I GSK 15/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-08
NSArolnictwoŚredniansa
płatności rolnezwrot środkówwstrzymanie wykonaniapostępowanie sądowoadministracyjneszkoda majątkowarolnictwoAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowych, uznając brak wystarczającego uprawdopodobnienia znacznej szkody przez stronę.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej na rolnika obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowych. Rolnik argumentował, że kwota do zwrotu (41 129 zł) znacznie przekracza jego możliwości finansowe i spowoduje znaczną szkodę. Sąd uznał jednak, że przedstawione dokumenty finansowe były nieaktualne i nie pozwalały na jednoznaczną ocenę, czy egzekwowanie należności doprowadzi do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym wniosek został oddalony.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek P. L. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowych za lata 2016 i 2017. Wniosek został złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję organu. Skarżący argumentował, że kwota 41 129 zł stanowi równowartość około 15 jego miesięcznych pensji i jej egzekwowanie spowoduje znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki, wskazując również na swoją sytuację rodzinną. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że strona ma obowiązek wykazać istnienie przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, a uzasadnienie wniosku musi odnosić się do konkretnych okoliczności. W ocenie NSA, skarżący nie uprawdopodobnił wystarczająco, że egzekwowanie należności doprowadzi do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Złożone dokumenty finansowe (zaświadczenia o zarobkach z początku 2022 r., deklaracja podatkowa za 2020 r.) nie pozwalały na ocenę sytuacji majątkowej na dzień złożenia wniosku (listopad 2022 r.) ani na wykazanie braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd zaznaczył, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania może być zmienione lub uchylone w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co otwiera drogę do złożenia nowego wniosku wraz z aktualną dokumentacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobniła wystarczająco wystąpienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a przedstawione dokumenty finansowe są nieaktualne i nie pozwalają na ocenę sytuacji majątkowej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i wymaga od strony wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na zagrożenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym przypadku skarżący nie przedstawił aktualnych dokumentów finansowych, które pozwoliłyby na ocenę jego sytuacji majątkowej i uzasadnienie wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca, zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa ziszczenia się ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie uprawdopodobnił wystarczająco wystąpienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności. Przedstawione przez skarżącego dokumenty finansowe były nieaktualne i nie pozwalały na ocenę jego sytuacji majątkowej na dzień złożenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Zastosowanie tej instytucji w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jej realizacja może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, których wykazanie spoczywa na stronie wnoszącej o wstrzymanie wykonania decyzji, przy czym wszelkie okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny. To, że zwrot określonej kwoty pieniężnej prowadzi w swych skutkach do uszczuplenia środków majątkowych dłużnika jest oczywiste, jednak przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oraz znaczenia aktualności dokumentacji finansowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o zwrocie płatności rolnych, ale ogólne zasady dotyczące ciężaru dowodu i oceny przesłanek stosuje się szerzej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej i podkreśla znaczenie rzetelnego udokumentowania swojej sytuacji finansowej przez stronę wnioskującą. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Rolnik prosił o wstrzymanie zwrotu 41 tys. zł. Sąd odmówił, bo dokumenty były nieaktualne.

Dane finansowe

WPS: 41 129 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 15/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 456/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-09-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku P. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 456/22 w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr 133/2022 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 456/22 – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę P. L. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr 133/2022, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego na rok 2016 i 2017.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w ramach której złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając ten wniosek, skarżący wskazał na fakt, iż ustalona wobec niego kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przewyższa jego możliwości finansowe. Skarżący wskazał, że znaczącym charakterem grożącej szkody przemawia okoliczność, iż należność, którą winien zwrócić stanowi równowartość jego około 15 miesięcznych pensji. Skarżący wskazał również, iż prowadzi gospodarstwo z żoną i dwójką dzieci.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca, zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa ziszczenia się ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zastosowanie tej instytucji w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jej realizacja może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, których wykazanie spoczywa na stronie wnoszącej o wstrzymanie wykonania decyzji, przy czym wszelkie okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny.
Skarżący co prawda udokumentował swoją sytuację finansową, składając dokumenty do wniosku o wstrzymanie, lecz nie da się z nich jednoznacznie ocenić, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) należnej z decyzji kwoty 41 129 zł doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Informacje w tym zakresie nie wynikają również z akt sprawy.
To, że zwrot określonej kwoty pieniężnej prowadzi w swych skutkach do uszczuplenia środków majątkowych dłużnika jest oczywiste, jednak przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. Dla oceny czy skutkiem wykonania decyzji będzie wyrządzenie skarżącemu szkody, którą można by uznać za znaczną w jego przypadku, niezbędne jest odniesienie należnej z decyzji kwoty do całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W sprawie niniejszej możliwość takiej analizy nie zachodzi z powodu złożenia nieaktualnych dokumentów, które uprawdopodobniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o tym, że zwrot określonej kwoty doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożone dokumenty w postaci zaświadczenia o zarobkach z [...] lutego 2022 r., zaświadczenie o zarobkach żony za styczeń 2022 r., deklaracja podatkowe za 2020 r. skarżącego, nie przedstawiają braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny skarżącego na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, tj. 24 listopada 2022 r. Wskazać również należy, że skarżący w ogóle nie przedstawił dokumentacji dotyczącej kosztów życia i zobowiązań.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskodawca nie dostarczył dokumentów, które pozwoliłyby na wstrzymanie wykonania decyzji, jednakże na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI