnych pozwalających zapobiec sytuacji np. nieterminowego złożenia dokumentów do Funduszu. W orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktyczne uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powinna tak zorganizować pracę w swojej działalności, aby zapewnić jej funkcjonowanie w sposób gwarantujący zabezpieczenie jej interesów, np. poprzez możliwość wskazania innej osoby do sporządzania i przekazywania dokumentów do Funduszu podczas nieobecności pracownicy odpowiedzialnej za tę czynność. Nieobecność pracownika, zajmującego się daną kategorią spraw w przedsiębiorstwie, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu. Urlop i złe samopoczucie po szczepieniu na COVID-19 niekoniecznie wyklucza możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę, bądź zlecenie tego innej osobie. Skarżąca nie uprawdopodobniła, by nie mogła w tym celu posłużyć się inną osobą. Skarżąca mogła upoważnić do złożenia dokumentów jednego z pracowników który w tym czasie nie chorował, nie przebywał na urlopie i pełnił swoje obowiązki. Oznacza to, że skarżąca powinna tak zorganizować swoją pracę, aby w przypadku nagłych okoliczności, termin na złożenie dokumentów o dofinansowanie został dochowany. Niedokonanie takich czynności zabezpieczających prawidłowy obieg dokumentacji w czasie nieobecności pracownika odpowiedzialnego za terminowe składnie dokumentów stanowi niedbalstwo w prowadzeniu swoich spraw.
W związku z tym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy orzekające w sprawie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu właściwie oceniły stan faktyczny i prawidłowo wskazały, że nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych.
Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów postępowania poprzez błędne uznanie, że strona nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w zakresie niedochowania terminu należy uznać za bezzasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania J. B. pomimo złożenia wniosku dowodowego przez stronę oraz istotnego znaczenia wskazanego dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości co do pozostawania pracownicy na urlopie i jej złego samopoczucia po szczepieniu na COVID-19. Dowody te, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie mogły zwyczajnie podważyć ustaleń organów oraz Sądu I instancji.
W kwestii naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. podkreślenia wymaga, że celem tego unormowania jest zwolnienie mocodawcy z obowiązku osobistego działania. Ocena skutków pominięcia pełnomocnika, w każdym przypadku zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Stąd każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji. Jeżeli wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z tego powodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I GSK 2145/15;wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 125/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2425/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 18/21; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1117/21; źródło CBOSA).
Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby podnoszone przez stronę Skarżącą kasacyjnie uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie decyzja została doręczona bezpośrednio stronie skarżącej kasacyjnie, jednak podkreślenia wymaga, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego strona nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że wskutek doręczenia postanowienia z pominięciem pełnomocnika, nie mogła podnieść istotnych dla sprawy argumentów mogących zmienić kierunek rozstrzygnięcia sprawy.
Wyjaśnienia wymaga również, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13). Wyjaśnienia wymaga również, że brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze, sam w sobie nie stanowi jeszcze uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – o jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co należy w szczególny sposób podkreślić – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie (zob. np. wyroki NSA z dnia: 15 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 850/17; z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Jeżeli w tym też kontekście podkreślić, że z art. 134 § 1 p.p.s.a., aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi, co stanowi konsekwencję obowiązywania w postępowaniu przed tym sądem zasady oficjalności, to za uprawniony należałoby uznać wniosek, że sąd ten może całościowo ocenić zarzuty oraz argumenty skargi i odnieść się do tych spośród nich, których zbadanie i rozpatrzenie jest niezbędne oraz konieczne z punktu widzenia kontroli legalności zaskarżonego aktu (zob. w tej mierze np. wyroki NSA dnia: 5 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2559/20; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20; z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1390/10). Brak wyraźnego odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi nie uzasadnia więc twierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2765/22 oraz wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 271/14).
W tym świetle za chybione należało uznać również sformułowane w skardze kasacyjnej zarzut naruszana prawa procesowego w postaci art. 7, art. 8 i art. 10, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3, art. 126 i art. 124 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że żaden z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej nie jest zasadny, co skutkowało jej oddaleniem w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI