I GSK 1498/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę A. K. w sprawie odmowy umorzenia zaległości abonamentowych, uznając brak wyrejestrowania odbiornika za kluczowy.
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych RTV przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, wskazując na naruszenie przepisów KPA i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA, uznając, że kluczowe znaczenie ma fakt niezarejestrowania odbiornika przez skarżącą, co stanowiło podstawę do naliczania opłat, a brak wyrejestrowania uniemożliwiał umorzenie zaległości.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję KRRiT odmawiającą umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych RTV. Skarżąca A. K. wnioskowała o umorzenie zaległości za okres od stycznia 2014 do maja 2019, argumentując sprzedaż lokalu mieszkalnego w 2006 r. i fakt, że opłaty abonamentowe były uiszczane przez współlokatorów. WSA uznał, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i naruszył zasady KPA, w tym zasadę zaufania do organów władzy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynika z faktu zarejestrowania odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania, niezależnie od faktycznego użytkowania czy posiadania. NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała przesłanek do umorzenia zaległości, w tym szczególnej sytuacji życiowej czy finansowej, a także nie dopełniła obowiązku wyrejestrowania odbiornika po sprzedaży lokalu. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę A. K., zasądzając od niej koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak wyrejestrowania odbiornika RTV stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu.
Uzasadnienie
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej jest immanentnie związany ze stanem zarejestrowania odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania, niezależnie od faktycznego użytkowania czy posiadania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.o.a. art. 2 § ust. 1 i 2
Ustawa o opłatach abonamentowych
Na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży obowiązek uiszczenia abonamentu.
u.o.a. art. 2 § ust. 3
Ustawa o opłatach abonamentowych
Obowiązek uiszczenia abonamentu powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika.
u.o.a. art. 5 § ust. 1 i 2
Ustawa o opłatach abonamentowych
Odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego (Poczta Polska).
u.o.a. art. 5 § ust. 1 i 5-7
Ustawa o opłatach abonamentowych
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej jest związany ze stanem zarejestrowania odbiornika i trwa do czasu wyrejestrowania.
u.o.a. art. 10 § ust. 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
Możliwość umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do rozpatrzenia sprawy w granicach jej przedmiotu.
p.p.s.a. art. 141 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 11
Dotyczy warunków i trybu rejestracji odbiorników.
Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe art. 46 § ust. 2
Określa Poczcie Polskiej rolę operatora wyznaczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wyrejestrowania odbiornika RTV przez skarżącą po sprzedaży lokalu stanowi podstawę do naliczania opłat. Skarżąca nie wykazała przesłanek do umorzenia zaległości (np. szczególnej sytuacji życiowej, materialnej). WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i uzasadnienie decyzji organu.
Odrzucone argumenty
Organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. Decyzja organu była nieprawidłowo uzasadniona. Opłaty abonamentowe były już uiszczane przez współlokatora.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania Umorzenie zaległości abonamentowej jako wyjątek od zasady powszechności uiszczania opłat abonamentowych może być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego związku obowiązku abonamentowego z rejestracją odbiornika i koniecznością jego wyrejestrowania, a także rygorystyczne podejście do umarzania zaległości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatami abonamentowymi RTV i wnioskami o ich umorzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku abonamentowego RTV, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółach proceduralnych i interpretacji przepisów, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Czy zapomniałeś wyrejestrować odbiornik RTV? Możesz mieć zaległości, nawet jeśli płacił ktoś inny!”
Dane finansowe
WPS: 460 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1498/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-12-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krzysztof Sobieralski Michał Kowalski /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane V SA/Wa 2170/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-19 Skarżony organ Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1689 art. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i 2, art. 10 Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 7b, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2170/22 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 8 czerwca 2022 r. nr /O/MR/Nr 236/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. K. na rzecz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2170/22 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) w sprawie skargi A. K. uchylił w zaskarżonej części tj. w pkt 3 decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 8 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 19 czerwca 2019 r. do KRRiT wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od stycznia 2014 do maja 2019. Motywując wniosek strona wskazała, że dnia 2 lutego 2006 r. sprzedała lokal mieszkalny, w którym został zarejestrowany odbiornik telewizyjny, a o zaległości dowiedziała się dopiero z upomnienia Poczty Polskiej z dnia 31 października 2018 r. Wnioskodawczyni podkreśliła, że w każdym z gospodarstw domowych, w którym zamieszkiwała w okresie objętym postępowaniem opłata abonamentowa za używane w tych lokalach urządzenia RTV była uiszczana. Ponadto, gdy została właścicielką mieszkania położonego w R. przy ul. [...] sama dokonała zgłoszenia odbiornika. Decyzją z dnia 24 stycznia 2020 r. organ 1) umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej zaległości za okres: od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. jako bezprzedmiotowe oraz 2) odmówił umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 maja 2019 r. wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689). Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KRRiT wydała decyzję z 22 czerwca 2022 r., którą uchyliła swoją pierwotną decyzję w części objętej punktem 2), umorzyła postępowanie administracyjne w części dotyczącej zaległości w płatności opłat abonamentowych za okresy: od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. oraz od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 31 maja 2019 r. oraz odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 stycznia 2019 r. w wysokości 567,19 zł wraz z odsetkami w wysokości 26,59 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję w zaskarżonej części tj. w pkt 3 stwierdził, że w niniejszej sprawie kluczowe jest to, czy w stosunku do skarżącej można w ogóle prowadzić postępowanie odnośnie umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych w okresie jakiego dotyczy zaskarżona część decyzji, czyli od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 stycznia 2019 r., skoro zebrane w sprawie dowody, w szczególności informacje Poczty Polskiej, którymi dysponował organ bynajmniej nie podważają twierdzeń strony, że nie była ona zobowiązana do uiszczania takiej opłaty. Co więcej, Poczta Polska w kierowanym do strony piśmie z dnia 5 czerwca 2019 r. zdaje się potwierdzać jej twierdzenia co do stanu faktycznego, odmawiając jednak jednoznacznej odpowiedzi, na kierowane pytanie czy strona była zobowiązana do opłaty abonamentu w spornym okresie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., dotyczących podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że Rada dysponuje dowodami przedstawionymi przez stronę, w tym informacjami Poczty Polskiej wskazującymi, że wierzyciel domaga się od strony opłaty abonamentowej uiszczonej już przez współdowmownika, Rada okoliczność taką ma ignorować i jej nie zauważać. Takie postępowanie narusza zasadę zaufania do organów władzy (art. 7 k.p.a.), a takie działanie administracji nie jest dopuszczalne w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji). Okoliczność taka może być rozpatrywana również jako wyjątkowa sytuacja, za którą przemawiają szczególne względy społeczne, o której mowa w wart. 10 u.o.a. Nie jest bowiem uzasadnione społeczne domaganie się opłaty abonamentowej od osoby, której domownik opłatę taką już uiścił (nawet jeśli formalnie wciąż figurują jako zarejestrowane - inne nieużywane odbiorniki RTV). Sąd zaznaczył też, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, składające się w szczególności ze wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powinno wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc musi w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uzasadnienie decyzji wydanej w sprawie, mimo jego obszerności nie spełnia omówionych standardów. Strona wielokrotnie podkreślała, że w okresie naliczonej zaległości prowadziła gospodarstwo domowe z osobą wnoszącą opłatę abonamentową, zaś organ w swoich rozważaniach całkowicie pominął kluczową okoliczność braku istnienia podstaw do naliczania opłaty abonamentowej na stronę. W szczególności nie uzyskał w tym zakresie jasnego stanowiska wierzyciela – Poczty Polskiej S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nawet gdyby organ doszedł wraz z Pocztą Polską do przekonania, że strona była zobowiązana do uiszczenia opłaty abonamentowej (wbrew treści art. 2 ust. 5 pkt 1 u.o.a.), okoliczność uiszczania opłat przez dorosłego współdomownika strony, powinna zostać prawidłowo oceniona z punktu widzenia nadzwyczajnych, wyjątkowych przypadków, wpisujących się, z uwagi na względy społeczne, w otwarty katalog okoliczności, umożliwiających przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych. Nie jest bowiem uzasadnione względami społecznymi oczekiwanie podwójnego uiszczania opłaty w imieniu skarżącej. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), 7b i art. 77 § 1 k.p.a. przez uchylenie decyzji i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zebrano całości materiału dowodowego oraz nie ustalono czy Skarżąca zobowiązana jest do uiszczania opłaty abonamentowej oraz nie podjęto czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, kiedy skarżąca podniosła, że zbyła nieruchomość w 2006 r. i od tego czasu zamieszkiwała w lokalu, dla którego regularnie opłacana była opłata abonamentowa - podczas gdy, organ zebrał dostateczny materiał dowodowy potrzebny do rozstrzygnięcia sprawy, oparł się na dowodach przesłanych przez wierzyciela - Pocztę Polską oraz skarżącą, a dodatkowo organ nie ma instrumentów prawnych do wykazywania podstaw nałożenia obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, ponieważ ten obowiązek ciąży na Poczcie Polskiej, dowody na występowanie zaległości w opłatach abonamentowych, jak wynika z akt sprawy, przedstawiła Poczta Polska, w tym informację, że wyrejestrowania odbiornika zarejestrowanego przez skarżącą w dniu 9 września 1998 r. dokonano 31 stycznia 2019 r., jak również skarżąca nie wykazała okoliczności wspólnego utrzymywania się z osobami z którymi zamieszkiwała, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 1 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym i bezpodstawnym pominięciu przez Sąd I instancji istotnej części akt sprawy przy ustalaniu przez Sąd stanu sprawy oraz stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, a w szczególności wniosku o umorzenie zaległości z dnia 14 czerwca 2019 r., piśmie strony z dnia 19 listopada 2019 r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 18 lutego 2020 r., podczas gdy obowiązkiem Sądu było rozstrzygniecie skargi w granicach danej sprawy i na podstawie całokształtu akt sprawy, tj. w sposób określony w przepisie art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., a nie w sposób wybiórczy i dowolny jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, co doprowadziło Sąd do uznania, że skarżąca, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym o którym mowa w art. 2 ust. 5 u.o.a., z osobami z którymi zamieszkuje, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i § 3 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji i uznanie, że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo uzasadniona, co zdaniem Sądu stanowi zaprzeczenie zasady przekonywania - podczas gdy, organ zebrał i ocenił dowody wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, odniósł się w uzasadnieniu decyzji do twierdzeń i argumentów skarżącej, a analiza zaskarżonej decyzji KRRiT z 8 czerwca 2022 r. prowadzi do wniosku, że spełnia ona wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689; dalej jako "u.o.a.") oraz § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676, dalej: rozporządzenie) przez przyjęcie, że formularz wyrejestrowania nie jest jedynym dowodem dokonania tej czynności oraz przez przyjęcie, że pomimo braku wyrejestrowania odbiornika obowiązek opłaty abonamentu nie istnieje w przypadku zamieszkiwania wspólnie z osobami uiszczającymi (zobowiązanymi do uiszczenia) abonament, w tym również w przypadku ponoszenia opłat za odbiornik telewizyjny zarejestrowany przez osobę z którą się zamieszkuje wspólnie; 2. art. 2 ust. 5 i 6 u.o.a art. 2 ust. 5 ustawy o opłatach poprzez uznanie, że z jednego adresu mogą być pobierane dwie opłaty abonamentowe, pomimo wiedzy, że skarżąca zamieszkuje w jednym mieszkaniu wspólnie z osobą uiszczającą abonament rtv. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Autor skargi kasacyjnej sam wyznacza zatem zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy umorzenia opłat abonamentowych RTV w stosunku do skarżącej. Artykuł 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej wskazuje, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 z późn. zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Skarżąca była więc zobowiązana do zapłaty opłaty abonamentowej ze względu na zarejestrowanie odbiornika RTV i brak jego wyrejestrowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" – Dz. U. Nr 45, poz.307, ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności - Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275, ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji – Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym, a obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (patrz: np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16). W tej sprawie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej spoczywał na skarżącej dlatego, że nie doszło do wyrejestrowania odbiornika RTV. Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że w rozpatrywanej sprawie strona, pomimo otrzymania odpowiedniego wezwania, nie przedstawiła dokumentów pozwalających organowi na ocenę wystąpienia w jej sprawie wyjątkowej sytuacji przemawiającej za umorzeniem zaległości w płatności opłat abonamentowych, tak materialnych jak i rodzinnych. Podnoszona przez skarżącą okoliczność zamieszkiwania z wujem, na którego zarejestrowany był odbiornik przy ul. [...] w R. nie zmienia faktu, że skarżąca przeprowadzając się nie wyrejestrowała odbiornika. Strona nie złożyła również żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności. Zasadnie zatem organ administracyjny nie uznał jej wniosku za zasługujący na uwzględnienie. Umorzenie zaległości abonamentowej jako wyjątek od zasady powszechności uiszczania opłat abonamentowych może być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania, oznacza rezygnację państwa z należnych danin publicznych przeznaczonych na realizację jego zadań. Jest to instytucja wyjątkowa, stanowiąca odstępstwo od reguły powszechności ponoszenia ciężarów publicznych. Jak już zostało wskazane, w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych KRRiT opiera się na informacjach przekazywanych przez Pocztę Polską, jako podmiotu odpowiedzialnego za kontrolę uiszczania opłat abonamentowych. Po przeprowadzeniu wnikliwej i wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego organ, w związku z wnioskiem skarżącej, stwierdził brak występowania przesłanek z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Odniósł się też do kwestii podnoszonej przez skarżącą rejestracji odbiornika i zmiany miejsca zamieszkania. Sformułowanie "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku, zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej, okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 484/17). Zasadny również jest podnoszony przez skarżący kasacyjnie organ zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie kontroli legalności działania wierzyciela i organu egzekucyjnego oraz wydanych przez nich aktów w wyniku braku poddania przez Sąd I instancji analizie regulacji prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia, a sformułowanie jedynie wniosków skutkujących uwzględnieniem skargi i uchyleniem postanowień organu egzekucyjnego i wierzyciela. W realiach sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej analizy i pominął przedstawione w postanowieniach ustalenia wierzyciela oraz załączone do akt dokumenty, a co za tym idzie nie rozpoznał istoty sprawy, co mogło mieć wpływ na treść wyroku. Wobec powyższego nie jest uzasadnione zarzucenie organowi naruszenia art. 7, art. 7b, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Decyzja nie narusza przepisów prawa skutkujących jej uchyleniem, została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób dostatecznie wyjaśniający istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne. Organ przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie w sprawie oraz udostępnianych przez stronę, a rozstrzygnięcie wynika z dokonanych ustaleń, na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Uzasadnienie nie zawiera wad skutkujących uchyleniem decyzji. Zdaniem organu doszło do naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7b i art. 77 § 1 k.p.a. Końcowo jeszcze raz powtórzyć należy, że wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie skarżącej było dopilnowanie wyrejestrowania odbiornika w mieszkaniu, które sprzedała. Dodatkowo nie określiła swojego stanu majątkowego, co pozwoliłoby organowi zastosować art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych i umorzyć zaległość w opłatach. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI